Σημερινή - Τελευταία Νέα

Πόσο ασφαλή είναι τα ιατρικά μας δεδομένα;

Sun, 08 Mar 2026 16:30:00 +0000

Στην εποχή του ΓεΣΥ και των ψηφιακών φακέλων υγείας, τα ιατρικά μας δεδομένα βρίσκονται πλέον αποθηκευμένα σε ηλεκτρονικά συστήματα. Από τις επισκέψεις στον γιατρό μέχρι τα αποτελέσματα εξετάσεων και τις συνταγές φαρμάκων, όλα συγκεντρώνονται σε βάσεις δεδομένων που προσφέρουν ευκολία και ταχύτητα.

Η νέα αυτή πραγματικότητα έχει πολλά πλεονεκτήματα, οι γιατροί έχουν άμεση πρόσβαση στο ιστορικό του ασθενούς, οι ασθενείς μπορούν να δουν τις πληροφορίες τους ηλεκτρονικά, ενώ οι διαδικασίες γίνονται πιο απλές και διαφανείς.

Όμως, όσο πιο πολλά δεδομένα συγκεντρώνονται σε ηλεκτρονική μορφή, τόσο μεγαλώνει και η αξία τους για τους κυβερνοεγκληματίες. Σκεφτείτε πόσο σημαντικά είναι τα προσωπικά μας ιατρικά στοιχεία. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν για οικονομική απάτη, για εκβιασμούς ή ακόμη και για την παραποίηση ιατρικών φακέλων.

Η απειλή των κυβερνοεπιθέσεων

Σε πολλές χώρες έχουν καταγραφεί σοβαρά περιστατικά, όπου νοσοκομεία ή κλινικές έπεσαν θύματα επιθέσεων ransomware. Τα δεδομένα «κλειδώθηκαν» από τους χάκερ και οι Οργανισμοί εκβιάστηκαν να πληρώσουν λύτρα για να τα επανακτήσουν. Ένα τέτοιο σενάριο στην Κύπρο θα μπορούσε να δημιουργήσει χάος! Διακοπή υπηρεσιών, απώλεια εμπιστοσύνης και κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.

Το μέλλον ανήκει στη Κβαντική Ασφάλεια

Σήμερα τα περισσότερα συστήματα βασίζονται σε κρυπτογράφηση που θεωρείται ασφαλής. Όμως, με την ανάπτυξη των κβαντικών υπολογιστών, αυτό το επίπεδο ασφάλειας μπορεί ν’ αποδειχθεί ανεπαρκές. Οι νέες τεχνολογίες, όπως η post-quantum κρυπτογραφία και η κβαντική κατανομή κλειδιών (QKD), προσφέρουν λύσεις που μπορούν να διασφαλίσουν την προστασία των δεδομένων ακόμα και στο μέλλον.

Για την Κύπρο, η επένδυση σε τέτοιες τεχνολογίες θα σήμαινε ότι το ΓεΣΥ και τα ιδιωτικά νοσοκομεία θα μπορούσαν να προσφέρουν όχι μόνο γρήγορη και εύκολη πρόσβαση σε υπηρεσίες, αλλά και εγγυήσεις για την ασφάλεια των ευαίσθητων ιατρικών δεδομένων.

Συμπερασματικά, λοιπόν, θα έλεγε κανείς πως η υγεία είναι το πιο πολύτιμο αγαθό. Και μαζί με αυτήν, εξίσου πολύτιμα είναι και τα δεδομένα που την συνοδεύουν. Η Κύπρος πρέπει να δει μπροστά και να επενδύσει σήμερα στις λύσεις τού αύριο, ώστε οι πολίτες να νιώθουν ότι η εμπιστοσύνη τους δεν προδίδεται.

*Manager, Technology Consulting, KPMG Limited

Πληθωρισμός και Ενεργειακή Κρίση: Oι οικονομικές συνέπειες της σύγκρουσης στο Ιράν

Sun, 08 Mar 2026 15:30:00 +0000

Τα τελευταία χρόνια, η παγκόσμια οικονομία αντιμετωπίζει μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας, κατά την οποία οι γεωπολιτικές εξελίξεις επηρεάζουν άμεσα τις αγορές και την καθημερινότητα των πολιτών. Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που διαμορφώνουν το οικονομικό περιβάλλον είναι η ενέργεια, καθώς το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο αποτελούν βασικά στοιχεία για τη λειτουργία των σύγχρονων οικονομιών. Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και, ιδιαίτερα, η σύγκρουση στο Ιράν έχουν δημιουργήσει νέες πιέσεις στις διεθνείς ενεργειακές αγορές, προκαλώντας αύξηση των τιμών και αναζωπύρωση του πληθωρισμού. Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει όχι μόνο τις οικονομίες των κρατών αλλά και το επίπεδο διαβίωσης των πολιτών, καθώς το κόστος ενέργειας μεταφέρεται σταδιακά σε όλους τους τομείς της οικονομικής δραστηριότητας.

Ο πληθωρισμός αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα οικονομικά φαινόμενα που επηρεάζουν την αγοραστική δύναμη των πολιτών και τη σταθερότητα των οικονομιών. Πρόκειται για τη συνεχή αύξηση του γενικού επιπέδου τιμών των αγαθών και των υπηρεσιών μέσα σε μια οικονομία. Όταν ο πληθωρισμός αυξάνεται, τα χρήματα χάνουν μέρος της αξίας τους, με αποτέλεσμα οι καταναλωτές να μπορούν ν’ αγοράσουν λιγότερα προϊόντα με το ίδιο εισόδημα. Η ενέργεια διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του πληθωρισμού, καθώς αποτελεί βασικό παράγοντα κόστους για την παραγωγή, τις μεταφορές, τη γεωργία και τη βιομηχανία. Όταν οι τιμές της ενέργειας αυξάνονται, το κόστος παραγωγής αυξάνεται επίσης, οδηγώντας τελικά σε υψηλότερες τιμές για τα τελικά προϊόντα και τις υπηρεσίες.

Μέση Ανατολή

Η περιοχή της Μέσης Ανατολής αποτελεί εδώ και δεκαετίες έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς κόμβους του πλανήτη. Τα τεράστια αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου που βρίσκονται στην περιοχή την καθιστούν κρίσιμη για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια. Σε αυτό το πλαίσιο, οποιαδήποτε πολιτική ή στρατιωτική ένταση μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές. Η σύγκρουση στο Ιράν έχει εντείνει τους φόβους για πιθανές διακοπές στην παραγωγή ή τη μεταφορά ενέργειας, γεγονός που οδηγεί σε αυξημένη αβεβαιότητα και έντονες διακυμάνσεις στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.

Ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο σε αυτήν τη γεωπολιτική εξίσωση διαδραματίζουν τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα στον κόσμο για τη μεταφορά πετρελαίου. Μέσω αυτού του στενού διακινείται μεγάλο ποσοστό της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Οποιαδήποτε διαταραχή στη ναυσιπλοΐα ή στις ενεργειακές εγκαταστάσεις της περιοχής μπορεί να επηρεάσει άμεσα την παγκόσμια προσφορά ενέργειας. Οι αγορές ενέργειας αντιδρούν ιδιαίτερα έντονα σε τέτοιου είδους εξελίξεις, καθώς ακόμη και η πιθανότητα περιορισμού της προσφοράς μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική άνοδο των τιμών.

Η αύξηση των τιμών του πετρελαίου έχει άμεσες συνέπειες για το κόστος μεταφορών και παραγωγής. Τα καύσιμα αποτελούν βασικό στοιχείο για τη λειτουργία των μεταφορικών δικτύων, τα οποία χρησιμοποιούνται για τη διακίνηση αγαθών σε παγκόσμιο επίπεδο. Όταν η τιμή των καυσίμων αυξάνεται, αυξάνεται και το κόστος μεταφοράς προϊόντων, το οποίο τελικά μεταφέρεται στους καταναλωτές. Παράλληλα, πολλές βιομηχανίες χρησιμοποιούν πετρέλαιο ή παράγωγα του πετρελαίου ως πρώτη ύλη για την παραγωγή προϊόντων, γεγονός που καθιστά τις αυξήσεις στις τιμές ενέργειας ακόμη πιο σημαντικές για την οικονομία.

Φυσικό αέριο

Το φυσικό αέριο αποτελεί επίσης έναν κρίσιμο ενεργειακό πόρο για πολλές χώρες, ιδιαίτερα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και τη θέρμανση. Τα τελευταία χρόνια, πολλές οικονομίες έχουν αυξήσει την εξάρτησή τους από το φυσικό αέριο, καθώς θεωρείται σχετικά καθαρότερη πηγή ενέργειας σε σύγκριση με τον άνθρακα και το πετρέλαιο. Ωστόσο, η εξάρτηση αυτή δημιουργεί και ευπάθειες, ιδιαίτερα όταν οι αγορές επηρεάζονται από γεωπολιτικές κρίσεις. Η αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου οδηγεί σε υψηλότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο επηρεάζει τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τα νοικοκυριά.

Οι επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης γίνονται ιδιαίτερα αισθητές στον τομέα των τροφίμων. Η γεωργική παραγωγή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ενέργεια, καθώς χρησιμοποιούνται καύσιμα για τη λειτουργία γεωργικών μηχανημάτων, ενώ πολλά λιπάσματα παράγονται με βάση το φυσικό αέριο. Η αύξηση των τιμών ενέργειας οδηγεί, συνεπώς, σε αύξηση του κόστους παραγωγής τροφίμων, γεγονός που μεταφέρεται τελικά στις τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές. Με τον τρόπο αυτό, η ενεργειακή κρίση συμβάλλει στην αύξηση των τιμών βασικών ειδών διατροφής, επηρεάζοντας ιδιαίτερα τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα.

Εκτός από τις άμεσες επιπτώσεις στις τιμές, ο πληθωρισμός που προκαλείται από την αύξηση των ενεργειακών τιμών έχει και ευρύτερες οικονομικές συνέπειες. Οι κεντρικές τράπεζες παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στον πληθωρισμό, καθώς η διατήρηση της σταθερότητας των τιμών αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους της νομισματικής πολιτικής. Όταν ο πληθωρισμός αυξάνεται σημαντικά, οι κεντρικές τράπεζες συχνά αυξάνουν τα επιτόκια προκειμένου να περιορίσουν την αύξηση των τιμών. Η αύξηση των επιτοκίων καθιστά τον δανεισμό πιο ακριβό, γεγονός που μπορεί να μειώσει την κατανάλωση και τις επενδύσεις.

Η εξέλιξη αυτή μπορεί να επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη, καθώς οι επιχειρήσεις περιορίζουν τις επενδυτικές τους δραστηριότητες και οι καταναλωτές μειώνουν τις δαπάνες τους. Παράλληλα, οι κυβερνήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με αυξημένες δημοσιονομικές πιέσεις, καθώς καλούνται συχνά να λάβουν μέτρα στήριξης για να προστατεύσουν τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις από την αύξηση των τιμών ενέργειας. Τα μέτρα αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ενέργειας, φορολογικές ελαφρύνσεις ή άλλες μορφές οικονομικής στήριξης.

Πληθωρισμός

Ο πληθωρισμός δεν αποτελεί μόνο οικονομικό φαινόμενο αλλά και κοινωνικό ζήτημα, καθώς επηρεάζει άμεσα το επίπεδο διαβίωσης των πολιτών. Η αύξηση των τιμών ενέργειας και τροφίμων μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών, ιδιαίτερα σε περιόδους κατά τις οποίες οι μισθοί δεν αυξάνονται με τον ίδιο ρυθμό. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων, καθώς τα χαμηλότερα εισοδήματα πλήττονται περισσότερο από τις αυξήσεις στις τιμές βασικών αγαθών.

Σε πολλές χώρες, η αύξηση του κόστους ενέργειας έχει οδηγήσει στην εμφάνιση του φαινομένου της ενεργειακής φτώχιας. Ο όρος αυτός περιγράφει την κατάσταση κατά την οποία τα νοικοκυριά δυσκολεύονται να καλύψουν βασικές ενεργειακές ανάγκες, όπως η θέρμανση, ο φωτισμός ή η χρήση ηλεκτρικών συσκευών. Η ενεργειακή φτώχια αποτελεί σημαντική κοινωνική πρόκληση, καθώς επηρεάζει την ποιότητα ζωής και την υγεία των πολιτών.

Η αβεβαιότητα που δημιουργεί η γεωπολιτική κρίση επηρεάζει επίσης τις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές. Οι επενδυτές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, καθώς μια παρατεταμένη σύγκρουση μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη αστάθεια στις αγορές. Η αύξηση των τιμών ενέργειας συχνά συνοδεύεται από αυξημένη μεταβλητότητα στις τιμές των μετοχών και άλλων χρηματοοικονομικών προϊόντων. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί ένα περιβάλλον αβεβαιότητας, το οποίο μπορεί να επηρεάσει τις επενδυτικές αποφάσεις και τη γενικότερη πορεία της οικονομίας.

Το μέλλον των ενεργειακών αγορών και του πληθωρισμού θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την εξέλιξη της σύγκρουσης στο Ιράν. Εάν η κρίση αποκλιμακωθεί σχετικά σύντομα, είναι πιθανό οι τιμές της ενέργειας να σταθεροποιηθούν και οι πληθωριστικές πιέσεις να περιοριστούν. Ωστόσο, σε περίπτωση παρατεταμένης έντασης ή επέκτασης της σύγκρουσης σε άλλες χώρες της περιοχής, οι επιπτώσεις στις ενεργειακές αγορές θα μπορούσαν να είναι ακόμη μεγαλύτερες.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου θα μπορούσαν να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα για μεγάλο χρονικό διάστημα, δημιουργώντας ένα νέο κύμα πληθωρισμού σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι κυβερνήσεις και οι διεθνείς Οργανισμοί θα χρειαστεί τότε να λάβουν συντονισμένα μέτρα για ν’ αντιμετωπίσουν τις οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες της κρίσης.

Παράλληλα, η ενεργειακή κρίση αναδεικνύει τη σημασία της διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών και της μετάβασης σε πιο βιώσιμα ενεργειακά συστήματα. Η ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας και η ενίσχυση της ενεργειακής συνεργασίας μεταξύ των χωρών μπορούν να συμβάλουν στη μείωση της εξάρτησης από περιοχές με υψηλό γεωπολιτικό κίνδυνο.

Συνολικά, η σύγκρουση στο Ιράν αποτελεί μια υπενθύμιση τού πόσο στενά συνδεδεμένες είναι η γεωπολιτική σταθερότητα και η οικονομική ευημερία. Οι εξελίξεις στην περιοχή επηρεάζουν όχι μόνο τις αγορές ενέργειας αλλά και τη γενικότερη πορεία της παγκόσμιας οικονομίας. Η αύξηση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις, αυξάνει το κόστος ζωής και δημιουργεί νέες προκλήσεις για κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και πολίτες. Οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί για την εξέλιξη της κατάστασης, καθώς θα δείξουν αν η διεθνής κοινότητα θα καταφέρει να περιορίσει τις επιπτώσεις της κρίσης ή αν η παγκόσμια οικονομία θα εισέλθει σε μια νέα περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας και οικονομικών πιέσεων.

Καταφύγια για λιγότερους από τους μισούς πολίτες

Sun, 08 Mar 2026 15:30:00 +0000

Η πρόσφατη επίθεση με drone στις Βρετανικές Βάσεις στο Ακρωτήρι και γενικότερα τα όσα διαδραματίζονται στην περιοχή μας έφεραν ξανά στην επιφάνεια ένα ζήτημα, που για χρόνια επανέρχεται στη δημόσια συζήτηση, χωρίς ποτέ ν’ αντιμετωπίζεται ουσιαστικά: την επάρκεια των καταφυγίων και την πραγματική δυνατότητα προστασίας του άμαχου πληθυσμού σε μια περίοδο κρίσης.

Στην Κύπρο καταγράφονται περίπου 2.200 καταφύγια Πολιτικής Άμυνας. Ο αριθμός αυτός, ωστόσο, αποκτά διαφορετική διάσταση όταν εξεταστεί σε σχέση με τον πληθυσμό που καλούνται να εξυπηρετήσουν. Με τα σημερινά δεδομένα, η κάλυψη μεταφράζεται σε προστασία περίπου του 40% έως 45% του πληθυσμού, γεγονός που σημαίνει ότι, σε μια ακραία κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ένα μεγάλο μέρος των πολιτών ενδέχεται να μην έχουν άμεση πρόσβαση σε χώρο προστασίας.

Συγκεκριμένα, στη Λευκωσία η κάλυψη υπολογίζεται περίπου στο 42%, στην επαρχία Αμμοχώστου φθάνει στο 61%, στη Λάρνακα διαμορφώνεται γύρω στο 47%, στη Λεμεσό στο 40%, ενώ στην Πάφο περιορίζεται περίπου στο 39%. Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν μιαν ανησυχητική εικόνα για τη δυνατότητα φιλοξενίας του πληθυσμού σε καταφύγια σε παγκύπρια βάση.

Το ζήτημα, όμως, δεν περιορίζεται μόνο στον αριθμό των καταφυγίων, αλλά επεκτείνεται και στην πραγματική τους κατάσταση. Φωτογραφίες, που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, αποτυπώνουν σε αρκετές περιπτώσεις μια εικόνα που μόνο καθησυχαστική δεν μπορεί να χαρακτηριστεί. Σε αρκετούς χώρους καταγράφονται εικόνες εγκατάλειψης, ελλιπούς συντήρησης ή χρήσης για άλλους σκοπούς, στοιχείο που ενισχύει τον προβληματισμό γύρω από το κατά πόσον τα καταφύγια μπορούν πράγματι να επιτελέσουν τον ρόλο για τον οποίο προορίζονται.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι αν η υφιστάμενη υποδομή μπορεί ν’ ανταποκριθεί στις ανάγκες μιας πραγματικής κρίσης ή αν απαιτούνται πιο ουσιαστικές παρεμβάσεις, ώστε το σύστημα Πολιτικής Άμυνας να προσφέρει το επίπεδο προστασίας που αναμένουν οι πολίτες.

Οι προδιαγραφές που πρέπει να πληρούν τα καταφύγια

Όπως ανέφερε η Διοικήτρια της Πολιτικής Άμυνας, Μαρία Παπά, στη «Σημερινή», όσον αφορά τις προδιαγραφές που πρέπει να πληροί ένας χώρος για να χαρακτηριστεί καταφύγιο Πολιτικής Άμυνας, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει αρχικά η χωρητικότητά του, η οποία υπολογίζεται συνήθως με βάση το διαθέσιμο εμβαδόν, με πρόβλεψη περίπου ενός τετραγωνικού μέτρου ανά άτομο, ώστε να διασφαλίζεται η ασφαλής παραμονή των πολιτών για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Σημείωσε, ακόμη, ότι ο χώρος θα πρέπει κατά προτίμηση να είναι υπόγειος ή ενισχυμένος, με ανθεκτική κατασκευή από οπλισμένο σκυρόδεμα και με ασφαλή είσοδο και έξοδο για λόγους διαφυγής. Παράλληλα, απαιτείται να διαθέτει επαρκή φωτισμό, κατά προτίμηση και εφεδρικό, ενώ θα πρέπει να είναι εύκολα προσβάσιμος από το κοινό. Τέλος, απαραίτητη θεωρείται η ύπαρξη κατάλληλης εξωτερικής σήμανσης με το διεθνές έμβλημα της Πολιτικής Άμυνας, δηλαδή το μπλε τρίγωνο σε πορτοκαλί φόντο, ώστε να αναγνωρίζεται άμεσα από τους πολίτες σε περίπτωση συναγερμού.

Η ευθύνη και έλεγχοι για τα καταφύγια

Όπως ανέφερε η κ. Παπά, η συντήρηση και καλή κατάσταση των καταφυγίων Πολιτικής Άμυνας στην Κύπρο αποτελεί ευθύνη κυρίως των ιδιοκτητών ή των διαχειριστών των κτηρίων στα οποία βρίσκονται οι συγκεκριμένοι χώροι. Οι χώροι αυτοί μπορεί να χρησιμοποιούνται για άλλους σκοπούς από τους ιδιοκτήτες ή τις διαχειριστικές επιτροπές, ωστόσο υπάρχει η υποχρέωση να διατηρούνται καθαροί, προσβάσιμοι και σε τέτοια κατάσταση, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως καταφύγια όταν χρειαστεί.

Η Πολιτική Άμυνα, από την πλευρά της, διατηρεί κυρίως εποπτικό και καθοδηγητικό ρόλο, προχωρώντας σε ελέγχους και παρέχοντας οδηγίες για την ορθή διατήρηση των χώρων. Όπως εξήγησε η κ. Παπά, «σε περίπτωση ενημέρωσης για έκτακτη ανάγκη, οι χώροι αυτοί θα πρέπει να μπορούν να καταστούν διαθέσιμοι και λειτουργικοί μέσα σε διάστημα 24 ωρών».

Σχετικά με τους ελέγχους στα καταφύγια Πολιτικής Άμυνας, η κ. Παπά ανέφερε ότι πραγματοποιούνται σε περιοδική βάση, συνήθως μία φορά τον χρόνο και δειγματοληπτικά, με στόχο να διαπιστώνεται η κατάσταση των χώρων και η δυνατότητα χρήσης τους σε περίπτωση ανάγκης. Κατά τις επιθεωρήσεις αυτές έχουν εντοπιστεί ορισμένα προβλήματα, κυρίως σε σχέση με την καθαριότητα των χώρων, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις τα καταφύγια χρησιμοποιούνται ως αποθηκευτικοί χώροι με μεγάλο αριθμό αντικειμένων, γεγονός που δυσχεραίνει την άμεση αξιοποίησή τους.

Παράλληλα, σημείωσε πως έχει διαπιστωθεί ότι ορισμένοι ιδιοκτήτες ή διαχειριστές θεωρούν, λανθασμένα, ότι η ευθύνη για τον καθαρισμό των χώρων ανήκει στην Πολιτική Άμυνα, ενώ στην πραγματικότητα η ευθύνη συντήρησης και διατήρησης των χώρων ανήκει στους ιδίους. Επιπλέον, κατά τους δειγματοληπτικούς ελέγχους έχουν εντοπιστεί και περιπτώσεις καταφυγίων που παραμένουν κλειδωμένα, ακόμη και με κωδικούς, γεγονός που ενδέχεται να δημιουργήσει προβλήματα πρόσβασης σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.

Τα εναλλακτικά μέτρα προστασίας για τους πολίτες

Σε περίπτωση γενικευμένης κρίσης ή πολεμικής σύγκρουσης, η προστασία των πολιτών δεν περιορίζεται αποκλειστικά στα υφιστάμενα καταφύγια. Για τον πληθυσμό που δεν καλύπτεται από αυτά, προβλέπονται εναλλακτικά μέτρα αυτοπροστασίας, τα οποία μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα, ανάλογα με τις συνθήκες. Όπως ανέφερε η Διοικήτρια της Πολιτικής Άμυνας, Μαρία Παπά, οι πολίτες μπορούν, μεταξύ άλλων, να αναζητήσουν προστασία σε υπόγειους χώρους της οικίας τους ή σε υπόγεια γειτονικών οικοδομών. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει διαθέσιμο υπόγειο, συνιστάται να παραμείνουν εντός του κτηρίου, επιλέγοντας σημεία μακριά από πόρτες, τζάμια και παράθυρα. Αν κάποιος βρίσκεται σε εξωτερικό χώρο, η σύσταση είναι να μετακινηθεί το συντομότερο δυνατόν στον πλησιέστερο εσωτερικό χώρο, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος τραυματισμού.

Η εφαρμογή «SafeCY»

Σε σχέση με την εφαρμογή «SafeCY», είπε ότι λειτουργεί ως εργαλείο που βοηθά τους πολίτες να εντοπίσουν το πλησιέστερο καταφύγιο Πολιτικής Άμυνας. Η βασική πληροφορία που εμφανίζεται αφορά στο είδος του καταφυγίου και στην εφαρμογή καταγράφονται μόνο τα δημόσια καταφύγια, τα οποία επισημαίνονται με την ένδειξη «ΔΗΜΟΣΙΟ». Υπάρχουν ακόμη δύο κατηγορίες καταφυγίων, τα κοινά και τα ιδιωτικά, τα οποία δεν έχουν ενταχθεί στην εφαρμογή, καθώς προορίζονται αποκλειστικά για τους ενοίκους μιας πολυκατοικίας ή μιας ιδιωτικής κατοικίας.

Παράλληλα, η εφαρμογή παρέχει στοιχεία όπως η ακριβής διεύθυνση του καταφυγίου, η χωρητικότητά του καθώς και ο αριθμός καταγραφής του. Ωστόσο, ορισμένες πληροφορίες που θα μπορούσαν να είναι χρήσιμες για τους πολίτες δεν εμφανίζονται ακόμη, όπως η κατάσταση του χώρου ή το αν διαθέτει χώρους υγιεινής.

Αναφορικά με την αξιοπιστία των πληροφοριών που εμφανίζονται στην εφαρμογή «SafeCY», η κ. Παπά ανέφερε ότι η επικαιροποίηση των δεδομένων γίνεται μέσα από περιοδικούς ελέγχους που πραγματοποιούν κλιμάκια της Πολιτικής Άμυνας. Κατά τις επιθεωρήσεις αυτές φωτογραφίζονται οι χώροι, καταγράφονται σχόλια και παρατηρήσεις, ενώ παράλληλα ελέγχεται και η ορθότητα της αντιστοίχισης του κάθε καταφυγίου με το σημείο που εμφανίζεται στην εφαρμογή.

Πώς ενημερώνονται οι πολίτες σε περίπτωση κινδύνου

Σε περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται ανάγκη διόρθωσης ή επικαιροποίησης στοιχείων, οι σχετικές πληροφορίες αποστέλλονται στον οργανισμό που ανέπτυξε την εφαρμογή, προκειμένου να γίνουν οι απαραίτητες αλλαγές. Παράλληλα, σε ό,τι αφορά τη διαθεσιμότητα και την προσβασιμότητα των χώρων, γίνονται σχετικές συστάσεις προς τους ιδιοκτήτες, ενώ μετά από ένα εύλογο χρονικό διάστημα πραγματοποιείται επανέλεγχος των καταφυγίων.

Σε περίπτωση άμεσης απειλής ή έκτακτης ανάγκης, η ενημέρωση των πολιτών γίνεται μέσω διαφόρων διαθέσιμων μέσων επικοινωνίας. Η κ. Παπά ανέφερε ότι μεταξύ των βασικών τρόπων ενημέρωσης περιλαμβάνεται η ήχηση των σειρήνων, η οποία λειτουργεί ως άμεσο σήμα συναγερμού προς τον πληθυσμό. Παράλληλα, αξιοποιείται η αποστολή ομαδοποιημένων μηνυμάτων μέσω των τοπικών Αρχών, οι οποίες χρησιμοποιούν τις δυνατότητες που προσφέρει η σύγχρονη τεχνολογία για τη γρήγορη διάδοση πληροφοριών.

Επιπρόσθετα, σημαντικό ρόλο στην ενημέρωση των πολιτών διαδραματίζουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, μέσω των οποίων μεταδίδονται οδηγίες και ανακοινώσεις προς το κοινό. Σε περιπτώσεις όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο, μπορεί επίσης να πραγματοποιηθεί ενημέρωση από πόρτα σε πόρτα, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι πολίτες λαμβάνουν τις απαραίτητες οδηγίες προστασίας.

Τα κονδύλια

Σε σχέση με τα κονδύλια που διατίθενται για την Πολιτική Άμυνα, η Μαρία Παπά σημείωσε ότι στον ετήσιο προϋπολογισμό του Οργανισμού για το 2026 υπάρχει πρόνοια ύψους 19.406.825 ευρώ.

«Από το ποσό αυτό, €10.000 προορίζονται ειδικά για τη βελτίωση και τη συντήρηση καταφυγίων και χώρων προστασίας Πολιτικής Άμυνας, όπως προβλέπει η σχετική νομοθεσία. Τα συγκεκριμένα κονδύλια αφορούν επίσης τη δημιουργία ή τη συντήρηση ειδικών καταφυγίων που προορίζονται για πολιτικούς φορείς, όπως υπουργεία και άλλες κρατικές υπηρεσίες», δήλωσε.

Καταληκτικά, η κ. Παπά ανέφερε ότι: «Η Πολιτική Άμυνα είναι σε μεγάλο βαθμό έτοιμη να προστατεύσει τον άμαχο πληθυσμό σε περίπτωση ευρύτερης σύρραξης. Στο πλαίσιο της πρόληψης και προετοιμασίας μας όλα αυτά τα χρόνια έχουμε προβεί σε σημαντικές βελτιώσεις. Υπάρχουν όμως ακόμη αρκετοί τομείς που χρήζουν βελτίωσης και εκσυγχρονισμού, ώστε να είμαστε πιο αποτελεσματικοί. Με στοχευμένες και διαρκείς προσπάθειες θα συνεχίσουμε να γινόμαστε καλύτεροι».

Σε τροχιά αβεβαιότητας η οικονομία

Sun, 08 Mar 2026 13:30:00 +0000

Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ επαναφέρουν στο επίκεντρο μιαν από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη. Από τη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο διέρχεται ποσοστό που εκτιμάται μεταξύ 20% και 25% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου, γεγονός που καθιστά οποιαδήποτε διαταραχή στη λειτουργία της ζήτημα παγκόσμιας οικονομικής σταθερότητας.

Ο περιορισμός της διέλευσης δεν αποτελεί απλώς μια γεωπολιτική εξέλιξη αλλά έναν παράγοντα που επηρεάζει άμεσα τις τιμές ενέργειας, τον πληθωρισμό, το επενδυτικό κλίμα και τη λειτουργία των διεθνών εφοδιαστικών αλυσίδων. Η αφαίρεση τόσο μεγάλων ποσοτήτων πετρελαίου από την παγκόσμια αγορά δημιουργεί συνθήκες έντονης αβεβαιότητας, με τις αγορές ν’ αντιδρούν συχνά πριν ακόμη διαμορφωθεί σαφής εικόνα για τη διάρκεια της κρίσης.

Η διάρκεια της κρίσης ως καθοριστικός παράγοντας

Σύμφωνα με οικονομολόγους που μίλησαν στη «Σ», ο σημαντικότερος παράγοντας που θα καθορίσει το εύρος των επιπτώσεων είναι η χρονική διάρκεια της κρίσης. Όπως αναφέρουν, η Κύπρος βρίσκεται ήδη «στην ομίχλη του πολέμου», γεγονός που καθιστά εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε ασφαλή πρόβλεψη.

Μια διακοπή που θα διαρκέσει λίγες ημέρες ή ακόμη και μερικές εβδομάδες ενδέχεται ν’ απορροφηθεί από τα παγκόσμια αποθέματα, ωστόσο, εάν η κρίση παραταθεί πέραν των τεσσάρων ή πέντε εβδομάδων, τότε οι οικονομικές επιπτώσεις αναμένεται να γίνουν αισθητές σε παγκόσμιο επίπεδο, επηρεάζοντας τόσο τις τιμές της ενέργειας όσο και την ανάπτυξη.

Η εμπειρία προηγούμενων γεωπολιτικών κρίσεων δείχνει ότι οι αγορές συχνά αντιδρούν αρχικά σε επίπεδο προσδοκιών και ψυχολογίας πριν ακόμη διαπιστωθεί πραγματική έλλειψη προσφοράς. Σε αρκετές περιπτώσεις οι τιμές εκτινάσσονται βραχυπρόθεσμα λόγω φόβων για διακοπή στον εφοδιασμό, για να σταθεροποιηθούν στη συνέχεια όταν αποσαφηνιστεί η πραγματική εικόνα της αγοράς. Για τον λόγο αυτό, οι επόμενες εβδομάδες θ’ αποτελέσουν κρίσιμη περίοδο για να διαφανεί αν η παρούσα κρίση θα έχει παροδικό χαρακτήρα ή θα μετατραπεί σε ευρύτερο ενεργειακό σοκ.

Ακόμη και οι πρώτες αντιδράσεις των αγορών δείχνουν την ευαισθησία του ενεργειακού τομέα στις γεωπολιτικές εξελίξεις. Στις αρχικές συναλλαγές καταγράφηκαν αυξήσεις στις τιμές πετρελαίου, ενώ δεν λείπουν οι εκτιμήσεις ότι σε περίπτωση παρατεταμένης έντασης η τιμή του αργού θα μπορούσε να προσεγγίσει ή ακόμη και να ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι.

Η επίδραση στις διεθνείς αγορές ενέργειας

Επισημαίνεται πως η άνοδος των τιμών δεν επηρεάζει μόνο το αργό πετρέλαιο, αλλά, κυρίως, τα διυλισμένα προϊόντα. Οι τιμές του ντίζελ και του καυσίμου αεροσκαφών έχουν ήδη παρουσιάσει σημαντική αύξηση, γεγονός που μεταφέρει πληθωριστικές πιέσεις στην κυπριακή οικονομία.

Τα διυλισμένα προϊόντα αποτελούν τον βασικό παράγοντα κόστους για πολλούς τομείς της οικονομίας, από τις μεταφορές έως τον τουρισμό. Ειδικά το καύσιμο αεροσκαφών, γνωστό ως jet fuel, αποτελεί σημαντικό στοιχείο στο κόστος λειτουργίας των αεροπορικών εταιρειών, επηρεάζοντας άμεσα την τιμή των ταξιδιωτικών πακέτων.

Η αύξηση στο κόστος καυσίμων δεν επηρεάζει μόνο τις μετακινήσεις, αλλά και το σύνολο της εφοδιαστικής αλυσίδας. Η μεταφορά προϊόντων σε διεθνές και τοπικό επίπεδο βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε καύσιμα όπως το ντίζελ, γεγονός που σημαίνει ότι οποιαδήποτε αύξηση μετακυλίεται σταδιακά στις τιμές των προϊόντων. Με αυτόν τον τρόπο, μία ενεργειακή κρίση μπορεί να μετατραπεί σε ευρύτερη πληθωριστική πίεση για τις οικονομίες.

Παράλληλα, η γεωπολιτική ένταση δημιουργεί αυτό που αποκαλείται «πολιτικό ρίσκο». Δηλαδή, οι διακυμάνσεις στις τιμές δεν βασίζονται μόνο σε πραγματικά δεδομένα προσφοράς και ζήτησης, αλλά και στην ψυχολογία των αγορών και των επενδυτών.

Αναλυτές υπογραμμίζουν ότι οι ενεργειακές αγορές είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες σε γεωπολιτικές εξελίξεις, καθώς ακόμη και η πιθανότητα διαταραχής σε κρίσιμες θαλάσσιες διαδρομές μπορεί να οδηγήσει σε απότομες μεταβολές τιμών. Για τον λόγο αυτό το λεγόμενο «γεωπολιτικό premium» συχνά ενσωματώνεται στην τιμή του πετρελαίου, αυξάνοντας το κόστος ενέργειας ακόμη και πριν υπάρξει πραγματική μείωση της προσφοράς.

Ο ρόλος των μεγάλων δυνάμεων στην ενεργειακή εξίσωση

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η στάση των μεγάλων ενεργειακών δυνάμεων. Όπως αναφέρουν διεθνείς εκθέσεις, περίπου το 90% των εξαγωγών του Ιράν διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, ενώ μεγάλο μέρος αυτών κατευθύνονται προς την Κίνα.

Εκτιμούν ότι η εξάρτηση αυτή καθιστά απίθανη μια μακροχρόνια διακοπή της ναυσιπλοΐας, καθώς μεγάλες οικονομίες έχουν συμφέρον ν’ αποτραπεί μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση. Την ίδια στιγμή, χώρες όπως η Ρωσία και η Σαουδική Αραβία ενδέχεται ν’ αυξήσουν την παραγωγή τους, ώστε να περιοριστούν οι διαταραχές στην αγορά.

Οι επιπτώσεις στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα

Η ενεργειακή κρίση δεν επηρεάζει μόνο την αγορά καυσίμων αλλά και την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα. Οι θαλάσσιες διαδρομές της περιοχής αποτελούν κομβικά σημεία για το διεθνές εμπόριο.

Η πιθανότητα διαταραχών σε συνδυασμό με τους κινδύνους στην Ερυθρά Θάλασσα και τη Διώρυγα του Σουέζ αυξάνει το κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων και δημιουργεί καθυστερήσεις στις παραδόσεις προϊόντων. Παρόμοια περιστατικά στο παρελθόν έχουν οδηγήσει σε σημαντικές αυξήσεις στο κόστος μεταφορών, επηρεάζοντας τελικά τις τιμές των προϊόντων για τους καταναλωτές.

Η Κύπρος σε καθεστώς επιφυλακής

Σε ό,τι αφορά την Κύπρο, οικονομολόγοι εκτιμούν ότι οι επιπτώσεις θα εξαρτηθούν κυρίως από τη διάρκεια της κρίσης. Όπως αναφέρουν στη «Σ», η κυπριακή οικονομία εισάγει το μεγαλύτερο μέρος των ενεργειακών της αναγκών, γεγονός που την καθιστά ευάλωτη σε αυξήσεις τιμών.

Η Κύπρος, ως μικρή και ανοικτή οικονομία, επηρεάζεται δυσανάλογα από διεθνείς διαταραχές στην ενέργεια και στο εμπόριο. Η εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα, αλλά και η σημαντική συμβολή του τουρισμού και των υπηρεσιών στο ΑΕΠ, σημαίνει ότι οποιαδήποτε αύξηση στο κόστος μεταφορών ή αεροπορικών καυσίμων μπορεί να έχει πολλαπλασιαστικές επιπτώσεις στην οικονομική δραστηριότητα.

Η Κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, υπογραμμίζοντας ότι μέχρι στιγμής η οικονομία παραμένει ανθεκτική. Ωστόσο, όπως σημειώνουν οικονομολόγοι, η ενέργεια επηρεάζει οριζόντια όλους τους τομείς της οικονομίας, από τις μεταφορές έως τη βιομηχανία και τις υπηρεσίες.

Ένα από τα βασικά ζητήματα που αναδεικνύουν οικονομολόγοι είναι ο κίνδυνος αναζωπύρωσης του πληθωρισμού. Όπως επισημαίνουν, η αύξηση των τιμών ενέργειας μεταφέρεται σταδιακά σε ολόκληρη την οικονομία, αυξάνοντας το κόστος παραγωγής και μεταφοράς. Σύμφωνα με τους ίδιους, σε περίπτωση που οι πληθωριστικές πιέσεις ενισχυθούν, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ενδέχεται να εξετάσει την αύξηση των επιτοκίων ως μέτρο περιορισμού του πληθωρισμού. Μια τέτοια εξέλιξη θα επηρέαζε άμεσα το κόστος δανεισμού για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Ο κίνδυνος κερδοσκοπίας στην αγορά καυσίμων

Ένα ακόμη ζήτημα αφορά τον κίνδυνο κερδοσκοπίας στις τιμές καυσίμων. Όπως σημειώνουν αναλυτές στη «Σ», οποιαδήποτε άμεση αύξηση στις τιμές λιανικής δεν μπορεί να δικαιολογηθεί πλήρως από τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές, καθώς τα υφιστάμενα φορτία έχουν αγοραστεί σε προηγούμενες τιμές. Οι αρμόδιες Αρχές, όπως η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή και η Επιτροπή Ανταγωνισμού, θα πρέπει να παρακολουθούν στενά την αγορά, ώστε ν’ αποτραπούν φαινόμενα αισχροκέρδειας.

Συνολικά, η παρούσα κρίση αποτελεί ένα σύνθετο οικονομικό και γεωπολιτικό φαινόμενο, του οποίου η εξέλιξη θα καθοριστεί από πολλούς παράγοντες. Η διάρκεια των εχθροπραξιών, η στάση των μεγάλων δυνάμεων και η ανθεκτικότητα των διεθνών αγορών θα καθορίσουν αν η παγκόσμια οικονομία θα βρεθεί αντιμέτωπη με ένα νέο ενεργειακό σοκ ή αν οι επιπτώσεις θα παραμείνουν περιορισμένες.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η διεθνής οικονομία βρίσκεται σήμερα σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας. Για μικρές οικονομίες όπως η κυπριακή, η προσαρμοστικότητα και η εγρήγορση των θεσμών και της αγοράς θ’ αποτελέσουν καθοριστικούς παράγοντες για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που ενδέχεται να προκύψουν το επόμενο διάστημα.

«Ανάσταση» εκλιπόντων ηγετών

Sun, 08 Mar 2026 12:00:00 +0000

Καταλαβαίνω την ανάγκη κάποιων κομμάτων να διατηρούν ζωντανή τη μνήμη σημαντικών ηγετών τους, την παρακαταθήκη που άφησαν, τη σφραγίδα τους στην Ιστορία του τόπου και τα λοιπά. Όμως δεν μπορούσα ποτέ να φανταστώ ότι δεν θα περιορίζονταν στο να κρατούν ζωντανή μόνο τη μνήμη του ηγέτη τους, αλλά θα προσπαθούσαν να «ζωντανέψουν»… και τον ίδιο τον ηγέτη, με τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης! Όπως συνέβη στο πρόσφατο Παγκύπριο Συνέδριο του ΔΗΣΥ, όπου παρουσιάστηκε ένα ολόγραμμα του αείμνηστου Γλαύκου Κληρίδη, το οποίο «απηύθυνε» μήνυμα στους συνέδρους. Στο τέλος του μηνύματος, το ολόγραμμα του ιδρυτή του κόμματος εμφανίστηκε να λέει: «Ο αγώνας μας θα δικαιωθεί και όλοι μαζί θα τραγουδήσουμε το προσφιλές μας τραγούδι, όχι “πότε θα κάνει ξαστεριά”, τώρα που κάνει ξαστεριά»!

Πάλι καλά που δεν τον έβαλαν να λέει και κανένα… ανέκδοτο, αφού είναι γνωστό πως ο Κληρίδης είχε φοβερή αίσθηση του χιούμορ.

Ελπίζω να μην έχουν και άλλα κόμματα τέτοιες φαεινές ιδέες και κάποια στιγμή να δούμε και άλλους εκλιπόντες ηγέτες να «εμφανίζονται» σε κομματικά συνέδρια ή σε προεκλογικές συγκεντρώσεις. Ας πούμε, να παρουσιαστεί το ολόγραμμα του Τάσσου σε συνέδριο του ΔΗΚΟ, να ξαναλέει «Όχι» σε απαράδεκτα σχέδια για το Κυπριακό. Ή το ολόγραμμα του αείμνηστου Δημήτρη Χριστόφια να «θυμίζει» στους συντρόφους το «κόμμαν μας τζιαι τα μμάθκια μας». Ή το ολόγραμμα του Βάσου Λυσσαρίδη να προσπαθεί να εμψυχώσει τους ΕΔΕΚίτες για να υψώσουν τη σφιγμένη γροθιά τους και να υψώσουν και τα ποσοστά του κόμματος, που κινδυνεύει να μη βρίσκεται στη Βουλή, για πρώτη φορά στην ιστορία του. Ή το ολόγραμμα του Μακαρίου να διευκρινίζει ότι δεν δέχθηκε ποτέ τη διζωνική, ή το ολόγραμμα του Διγενή να ανακοινώνει την έναρξη αγώνα για εκδίωξη των Βρετανικών Βάσεων!

Είναι απεριόριστες οι δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά νομίζω πως είναι προτιμότερο, τουλάχιστον τους αποβιώσαντες ηγέτες μας να τους αφήσουμε στην ησυχία του τάφου τους και στην κρίση της Ιστορίας. Και όχι να τους ανασύρουμε (ειδικότερα τον Μακάριο και τον Γρίβα) στις πολιτικές μας επιδιώξεις.

Καλύτερα να χρησιμοποιούμε την Τεχνητή Νοημοσύνη για την εξεύρεση πρακτικών λύσεων στα καθημερινά προβλήματα… των ζώντων!

ΚΥΠΡΟΦΡΕΝΗΣ

Στο στόχαστρο των μουλάδων

Sun, 08 Mar 2026 12:00:00 +0000

Ναι, μεν, δεν εμπλεκόμαστε, ούτε και θέλουμε να εμπλακούμε στους νεότερους… «Περσικούς πολέμους», αλλά μάς έχουν εμπλέξει παρά τη θέλησή μας. Το ότι οι Βρετανικές Βάσεις έχουν ήδη δεχθεί επίθεση, την οποία δεν μπόρεσαν ν’ αποτρέψουν, μοιραία αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να ξεφύγει και κάποιο άλλο drone ή κανένας ιρανικός βαλλιστικός πύραυλος και να πέσουν στην αυλή μας.

Προφανώς το drone που έπεσε στη Βάση Ακρωτηρίου, τα μεσάνυχτα της περασμένης Κυριακής, το έστειλε η φιλοϊρανική Χεζμπολάχ από τον γειτονικό Λίβανο.

Θυμίζουμε ότι και το 2024 η Χεζμπολάχ είχε απειλήσει την Κύπρο, μέσω του ηγέτη της Χασάν Νασράλα, ότι θα καταστεί μέρος του πολέμου, σε περίπτωση που θα παρείχε διευκολύνσεις στο Ισραήλ. Τον Σεπτέμβριο του ίδιου χρόνου οι Ισραηλινοί σκότωσαν τον Νασράλα στη Βηρυτό, αλλά η Χεζμπολάχ, έστω και αποδυναμωμένη, συνεχίζει τη δράση της, όπως φάνηκε και με την επίθεση εναντίον της Βάσης Ακρωτηρίου.

Όσο, λοιπόν, παραμένει ζωντανή η τρομοκρατική οργάνωση, και όσο θα συνεχίζεται ο πόλεμος, θα παραμένουν ζωντανές και οι πιθανότητες να ξαναβάλει στο στόχαστρό της το νησί μας.

Συνεπώς, το καλύτερο για μας θα ήταν να καταρρεύσει τελικά το σκοταδιστικό καθεστώς των μουλάδων του Ιράν, το οποίο είναι ο «πατέρας» όλων των τρομοκρατικών οργανώσεων της περιοχής, μεταξύ των οποίων και η Χεζμπολάχ, που δημιουργεί συνεχή προβλήματα αποσταθεροποίησης στη φιλική γειτονική μας χώρα του Λιβάνου.

Μπορεί να υπάρχουν ηθικές και άλλες αντιρρήσεις για τη νομιμότητα των πολεμικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, αλλά η κατάσταση είναι πλέον σε πορεία χωρίς επιστροφή. Προσωπικά εύχομαι η επόμενη μέρα να βρει την περιοχή απαλλαγμένη από ένα καθεστώς που δολοφονεί γυναίκες επειδή δεν φορούν «σωστά» τη μαντήλα τους, που έχει σκοτώσει χιλιάδες αντικαθεστωτικούς διαδηλωτές, που χρηματοδοτεί τρομοκρατικές ομάδες, που προσπαθεί να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Δεν ξέρω αν αυτός ο στόχος θα επιτευχθεί τελικά, ή αν θα προκύψει κανένα πιο σκληροπυρηνικό ισλαμικό καθεστώς στο Ιράν. Θα πρέπει να περιμένουμε να δούμε.

Ο πόλεμος μπορεί να κρατήσει 4-5 εβδομάδες, δήλωσε ο Τραμπ. Οπότε τις επόμενες 4-5 εβδομάδες, όταν βγαίνετε από το σπίτι, ρίχνετε και καμιά ματιά στον ουρανό. Και φοράτε και κανένα μεταλλικό κράνος για κάθε ενδεχόμενο.

ΜΠΟΞΕΡ

Οι Βάσεις και εμείς

Sun, 08 Mar 2026 12:00:00 +0000

Τουλάχιστον ας μας ενημερώνουν έγκαιρα οι Άγγλοι, σε περίπτωση επικείμενης νέας απειλής κατά των Βάσεων, ώστε να κινητοποιούνται και οι δικές μας δυνάμεις ασφαλείας. Ή μήπως θεωρούν οι Άγγλοι ότι οι δικές μας ικανότητες περιορίζονται στο να στήνουμε… βερκά, για να πιάνουμε πάνω τα ντρόουν όπως τα αμπελοπούλια;

Εν τω μεταξύ, το ΑΚΕΛ ανησυχεί, επειδή το χτύπημα στο Ακρωτήρι «επιβεβαιώνει τους κινδύνους που υπάρχουν για την Κύπρο και τον λαό μας εξαιτίας της παρουσίας των Βρετανικών Βάσεων». Ω! Μα υπάρχουν ακόμα Βρετανικές Βάσεις; Νόμιζα ότι τις ξεφορτωθήκαμε κατά την πενταετία της διακυβέρνησης της Αριστεράς.

Αλλά και άλλοι βγήκαν δημόσια και έθεσαν θέμα Βάσεων. Διερωτώμαι, όμως. Είναι όντως ρεαλιστικός στόχος ν’ ανακινήσουμε τώρα θέμα Βρετανικών Βάσεων, την ώρα που στην περιοχή μας σημειώνονται κοσμογονικές εξελίξεις, την ώρα που επιδιώκουμε αναβάθμιση της γεωστρατηγικής μας θέσης, και την ώρα που θέτουμε την αεροπορική μας βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» και τη ναυτική μας βάση στο Μαρί, στη διάθεση των Αμερικανών και άλλων συμμάχων; Εντάξει, ν’ αξιώσουμε από τη Βρετανία καλύτερο συντονισμό με την Κυπριακή Δημοκρατία, έγκαιρη και πλήρη ενημέρωση, αποτελεσματική προστασία των Κυπρίων πολιτών από κινδύνους οι οποίοι προέρχονται από την παρουσία των Βάσεων, αλλά και διαβεβαιώσεις ότι δεν θα χρησιμοποιούνται οι Βάσεις για οποιοδήποτε επιθετικό σκοπό εναντίον οποιουδήποτε. Αλλά δεν είναι νοητό, στην παρούσα τουλάχιστον φάση, να κατεβούμε στους δρόμους μαζί με το ΑΚΕΛ και να φωνάζουμε «Έξω οι Βάσεις από την Κύπρο»! (Επί τη ευκαιρία, ξαναθέτω τον προβληματισμό, τι θα γινόταν αν επέστρεφε το ΑΚΕΛ στην εξουσία και αυτές τις κρίσιμες και επικίνδυνες στιγμές έκανε αυτό που κάνει τώρα, οργανώνοντας διαδηλώσεις υπέρ του Ιράν)!

Ωστόσο, πέρα από τις οποιεσδήποτε απαιτήσεις μας από τους Βρετανούς αναφορικά με τις Βάσεις, η Κυβέρνησή μας οφείλει να λαμβάνει όλα τα δυνατά μέτρα για την προστασία των πολιτών, από την ενεργοποίηση της αντιαεροπορικής άμυνας, μέχρι την επαγρύπνηση όλων των δυνάμεων ασφαλείας, μέχρι την πλήρη και έγκαιρη ενημέρωση των πολιτών.

Και για να είμαστε ειλικρινείς, οι πολίτες ανησυχούν όταν βλέπουν στην τηλεόραση εικόνες από καταφύγια που μοιάζουν με… γουμάδες. Δεν ξέρουν και τι να κάνουν σε τέτοια περίπτωση. Να πάρουν μαζί τους κανένα καλάθι για να… μαζεύουν τα αβγά;

ΚΥΠΡΟΦΡΕΝΗΣ

Ο «Κίμων» επέστρεψε, ελπίζουμε μόνιμα!

Sun, 08 Mar 2026 12:00:00 +0000

Αυτήν τη φορά η Ελλάδα είναι εμπράκτως εδώ. Με δύο φρεγάτες και τέσσερα μαχητικά F-16, τα οποία δεν εξαντλούν τον ρόλο τους στην εκάστοτε συμβολική παρουσία τους πάνω από τη στρατιωτική παρέλαση της 1ης Οκτωβρίου, αλλά τώρα αναλαμβάνουν την προστασία της Κυπριακής Δημοκρατίας από τους υπαρκτούς κινδύνους της επιθετικότητας των Ιρανών μουλλάδων. Οι οποίοι δηλώνουν απροκάλυπτα ότι έβαλαν στο στόχαστρό τους την Κύπρο, μέχρι που να φύγουν οι Αμερικανοί.

Ειδικότερα η παρουσία της ελληνικής φρεγάτας «Κίμων» στα κυπριακά νερά οδήγησε αναπόφευκτα και στον ανάλογο συνειρμό, με υπενθύμιση της εκστρατείας που είχε αναλάβει ο στρατηγός Κίμων ο Αθηναίος στην Κύπρο, το 450 π.Χ., επικεφαλής μεγάλου στόλου από συμμαχικές τριήρεις, για να εκδιώξει τους Πέρσες!

Βέβαια, αυτό που θα θέλαμε διακαώς να υπάρχει είναι η μόνιμη παρουσία (ή η ταχύτατη έλευση σε περίπτωση ανάγκης) του «Κίμωνα» στην Κύπρο, μαζί με τη μόνιμη στάθμευση ελληνικών F-16 στην Πάφο, για να αισθανόμαστε μόνιμη ασφάλεια. Οι τελευταίες εξελίξεις στην περιοχή προσφέρουν μιαν εξαιρετική ευκαιρία για να κάνουμε αυτό το βήμα.

Ασπίδα προστασίας στην Κύπρο πρόσφερε και ο φίλος μας ο Μακρόν, με αντιπυραυλικά συστήματα και φρεγάτες, αφού φαίνεται ότι η κρίση στην περιοχή θα διαρκέσει επί… μακρόν.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, ως θεσμός, προφανώς… κείται μακράν. Την ενδιαφέρει περισσότερο η προστασία της Ουκρανίας, παρά η προστασία ενός κράτους μέλους της, που βρίσκεται υπό πολεμική απειλή.

Όσο για τον Πρόεδρο Τραμπ, που ενδύθηκε τη στολή του καουμπόη και επιχειρεί να εξοντώσει όλους τους «κακούς» του Ιράν, ελπίζουμε να έχει πληροφορηθεί ότι βρισκόμαστε κι εμείς, χωρίς να το επιδιώκουμε, στο στόχαστρο αυτών τους οποίους έχει στο στόχαστρό του ο ίδιος. Με άλλα λόγια, κινδυνεύουμε για τη δική του χάρη κι αυτό να το θυμάται, όπως θα πρέπει να θυμάται ότι είμαστε και παρατηρητές στο Συμβούλιο Ειρήνης που ο ίδιος έχει δημιουργήσει. Συμβούλιο Ειρήνης; Χμ! Όχι και τόσο… Ειρήνης πλέον.

Εν τω μεταξύ, πληροφορίες της στήλης αναφέρουν ότι ο Τραμπ σχεδιάζει ν’ απειλήσει τους Νορβηγούς ότι αν δεν καθιερώσουν και Νόμπελ… Πολέμου, θα ανακηρύξει όλα τα νορβηγικά φιόρδ αμερικανικό έδαφος!

ΜΠΟΞΕΡ

Δίνουμε ευκαιρία στην Ευρώπη

Sun, 08 Mar 2026 12:00:00 +0000

Για κοίτα, μωρέ, τη μικρή μας την Κυπρούλα! Έγινε αντικείμενο παγκόσμιας προσοχής (αυτήν τη φορά όχι για κανένα… σκάνδαλο). Οι απειλές των Ιρανών Φρουρών της Επανάστασης ήταν αρκετές για ν’ αποκτήσει η μικρομεγαλονησίδα μας… Φρουρούς της Ευρώπης για την προστασία της. Πρώτα ήρθαν οι φρεγάτες και τα F-16 από την Ελλάδα. Ακολούθησαν τα αντιπυραυλικά συστήματα, τα συστήματα anti-drone, μια φρεγάτα και το αεροπλανοφόρο «Charles de Gaulle» από τη Γαλλία. Την ίδια ώρα η Ολλανδία ανακοίνωσε ότι εξετάζει αίτημα της Γαλλίας να στείλει κι αυτή μια φρεγάτα αντιαεροπορικής άμυνας και διοίκησης, ώστε να υποστηρίξει το γαλλικό αεροπλανοφόρο. Υποσχέσεις για αποστολή πολεμικών σκαφών έδωσε επίσης η Ιταλία. Ενώ και η Βρετανία αποστέλλει το αντιτορπιλικό «Dragon», μετά τα ειρωνικά σχόλια βρετανικών ΜΜΕ, ότι «οι Έλληνες και οι Ιταλοί προστατεύουν τις Βάσεις μας».

Μιλάμε για μεγάλη κινητοποίηση για την αφεντιά μας. Να σας πω, όμως; Μας το χρωστούσανε. Η Ελλάδα μάς το χρωστούσε από το 1974. Και οι Δυτικές δυνάμεις μάς το χρωστούσαν από το… 1571, όταν οι τουρκικές ορδές του Λαλά Μουσταφά καταλάμβαναν για πρώτη φορά την Κύπρο, αλλά ο Δυτικός στόλος που θα ερχόταν για να την απελευθερώσει έμεινε μεσόστρατα. Τώρα ο Δυτικός στόλος μαζεύεται πάλι γύρω μας, αλλά βεβαίως όχι για ν’ απελευθερώσει την Κύπρο από τη νέα Τουρκοκρατία, αλλά ας είναι. Τουλάχιστον αυτήν τη φορά δεν μείναμε εντελώς μόνοι μας.

Και όταν αναλύσουμε λίγο το πράμα, η Κύπρος δίνει, σε αυτήν τη συγκυρία, τη δυνατότητα στην Ευρώπη να δώσει το «παρών» της στην εκρηκτική αυτή περιοχή, από την οποία απουσιάζει εκκωφαντικά. Μια περιοχή όπου η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ζωτικά συμφέροντα, όπου ζουν και εργάζονται εκατοντάδες χιλιάδες Ευρωπαίοι πολίτες (πέρα από τους Κυπραίους Ευρωπαίους), όπου κάθε αρνητική εξέλιξη μπορεί να έχει καταστροφικά αποτελέσματα για την ευρωπαϊκή οικονομία, για τη σταθερότητα και την ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για τον λόγο αυτόν επανέρχεται επιτακτικά στο προσκήνιο το όραμα για τη σύσταση ενός μόνιμου Ευρωπαϊκού Στρατού, που να παρεμβαίνει σε κρίσεις όπως η παρούσα.

Ναι, η μικρή Κυπρούλα μας, που κατά σύμπτωσιν προεδρεύει αυτήν την περίοδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προσφέρει την ευκαιρία να διασωθεί η αξιοπρέπεια και η αξιοπιστία της Ένωσης!

ΚΥΠΡΟΦΡΕΝΗΣ

Μπορεί η νέα στρατηγική του Τραμπ ν’ ανατρέψει το ιρανικό καθεστώς;

Sun, 08 Mar 2026 11:30:00 +0000

Ο πόλεμος ανάμεσα στις ΗΠΑ, το Ισραήλ και το Ιράν φαίνεται να επιβεβαιώνει μια νέα αμερικανική στρατηγική αλλαγής καθεστώτων. Στο επίκεντρο βρίσκεται η προσέγγιση του Ντόναλντ Τραμπ, με την οποία επιδιώκει να συνδυάσει τη στρατιωτική πίεση με την ευθύνη των ίδιων των κοινωνιών να καθορίσουν το πολιτικό τους μέλλον. Το μοντέλο αυτό, που δοκιμάζεται στην πράξη ήδη σε περιπτώσεις όπως η Βενεζουέλα και το Ιράν, επιχειρεί να αποφέρει γεωπολιτικά οφέλη για την Ουάσιγκτον, χωρίς το κόστος και τους κινδύνους μιας μεγάλης χερσαίας επέμβασης. Ωστόσο, η εφαρμογή του ανοίγει μια σειρά κρίσιμων ερωτημάτων για τη σταθερότητα της Μέσης Ανατολής, την ανθεκτικότητα του ιρανικού καθεστώτος και τα όρια της αμερικανικής ισχύος στη σύγχρονη διεθνή πολιτική.

Το νέο δόγμα του Τραμπ

Ο Ντόναλντ Τραμπ επενδύει μεγάλο μέρος του πολιτικού του κεφαλαίου σε μιαν «ανανεωμένη» στρατηγική για την αλλαγή καθεστώτων. Η λογική της προσέγγισης αυτής συνοψίζεται στη φράση «εμείς βομβαρδίζουμε, εσείς αποφασίζετε». Ουσιαστικά, οι ΗΠΑ ασκούν στρατιωτική πίεση από αέρος και οι κοινωνίες των χωρών «στόχων» καλούνται να καθορίσουν οι ίδιες την πολιτική τους τύχη.

Στη Βενεζουέλα, ο Τραμπ απομάκρυνε από την εξουσία τον Νικολάς Μαδούρο, διατηρώντας ωστόσο άθικτο μεγάλο μέρος του κυβερνητικού μηχανισμού. Η αμερικανική κυβέρνηση δήλωσε ότι η μετάβαση σε δημοκρατικό καθεστώς θα εξαρτηθεί τελικά από τους ίδιους τους Βενεζουελάνους.

Λίγες εβδομάδες αργότερα, μετά την εντολή για αεροπορικά πλήγματα κατά του Ιράν, ο Τραμπ κάλεσε τους περισσότερους από 90 εκατομμύρια κατοίκους της χώρας ν’ ανατρέψουν το καθεστώς, ύστερα από τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Παράλληλα, έχει απευθύνει ανάλογο μήνυμα και προς την Κούβα, υποστηρίζοντας ότι η οικονομικά εξαντλημένη κυβέρνηση της Αβάνας «μοιάζει έτοιμη να καταρρεύσει» υπό το βάρος του αμερικανικού αποκλεισμού και προτρέποντας τους Κουβανούς να επιδιώξουν συμφωνία.

Οι ΗΠΑ διαθέτουν μακρά ιστορία παρεμβάσεων για την απομάκρυνση ξένων ηγετών που θεωρούνται εχθρικοί προς την Ουάσιγκτον, από το Ιράν το 1953 μέχρι το Βιετνάμ και τη Χιλή τις επόμενες δεκαετίες. Η αμερικανική «εργαλειοθήκη» για αλλαγή καθεστώτων περιελάμβανε παραδοσιακά μυστικές επιχειρήσεις, πολιτικές πιέσεις και σε ορισμένες περιπτώσεις άμεση στρατιωτική ισχύ με στόχο την εγκατάσταση κυβερνήσεων περισσότερο ευθυγραμμισμένων με τα αμερικανικά συμφέροντα.

Στον 21ον αιώνα, ωστόσο, οι ΗΠΑ ενεπλάκησαν σε δύο από τους μακροβιότερους πολέμους της ιστορίας τους. Συγκεκριμένα, στο Αφγανιστάν και το Ιράκ, οι Αμερικανοί προχώρησαν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις που ανέτρεψαν κυβερνήσεις, οι οποίες θεωρούνταν απειλή για την εθνική ασφάλειά τους. Οι συγκρούσεις αυτές εξελίχθηκαν σε μακροχρόνια αδιέξοδα και συνέβαλαν στην άνοδο του κινήματος MAGA, το οποίο συσπειρώθηκε γύρω από τις υποσχέσεις του Τραμπ για αποφυγή νέων στρατιωτικών εμπλοκών στο εξωτερικό.

Σήμερα ο Πρόεδρος φαίνεται να δοκιμάζει στην πράξη τόσο αυτές τις υποσχέσεις όσο και τη στρατιωτική ισχύ των ΗΠΑ. Στις περιπτώσεις τόσο του Ιράν όσο και της Βενεζουέλας, ο Αμερικανός Πρόεδρος έχει τονίσει ότι το μέλλον των χωρών αυτών θα καθοριστεί τελικά από τους ίδιους τους πολίτες τους, παρότι παράλληλα προωθεί πιθανούς διαδόχους και ασκεί στρατιωτική πίεση. Ο στόχος, σύμφωνα με συνεργάτες του, είναι η επίτευξη απτών γεωπολιτικών κερδών για τις ΗΠΑ, μεταξύ των οποίων πρόσβαση σε ενεργειακούς πόρους, περιορισμός της μετανάστευσης και της διακίνησης ναρκωτικών, καθώς και αποδυνάμωση αντιπάλων, χωρίς όμως το κόστος και τους κινδύνους μιας μεγάλης χερσαίας στρατιωτικής επέμβασης.

Η προσέγγιση αυτή αντανακλά την επιθυμία του Τραμπ ν’ αποφύγει την επανάληψη των πολέμων της τελευταίας εικοσαετίας, αλλά και την έντονη κριτική του προς την πολιτική της «οικοδόμησης κρατών» που χαρακτήρισε αποτυχημένη. Η προτίμησή του, όπως αναφέρουν αξιωματούχοι, είναι να συνεργάζεται με κυβερνήσεις φιλικότερες προς την Ουάσιγκτον, οι οποίες μπορούν να προσφέρουν συγκεκριμένα οφέλη που παρουσιάζονται ως επιτυχίες της πολιτικής «America First».

Ένας αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ περιέγραψε σκωπτικά τη νέα στρατηγική με τη φράση «αποκεφαλισμός και μεταβίβαση της ευθύνης». Δηλαδή απομάκρυνση της ηγεσίας και μεταβίβαση της ευθύνης για τη συνέχεια στους ίδιους τους πολίτες της χώρας.

Μάλιστα, σύμμαχοι του Τραμπ υποστηρίζουν ότι αν οι ηγέτες που θα προκύψουν δεν ανταποκριθούν στις προσδοκίες της Ουάσιγκτον, ο Πρόεδρος είναι διατεθειμένος να επανεκκινήσει τη διαδικασία. «Δοκιμάζουμε ένα νέο μοντέλο: σας δίνουμε μια ευκαιρία και εσείς αποφασίζετε τι θα κάνετε», δήλωσε σε συνέντευξή του ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ, λίγο μετά την έναρξη της επιχείρησης στο Ιράν. «Αν εκλέξουν ανθρώπους που θέλουν να σκοτώσουν Αμερικανούς, θα τους σκοτώσουμε. Δεν χρειάζεται υπερανάλυση. Το μόνο που μπορείς να κάνεις είναι να δώσεις μια ευκαιρία».

Είναι ρεαλιστικό το σενάριο η αλλαγή του καθεστώτος;

Το βασικό ερώτημα που τίθεται πλέον στη διεθνή πολιτική σκηνή είναι αν η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν μπορεί ν’ αντέξει τα συνεχόμενα και καταστροφικά πλήγματα που εξαπολύουν σχεδόν αδιάκοπα το Ισραήλ και οι ΗΠΑ. Σύμφωνα με αναλυτές, η απάντηση παραμένει αβέβαιη.

Σε αντίθεση με το Ιράκ του Σαντάμ Χουσεΐν ή τη Λιβύη του Μουαμάρ Καντάφι, το Ιράν διαθέτει ένα μακρύ ιστορικό γεωπολιτικών επιτυχιών. Μέχρι τις 6 Οκτωβρίου 2023, η Τεχεράνη φαινόταν να πλησιάζει τον μακροχρόνιο στόχο της για σταθερή ηγεμονία στη Μέση Ανατολή. Οι σύμμαχοι και οι πληρεξούσιοί της είχαν κυρίαρχη επιρροή στο Ιράκ, ο Μπασάρ αλ Άσαντ διατηρούσε σταθερά την εξουσία στη Συρία, ενώ η Χεζμπολάχ κρατούσε ουσιαστικά στα χέρια της το πολιτικό μέλλον του Λιβάνου. Ταυτόχρονα, οι Χούθι διέθεταν αρκετή στρατιωτική ισχύ ώστε να απειλούν τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα, στερώντας από την Αίγυπτο κρίσιμα έσοδα από τη Διώρυγα του Σουέζ και αυξάνοντας το κόστος για το παγκόσμιο εμπόριο.

Το ιρανικό θεοκρατικό καθεστώς είχε επιδείξει ιδιαίτερη ικανότητα στη δημιουργία συμμαχιών. Με την προμήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών στη Ρωσία για τον πόλεμο στην Ουκρανία, η Τεχεράνη ενίσχυσε τους δεσμούς της με τη Μόσχα, ενώ οι σχέσεις της με την Κίνα συνέχισαν να αναπτύσσονται. Παράλληλα, η Βενεζουέλα εμφανιζόταν πρόθυμη να συμβάλει σε δίκτυα λαθρεμπορίου και διακίνησης όπλων που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν τις ιρανικές επιδιώξεις απέναντι στις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.

Ακόμη πιο απρόσμενη ήταν η ικανότητα της σιιτικής θεοκρατίας ν’ αναπτύξει ισχυρούς δεσμούς με ριζοσπαστικές σουνιτικές οργανώσεις. Εκμεταλλευόμενο τον κοινό στόχο της καταστροφής του Ισραήλ, το καθεστώς των μουλλάδων είχε καταφέρει να οικοδομήσει στενή σχέση με τη Χαμάς, παλαιστινιακό παρακλάδι της Μουσουλμανικής Αδελφότητας. Το Κατάρ, το οποίο διατηρεί ιδεολογική εγγύτητα με την Αδελφότητα και συχνά συγκρούεται διπλωματικά με τη Σαουδική Αραβία, συνεργαζόταν επίσης με αυτό το πλέγμα σχέσεων.

Το εκτεταμένο αυτό δίκτυο ισχύος οικοδομήθηκε σταδιακά και επίμονα, παρά την αντίθεση των ΗΠΑ, του Ισραήλ και της Σαουδικής Αραβίας. Οι Ιρανοί ηγέτες κατάφεραν, άλλοτε εξαπατώντας, άλλοτε υπερισχύοντας στρατηγικά, άλλοτε εκφοβίζοντας και σε ορισμένες περιπτώσεις εξοντώνοντας τους αντιπάλους τους, να δημιουργήσουν ένα περιφερειακό σύστημα επιρροής βασισμένο σε δύο σταθερές αρχές. Την αμετακίνητη άρνηση της ύπαρξης του Ισραήλ και την αδιάλλακτη αντίθεση στην αμερικανική ισχύ.

Οι αρχιτέκτονες αυτού του συστήματος μπορεί να μην εμπνέουν συμπάθεια, ωστόσο πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι αξίζουν «σεβασμό». Στους Δυτικούς διπλωματικούς μηχανισμούς, στα think tanks και στους σχολιαστές εξακολουθεί να υπάρχει μια διστακτική αναγνώριση της σημαντικής γεωπολιτικής ανόδου που σημείωσε το Ιράν κατά το τελευταίο τέταρτο του αιώνα υπό τη θεοκρατική διακυβέρνηση.

Παρά το γεγονός ότι η άνοδος αυτή υπήρξε μακρόχρονη και επίπονη, η πτώση από την κορύφωση της ισχύος φαίνεται να εξελίσσεται με μεγάλη ταχύτητα. Μεθυσμένοι από την επιτυχία τους, σύμφωνα με αυτήν την ανάλυση, οι μουλλάδες υπερεκτίμησαν τις δυνατότητές τους. Από τις 7 Οκτωβρίου και μετά, παρακολουθούν ένα προς ένα τα στηρίγματα της περιφερειακής τους επιρροής να καταρρέουν υπό τα ισραηλινά αντίποινα, τα οποία ενισχύονται από την αμερικανική υποστήριξη. Σήμερα, όσοι από τους ηγέτες και τους αξιωματικούς των Φρουρών της Επανάστασης έχουν επιβιώσει, φέρονται να βρίσκονται κρυμμένοι σε καταφύγια, φοβούμενοι ακόμη και τη χρήση των κινητών τους τηλεφώνων.

Την ίδια στιγμή, η συμμαχία που έχει διαμορφωθεί απέναντι στο Ιράν, με τη συμμετοχή χωρών όπως η Γερμανία, ο Καναδάς και ακόμη και το Κατάρ, υποδηλώνει έναν υψηλό βαθμό διεθνούς συναίνεσης ότι το καθεστώς των μουλλάδων πρέπει να επιστρέψει στον θρησκευτικό του ρόλο και να απομακρυνθεί από την πολιτική εξουσία.

Το κρίσιμο ζήτημα που καλούνται πλέον να εξετάσουν οι διεθνείς ηγέτες είναι αν η στρατηγική του Ιράν στον πόλεμο αντανακλά την ίδια συνδυαστική ικανότητα διορατικότητας και σκληρότητας που το οδήγησε στην κορυφή της περιφερειακής ισχύος ή αν εκφράζει την αυταπάτη και την κακή κρίση που το έφεραν στη σημερινή δύσκολη θέση. Μέχρι στιγμής, η εικόνα δείχνει έναν συνδυασμό και των δύο στοιχείων και από το πώς θα εξελιχθούν, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό και η τύχη του πολέμου.

Οι αδυναμίες της στρατηγικής των ΗΠΑ και του Ισραήλ

Η Τεχεράνη εισήλθε στη σύγκρουση με δύο βασικούς στόχους. Ο πρώτος ήταν να προκαλέσει αρκετή καταστροφή στην περιοχή, ώστε ν’ απομακρύνει τους γείτονές της από την Ουάσιγκτον και να διακόψει τη ροή του πετρελαίου της Μέσης Ανατολής προς τις διεθνείς αγορές. Η ιρανική ηγεσία εκτιμούσε ότι η αναστάτωση στις χρηματοπιστωτικές αγορές και πιθανές αποστασίες συμμάχων θα αύξαιναν την πίεση προς τον Ντόναλντ Τραμπ, οδηγώντας τον τελικά σε υποχώρηση.

Μέχρι στιγμής, ωστόσο, αυτή η στρατηγική δεν φαίνεται να αποδίδει. Οι επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον χωρών από την Κύπρο και την Τουρκία μέχρι τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είχαν ως αποτέλεσμα την ενίσχυση της συμμαχίας που στηρίζεται από τις ΗΠΑ. Παράλληλα, ο αριθμός των ιρανικών πυραύλων που εκτοξεύονται καθημερινά μειώνεται, ενώ το Ναυτικό της χώρας, το οποίο συρρικνώνεται ταχύτατα, χάνει τη δυνατότητα να παρεμβαίνει στις μεταφορές πετρελαίου.

Ο δεύτερος στόχος της Τεχεράνης είναι ν’ αναγκάσει τις ΗΠΑ να επιλέξουν ανάμεσα σε δύο δύσκολες επιλογές, είτε να επιτρέψουν στο καθεστώς να επιβιώσει είτε να εμπλακούν σε έναν μακροχρόνιο, δαπανηρό και πολιτικά αντιδημοφιλή χερσαίο πόλεμο για την ανατροπή του. Οι μουλλάδες φαίνεται να πιστεύουν ότι ο Τραμπ θ’ αποσυρθεί πριν φτάσει σε μια τέτοια απόφαση και ότι ακόμη κι αν οι ΗΠΑ εισβάλουν, θα υποστούν τελικά την ίδια μοίρα που είχαν στο Αφγανιστάν.

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ φαίνεται μέχρι στιγμής να επιχειρούν τρεις διαφορετικές προσεγγίσεις για ν’ αποτρέψουν την επιβίωση του καθεστώτος. Πρώτον, αξιοποιώντας όπλα υψηλής ακρίβειας και εκτεταμένη διείσδυση των μυστικών υπηρεσιών, επιδιώκουν να καταστρέψουν τις οργανωτικές δομές, τα οπλικά συστήματα και τις εγκαταστάσεις που χρειάζονται οι πιστές στο καθεστώς δυνάμεις για να καταστείλουν εσωτερικές αντιδράσεις. Δεύτερον, ενθαρρύνουν εθνοτικές μειονότητες, όπως τους Κούρδους στον βορρά και τους Βαλούχους στην ανατολή, ενώ σε περίπτωση παρατεταμένου πολέμου θα μπορούσαν να κινητοποιηθούν και οι Αζέροι, να εξεγερθούν κατά της Τεχεράνης. Η πιθανή υποστήριξη από το Αζερμπαϊτζάν και το ιρακινό Κουρδιστάν θα μπορούσε να ενισχύσει αυτήν την πίεση. Τρίτον, οι σύμμαχοι επιχειρούν να διχάσουν την ηγεσία του καθεστώτος και να εντοπίσουν ιρανικά ισοδύναμα της Ροντρίγκες της Βενεζουέλας, δηλαδή πρόσωπα πρόθυμα να συνεργαστούν με τις ΗΠΑ.

Καθεμία από αυτές τις στρατηγικές, ωστόσο, έχει σοβαρά μειονεκτήματα. Επιθέσεις αρκετά εκτεταμένες, ώστε ν’ αποδυναμώσουν τις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα πλήξουν και πολιτικές υποδομές και αμάχους, γεγονός που μπορεί να ενισχύσει την εσωτερική υποστήριξη προς την κυβέρνηση. Η ενίσχυση εξεγέρσεων μειονοτήτων ενδέχεται επίσης να προκαλέσει έντονη αντίδραση μεταξύ των Περσών και άλλων ομάδων που δεν επιθυμούν τη διάλυση της χώρας σε μικρότερα, ανταγωνιστικά κράτη. Παράλληλα, παραμένει αμφίβολο αν ένας πιθανός «Ιρανός Ροντρίγκες» θα μπορούσε να επιβιώσει αρκετά, ώστε να εφαρμόσει μια συμφωνία με την Ουάσιγκτον.

Tα κατεχόμενα στο μικροσκόπιο για δράση φιλοϊρανικών δικτύων

Sun, 08 Mar 2026 11:30:00 +0000

H Europol προειδοποίησε την Παρασκευή ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να έχει άμεσες επιπτώσεις στην ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αυξάνοντας τον κίνδυνο για τρομοκρατικές επιθέσεις, οργανωμένο έγκλημα, βίαιο εξτρεμισμό και κυβερνοεπιθέσεις.

Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της Europol, Jan Op Gen Oorth, αναμένεται αύξηση κυβερνοεπιθέσεων σε ευρωπαϊκές υποδομές, καθώς και περισσότερες διαδικτυακές απάτες που αξιοποιούν τεχνητή νοημοσύνη.

Παράλληλα, προειδοποιεί ότι ομάδες που συνδέονται με το Ιράν και τον λεγόμενο «Άξονα Αντίστασης» ενδέχεται να επιχειρήσουν ενέργειες αποσταθεροποίησης στην Ευρώπη, όπως τρομοκρατικές επιθέσεις, εκφοβισμό, χρηματοδότηση τρομοκρατίας και κυβερνοεγκληματικές δραστηριότητες.

Ασσύμετρες μορφές πολέμου

Είναι γεγονός πως, όσο παρατείνεται ο πόλεμος, τόσο αυξάνεται το κίνητρο της Τεχεράνης να χρησιμοποιήσει ασύμμετρες μορφές πολέμου, όπως τρομοκρατικές επιθέσεις, κυβερνοεπιθέσεις και ενεργοποίηση «μοναχικών δραστών».

Στο πλαίσιο αυτό, το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ (DHS) έχει προειδοποιήσει για πιθανές επιθέσεις από άτομα ή μικρές ομάδες που εμπνέονται από το Ιράν, ενώ διερευνάται και περιστατικό μαζικών πυροβολισμών στο Τέξας ως πιθανή τρομοκρατική ενέργεια.

Επιφυλακή για fatwa

Η Γερμανία βρίσκεται σε αυξημένη επιφυλακή μετά τη fatwa που εκδόθηκε από Ιρανούς θρησκευτικούς ηγέτες για εκδίκηση της δολοφονίας του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, σε αμερικανοϊσραηλινή επίθεση. Οι γερμανικές Αρχές και ειδικοί σε θέματα τρομοκρατίας προειδοποιούν για πιθανή ενεργοποίηση ιρανικών «sleeping cells» στην Ευρώπη.

Η fatwa του Αγιατολάχ Nasser Makarem Shirazi καλεί τους μουσουλμάνους να εκδικηθούν το αίμα του Χαμενεΐ και στοχοποιεί τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, γεγονός που, σύμφωνα με αναλυτές, μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για τρομοκρατικές ενέργειες.

Ειδικοί εκτιμούν ότι υπάρχει αυξημένος κίνδυνος επιθέσεων από “μοναχικούς δράστες” ή ενεργοποιημένους πυρήνες, που ενδέχεται να κινηθούν αυτόνομα αλλά εμπνευσμένοι από το ιρανικό καθεστώς. Οι γερμανικές υπηρεσίες ασφαλείας δηλώνουν ότι δεν υπάρχουν ακόμη συγκεκριμένες ενδείξεις επικείμενης επίθεσης, ωστόσο παρακολουθούν στενά την κατάσταση, καθώς το Ιράν έχει στο παρελθόν συνδεθεί με δεκάδες τρομοκρατικές επιχειρήσεις ή απόπειρες στην Ευρώπη.

Συστάσεις ΗΒ για «τρομοκρατία στην Κύπρο»

Σε αυτό το πλαίσιο, έντονη ανησυχία προκάλεσε η απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου να εκδώσει προειδοποίηση για πιθανή τρομοκρατική απειλή στην Κύπρο, επισημαίνοντας ότι επιθέσεις δεν μπορούν ν’ αποκλειστούν και καλώντας τους πολίτες του να παραμένουν σε αυξημένη επαγρύπνηση.

Σύμφωνα με οδηγία ασφάλειας που δημοσιεύθηκε σε ταξιδιωτική ενημέρωση της βρετανικής κυβέρνησης, υπάρχει υψηλή απειλή τρομοκρατικών επιθέσεων παγκοσμίως, που ενδέχεται να επηρεάσουν βρετανικά συμφέροντα και Βρετανούς πολίτες. Οι Αρχές προειδοποιούν ότι ομάδες ή άτομα που θεωρούν το Ηνωμένο Βασίλειο ως στόχο ενδέχεται να πραγματοποιήσουν επιθέσεις.

Ιρανοί φιλοκαθεστωτικοί στα κατεχόμενα

Η Κυπριακή Δημοκρατία πάντως βρίσκεται σε αυξημένη επιφυλακή για πιθανές τρομοκρατικές ενέργειες, καθώς οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή αυξάνουν τον κίνδυνο μεταφοράς της έντασης στο νησί, ενώ το βλέμμα θα πρέπει να είναι στραμμένο κυρίως στα κατεχόμενα.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Euractic, περισσότεροι από 10.000 Ιρανοί που θεωρούνται προσκείμενοι στο καθεστώς της Τεχεράνης διαμένουν στα κατεχόμενα, ενώ περίπου 1.000 έχουν παντρευτεί Τουρκοκυπρίους, γεγονός που προκαλεί ανησυχίες για πιθανά δίκτυα επιρροής ή επιχειρησιακής δράσης.

Ευρωπαϊκές πληροφορίες προειδοποιούν ότι, σε περίπτωση πίεσης προς το ιρανικό καθεστώς, ενδέχεται να ενεργοποιηθούν ανεξάρτητοι πυρήνες χωρίς άμεση επαφή με την Τεχεράνη, οι οποίοι θα μπορούσαν να προχωρήσουν σε επιθέσεις με χαλαρό συντονισμό.

Ενίσχυση ελέγχων στη Γραμμή Αντιπαράθεσης

Η Λευκωσία σχεδιάζει να ενισχύσει τα μέτρα ασφαλείας κατά μήκος της Πράσινης Γραμμής, υπό την επιτήρηση των Ηνωμένων Εθνών, προκειμένου ν’ αποτραπεί πιθανή διείσδυση ή μεταφορά δραστηριοτήτων από τα κατεχόμενα προς τις ελεύθερες περιοχές.

Αναφορές για δίκτυα της Χαμάς

Πληροφορίες που επικαλείται το Euractiv αναφέρουν ότι η Χαμάς διατηρεί δομές εκπροσώπησης και φοιτητικά δίκτυα στα κατεχόμενα, γεγονός που επιβαρύνει περαιτέρω την εικόνα ασφαλείας.

Η ΕΕ, πάντως, παρακολουθεί στενά την κατάσταση και ενισχύει τη συνεργασία με την Europol, ενώ κράτη-μέλη απέστειλαν αυτήν την εβδομάδα στρατιωτική συνδρομή για την προστασία της Κύπρου κυρίως μέσω ναυτικών δυνάμεων.

Δράση φιλο-ιρανικών δικτύων στα κατεχόμενα

Ανοιχτές πηγές και επίσημες δηλώσεις δείχνουν τρεις σχετικά ισχυρές «συστάδες» ενδείξεων ότι δίκτυα που συνδέονται με το ιρανικό κράτος (σε ορισμένες αναφορές ρητά με τους Φρουρούς της Επανάστασης και τα proxies του) έχουν αξιοποιήσει τα κατεχόμενα κυρίως ως χώρο διέλευσης/στάθμευσης, και δευτερευόντως ως περιβάλλον που διευκολύνει παράνομη χρηματοδότηση (ξέπλυμα/αποφυγή κυρώσεων).

Σε υποθέσεις φερόμενων σχεδίων επίθεσης στην Κύπρο, τα κατεχόμενα εμφανίζονται σε πολλές αναφορές ως χώρος “operational and transit” (επιχειρησιακός και διέλευσης). Τον Δεκέμβριο του 2023, το Γραφείο του Νετανιάχου δήλωσε πως το Ισραήλ προβληματίζεται για ιρανική επιχειρησιακή χρήση του ψευδοκράτους ως διαμετακομιστικού χώρου.

Την ίδια περίοδο, οι κυπριακές Αρχές ανακοίνωσαν ότι απέτρεψαν σχέδιο δολοφονίας Ισραηλινών επιχειρηματιών στο νησί, έπειτα από κοινή επιχείρηση με τη Mossad. Δύο Ιρανοί αιτητές ασύλου συνελήφθησαν στις 3 Νοεμβρίου, καθώς φέρονται να είχαν επαφές με τρίτο Ιρανό, που συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης (IRGC). Οι υπηρεσίες ασφαλείας της Κύπρου παρακολουθούσαν τους υπόπτους για εβδομάδες που μπαινόβγαιναν από την Πράσινη Γραμμή και προχώρησαν στη σύλληψή τους λίγο πριν από την άφιξη ομάδας που, σύμφωνα με τις Αρχές, θα πραγματοποιούσε τις δολοφονίες.

Δεύτερον, πρωτογενή κείμενα όπως το FinCEN (2008) και το INCSR (2014) περιγράφουν δομικές αδυναμίες (ιδίως τομέας καζίνο/ψυχαγωγίας, offshore/τραπεζικά χαρακτηριστικά, περιορισμένη διαφάνεια) που μπορούν να λειτουργήσουν ως υποδομή για ξέπλυμα και χρηματοδότηση υψηλού ρίσκου (ανεξάρτητα από το αν «αποδεικνύεται» IRGC χρήση σε συγκεκριμένες συναλλαγές).

Ο σκοτεινός ρόλος Τουρκίας

Υπενθυμίζεται ότι, σε μια σκοτεινή περίπτωση τον Ιανουάριο 2026, έξι άτομα συνελήφθησαν στην Τουρκία, κατηγορούμενα για πολιτική και στρατιωτική κατασκοπία υπέρ του Ιράν, μετά από κοινή επιχείρηση της ΜΙΤ και της τουρκικής αστυνομίας σε πέντε πόλεις. Σύμφωνα με την έρευνα, το δίκτυο συνεργαζόταν με στελέχη των Ιρανικών Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) και φέρεται να συγκέντρωνε πληροφορίες για στρατιωτικές Βάσεις, μεταξύ των οποίων και η αεροπορική Βάση Ιντζιρλίκ στα Άδανα, πραγματοποιώντας φωτογραφήσεις και παρακολούθηση. Παράλληλα, οι Αρχές υποστηρίζουν ότι τα μέλη του δικτύου εμπλέκονταν σε σχέδιο μεταφοράς drones (SİHA) μέσω Τουρκίας προς τρίτες χώρες, μεταξύ αυτών το ψευδοκράτος, ενώ ορισμένοι είχαν ταξιδέψει στο Ιράν για εκπαίδευση σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Η αντίδραση των Κυπρίων στη σκιά της σύγκρουσης

Sun, 08 Mar 2026 11:30:00 +0000

Το βράδυ που το Ακρωτήρι χτυπήθηκε από drone, η Κύπρος ένιωσε -ίσως για πρώτη φορά τόσο άμεσα- ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν είναι «κάπου αλλού». Από τη μια στιγμή στην άλλη, η κουβέντα βγήκε από τα τηλεοπτικά πάνελ και πέρασε στις πολυκατοικίες, στα σχολεία, στα πρατήρια και στις ομαδικές συνομιλίες: «Πού είναι το κοντινότερο καταφύγιο;», «Τι σημαίνει αν ακουστεί σειρήνα;», «Γιατί δεν μας λένε καθαρά;». Και μαζί ήρθε ένα μείγμα συναισθημάτων: φόβος, πρακτική ετοιμότητα, θυμός και κυπριακό μαύρο χιούμορ ως άμυνα.

Ακρωτήρι: Μια κοινότητα άδειασε μέσα σε ώρες
Στην περιοχή γύρω από τις Βρετανικές Βάσεις, οι αντιδράσεις ήταν πρώτα απ’ όλα «σωματικές»: σειρήνες, τρέξιμο, βαλίτσες. Κοινοτάρχες και δημοτικές Αρχές περιέγραψαν σκηνές όπου ο κόσμος ζητούσε μιαν απλή απάντηση - «είμαστε ασφαλείς;» - και δεν την έβρισκε. Πολίτες αναζήτησαν προσωρινή φιλοξενία σε ξενοδοχεία, σε μοναστήρι ή σε συγγενείς στη Λεμεσό. Το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο δεν ήταν τα πρωτόκολλα, αλλά το πόσο γρήγορα «άδειασε» η καθημερινότητα: σε μια κοινότητα άνω των χιλίων κατοίκων, ελάχιστοι έμειναν το επόμενο πρωί, ενώ πολλοί επέστρεφαν μόνο για δουλειά ή για να ελέγξουν σπίτια και ζώα.

«Εκατοντάδες τηλεφωνήματα»: Το άγχος ψάχνει διέξοδο
Όταν ο φόβος δεν έχει οδηγίες, γίνεται τηλεφώνημα. Δήμοι και κοινότητες γύρω από το Ακρωτήρι ανέφεραν κύμα επικοινωνίας από κατοίκους που ζητούσαν πληροφόρηση: Τι ισχύει, τι κάνουμε, πού πάμε. Ο αντιδήμαρχος Τίμης, Γιώργος Πολύκαρπος, μίλησε δημόσια για «εκατοντάδες τηλεφωνήματα» που αντανακλούσαν ανησυχία και αβεβαιότητα, σημειώνοντας ότι «ως ήταν φυσικό, ο κόσμος πανικοβλήθηκε». Το πιο χαρακτηριστικό στιγμιότυπο - όπως καταγράφηκε από τοπικές Αρχές - ήταν οι αντικρουόμενες οδηγίες: σε ορισμένες περιοχές δόθηκε αρχικά μήνυμα εκκένωσης και, λίγο μετά, σύσταση να παραμείνει ο κόσμος στα σπίτια.

Η ανασφάλεια φάνηκε και από το πιο απλό: πολλοί δεν είχαν καν στα χέρια τους λίστα με τα καταφύγια της γειτονιάς τους. Ο Δήμαρχος Δρομολαξιάς-Μενεού, Κύπρος Ανδρονίκου, ανέφερε πως κοινότητες στην περιοχή περίμεναν επίσημη ενημέρωση για τα τοπικά καταφύγια, τονίζοντας ότι ορισμένοι χώροι (όπως υπόγεια σε εκκλησίες) δεν εμφανίζονταν στην εφαρμογή. Κι όταν ο πολίτης βλέπει τις τοπικές Αρχές να ζητούν λίστες «εκ των υστέρων», μεταφράζει το μήνυμα ωμά: «Μέχρι χθες δεν ξέραμε - σήμερα τρέχουμε».

Το SMS που… μπέρδεψε – και τα social που «πήραν φωτιά»
Η Κυβέρνηση έβαλε σε δοκιμή ένα εργαλείο που, σε χώρες με κουλτούρα πολιτικής προστασίας, θεωρείται αυτονόητο: μαζική ειδοποίηση στο κινητό. Στην Κύπρο, η πρώτη δοκιμή ανέδειξε ότι δεν αρκεί να έχεις σύστημα - πρέπει να ξέρει ο κόσμος να το διαβάζει και να το εμπιστεύεται.

Το δοκιμαστικό μήνυμα έφτασε σε άλλους νωρίς, σε άλλους καθυστερημένα, σε άλλους καθόλου. Πολλοί πήγαν στα κοινωνικά δίκτυα και έγραψαν απλά: «Σε μένα δεν ήρθε», «Ήρθε σε λάθος γλώσσα», «Τι σημαίνει;». Καταγράφηκαν παράπονα ακόμη και για το ότι το μήνυμα παρέπεμπε σε ιστοσελίδα, κάτι που για ηλικιωμένους ή λιγότερο εξοικειωμένους με την τεχνολογία δεν είναι «εύκολη λύση» την ώρα της αγωνίας.

Καταφύγια: Από ξεχασμένα, πρώτο θέμα
Αν ένα θέμα κυριάρχησε στις κουβέντες της εβδομάδας, ήταν τα καταφύγια. Όχι ως θεωρία, αλλά ως χειροπιαστό ερώτημα: «Υπάρχει χώρος για εμάς; Είναι προσβάσιμο; Είναι καθαρό; Έχει φως;». Οι Αρχές ανακοίνωσαν επανελέγχους σε περίπου 2.500 καταφύγια σε όλη την Κύπρο, με στόχο να εντοπιστούν ελλείψεις και να διορθωθούν. Όμως, οι επιθεωρήσεις έφεραν στην επιφάνεια μια γνώριμη παθογένεια: αρκετοί χώροι, ειδικά σε ιδιωτικά υπόγεια, έχουν καταλήξει αποθήκες, ενώ οι δήμοι ζητούν να ενταχθούν επιπλέον σημεία και να ξεκαθαρίσει το πλαίσιο συντήρησης.

Στη Λάρνακα, αρμόδιοι ανέφεραν ότι οι έλεγχοι περνούν πλέον «μέσα» στους χώρους (καθαριότητα, πρόσβαση, καταλληλότητα), ακριβώς γιατί το πρόβλημα δεν είναι να υπάρχει καταφύγιο σε έναν χάρτη, αλλά να είναι πραγματικά χρησιμοποιήσιμο.

Το «σακίδιο 72 ωρών»
Μέσα σε λιγότερο από 48 ώρες, η έννοια του «σακιδίου ανάγκης» έγινε τάση. Άλλοι το πήραν στα σοβαρά, άλλοι το χλεύασαν, αλλά σχεδόν όλοι το συζήτησαν. Οι οδηγίες θύμισαν τα βασικά: νερό, ξηρά τροφή, φακός, μπαταρίες, ραδιόφωνο, πρώτες βοήθειες, φάρμακα, έγγραφα. Για πολλές οικογένειες, ειδικά με μικρά παιδιά ή ηλικιωμένους, το πρακτικό ερώτημα έγινε πιο συγκεκριμένο: «Αν χρειαστεί, πώς μετακινούμε κάποιον που δυσκολεύεται;», «Πού συναντιόμαστε αν χαθούν τα τηλέφωνα;».

Ο πόλεμος στο πορτοφόλι
Αν ο φόβος είναι το πρώτο κύμα, η ακρίβεια είναι το δεύτερο - και συχνά πιο επίμονο. Στα πρατήρια, η κουβέντα μετατοπίστηκε από το «αν θα γίνει κάτι» στο «πόσο θα ανέβει η βενζίνη». Παράγοντες της αγοράς προειδοποίησαν ότι οι αυξήσεις στα διεθνή διυλισμένα καύσιμα – ενδεικτικά +14% στη βενζίνη, +35% στο πετρέλαιο κίνησης, +32% στο πετρέλαιο θέρμανσης μέσα σε λίγες μέρες – θα περάσουν στην Κύπρο μόλις φτάσουν τα ακριβότερα φορτία. Και όταν το ακούει αυτό ο Κύπριος, δεν σκέφτεται δείκτες. Σκέφτεται μεταφορικά, σούπερ μάρκετ, λογαριασμούς.

Παράλληλα, ο πόλεμος έγινε άμεσος «πονοκέφαλος» για όσους ταξιδεύουν. Μόνο σε μια μέρα ανακοινώθηκαν 45 ακυρώσεις πτήσεων από και προς Λάρνακα (21 αφίξεις και 24 αναχωρήσεις), ενώ ακυρώθηκαν και αναχωρήσεις από Πάφο. Στα αεροδρόμια, η αγωνία είχε μορφή ουράς: επιβάτες σε αναμονή, οικογένειες με βαλίτσες, αλλαγές δρομολογίων, αβεβαιότητα για επιστροφές.

Θυμός, ουδετερότητα και «γιατί να πληρώσουμε εμείς;»
Μαζί με την ανασφάλεια, ανέβηκε και ο θυμός. Το πλήγμα στο Ακρωτήρι αναζωπύρωσε ένα παλιό ερώτημα: οι Βρετανικές Βάσεις είναι προστασία, υποχρέωση, ή κίνδυνος; Οι συζητήσεις έγιναν πιο έντονες, με πολιτικές φωνές να ζητούν επανεξέταση του καθεστώτος τους και με διαμαρτυρίες να δίνουν κοινωνικό τόνο στο αίτημα «ουδετερότητα» και «να μη γίνουμε στόχος για σχέδια άλλων».

Αυτό που ακούγεται πιο συχνά σε καφενεία και σπίτια δεν είναι σύνθετη γεωστρατηγική. Είναι μια φράση: «Να μη μας πάρει η μπάλα». Και δίπλα της, μια δεύτερη: «Πείτε μας καθαρά τι γίνεται».

Τι μένει: Ο Κύπριος θέλει οδηγίες, όχι μόνο ανακοινώσεις
Η εβδομάδα αυτή άφησε ένα καθαρό κοινωνικό αποτύπωμα. Η Κύπρος δεν πανικοβάλλεται εύκολα, αλλά δεν αντέχει την ασάφεια. Ο πολίτης θέλει πρακτικά: πού είναι το καταφύγιο, πώς λειτουργεί το SMS, ποιος ενημερώνει τον δήμο, ποιος ευθύνεται για ελλείψεις. Θέλει να νιώσει ότι το κράτος δεν τρέχει πίσω από τα γεγονότα, αλλά μπροστά από αυτά.

Τουρκοκύπριοι και Λινοβάμβακοι

Sun, 08 Mar 2026 10:30:00 +0000

Ο Ραούφ Ντενκτάς. Ο ελληνοτραφείς Μέγας Βεζίρης Μεχμέτ Κιαμίλ Πασάς - Κυπρισλή.

Μέρος Α’

Ο νεοσουλτάνος Ερντογάν και οι εκάστοτε εγκάθετοί του δεν παύουν παντού και πάντοτε να επιμένουν στην παράλογη αξίωσή τους για λύση δύο κρατών στην Κύπρο, κάτι που οι Βρετανοί, οι οποίοι κρατούσαν το νησί μας από το 1878, δεν είχαν διανοηθεί όταν η συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων κατοίκων ζητούσαν με υπομνήματα και δημοψηφίσματα την Ένωση με τη Μητέρα Ελλάδα. Γνώριζαν οι Βρετανοί ότι οι Τουρκοκύπριοι δεν είναι γνήσιοι Τούρκοι, αλλά απόγονοι Φράγκων και Ενετών, που είχαν αλλαξοπιστήσει για να γλυτώσουν τη ζωή τους ή την περιουσία τους από το στυγνό οθωμανικό καθεστώς που τους βασάνιζε. Ακόμα και αυτοί που αλλαξοπίστησαν, μέσα τους δεν έπαψαν να αρνούνται ούτε την εθνική τους καταγωγή ούτε τη θρησκεία τους. Κι αυτοί οι κρυπτοχριστιανοί ή Λινοβάμβακοι ή Λινοβάμβακες, όπως ονομάζονταν, δεν απέκρυβαν μεταξύ τους την ελληνική καταγωγή τους και την ορθόδοξη χριστιανική θρησκεία τους.

Ο αείμνηστος Κυριάκος Χατζηιωάννου, γνωστός, στους παλαιότερους, εκπαιδευτικός και ιστορικός ερευνητής, επικαλούμενος ξένους περιηγητές που είχαν επισκεφθεί κατά καιρούς την Κύπρο καθώς και άλλες πηγές, έχει γράψει βιβλίο για τους Λινοβάμβακους. Επίσης, ακόμη και άλλοι, δικοί μας επιστήμονες - ιστορικοί ερευνητές, καθώς και ξένοι, αναφέρουν σε συγγράμματά τους ότι οι Τουρκοκύπριοι είναι απόγονοι διά της βίας εξισλαμισμένων χριστιανών, οι οποίοι ελίσσονταν επί τουρκοκρατίας, ανάλογα με τις εκάστοτε συγκυρίες και πολιτικές καταστάσεις.

Ο αείμνηστος Κυριάκος Χατζηιωάννου, στο σχετικό σύγγραμμά του, αναφέρει ότι και οι σημερινοί Τουρκοκύπριοι ακόμη είναι ελληνικής καταγωγής. Σε επιμνημόσυνο λόγο για τους τέσσερεις ήρωες του Αχυρώνα, που τελέστηκε στο Λιοπέτρι λίγο μετά τον αγώνα της ΕΟΚΑ, είπε, ανάμεσα στ’ άλλα, πως πρέπει οι σχέσεις μας με τους Τουρκοκύπριους να είναι αδελφικές, γιατί είναι και αυτοί Έλληνες, που αλλαξοπίστησαν μέσα στα σκοτεινά χρόνια της τουρκικής τυραννίας. Μετά το μνημόσυνο, παριστάμενοι επίσημοι και αγωνιστές τον πλησίασαν και του έκαναν παρατήρηση γι’ αυτά που είπε για «τους αδελφούς» Τουρκοκύπριους. Και αυτός σε έντονο ύφος τούς απάντησε ότι είπε μια πικρή ιστορική αλήθεια, που πρέπει να την πιστέψουμε… Παριστάμενος Λιοπετρίτης ανέφερε ότι είχε δίκαιο ο δάσκαλος Χατζηιωάννου. Και ομολόγησε ότι ο παππούς του ήταν Λινοβάμβακος, είχε δύο ονόματα, ένα χριστιανικό κι ένα μουσουλμανικό, και όταν πήγαιναν οι Τούρκοι στο χωριό δεν τους επέτρεπε να ενοχλήσουν κανέναν χριστιανό κάτοικο.

Άλλος ένας εκλεκτός επιστήμονας - ερευνητής, ο Μενέλαος Χριστοδούλου, σε έρευνά του αναφέρει ότι πολλοί κάτοικοι χωριών, κυρίως της Πάφου, «είναι Λινοβάμβακοι και εμφανίζονται ως Τούρκοι. Καταναλίσκουσι το χοίρειον κρέας αλλ’ αρνούνται τούτο δημοσία…».

Στην ίδια μελέτη του ο Μ. Χριστοδούλου αναφέρει: «Μετά την διάκρισιν των Λινοβαμβάκων της Τηλλυρίας εις Έλληνας και Τούρκους, συνέβη να ευρεθώσι χριστιανοί τα τέκνα και μωαμεθανοί οι γονείς, και τούτο συνέβη και μεταξύ αδελφών και εξαδέλφων και άλλων συγγενών. Ούτω διακριθέντες εξακολουθούσι και σήμερον να συναγελάζωνται και να προσφωνώνται αλλά δεν αισθάνονται την ανάγκην οι μωαμεθανοί να γίνωσι χριστιανοί, λαμβάνοντες αφορμήν εκ των συγγενών των».

Και στη Λεμεσό, στις αρχές του περασμένου αιώνα, ένας κλάδος μιας οικογένειας Λινοβαμβάκων επέστρεψε στον Χριστιανισμό κι έδωσε διαπρεπείς Έλληνες πολίτες, τους Ρούσους, ενώ άλλος κλάδος του Οσμάνη του Καλλικά έκλινε οριστικά στον Μωαμεθανισμό και πολιτογραφήθηκαν Τούρκοι. Η πρώτη μάλιστα Ελληνίδα γιατρός της Λεμεσού, η Μαρία Ρούσου, σπούδασε με έξοδα του Τούρκου θείου της…

Ο Δρ Θεολογίας Φαίδωνας Παπαδόπουλος, σε εμπεριστατωμένη και επιστημονικά τεκμηριωμένη ανάλυση του θέματος των Λινοβαμβάκων, καταδεικνύει ότι οι πλείστοι εξ αυτών ήταν Έλληνες χριστιανοί, οι οποίοι, λόγω των αβάστακτων φορολογικών και άλλων πιέσεων επί οθωμανικής κατοχής, δήλωναν μουσουλμάνοι. Όταν όμως η Κύπρος πέρασε στη βρετανική αποικιοκρατία, ένα μεγάλο ποσοστό Λινοβαμβάκων άρχισαν να επανεντάσσονται ομαδικά στην Ορθόδοξη χριστιανική θρησκεία. Ο Δρ Παπαδόπουλος δεν παραλείπει να επισημάνει και το γεγονός ότι έφταιξε και η δική μας Εκκλησία στη μη ολοκληρωτική επιστροφή των Λινοβαμβάκων στην Ορθόδοξη χριστιανική θρησκεία. Η διαμάχη στους κόλπους της Εκκλησίας για τον αρχιεπισκοπικό θρόνο και άλλοι παράγοντες, όπως η πολιτική τού διαίρει και βασίλευε των Βρετανών, καθώς και άλλοι παράγοντες, έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη διακοπή της επανένταξης των Λινοβαμβάκων στη χριστιανική κοινότητα.

Κραυγαλέο και αδιάσειστο ντοκουμέντο, για τις ομαδικές επανεντάξεις Λινοβαμβάκων στην Ορθόδοξη πίστη, αποτελεί και η αίτηση των κατοίκων Αμπελιών και Πύργου Τηλλυρίας προς τον Βρετανό κυβερνήτη να τους θεωρεί χριστιανούς και να διατάξει τα δέοντα στους αρμοδίους, για την επανένταξή τους στη χριστιανική κοινότητα. Το πλήρες κείμενο της αίτησης - επιστολής έχει ως εξής:

«Ενδοξότατε διοικητά, κύριε Ίγγλις. Οι ευσεβάστως υποφαινόμενοι Λινοβάμβακοι του χωριού Αμπέλια και του Πύργου Τηλλυρίας του διαμερίσματος Λεύκας, παρουσιαζόμεθα διά της παρούσης ημών ταπεινής αναφοράς, ίνα φέρωμεν εις γνώσιν της υμετέρας Ενδοξότητος ότι έως τώρα όντες χριστιανοί ορθόδοξοι εν τω κρυπτώ διά τον φόβον των διοικούντων την Κύπρον Τούρκων, αναγκαζόμεθα εν τω φανερώ να φαινόμεθα μωαμεθανοί. Ήδη δε διατελούντες υπό την ελευθέραν και ανεξίθρησκον κυβέρνησιν της Σεπτής Ανάσσης του μεγάλου αγγλικού έθνους ενθαρρυνόμεθα να μην αποκρύπτωμεν τας θρησκευτικάς πεποιθήσεις ημών και να δηλώσωμεν ότι από τούδε θέλομεν να πρεσβεύωμεν φανερά την χριστιανικήν Ορθόδοξον Θρησκείαν. Ευελπιστούμεν, Ενδοξότατε, ότι η παράκλησίς μας θέλει εισακουσθή παρ’ υμών, και θέλετε διατάξει τα δέοντα, διατελούμεν, της υμετέρας Ενδοξότητος ταπεινοί δούλοι.

Αμπέλια, τη 6η Ιανουαρίου 1882».

Ο Δρ Παπαδόπουλος παραθέτει και τον ακόλουθο κατάλογο χωριών αφιερωμένων σε Αγίους, με κατοίκους Τουρκοκυπρίους. Ο κατάλογος βασίζεται σε πίνακες απογραφής πληθυσμού του 1960. Κατά το έτος αυτό υπήρχαν 614 οικισμοί (χωριά), από τους οποίους οι 117 ήταν αμιγώς μουσουλμανικοί (τουρκοκυπριακοί). Αυτό, βέβαια, επισημαίνει ο Δρ Φ. Παπαδόπουλος, δεν σημαίνει ότι οι συγκεκριμένες κοινότητες ήταν ανέκαθεν μουσουλμανικές. Απεναντίας, υπάρχουν επαρκείς ιστορικές μαρτυρίες, επί τη βάσει των οποίων καταδεικνύεται το χριστιανικό παρελθόν της συντριπτικής πλειοψηφίας τους.

Χαρακτηριστικό είναι και το γεγονός των αμιγώς τουρκοκυπριακών χωριών με ονόματα Αγίων. Στην επαρχία Λευκωσίας τα χωριά Άγιος Επιφάνιος Σολέας (τόπος καταγωγής του Ντενκτάς), Άγιος Θεόδωρος Τηλλυρίας, Άγιος Ιωάννης Σελέμανι. Στην επαρχία Λεμεσού Άγιος Θωμάς, στην επαρχία Αμμοχώστου Άγιος Ανδρόνικος (Τοπσού Κιογιού), Άγιος Ευστάθιος, Άγιος Ιάκωβος, Άγιος Συμεών, Άγιος Χαρίτων, στην επαρχία Πάφου Άγιος Γεώργιος, Άγιος Ιωάννης. Ονόματα Αγίων φέρουν και μεικτά χωριά, όπως Αγία Μαρίνα Σκυλλούρας, Άγιος Γεώργιος Λεύκας, Άγιος Σωζόμενος, στην επαρχία Λευκωσίας, Άγιος Ανδρόνικος Καρπασίας, Αγία Άννα, Άγιος Θεόδωρος στην επαρχία Λάρνακας, Αγία Βαρβάρα, Άγιος Ισίδωρος, Άγιος Νικόλαος στην επαρχία Πάφου, Αγία Ειρήνη και Άγιος Επίκτητος στην επαρχία Κυρηνείας.

Ο Δρ Φ. Παπαδόπουλος επισημαίνει ότι ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Ραούφ Ντενκτάς κατάγεται από τον Άγιο Επιφάνιο Σολέας, όπου σε αρχική καταγραφή πληθυσμού η συντριπτική πλειονότητα των κατοίκων παρουσιάζεται ως χριστιανική. Σε επόμενη καταγραφή όλοι οι κάτοικοι είναι δηλωμένοι οθωμανοί. Είχαν εξισλαμιστεί ή είχαν μετοικήσει στα γειτονικά χωριά Φλάσου, Λινού, Κατύδατα. Στο Καλό Χωριό και την Πέτρα παρέμειναν εξισλαμισθέντες, όπως και στο γειτονικό Αγκολέμι, απ’ όπου καταγόταν και μια από τις γιαγιάδες του Ραούφ Ντενκτάς.

^{1) Ο Ραούφ Ντενκτάς.}

^{2) Ο ελληνοτραφείς Μέγας Βεζίρης Μεχμέτ Κιαμίλ Πασάς - Κυπρισλή.}

*Την επόμενη Κυριακή το Β΄ Μέρος

To νέο δόγμα του Υπουργού Άμυνας αναστατώνει την Άγκυρα

Sun, 08 Mar 2026 10:30:00 +0000

Λίγη ώρα μετά την αναχαίτιση του ιρανικού «ντρόουν» πάνω από την Βρετανική Βάση της Λευκωσίας στο Υπουργείο Άμυνας της Μεγαλονήσου επικρατούσε εκνευρισμός. Ο Κύπριος Υπουργός Βασίλης Πάλμας ήταν ενοχλημένος από την απίστευτη αμέλεια των Άγγλων να θωρακίσουν την Βάση από θαλάσσης και αέρος αλλά και με την προκλητική απάθεια των Ευρωπαίων εταίρων που έκαναν πως δεν άκουγαν στα αιτήματα της Κυπριακής Δημοκρατίας για την ενεργοποίηση της ρήτρας αμυντικής συνδρομής με βάση την Συνθήκη της ΕΕ. Στο Μέγαρο Μαξίμου στην Αθήνα επικρατούσε σιγή. Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δεν είχε καλέσει τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας μέχρι την ώρα που ο κύριος Πάλμας επικοινώνησε με τον Έλληνα ομόλογό του, Νίκο Δένδια . Οι σχέσεις Μητσοτάκη – Χριστοδουλίδη περνούσαν μέχρι τότε την ψυχρή τους φάση με αφορμή την υπόθεση του καλωδίου αλλά και άλλες αιτίες, βαθύτερες. Μυστικοσύμβουλοι του Πρωθυπουργού, όπως ο ομότιμος καθηγητής Χρήστος Ροζάκης, τον είχαν πείσει ότι «η Κύπρος είχε τις ευκαιρίες της για λύση και τις έχασε» και ότι η διασύνδεση των ελληνοτουρκικών σχέσεων με το Κυπριακό ήταν άχθος μάλλον παρά εθνικό καθήκον. Κατά την διάρκεια της εξαετούς διακυβέρνησης της ΝΔ οι δεσμοί είχαν χαλαρώσει τόσο, ώστε σε δημοσκοπήσεις που διεξάγονταν στην Κύπρο οι πολίτες να θεωρούν στήριγμά τους το Ισραήλ με διπλάσια ποσοστά από την Ελλάδα. Ελλάς και Κύπρος είχαν ψηφίσει διαφορετικά ουκ ολίγες φορές σε διεθνείς Οργανισμούς. Τoν Τούρκο υποψήφιο ψήφισε η Ελλάς στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (ΙΜΟ), άλλον ψήφισε η Κύπρος. Τον Τούρκο διπλωμάτη Σινιρλίογλου και θεωρητικό της «Γαλάζιας Πατρίδας» ψήφισε η Ελλάς για την Προεδρία του ΟΑΣΕ , άλλον η Κύπρος. Τον Τούρκο διπλωμάτη ψήφισε η Ελλάς για την Προεδρία της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, άλλον η Κύπρος. Έλληνες πρώην Υπουργοί (Ναυτιλίας, Μετανάστευσης) δήλωσαν στην Βουλή ότι «η μισή Κύπρος είναι τουρκική» (ο πρώτος), η Κύπρος είναι «διχοτομημένη» ο δεύτερος. Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης διηγήθηκε επίσης στον εκδότη Κωστή Χατζηκωστή, στο βιβλίο «Πορτραίτα», ότι ο Έλλην Πρωθυπουργός τού ζήτησε να διακόψει τις εξορύξεις υδρογονανθράκων επειδή αυτό ήταν επιθυμία του Προέδρου Ερντογάν. Και το «κερασάκι»: Στην κυπριακή πρωτεύουσα υπήρχαν εσχάτως σκιές για το ποια πράγματι χώρα ή δυνάμεις της αγοράς κρύβονταν πίσω από την υβριδική επίθεση κατά του Προέδρου Χριστοδουλίδη τις πρώτες ημέρες της ανάληψης της Ευρωπαϊκής Προεδρίας από την Λευκωσία. Η Κυπριακή Προεδρία, πάντως, δεν έκανε ποτέ διάβημα στις ρωσικές διπλωματικές Αρχές στο νησί και ας κατέβαλλαν κάποιοι προσπάθεια να τις ενοχοποιήσουν, ενώ διπλωμάτες άλλων χωρών υπεδείκνυαν σε κυπριακά ΜΜΕ «ψάξτε αλλού». Από την στιγμή που υπήρξε η επικοινωνία μεταξύ Δένδια και Πάλμα, όμως, η ατμόσφαιρα άλλαξε σε χρόνο ρεκόρ .

- «Θέλεις να σου στείλω βοήθεια; Μίλα με τον Πρόεδρό σου και σου στέλνω!», είπε ο Έλλην Υπουργός Άμυνας στον ομόλογό του και εκείνος συμφώνησε συγκινημένος.

Αμέσως μετά ο Υπουργός Άμυνας κάλεσε στο τριψήφιο τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον ενημέρωσε για την συνομιλία του με τον Πάλμα και τη σκέψη του.

- «Το καταλαβαίνω! Ναι! Αλλά δώσε μου πρώτα μισή ώρα να μιλήσω με τον Χριστοδουλίδη», ήταν η απάντησή του.

Μόλις ο Δένδιας έλαβε και τυπικά το πράσινο «φως», έδωσε εντολή για τις δύο φρεγάτες και τα τέσσερα μαχητικά. Η προετοιμασία τελείωσε σε ελάχιστες ώρες, κάτι όχι αυτονόητο, πράγμα που πιστώνεται στον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ, κύριο Χούπη, και στους Αρχηγούς ΓΕΝ, κύριο Κατάρα και Πολεμικής Αεροπορίας, κύριο Γρηγοριάδη. Το Μαξίμου, που ξύπνησε αίφνης και είδε ένα παράθυρο ευκαιρίας για αποκόμιση πολιτικών «πατριωτικών» κερδών, άρχισε να πιέζει ν’ ανακοινωθεί τάχιστα η βοήθεια, μην τυχόν προλάβει η Κυπριακή Προεδρία και το ανακοινώσει πρώτη. Και όταν αυτό κατέστη δυνατό με τις δηλώσεις Δένδια, από θέση ασφαλείας ο Πρωθυπουργός έκανε το αδιανόητο. Για να μη χρειαστεί να ευχαριστήσει τον Υπουργό του επί της Άμυνας, που έθεσε σε εφαρμογή το Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα, απέφυγε στην Βουλή να κάνει οιανδήποτε αναφορά στο πρόσωπό του και υπονόησε ότι οι φρεγάτες και τα μαχητικά εστάλησαν στην Κύπρο κατόπιν αιτήματος της Λευκωσίας. Δήλωσε από του βήματος της Βουλής ότι «κάνουμε το εθνικό μας καθήκον όταν ο Ελληνισμός μάς καλεί». Δεν ήταν η αλήθεια. Ο Υπουργός Άμυνας διατήρησε την ψυχραιμία του για δύο λόγους:

Ο πρώτος είναι ότι γνωρίζει καλά πως οι κρίσεις μέσα στην κυβέρνηση είναι μέρος της ρουτίνας της καθημερινότητας και δεν πρέπει να αποπροσανατολίζεται. Το επικοινωνιακό επιτελείο του Μαξίμου πάντα προστατεύει αυτόν που ονομάζει «ο μείζων ηγέτης». Του αποδίδει όλα τα καλά και τον αθωώνει για όλα τα σκάνδαλα, για τα οποία «δεν ξέρει τίποτε»… Κλασικά μητσοτακικά εικονογραφημένα. Ο δεύτερος ήταν ότι του έφθαναν διαρκώς πληροφορίες που έδειχναν ότι η Τουρκία αποδυναμώνεται αιφνιδιαστικά, ότι «το έδαφος πάνω στο οποίο πατά ο Πρόεδρος Ερντογάν κινείται», ότι «οι Κούρδοι αναλαμβάνουν δράση στα μετόπισθεν της Άγκυρας και της προκαλούν αμηχανία» και ότι εκείνος, απερίσπαστος από τα μικρά, είχε την ευκαιρία από την θέση που υπηρετεί να ενισχύσει τις θέσεις της πατρίδας μας σε μια σειρά από θέματα. Τα μεγάλα. Εκτίμηση που απεδείχθη επιτυχής, αν κρίνει κανείς από τις σφοδρές προσωπικές επιθέσεις που εξαπέλυσε εναντίον του ο τουρκικός Τύπος την Παρασκευή («Σαμπάχ») και από τις φωτογραφικές αναφορές στο πρόσωπό του στην ανακοίνωση του τουρκικού Υπουργείου Άμυνας. Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν κάλεσε δύο φορές τον Έλληνα ομόλογό του, κύριο Γεραπετρίτη, προκειμένου να διαμαρτυρηθεί για το νέο δόγμα Δένδια, που προβλέπει :

Ενίσχυση των αμυντικών δεσμών Ελλάδας και Κύπρου. Η δήλωση που έκανε ο Υπουργός, ότι «η Ελλάς θα συμβάλλει με κάθε δυνατό τρόπο στην άμυνα της Κυπριακής Δημοκρατίας για να αντιμετωπίσει παράνομες ενέργειες ή απειλές στο έδαφός της», αιφνιδίασε την Άγκυρα αλλά και τους περιδεείς ρεαλιστές των Αθηνών. Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην ομιλία του στην Βουλή έκανε λόγο για το «ανεξάρτητο κράτος της Κύπρου» και όχι για το «αδελφό», ενώ δεν μίλησε για «απειλή». Μόνο για «παράνομες ενέργειες».
Προστασία και της τουρκοκυπριακής κοινότητας και ένταξή της στο δόγμα της αποτροπής και της αντιμετώπισης της απειλής. Ο κύριος Δένδιας, στην δήλωση που έκανε στην Λευκωσία, αναφέρθηκε, πλην των Ελληνοκυπρίων, και στον «νόμιμο πληθυσμό» των Κατεχομένων, στους Τουρκοκυπρίους. Ο όρος χρησιμοποιήθηκε για να γίνει διάκριση των γηγενών από τους εποίκους και τα στρατεύματα κατοχής. Πράγμα που εξόργισε την Άγκυρα. Κάθε μελλοντική λύση του Κυπριακού, άλλωστε, πρέπει να λαμβάνει πρόνοια για να μην μπει η Τουρκία από την πίσω πόρτα στην ΕΕ και η δέσμευση για την προστασία του «νόμιμου πληθυσμού της» από την Ελλάδα εξυπηρετεί αυτήν την στρατηγική. Αν η Κυπριακή Δημοκρατία προστατεύει όλον τον νόμιμο πληθυσμό, δεν χρειάζεται προστάτες στην ΕΕ και στο εσωτερικό της.
Ενίσχυση από ξηράς, θαλάσσης και αέρος και αυτονομία της Άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας στο μέλλον για να μετάσχει αυτοδικαίως στην συμμαχία του ΝΑΤΟ, όπως ζητά ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, που έχει άριστες σχέσεις με το επιτελείο Τραμπ, μέσω και της Μελόνι, και με το Ισραήλ.
Αξιοποίηση των Δωδεκανήσων για εγκατάσταση πυραύλων Patriot στο έδαφός τους, ώστε να εξουδετερωθούν στην πράξη τα προκλητικά αιτήματα της Τουρκίας στον ΟΗΕ, που θεωρεί τα νησιά αποστρατιωτικοποιημένα και θέτει ζήτημα αμφισβήτησης της κυριαρχίας τους. Η συμμετοχή της Καρπάθου στην άμυνα της Δύσης στον πόλεμο του Ιράν, καθώς και τορπιλακάτων του Πολεμικού μας Ναυτικού, που φέρουν οπλισμό και πλέουν στα σημεία όπου ενώνονται δυνητικά οι ΑΟΖ Ελλάδος και Κύπρου, συνθλίβουν στην πράξη την «Γαλάζια Πατρίδα», τα «τουρκολιβυκά μνημόνια» και αποκαθιστούν την τάξη. Στο Ελληνικό Πεντάγωνο σχολίαζαν ότι δεν είναι λογικό να αντιδρά η Άγκυρα στην εγκατάσταση Patriot στα νησιά, γιατί είναι καθαρά αμυντικό όπλο και αξιοποιείται μόνο στον αέρα, όχι στο έδαφος. Κάποιοι με χιούμορ προσέθεταν ότι, αν η Άγκυρα όξυνε τους τόνους για τους Patriot, «θα έδινε την εικόνα ότι στενοχωρείται για τις αστοχίες της Χαμάς».
Ενίσχυση της αμυντικής ικανότητας της χώρας με την δυνατότητα μεταστάθμευσης σε ελληνικά αεροδρόμια μαχητικών αεροσκαφών της Γαλλίας που θα φέρουν στο μέλλον πυρηνικά όπλα σύμφωνα με τα οριζόμενα στην νέα συμφωνία αμυντικής συνδρομής Ελλάδος και Γαλλίας.
Παροχή αντιπυραυλικής προστασίας στην Βουλγαρία με εγκατάσταση πυραύλων Patriot στην Βόρειο Ελλάδα και αποστολή μαχητικών F16 για την επιτήρηση του εναερίου χώρου της. Πρόκειται για κίνηση αμφισβήτησης του τουρκικού ιμπέριουμ στην περιοχή, που συνδυάζεται με την κατακόρυφη αύξηση της γεωπολιτικής σημασίας της Αλεξανδρουπόλεως.
Ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης της χώρας στις συνομιλίες με την Τουρκία για το Αιγαίο, την Μεσόγειο και τα Στενά (μέσω και της Άμυνας), εξαιτίας των μεγάλων γεωπολιτικών αλλαγών που βρίσκονται σε εξέλιξη. Ο Πρόεδρος Ερντογάν, που σχεδίαζε να αποχωρήσει στο τέλος αυτής της θητείας για να τον διαδεχθεί ο υιός του, Μπιλάλ (φίλος του Κώστα Μπακογιάννη), τώρα βλέπει την σκακιέρα να αναποδογυρίζεται και ίσως χρειαστεί να παραμείνει. Οι διαδοχικοί γεωπολιτικοί θρίαμβοί του στην Συρία, στην Λιβύη, στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, στην Αφρική τίθενται σε αμφισβήτηση από τον πόλεμο που κήρυξε το Ισραήλ και οι ΗΠΑ στο Ιράν. Μια εβδομάδα πριν, ο «Εκόνομιστ» έπλεκε το εγκώμιο του Ερντογάν ως του πλέον δημοφιλούς ηγέτη του ισλαμικού κόσμου. Μια εβδομάδα μετά ο μισός ισλαμικός κόσμος έχει ταχθεί στο πλευρό του Ισραήλ (χώρες του Κόλπου), ενώ ιρανικοί πύραυλοι κατευθύνονται στο έδαφος της ισλαμικής Τουρκίας. Η δε συμφωνία του Ερντογάν με τον ηγέτη των Κούρδων Οτσαλάν και η απελευθέρωση τινάζεται στον αέρα, καθώς ο πόλεμος προκαλεί την πιθανότητα δημιουργίας κουρδικού κράτους ανατολικά, στην «κοιλιά», στο μαλακό υπογάστριο της Τουρκίας. Τυχόν δεν ανάρρηση φιλικού ηγέτη του Ιράν προς την Δύση στο αξίωμα του Προέδρου θα περιορίσει δραματικά την τρέχουσα γεωπολιτική αξία της Τουρκίας. Το τοπίο αυτό δύσκολα θα αλλάξει. Οι ΗΠΑ αυτήν την στιγμή απολαμβάνουν έναν θρίαμβο «μετά από 50 χρόνια ταπείνωσής τους από το Ιράν». Ενώ το Ισραήλ, τον Πρόεδρο του οποίου είχε καθυβρίσει σε παλαιότερη Σύνοδο του Νταβός ο Πρόεδρος Ερντογάν με αφορμή το πλοίο «Μαβί Μαρμαρά», αλλάζει όλη την περιοχή. Στην Γάζα ελέγχει το 52% του εδάφους. Στην Δυτική Όχθη έχει ενσωματώσει με νόμο το 83% του εδάφους στην επικράτειά του. Στο Ιράν, στο χειρότερο σενάριο θα επικρατήσει το χάος που και αυτό το βολεύει. Η Άγκυρα γνωρίζει πλέον ότι δεν έχει περιθώριο περισπασμών για προκλήσεις στο Αιγαίο με βάση τη νέα κατάσταση, εκτός και αν οι ΗΠΑ θέλουν να της κάνουν δώρο για να της χρυσώσουν το χάπι. Το Iσραήλ πάντως την θεωρεί verbatim «δεύτερο Ιράν» και την Ελλάδα «αγκυροβόλημα». Η ανακίνηση του Κουρδικού στα μετόπισθεν της γείτονος δημιουργεί άγχος εθνικής ασφαλείας. Όλα αυτά τα γνωρίζει ο Υπουργός Άμυνας, κύριος Δένδιας, ο οποίος σχεδιάζει μεθοδικά την τακτική του Υπουργείου Άμυνας στο πλαίσιο της αναθεώρησης της ελληνικής στρατηγικής για τα Ελληνοτουρκικά, διατηρώντας ασφαλώς ενήμερο τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τις συμμαχικές δυνάμεις . «Σε περίπτωση που...» , όπως τραγουδά μελωδικά και μια ψυχή.

Φιλοδοξία Άγκυρας και ρεαλισμός Μέσης Ανατολής

Sun, 08 Mar 2026 10:00:00 +0000

Η πρόσφατη δημόσια τοποθέτηση του Τούρκου Yπουργού Εξωτερικών υπέρ της δημιουργίας μιας «Ένωσης της Μέσης Ανατολής», στα πρότυπα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν αποτελεί μιαν αποσπασματική ιδέα ή μια ακαδημαϊκή άσκηση επί χάρτου. Αντίθετα, εντάσσεται σε μια μακροπρόθεσμη τουρκική στρατηγική επανατοποθέτησης της χώρας ως κεντρικού ρυθμιστικού παράγοντα σε μια περιοχή που βρίσκεται σε παρατεταμένη κρίση, γεωπολιτική ρευστότητα και στρατηγικό αναπροσδιορισμό. Η Άγκυρα επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει τόσο τη σχετική ασταθή και αμφιλεγόμενη αμερικανική παρουσία, όσο και την αδυναμία των αραβικών κρατών να συγκροτήσουν βιώσιμους μηχανισμούς συλλογικής ασφάλειας και συνεργασίας, προβάλλοντας τον εαυτό της ως τον μόνο δρώντα με θεσμική εμπειρία, στρατιωτική ισχύ και διπλωματική δικτύωση ικανή να συνδέσει Ανατολή και Δύση.

Η αναφορά της τουρκικής διπλωματίας στο ευρωπαϊκό πρότυπο δεν είναι τυχαία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί ν’ αποτελεί, παρά τις κρίσεις της, το πιο επιτυχημένο ιστορικά παράδειγμα υπέρβασης εθνικών ανταγωνισμών μέσω θεσμών, κοινών κανόνων και αλληλεξαρτήσεων. Η Τουρκία, ωστόσο, αποσιωπά συνειδητά ότι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση στηρίχθηκε σε συγκεκριμένες ιστορικές προϋποθέσεις. Δηλαδή, την ήττα των αναθεωρητικών δυνάμεων στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, την αμερικανική εγγύηση ασφάλειας, τη σχετική πολιτισμική συνοχή και, κυρίως, τη βούληση των κρατών να περιορίσουν εθελούσια την κυριαρχία τους. Στη Μέση Ανατολή, όπου τα σύνορα παραμένουν αμφισβητούμενα, τα καθεστώτα συχνά εύθραυστα και οι συγκρούσεις ενεργές ή λανθάνουσες, η μεταφορά αυτού του μοντέλου μοιάζει περισσότερο με πολιτική ρητορική παρά με άμεσα εφαρμόσιμη στρατηγική.

Παρά ταύτα, η εν λόγω πρωτοβουλία δεν μπορεί ν’ αγνοηθεί. Η Τουρκία επιδιώκει να εμφανιστεί ως δύναμη σταθερότητας, την ίδια στιγμή που διατηρεί στρατιωτική παρουσία σε Συρία, Ιράκ και στην κατεχόμενη Κύπρο, παρεμβαίνει ενεργά στη Λιβύη και διεκδικεί ρόλο διαμεσολαβητή σε κρίσεις από τον Καύκασο έως τη Γάζα. Η πρόταση για μια περιφερειακή ένωση λειτουργεί έτσι ως εργαλείο εξομάλυνσης της εικόνας της Άγκυρας και ως προσπάθεια θεσμικής «κανονικοποίησης» της ισχύος της. Πρόκειται για μια κλασική στρατηγική μεσαίας δύναμης, που επιδιώκει να μετατρέψει την επιρροή της σε δομημένη ηγεσία, χωρίς ν’ αναλάβει το κόστος μιας ανοιχτής ηγεμονίας.

Οι προοπτικές επιτυχίας ενός τέτοιου εγχειρήματος είναι εξαιρετικά περιορισμένες. Οι βαθιές αντιθέσεις μεταξύ σουνιτικών και σιιτικών κρατών, ο ανταγωνισμός Σαουδικής Αραβίας - Ιράν, το άλυτο Παλαιστινιακό, η αποσταθεροποιημένη Συρία και η έλλειψη κοινών δημοκρατικών ή θεσμικών προτύπων, καθιστούν την ιδέα μιας τέτοιας ολοκληρωμένης ένωσης σχεδόν ουτοπική. Ακόμη και σε επίπεδο οικονομικής συνεργασίας, οι δομικές ανισότητες και τα αντικρουόμενα συμφέροντα περιορίζουν τη δυνατότητα βαθύτερης ενοποίησης. Το πιθανότερο σενάριο είναι ότι η τουρκική πρόταση θα παραμείνει στο επίπεδο πολιτικής αφήγησης ή θα μετεξελιχθεί σε χαλαρά σχήματα συνεργασίας, όπου η Άγκυρα θα επιδιώξει να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο χωρίς δεσμευτικούς κανόνες.

Για την Κύπρο και την Ελλάδα, η τουρκική πρωτοβουλία δημιουργεί ένα σύνθετο και δυνητικά επικίνδυνο περιβάλλον. Από τη μια πλευρά, η Άγκυρα επιχειρεί να μεταφέρει το βάρος τής συζήτησης από τα συγκεκριμένα ζητήματα Διεθνούς Δικαίου, όπως η κατοχή κυπριακού εδάφους και οι παραβιάσεις στο Αιγαίο, σ’ ένα ευρύτερο πλαίσιο «περιφερειακής συνεργασίας», όπου τα επιμέρους προβλήματα εμφανίζονται ως δευτερεύοντα ή διαχειρίσιμα μέσω πολιτικού διαλόγου. Από την άλλη, η προβολή της Τουρκίας ως δύναμης σταθερότητας στη Μέση Ανατολή μπορεί να ενισχύσει τη διεθνή της διαπραγματευτική θέση και να περιορίσει την προθυμία τρίτων δρώντων να ασκήσουν ουσιαστική πίεση για το Κυπριακό.

Η Κύπρος κινδυνεύει ιδιαίτερα από μια τέτοια εξέλιξη, καθώς η τουρκική διπλωματία επιδιώκει σταθερά ν’ αποσυνδέσει το Κυπριακό από το ευρωτουρκικό πλαίσιο και να το μετατρέψει σε «διμερές» ή «περιφερειακό» ζήτημα, έξω από τις σαφείς παραμέτρους των ψηφισμάτων του ΟΗΕ. Μια ενδεχόμενη αποδοχή της Τουρκίας ως βασικού αρχιτέκτονα περιφερειακής ασφάλειας θα μπορούσε να ενισχύσει τις πιέσεις για λύσεις που νομιμοποιούν τα τετελεσμένα της εισβολής, υπό το πρόσχημα του ρεαλισμού και της σταθερότητας. Η Λευκωσία οφείλει, συνεπώς, ν’ αντιμετωπίσει με ψυχραιμία, αλλά και εγρήγορση, τέτοιες πρωτοβουλίες, επιμένοντας στη σύνδεση κάθε μορφής περιφερειακής συνεργασίας με τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και της κρατικής κυριαρχίας.

Η Ελλάδα, από την πλευρά της, καλείται ν’ αξιολογήσει την τουρκική πρόταση, όχι μόνο ως γεωπολιτικό αφήγημα, αλλά και ως εργαλείο αναβάθμισης της τουρκικής ισχύος. Η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι η Άγκυρα αξιοποιεί τον διάλογο και τις πολυμερείς πρωτοβουλίες επιλεκτικά, χωρίς να εγκαταλείπει τις αναθεωρητικές της επιδιώξεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Η ενίσχυση της περιφερειακής παρουσίας της Τουρκίας ενδέχεται να συνοδευτεί από μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και αυξημένες πιέσεις προς την Αθήνα.

Σ’ αυτό το πλαίσιο, η αντίδραση Ελλάδας και Κύπρου δεν μπορεί να είναι η άκριτη απόρριψη κάθε ιδέας περιφερειακής συνεργασίας, αλλά ούτε και η παθητική αποδοχή ενός πλαισίου που εξυπηρετεί πρωτίστως την τουρκική στρατηγική. Απαιτείται ενεργός διπλωματία, εμβάθυνση των σχέσεων με τις ευρωπαϊκές και χώρες της περιοχής, καθώς και σαφής ανάδειξη του γεγονότος ότι δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφάλειας, χωρίς σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και επίλυση των ανοικτών συγκρούσεων.

Συμπερασματικά, η πρόταση του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών αποκαλύπτει λιγότερο μια ρεαλιστική προοπτική ενοποίησης της Μέσης Ανατολής και περισσότερο τη στρατηγική φιλοδοξία της Τουρκίας να καθορίσει τους όρους της επόμενης ημέρας στην περιοχή. Για την Άγκυρα, ακόμη και η συζήτηση γύρω από μια τέτοια ιδέα, ενδέχεται ν’ αποτελέσει διπλωματικό κέρδος. Για την Κύπρο και την Ελλάδα, το διακύβευμα είναι να μην επιτρέψουν η ρητορική της συνεργασίας να μετατραπεί σε όχημα νομιμοποίησης της ισχύος εις βάρος της νομιμότητας. Σ’ έναν κόσμο που μεταβαίνει από κανόνες σε συσχετισμούς, η πρόκληση δεν είναι ν’ αγνοηθούν τα νέα αφηγήματα, αλλά ν’ αντιμετωπιστούν με ρεαλισμό, στρατηγική συνέπεια και πολιτική επιμονή και αντοχή.

*Πρώην Πρύτανης, Καθηγητής-Ανθρωπολόγος στο Πανεπιστήμιο Philips

Διασταυρούμενη ή σταθμισμένη ψήφος - πώς και από ποιους εμφανίστηκε…

Sun, 08 Mar 2026 10:00:00 +0000

Το άρθρο μου, εξηγώντας την προϊστορία και πώς μας ήλθε η ρατσιστική σταθμισμένη ψήφος, αρχικά δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Σημερινή», στις 12 Ιανουαρίου 2010.

Όμως, συνέπεσε τότε να ήταν η μαύρη εκείνη ημέρα που η εφημερίδα κάλυπτε και πενθούσε τη δολοφονία του αγαπητού μας μ. Άντη Χατζηκωστή. Το επανέφερα εν μέρει στο άρθρο μου στη «Σημερινή», στις 7 Φεβρουαρίου 2021.

Το επαναφέρω και πάλι σήμερα, για ευρύτερη ενημέρωση των νεότερων και άλλων που δεν γνωρίζουν ή ξέχασαν. Ήταν ο εφοπλιστής Κώστας Καρράς, όπως έγραψε και η τ/κ εφημερίδα «Βολκάν» στα κατεχόμενα, που εισήγαγε τη σταθμισμένη ψήφο. Και ο αγαπητός Σάββας Ιακωβίδης είχε γράψει στη «Σημερινή» το πιο κάτω σχόλιο την Κυριακή, 14.2.2010, που κράτησα στο αρχείο μου. Το παραθέτω.

«Διασταυρούμενη ψήφος από το 2003;

Τίποτε δεν μένει τελικά κρυφό. Όλα κάποτε αποκαλύπτονται. Η διασταυρούμενη ψήφος, όπου φέρονται να συμφώνησαν Χριστόφιας - Ταλάτ, δεν είναι… νέα. Είναι παλιά και φαίνεται να ανήκει στον γνωστό Έλληνα εφοπλιστή, Κώστα Καρρά, πασίγνωστο από εκείνο το περίεργο Κέντρο Σπουδών Νοτιοανατολικής Ευρώπης, που επιδόθηκε στο ξαναγράψιμο της ιστορίας των λαών της περιοχής, όπως επιτάσσει η Νέα Τάξη και οι λεγόμενοι νεωτεριστές, δηλ. διαστρεβλωτές της Ιστορίας. Όπως έγραψε προχθές η τ/κ εφημερίδα ‘‘Βολκάν’’ στα κατεχόμενα, την πρόταση για διασταυρούμενη ψήφο πρότεινε Έλληνας εφοπλιστής. Σύμφωνα με κύριο θέμα της εφημερίδας, η ιδέα ανήκει στον εφοπλιστή και ισχυρό -όπως γράφει- άνδρα του μηχανισμού προπαγάνδας της Ελλάδας, Κώστα Καρρά. Η ιδέα αυτή, προστίθεται, συζητήθηκε σε συνάντηση στο Λονδίνο τον Οκτώβριο του 2003, στην οποία συμμετείχαν πολλοί Ε/κ, ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, ο Άλβαρο Ντε Σότο κ.ά. Η εφημερίδα δημοσιεύει τα ονόματα όλων των παρευρισκομένων σ’ εκείνη τη συνάντηση. Η ιστορία με τη σταθμισμένη ψήφο δεν ξεκίνησε από το 2003 αλλά, όπως ήδη η εκλεκτή συνεργάτιδα της «Σ», Φανούλα Αργυρού, έγραψε προ ημερών, ξεκίνησε από τη δεκαετία του ’70! Απλώς, ο Καρράς και οι συν αυτώ στα σεμινάρια επεξεργάστηκαν την ιδέα. Τώρα, πώς βρέθηκε να υιοθετείται και να πλασάρεται από τον Πρόεδρο Χριστόφια, μήπως ο Τσιελεπής μπορεί να εξηγήσει;
Σ.Ι.».

Η διασταυρούμενη ή σταθμισμένη ψήφος, λοιπόν, είναι μια φόρμουλα κατάφωρης παραβίασης της αρχής «ένας άνθρωπος, μία ψήφος», με στόχο την επίτευξη τεχνητών αποτελεσμάτων υπέρ της τουρκικής πλευράς.

Με δύο λόγια, για κάθε ψήφο Έλληνα της Κύπρου θ’ αντιστοιχούν 4 ψήφοι Τούρκου της Κύπρου. Αυτό εξήγησαν τότε άριστα σε δύο σκίτσα τους οι φοιτητές μας, της φοιτητικής οργάνωσης ΠΕΟΦ Θεσσαλονίκης, τα οποία κράτησα και αυτά στο αρχείο μου και τα παραθέτω.

Αρχικά λέχθηκε ότι η πονηρή, και όχι μόνο, μέθοδος αυτή πρωτοεμφανίστηκε επί προεδρίας Γ. Βασιλείου, το 1989. Ποια η πηγή του; Το ρατσιστικό αυτό σύστημα προώθησε τη δεκαετία του 1990 η δορυφορική ομάδα των λεγόμενων «Φίλων της Κύπρου» στο Λονδίνο και στο περιοδικό τους «Report», το 1995. Την επανέφεραν το 2009, όταν ο νέος πρόεδρός τους, λόρδος Robin Corbett (πέθανε το 2012), έστειλε επιστολές στον Alexander Downer (ειδικό απεσταλμένο του ΟΗΕ στην Κύπρο), στον τότε Πρόεδρο Δημήτρη Χριστόφια και στον Τ/κ ηγέτη Mehmet Ali Talat, καλώντας τους ν’ αποδεχθούν το σχέδιό τους για «διασταυρούμενη ψήφο - ένα αναγκαίο συστατικό για μια βιώσιμη διευθέτηση για το Κυπριακό», και δεν απέφυγαν στο έντυπό τους να επιβεβαιώσουν ότι:

«Θα βοηθήσει επί το πλείστον τους Τούρκους να σταθεροποιήσουν το δικό τους ‘‘συνιστών κράτος’’». Γι’ αυτό και σημείωναν:

«…Εκτός από τα ωφελήματα για όλην την Κύπρο, η διασταυρούμενη ψήφος θα εξασφαλίσει στους Τουρκοκυπρίους τον έλεγχο του ομόσπονδου κράτους τους σε μια ομόσπονδη Κύπρο… Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μοιράζοντας τη Δημοκρατία με μια βόρεια-νότια γραμμή με τέτοιο τρόπο, που αμφότερες… οι περιφέρειες θα έχουν το ίδιο ποσοστό Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων όπως όλη η δημοκρατία…».

Φαίνεται ότι ο Πρόεδρος Δημήτρης Χριστόφιας, μετά την παραλαβή της εν λόγω επιστολής, δήλωσε υποστήριξη στη φόρμουλα και, ούτε λίγο ούτε πολύ, την παρουσίασε και ως δική του… εφεύρεση! Παράλληλα, με άρθρο τους «Οι Φίλοι» στο περιοδικό “Report”, αρ. 52, σελ. 8, με τον Κώστα Καρρά, επανήλθαν για να… προωθήσουν τη διασταυρούμενη ψήφο τους με τίτλο «A Guide to Cross-Voting».

Το σχέδιο των Βρετανών «Φίλων της Κύπρου» για διασταυρούμενη ψήφο.

Επιπρόσθετα στοιχεία

Σύμφωνα με στοιχεία που βρήκαμε στο διαδίκτυο, ο Κώστας Καρράς φαίνεται να πρωτο-εισηγήθηκε τη σταθμισμένη ψήφο για την Κύπρο προς το τέλος της δεκαετίας του 1970. Αυτή φαίνεται να συζητήθηκε σε τουλάχιστον τρία συνέδρια:

1) Σε συνέδριο της World Peace Foundation στο Harvard, μεταξύ 12-14 Σεπτεμβρίου 2003. 2) Στο «εργαστήρι» του St. Antony’s College, στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, μεταξύ 2-3 Οκτωβρίου 2003 (αυτό ήταν το σεμινάριο που διοργανώθηκε για την ωραιοποίηση του «Σχεδίου Ανάν», τα πρακτικά του οποίου ετοιμάστηκαν αρχές του 2004). 3) Σε συνέδριο που διοργανώθηκε από το European Studies Program στο πανεπιστήμιο Cornell, μεταξύ 7-8 Νοεμβρίου 2003.

[Είχα γράψει, τότε, ότι με τη διασταυρούμενη ή σταθμισμένη ψήφο είχαν ασχοληθεί και οι Νεόφυτος Λοϊζίδης του πανεπιστημίου Harvard (αργότερα στο Πανεπιστήμιο του Kent) και Eser Keskiner του πανεπιστημίου της Pennsylvania, τον Δεκέμβριο του 2004).

Σχετικό το άρθρο μου «Η σταθμισμένη ψήφος - και από πού μας ήλθε!», «Σημερινή», 12.1.2010, και το σχόλιο του Σάββα Ιακωβίδη, «Σ», 14.2.2010.

Η ιδέα της διασταυρούμενης ψήφου είναι συνταγή για αυστηρό διαχωρισμό, ντυμένη με μια έξυπνη ακαδημαϊκή ενδυμασία.

Ο Κ. Καρράς, εκτός από τη σχέση του με τη βρετανική ομάδα «Φίλοι της Κύπρου» και την CDRSEE στη Θεσσαλονίκη για αλλαγή των ιστορικών βιβλίων, υπήρξε και μέλος του Steering Committee της οργάνωσης Bilderberg Group.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ίδιος (Κ. Καρράς) την 1.1.2008, σε συνέντευξή του στον «Φιλελεύθερο», μας κάλεσε να… αυξήσουμε τον αριθμό των Τουρκοκυπρίων στο 24% με αποδοχή εποίκων! Λίγο αργότερα, ο νέος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Δημήτρης Χριστόφιας, προτού καν αρχίσει διαπραγματεύσεις, δήλωσε την αποδοχή 50.000 εποίκων (σε περίπτωση λύσης)… (βλέπε άρθρο μου στη «Σημερινή», 7.2.2021).

ΕΚ ΠΕΡΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑ, ΔΙΑΣΤΑΥΡΟΥΜΕΝΗ ΨΗΦΟΣ, ΕΠΟΙΚΟΙ ΚΑΙ ΕΞΑΦΑΝΙΣΘΕΝΤΕΣ

«Η τάξη της κοινωνίας βασίζεται στη δικαιοσύνη», σελίδα 8, 7.2.2021

https://simerini.sigmalive.com/media/documents/SHMERINH_15077_07.02.2021.pdf

και εδώ - https://www.onisilos.gr/?p=31016

Αναφορά και στο βιβλίο γράφουσας, «Διζωνική vs Δημοκρατία 1955-2019».

*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος

Η… μεθεπόμενη μέρα σε «Αρένα» και «Αρχάγγελο»

Sun, 08 Mar 2026 09:00:00 +0000

Nομίζω πως πολύ σπάνια βλέπουμε σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα τόσο σοβαρές διοικητικές εξελίξεις σε δύο ομάδες. Ειδικά πρωταγωνίστριες ομάδες. ΑΠΟΕΛ και ΑΕΚ. Επιπλέον σημείο των εξελίξεων η αποχώρηση δύο Προέδρων, που περίπου ανέλαβαν τα ηνία την ίδια χρονική περίοδο. Ως εδώ, βέβαια, οι ομοιότητες. Άλλη ιστορία η ΑΕΚ επί Καραπατάκη και άλλη επί Πετρίδη. Δεν θα πάμε σε αναδρομή, αλλά στο πώς πιθανώς θα είναι το τοπίο και οι επόμενες μέρες, μήνες και χρόνια των δύο συλλόγων. Σε σχέση με τη σημερινή τους κατάσταση.

Οικονομική υγεία, αλλά…

Ο Καραπατάκης αφήνει την ΑΕΚ εξαιρετικά δομημένη και οικονομικά υγιέστατη. Με ιδιόκτητο γήπεδο. Υπό τέτοιες συνθήκες, μία διοικητική μετάβαση (μετά την προσωρινή), λογικά είναι ομαλή. Αλλά στην περίπτωση των Λαρνακέων τα πράγματα δεν φαίνονται τόσο απλά. Ναι, για τους επόμενους μήνες υπάρχει ηγεσία και μάλιστα ισχυρή (Φράγκος, Λευκαρίτης, Ευθυμιάδης κ.λπ). Κόβουν δρόμο, λαμβάνουν αποφάσεις (Ρόκα, Ιντιάκεθ). Αλλά κανένας εξ αυτών, με βάση την ανακοίνωση, δεν προτίθεται ν’ αναλάβει, να ηγηθεί με το τέλος της σεζόν. Εδώ έρχεται η δυσκολία. Ο Άντρος Καραπατάκης ήταν μία δεσπόζουσα φυσιογνωμία. Πέρα από Πρόεδρος και ισχυρός ανήρ ήταν και «χορηγός», συμβάλλοντας οικονομικά εκεί και όπου χρειαζόταν. Θεωρώ πως δύσκολα αντικαθίσταται, ακόμη και αν στον θώκο καθίσει κάποιος με όραμα και οικονομική ισχύ. Μακάρι να υπάρχει. Αλλά, με τα σημερινά δεδομένα, δεν υπάρχει… Το ερώτημα είναι, λοιπόν, αν η ΑΕΚ στην μετά Καραπατάκη εποχή θα παραμείνει μοντέλο και πρωταγωνίστρια. Αν θα συνεχίσει να κάνει ευρωπαϊκές πορείες και τα έσοδα να καλύπτει σοβαρό μέρος τα εξόδων της. Γιατί τα «κλασικά» της έσοδα, ακόμη και με ιδιόκτητο γήπεδο, είναι λιγότερα από αυτά των ανταγωνιστών. Όμως δεν έχει χρέη, δεν έχει τρύπες να κλείνει. Αυτό είναι μεγάλο συν.

Υπάρχει και η άλλη παράμετρος. Όχι η προπονητική με την απόλυση Ιντιακέθ και την αλλαγή στον πάγκο. Οι προπονητές πάνε κι έρχονται. Είναι η μετα-Ρόκα εποχή. Επί ημερών του η ΑΕΚ δεν πήρε το πολυπόθητο πρωτάθλημα. Αλλά κανένας δεν μπορεί να πει ότι ο Ισπανός τεχνικός διευθυντής δεν έκανε καλή δουλειά. Ότι δεν πέτυχε λαβράκια, ότι δεν έστησε εξαιρετικά ρόστερ, χωρίς να ξεφύγει οικονομικά. Βρίσκεις άλλον Ρόκα; Πας σε ένα μοντέλο με τον Τεχνικό Διευθυντή να έχει τον πρώτο αλλά όχι και τον μοναδικό λόγο στις επιλογές;

Γενικώς η ΑΕΚ για τους επόμενους μήνες δεν θεωρώ πως θα επηρεαστεί από τις εξελίξεις. Το ενδιαφέρον ρεπορτάζ θα είναι το καλοκαιρινό.

Οικονομική τρύπα, όμως…

Η κατάσταση στον ΑΠΟΕΛ είναι πολύ διαφορετική. Όσο υγιές είναι το ταμείο της ΑΕΚ, άλλο τόσο ασθενεί αυτό των «γαλαζοκιτρίνων». Από τα όσα λέχθηκαν μετά την αποχώρηση Πετρίδη φαίνεται καθαρά η πρόθεση για περισυλλογή και ρεαλισμό. Η ατάκα «δεν θα βάλουμε την άμαξα μπροστά από την άμαξα» ήταν άψογη, γάντι. Με ένα χρέος, που επισήμως τοποθετήθηκε στα 48 εκατομμύρια, η κατάσταση δεν δίνει πολλά περιθώρια. Με όποιο από τα τρία σενάρια που ακούγονται. Είτε με τη συνέχεια της υφιστάμενης Εταιρείας είτε με τη δημιουργία νέας είτε με την ανάληψη του ποδοσφαιρικού τμήματος από το σωματείο, η τεράστια οικονομική τρύπα υπάρχει και πρέπει ν’ αρχίσει να κλείνει. Αν τώρα βρεθεί γερός επενδυτής με πρόταση βιώσιμη και εξασφάλιση του μέλλοντος, έχει καλώς. Αν πάλι βρεθεί ένας αριθμός οικονομικά ισχυρών παραγόντων να συνδράμει, πάλι καλώς. Αλλά ας μείνουμε στα χειροπιαστά. Στα σενάρια που μπορούν να υλοποιηθούν με τα σημερινά δεδομένα. Όλα οδηγούν στην περισυλλογή. Ώστε να επιτυγχάνεται παράλληλα η ομαλή λειτουργία της ομάδας και η έναρξη του σχεδίου οικονομικής εξυγίανσης. Ο ΑΠΟΕΛ έχει τεράστιο εκτόπισμα και μπορεί κάλλιστα να μαζέψει ένα αξιοσέβαστο ποσό από τα κλασικά έσοδα. Τηλεοπτικό συμβόλαιο, εισιτήρια διαρκείας και μη, χορηγίες, εισφορές κ.λπ. Δεν αναφέρομαι σε έσοδα Ευρώπης, αυτά δεν μπορούν να μπαίνουν υποθετικά στη σούμα. Το θέμα είναι πόσα από αυτά τα χρήματα θα πρέπει να πηγαίνουν στο έλλειμμα. Και πόσα θα μένουν για αγωνιστικό προϋπολογισμό. Ακόμη και με τον πιο αισιόδοξο υπολογισμό, δεν θα είναι πολλά. Σαφώς θα είναι πολύ λιγότερα από τις ανταγωνίστριες ομάδες. Με πολύ περιορισμένο μπάτζετ, είναι πολύ δύσκολο να φτιάξεις ισχυρή (για το μπόι του ΑΠΟΕΛ) ομάδα. Θα πρέπει να κάνεις απίστευτες επιλογές. Με περιορισμένα χρήματα και χαμηλά συμβόλαια να βρίσκεις έναν σημαντικό αριθμό (διψήφιο) ποιοτικών ξένων παικτών. Θα πρέπει να εκτιμήσεις σωστά το ντόπιο υλικό, την ακαδημία σου. Ίσως και ν’ ακολουθήσεις πλέον ένα σταθερό μοντέλο παιχνιδιού και φιλοσοφίας. Κάτι που δεν έκανε σχεδόν ποτέ.

Οπότε τα πράγματα, μάλλον, θα είναι ζόρικα. Μπαίνει το ερώτημα: Μπορεί ο κόσμος μίας μεγάλης ομάδας, πόσω μάλλον του ΑΠΟΕΛ, ν’ αποδεχτεί πως πολύ πιθανόν να υπάρξει αγωνιστική ύφεση; Πως η κατάκτηση τροπαίων και ειδικά πρωταθλήματος θα είναι εξαιρετικά δύσκολη, ίσως να μην είναι και για κάποιες χρονιές αντικειμενικός στόχος. Πολλοί το θεωρούν αδύνατο. Εγώ λέω πως ποτέ δεν πρέπει να υποτιμάς την αφοσίωση και το ένστικτο επιβίωσης των φιλάθλων. Των παθιασμένων φιλάθλων. Όσο πιο μεγάλη είναι η συσπείρωση (ακόμη και η νοητική), τόση περισσότερη θα είναι η αύρα που θα προσθέτει δύναμη στην ομάδα.

Ο εξορκισμός της κατάρας…

Sun, 08 Mar 2026 05:00:00 +0000

Από τον τραγικό Αύγουστο του 1974 μάς στοιχειώνει το «Καραμανλικό δόγμα», ότι «η Κύπρος κείται μακράν». Σήμερα, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας της Ελλάδας, Ν. Δένδιας, με την πρωτοβουλία του να στείλει δυο φρεγάτες και τέσσερα μαχητικά F-16, έφερε την Ελλάδα στην Κύπρο. Για να δημιουργήσει ομπρέλα ασφαλείας. Και μέσα από αυτήν την κρίση επιβεβαιώνεται η σημασία του Δόγματος. Τονίζονται αυτά, διότι η άμεση και διαρκής απειλή ονομάζεται Τουρκία. Απόδειξη είναι οι πληροφορίες για αποστολή τεσσάρων F-16 στην Τύµβου

Επιτέλους, οι Έλληνες της Κύπρου αισθάνονται ότι η Ελλάς αναλαμβάνει τις νομικές, ηθικές και εθνικές της ευθύνες. Ότι μας καλύπτει. Και την ευχαριστούμε. Μέσα από την κρίση που βιώνουμε, αποδεικνύεται ότι: 1. Δεν μπορούμε να στηριζόμαστε στους Βρετανούς, για χίλιους δυο λόγους. 2. Το σύστημα άμυνάς μας, και δη το αντιβαλλιστικό και το αντι-drone, έχει κενά. 3. Είναι αναγκαίο το Δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου. Αυτό δεν είναι θεωρητικό σχήμα λόγου, αλλά η πραγματικότητα. Δηλαδή ο ρεαλισμός. Ο οποίος τι μας λέει; Ότι ακόμη και αν τελειώσει η κρίση αυτή, η τουρκική απειλή θα συνεχίσει να υπάρχει εφόσον τελούμε υπό κατοχή. Όχι μόνο στην Κύπρο, αλλά και στο Αιγαίο και στη Θράκη.

Γίνεται αντιληπτό ότι ο χρόνος αντίδρασης σε περίπτωση κρίσης με την Άγκυρα θα είναι μηδενικός. Οι πύραυλοι και τα drones δεν θα εκτοξεύονται από το Ιράν ή τον Λίβανο, αλλά από το ίδιο μας το σπίτι. Από τα κατεχόμενα, αλλά και την Τουρκία. Τι επιβάλλει, λοιπόν, η λογική και η ασφάλεια; Ν’ αφήσουμε τα ελληνικά μαχητικά μετά την κρίση να επιστρέψουν ή να τα κρατήσουμε στην Κύπρο και, αν χρειαστεί, για τους οποιουσδήποτε λόγους, να γίνουν κυπριακής ιδιοκτησίας; Εάν δεν μείνουν εδώ, δεν είμαστε βέβαιοι εάν σε συνθήκες κρίσης με την Τουρκία θα επανέλθουν. Και τότε είναι που θα επιστρέψουμε σε ό,τι εξορκίζουμε: Στην καταραμένη φράση ότι «η Κύπρος κείται μακράν».

Εφόσον υπάρχει η κατοχή οφείλουμε να οικοδομήσουμε επί της υφιστάμενης συγκυρίας, επειδή έχουμε δικαίωμα αυτοάμυνας και αποτροπής. Ως εκ τούτου, όχι μόνο τα τέσσερα μαχητικά θα πρέπει να παραμείνουν, αλλά, ταυτοχρόνως, θα πρέπει ν’ αποκτηθεί οτιδήποτε άλλο χρειάζεται για την επιβίωσή μας. Το Δόγμα πρέπει να είναι υπό διαρκή λειτουργία, που σημαίνει κάλυψη όλων των κενών και συνεχή παρουσία ελληνικής αεροναυτικής δύναμης στην Κύπρο, σε συνεννόηση με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ. Και αν η Τουρκία ενοχλείται, υπάρχει επιλογή. Ας αρχίσει την αποχώρηση του Αττίλα…

8 Μαρτίου 2026 - Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας

Sun, 08 Mar 2026 05:00:00 +0000

Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας σήμερα 8 Μαρτίου. Είναι η κατάλληλη μέρα για να εξετάσουμε πώς μέχρι σήμερα η κυβέρνηση και το κράτος έχουν στηρίξει την ευάλωτη ομάδα γυναικών μονογονιών που συνθλίβεται όλο και πιο έντονα στη φτώχεια και εμποδίζεται να επανενταχθεί στην παραγωγική διαδικασία και στην κοινωνία. Κάθε χρόνο αναλογιζόμαστε τα όσα δεν έκαναν κράτος και κυβέρνηση καθώς και τις υποσχέσεις που ποτέ δεν υλοποίησε η Πολιτεία.

Αναλύουμε κάθε χρόνο τα ίδια και τα ίδια για να ακουστεί και πάλι η φωνή των γυναικών μονογονιών σε απόγνωση αφού η ίδια η κυβέρνηση τις ωθεί πιο πολύ στον κοινωνικό- οικονομικό αποκλεισμό, στη φτώχεια και ως επακόλουθα σε ολόκληρο το φάσμα δυσκολιών που μπορεί να αντιμετωπίζει μια μονογονεϊκή οικογένεια που οδηγούν στην καταπάτηση και αποστέρηση δικαιωμάτων όπως η στέγαση, η αξιοπρεπής διαβίωση, υλικές ανάγκες παιδιών, παιδεία/ψυχαγωγία παιδιών.

Ως Σύνδεσμος Μονογονιών θα θέλαμε να εκφράσουμε τις ευχές μας σε όλες τις γυναίκες που προσπαθούν να επιβιώσουν στις σημερινές δύσκολες συνθήκες, αλλά ιδιαίτερα στις γυναίκες μονογονείς που έχουν και τον πρόσθετο ρόλο να είναι εκεί, βράχος για τα παιδιά τους πέρα τον όσων αντιμετωπίζουν οι ίδιες στη ζωή τους μόνες.

Η φωνή των μονογονιών ολοένα και δυναμώνει διεκδικώντας το αυτονόητο: Το δικαίωμα για ζωή, για μια ίση και δίκαιη ζωή.

Διεκδικούμε δίκαιη και άμεση επίλυση από το κράτος των προβλημάτων που αφορούν μια δικαιότερη επιδοματική πολιτική, την είσπραξη διατροφών, την ενίσχυση της στήριξής μας μέσα από το ΕΕΕ, τη ριζική τροποποίηση του οικογενειακού δικαίου που αναμένει από το 2018, την αποτελεσματική νομική αρωγή σε όσους/όσες τη χρειάζονται, την ουσιαστική στήριξη των θυμάτων έμφυλης βίας, την ανάπτυξη προγραμμάτων στέγασης φτωχών μονογονεϊκών οικογενειών και καταβολής επιδόματος ενοικίου σε χαμηλόμισθους μονογονιούς.

Η ισότητα των φύλων ακόμα να επιτευχθεί – στην Ευρώπη και στην Κύπρο

Sun, 08 Mar 2026 05:00:00 +0000

Η 8η Μαρτίου αποτελεί ημέρα τιμής στους ιστορικούς αγώνες των γυναικών για ίσα δικαιώματα στην εργασία, την κοινωνία και τη δημοκρατία. Παρά την πρόοδο που έχει επιτευχθεί, η ισότητα των φύλων στην απασχόληση εξακολουθεί να αποτελεί ζητούμενο τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Κύπρο.

Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία μεγάλης ευρωπαϊκής έρευνας για τη βία κατά των γυναικών του 2026, που πραγματοποίησαν η FRA, η Eurostat και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων (EIGE), η σεξουαλική παρενόχληση εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα στον χώρο εργασίας, με σημαντικό ποσοστό γυναικών να δηλώνουν ότι έχουν βιώσει τέτοιες συμπεριφορές κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής τους ζωής.

Στην Κύπρο, οι ανισότητες στην αγορά εργασίας εξακολουθούν να εκδηλώνονται με πολλαπλούς τρόπους:

το μισθολογικό χάσμα μεταξύ γυναικών και ανδρών παραμένει υπαρκτό,
οι γυναίκες συγκεντρώνονται συχνότερα σε χαμηλότερα αμειβόμενους τομείς και θέσεις εργασίας,
εξακολουθούν να επωμίζονται δυσανάλογο βάρος φροντίδας παιδιών και εξαρτώμενων προσώπων,
ενώ η σεξουαλική παρενόχληση στον χώρο εργασίας εξακολουθεί να αποτελεί εμπόδιο για την πλήρη και ισότιμη συμμετοχή των γυναικών στην επαγγελματική ζωή,
το 39,9% των γυναικών έχουν βιώσει σεξουαλική παρενόχληση στον χώρο εργασίας,
1 στις 3 γυναίκες δηλώνει ότι έχει βιώσει σεξουαλική παρενόχληση στον χώρο εργασίας. Το ποσοστό είναι ακόμη υψηλότερο στις νεότερες γυναίκες, όπου πάνω από 40% δηλώνουν εμπειρίες σεξουαλικής παρενόχλησης στην εργασία,
παρά το υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης των γυναικών, η αγορά εργασίας παραμένει έντονα διαχωρισμένη ανά φύλο, με περίπου 49 % των επαγγελμάτων να είναι σαφώς «ανδροκρατούμενα» ή «γυναικοκρατούμενα»,
επιπλέον, 33% των γυναικών στην Κύπρο βρίσκονται σε χαμηλά αμειβόμενη εργασία, έναντι 14% των ανδρών,
η Κύπρος συγκεντρώνει 60,9 μονάδες στον Δείκτη Ισότητας Φύλων της ΕΕ, παραμένοντας κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο,
επιπλέον, το χάσμα στις συντάξεις στην Κύπρο φτάνει περίπου 39%, αποτέλεσμα των χαμηλότερων μισθών και των διακοπών στην επαγγελματική πορεία των γυναικών λόγω φροντίδας.

Τα δεδομένα αυτά αναδεικνύουν ότι η δημιουργία ασφαλών και ισότιμων χώρων εργασίας αποτελεί κρίσιμο πυλώνα για την επίτευξη ουσιαστικής ισότητας των φύλων. Η προώθηση της ισότητας στην απασχόληση δεν αποτελεί μόνο ζήτημα δικαιοσύνης. Αποτελεί βασική προϋπόθεση για βιώσιμη ανάπτυξη, κοινωνική συνοχή και δημοκρατική πρόοδο.

Η ενίσχυση πολιτικών που προάγουν:

την ίση αμοιβή για εργασία ίσης αξίας,
την ισότιμη πρόσβαση σε θέσεις ευθύνης και λήψης αποφάσεων,
την εξάλειψη της σεξουαλικής παρενόχλησης και των διακρίσεων στον χώρο εργασίας,
τη συμφιλίωση επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής,

αποτελούν αναγκαία προϋπόθεση για μια δίκαιη αγορά εργασίας.

Η 8η Μαρτίου αποτελεί υπενθύμιση ότι η πρόοδος που έχει επιτευχθεί δεν είναι δεδομένη. Απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση, πολιτική βούληση και συλλογική δράση ώστε κάθε γυναίκα να μπορεί να εργάζεται σε ένα περιβάλλον αξιοπρέπειας, ασφάλειας και ίσων ευκαιριών.

Η Επιτροπή Ισότητας στην Απασχόληση και Επαγγελματική Κατάρτιση επαναβεβαιώνει τη δέσμευσή της για τη συνέχιση των προσπαθειών προς την κατεύθυνση της ουσιαστικής ισότητας στην εργασία.

*Πρόεδρος της Επιτροπής Ισότητας των Φύλων

Παλλαϊκός ξεσηκωμός κατά των Βρετανικών Bάσεων και της φιλοNATOϊκής πολιτικής του Προέδρου

Sun, 08 Mar 2026 05:00:00 +0000

Έφτασε η ώρα ο λαός να ξεσηκωθεί κατά των Βρετανικών Bάσεων και εναντίον της φιλοNATOϊκής πολιτικής του Προέδρου Χριστοδουλίδη. Είναι καιρός να πάψουμε να είμαστε παθητικοί τηλεθεατές και να βγούμε στους δρόμους, καταδικάζοντας την πολιτική Χριστοδουλίδη, που οδήγησε τη χώρα στην εμπόλεμη ζώνη στη σύγκρουση ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν. Είναι απύθμενο θράσος και υποκρισία μέγιστου βαθμού η Κυβέρνηση να δηλώνει εκ των υστέρων απαρέσκεια επειδή, τάχατες, δεν ενημερώθηκε από τον Βρετανό Πρωθυπουργό για τη χρησιμοποίηση των Βάσεων ως ορμητηρίου κατά του Ιράν.

Φαίνεται πως ο Βρετανός Πρωθυπουργός Κιρ Στάρμεν δεν υπολογίζει καν τον Πρόεδρο. Ο κ. Χριστοδουλίδης ενημερώθηκε τα μεσάνυχτα της Κυριακής, για τη ρίψη του drone στον αεροδιάδρομο των Βάσεων στο Ακρωτήρι, από τον Δήμαρχο Κουρίου.

Αλλά και εάν ακόμη ενημερωνόταν επίσημα ο Πρόεδρος, τι θα έκανε; Θα απαγόρευε στον Στάρμερ να εγκρίνει τη χρήση των Βάσεων από τους Αμερικανούς; Όταν ο ίδιος ο κ. Χριστοδουλίδης κόμπαζε πως θα παραχωρήσει τη Βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» στους Αμερικανούς και τη ναυτική Βάση στο Μαρί, στη Γαλλία; Είναι νωπές ακόμα οι εικόνες όπου ο κ. Χριστοδουλίδης μαζί με την Αμερικανίδα πρέσβη επεδείκνυε σε ομάδα Αμερικανών πεζοναυτών τη Βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» και υποσχόταν να την εκχωρήσει στις ΗΠΑ. Τώρα θα είχε τα κότσια ν’ απαγορεύσει ή να αρνηθεί; Όταν ο ίδιος μέχρι πρότινος έλεγε και επαναλάμβανε με στόμφο ότι εάν ήταν στο χέρι του θα έβαζε «χθες» την Κύπρο στο ΝΑΤΟ;

Όταν πριν από μερικές ημέρες τόσο ο Πρόεδρος όσο και ο ΥΠΑΜ Βασίλης Πάλμας δήλωναν με αυτοπεποίθηση πως η Κύπρος δεν κινδυνεύει και όλα είναι υπό έλεγχο για την ασφάλειά της, τι απαντά τώρα στους έντρομους κατοίκους της περιοχής που εγκαταλείπουν τα σπίτια τους, θυμίζοντας εικόνες πριν από 51 χρόνια από την τουρκική εισβολή; Όταν κοινότητες που γειτνιάζουν με τις στρατιωτικές Βάσεις βρίσκονται σε κατ’ οίκον περιορισμό, ποιος θ’ αναλάβει την ευθύνη για το χάος που προκάλεσε η φιλοΝΑΤΟϊκή πολιτική του Προέδρου;

Όταν η Κυβέρνηση διατυμπάνιζε για τις άριστες σχέσεις με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ και έκαναν κοινές ασκήσεις στο πλαίσιο της στρατιωτικής συνεργασίας 3+1 (Ισραήλ, Ελλάδα, Κύπρος και ΗΠΑ), τι ανέμενε ο Πρόεδρος όταν πριν από έναν χρόνο οι μουλλάδες του Ιράν έβαζαν την Κύπρο στη μαύρη λίστα των εχθρών τους;

Η Κυβέρνηση επαναλαμβάνει συνεχώς και φορτικά πως η στήριξή της στην Ουκρανία βασίζεται στις αρχές του Διεθνούς Δικαίου και υποστήριζε όλες τις κυρώσεις της Ε.Ε. κατά της Ρωσίας. Δεν καταδίκασε, όμως, τις κατάφωρες παραβιάσεις του Ισραήλ και τα εγκλήματα πολέμου κατά των Παλαιστινίων. Ούτε τάχθηκε εναντίον της απρόκλητης επίθεσης ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν. Όμως, το Διεθνές Δίκαιο δεν το υποστηρίζεις κατά το δοκούν και όπως συμφέρει στους συμμάχους σου.

Η ιμπεριαλιστική επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν ήταν αναμενόμενη, παρά τις διαπραγματεύσεις που διεξήγαγαν οι Αμερικανοί με τους Ιρανούς για το πυραυλικό του σύστημα. Όπως φάνηκε, οι διαπραγματεύσεις ήταν προπέτασμα καπνού. Γιατί δεν νοείται να έχουν συγκεντρωθεί δύο αμερικανικά αεροπλανοφόρα έξω από τη γειτονιά μας και τόσα βομβαρδιστικά αεροσκάφη μόνο και μόνο για τον εκφοβισμό του Ιράν. Τραμπ και Νετανιάχου είχαν συνεννοηθεί πριν από καιρό πώς θα χτυπούσαν.

Η Κυβέρνηση Χριστοδουλίδη και ο ίδιος ο Πρόεδρος όφειλαν να πάρουν έγκαιρα τα μέτρα τους και να καταστήσουν σαφές με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο στους Βρετανούς να μη χρησιμοποιηθούν οι Βάσεις τους στην Κύπρο εναντίον μιας χώρας που στο παρελθόν στήριζε την Κύπρο στην Ισλαμική Διάσκεψη κατά των αξιώσεων τής Τουρκίας για την αναγνώριση του ψευδοκράτους.

Τραμπ και Νετανιάχου επέλεξαν ν’ ανοίξουν τις πόρτες της κολάσεως τις πρώτες πρωινές ώρες της 28ης Φεβρουαρίου, παραμονή της περσικής πρωτοχρονιάς και της δέκατης ημέρας του «ιερού μήνα» του Ραμαζανιού. Παραβίασαν κατάφωρα την εδαφική ακεραιότητα και την εθνική κυριαρχία του Ιράν, εξαπολύοντας επιθέσεις εναντίον αρκετών αμυντικών εγκαταστάσεων, υποδομών και πολιτικών χώρων σε διάφορες πόλεις σε όλη τη χώρα.

Χτύπησαν ακόμη και σχολεία, με πάνω από 80 μαθήτριες να δολοφονούνται με τον πιο βάναυσο τρόπο. Η αγριότητά τους είναι πρωτοφανής. Και τα σαρκαστικά τους σχόλια όπως, «αν θέλετε να πεθάνετε, θα σας βοηθήσουμε να πάτε να κάνετε παρέα στον Χομεϊνί», προκαλούν απέχθεια.

Αυτή η φασιστική ενέργεια έχει, αναμφισβήτητα, θέσει την περιφερειακή και παγκόσμια ειρήνη και ασφάλεια υπό μιαν άνευ προηγουμένου απειλή και δυστυχώς η Κύπρος βρέθηκε απροετοίμαστη ν’ αντιμετωπίσει το χάος που προκλήθηκε με τη ρίψη drones στον αεροδιάδρομο των Βάσεων στο Ακρωτήρι και την εκκένωση του Αεροδρομίου Πάφου όταν σήμανε συναγερμός μετά τη ρίψη και άλλων μη επανδρωμένων αεροκίνητων σκαφών.

Οι αεροπορικές επιδρομές που πραγματοποιήθηκαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το σιωνιστικό καθεστώς αποτελούν σαφή παραβίαση του Άρθρου 2(4) του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και αποτελούν πράξη ένοπλης επιθετικότητας κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Σύμφωνα με το Άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, το Ιράν έχει το εγγενές και νόμιμο δικαίωμα στην αυτοάμυνα. Και, δυστυχώς, αυτό κάνει τώρα. Επιτίθεται σε χώρες που φιλοξενούν στα εδάφη τους αμερικανικές Βάσεις. Δεν είναι τυχαία που μόλις ο Βρετανός Πρωθυπουργός επέτρεψε σε αμερικανικά μαχητικά να χρησιμοποιήσουν τις Βάσεις του Ακρωτηρίου, οι Ιρανοί έβαλαν και την Κύπρο στο στόχαστρό τους. Τώρα είναι πολύ αργά για φτηνές δικαιολογίες ότι, τάχατες, η Κύπρος λειτουργεί ως ανθρωπιστικός κόμβος.

Οι δηλώσεις του Κυβερνητικού Εκπροσώπου μόνο θυμό και οργή προκαλούν, όπως και οι αναφορές πως θα μεταφερθούν τα μηνύματα της Κυβέρνησης στο Λονδίνο. Και τι περιμένουν από τους αναξιόπιστους Βρετανούς να απαντήσουν; Δεν είναι μήπως οι Βρετανοί μαζί με τη Γαλλία και τη Γερμανία που υποστήριξαν πολιτικά την επίθεση κατά του Ιράν, ενώ δηλώνουν πως, εάν χρειαστεί, θα μετέχουν και στρατιωτικά;

Ο λαός πρέπει τώρα ν’ απαιτήσει την άμεση κατάργηση των Βρετανικών Βάσεων και όχι την επαναδιαπραγμάτευση των όρων λειτουργίας τους. Δεν μπορεί η Κύπρος να είναι τριχοτομημένη με τους Τούρκους στον βορρά, τους Βρετανούς στον νότο και τους Εβραίους να έχουν το ελεύθερο να ελέγχουν τα αεροδρόμια και άλλους ζωτικής σημασίας τομείς.

Σε εμπόλεμη κατάσταση

Τώρα, εξαιτίας της απερίσκεπτης και επικίνδυνης πολιτικής του Χριστοδουλίδη, η Κύπρος βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση. Η Ελλάδα έστειλε τέσσερα μαχητικά F-16 και δύο σύγχρονες φρεγάτες, ενώ και η Γαλλία μετά από αίτημα του Προέδρου θα στείλει αντιπυραυλικά συστήματα, συστήματα anti-drone και μια φρεγάτα.

Αίτημα για την αποστολή φρεγάτας στην Κύπρο διατύπωσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και προς τον Γερμανό Καγκελάριο, Φρίντριχ Μερτς.

Οι απειλές του στρατηγού των Φρουρών

Έτσι, δυστυχώς, η Κύπρος βρέθηκε στη δίνη της ανεξέλεγκτης πολεμικής κλιμάκωσης, με τον Ιρανό στρατηγό Εμπραχήμ Τζαμπαρί να εξαπολύει ευθέως απειλές, προαναγγέλλοντας μάλιστα στοχοποίηση των αμερικανικών F-16 που κατευθύνονται στο νησί.
«Θα χτυπήσουμε το νησί μέχρι οι ΗΠΑ ν’ αποσύρουν τα μαχητικά τους από την Ανατολική Μεσόγειο», διεμήνυσε ο ανώτερος αξιωματούχος των Φρουρών της Ιρανικής Επανάστασης.
Σύμφωνα με τις δηλώσεις του, οι ΗΠΑ έχουν μεταφέρει το μεγαλύτερο μέρος των μαχητικών τους αεροσκαφών στην Κύπρο.
Ο Τζαμπαρί ξεκαθάρισε την πρόθεση της Τεχεράνης να πλήξει το νησί, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Θα εξαπολύσουμε επιθέσεις στην Κύπρο μέχρι οι Αμερικανοί ν’ αναγκαστούν να εγκαταλείψουν και αυτήν την τοποθεσία».

Πλέον, η Τεχεράνη απειλεί να εμπλακεί ευθέως κατά στόχων στην Ανατολική Μεσόγειο, στοχοποιώντας το νησί μας με βαλλιστικούς πυραύλους.

Βέβαια καλές οι φρεγάτες και τα F-16. Τι θα γίνει όμως με πιθανά τυφλά χτυπήματα, τη στιγμή που στην Κύπρο υπάρχουν χιλιάδες μουσουλμάνοι ως πρόσφυγες ή αιτητές ασύλου; Ο φανατισμός των μουλλάδων είναι δεδομένος, όπως δεδομένη είναι και η οργή των Αγιατολάχ του Ιράν, που ορκίστηκαν εκδίκηση εναντίον των εχθρών τους και των συμμάχων τους.

Παράδειγμα προς μίμηση η στάση της Ισπανίας

Σοφή και παράδειγμα προς μίμηση είναι η στάση της Ισπανίας, η οποία απαγόρευσε στον Πρόεδρο των ΗΠΑ τη χρήση των στρατιωτικών της Βάσεων για επιθέσεις κατά του Ιράν και προχώρησε στην απέλαση των δεξαμενόπλοιων της αμερικανικής πολεμικής αεροπορίας, σύμφωνα με δημοσίευμα της El Pais.
Η Ισπανία πήρε επίσης αποστάσεις από τη θέση της Γαλλίας, της Γερμανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, χωρών που εξέφρασαν την ετοιμότητά τους ν’ αναλάβουν «ανάλογη επιθετική δράση» ως απάντηση στις επιθέσεις της Τεχεράνης σε χώρες του Περσικού και στην Κύπρο.
Σύμφωνα με τον Υπουργό Εξωτερικών της χώρας, Χοσέ Μανουέλ Αλβαρέζ, η φωνή της Ευρώπης πρέπει να είναι φωνή ισορροπίας και μετριοπάθειας, με στόχο την αποκλιμάκωση και την επιστροφή στις διαπραγματεύσεις.
Ωστόσο, η Ελλάδα και η Κύπρος δεν έχουν εναρμονιστεί με την ισπανική στάση ουδετερότητας, με αποτέλεσμα να μπει η Κύπρος στο στόχαστρο των ιρανικών επιθέσεων και η Ελλάδα να βρίσκεται σε ετοιμότητα.

Οι σκηνές πολέμου που βλέπουμε σήμερα στο νησί μας είναι το θλιβερό αποτέλεσμα των ενεργειών του Προέδρου, ο οποίος οφείλει να λογοδοτήσει στον λαό. Ο λαός όμως έχει σήμερα το καθήκον να βγει στους δρόμους και να διαμαρτυρηθεί. Ν’ ακουστεί η φωνή του πως η Κύπρος οφείλει να επιστρέψει στην ουδετερότητα, όπως παλαιότερα βρισκόταν στη σωστή πλευρά της ιστορίας με το Κίνημα των Αδεσμεύτων.

Την αποστολή F16 στα κατεχόμενα εξετάζει η Άγκυρα

Sat, 07 Mar 2026 14:51:00 +0000

Την πιθανότητα ανάπτυξης μαχητικών αεροσκαφών F-16 στο νησί εξετάζει η Τουρκία, σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Άμυνας της χώρας, στο πλαίσιο σχεδιασμών που συνδέονται με την ασφάλεια του ψευδοκράτους.

Όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, λόγω των πρόσφατων εξελίξεων στην περιοχή, καταρτίζονται σταδιακά σχέδια για την ενίσχυση της ασφάλειας του ψευδοκράτους. Στο πλαίσιο αυτό, προστίθεται, μεταξύ των επιλογών που βρίσκονται υπό εξέταση περιλαμβάνεται και η ανάπτυξη μαχητικών F-16 στο νησί.

Οι ίδιες πηγές σημειώνουν ότι οι σχεδιασμοί αυτοί αξιολογούνται στο πλαίσιο των ευρύτερων εξελίξεων στην περιοχή και των αναγκών ασφάλειας που, όπως υποστηρίζεται, προκύπτουν από την τρέχουσα συγκυρία.

Τι αναφέρουν Τ/κ ΜΜΕ

Την ίδια ώρα, η τουρκοκυπριακή εφημερίδα «Γενί Ντουζέν», γράφει ότι η Τουρκία θα στείλει αύριο, Κυριακή στα κατεχόμενα 4 πολεμικά αεροσκάφη, τα οποία θα προσγειωθούν στο παράνομο αεροδρόμιο της κατεχόμενης Τύμπου.

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, μετά την επίθεση κατά των Βρετανικών Βάσεων η Τουρκία στο πλαίσιο της ενίσχυσης της άμυνας του ψευδοκράτους και ως «εγγυήτρια δύναμη» θα αποστείλει 4 μαχητικά αεροσκάφη της στα κατεχόμενα, τα οποία θα βρίσκονται στο παράνομο αεροδρόμιο της Τύμπου, όπου αυξήθηκαν και τα μέτρα ασφαλείας.

Δεν υπήρξε «επίσημη» ανακοίνωση από την «κυβέρνηση», γράφει η εφημερίδα ενώ η αποστολή στα κατεχόμενα των πολεμικών αεροσκαφών γίνεται λόγω της αύξησης της έντασης στην ευρύτερη περιοχή.

Πηγή: ΚΥΠΕ

Γιατί η Κύπρος γίνεται ξαφνικά τόσο στρατηγικά σημαντική;

Sat, 07 Mar 2026 13:20:00 +0000

Ο Δρ. Γιάννος Χαραλαμπίδης εξηγεί την εξελισσόμενη κατάσταση στη Μέση Ανατολή και τις ευρύτερες επιπτώσεις για το ΝΑΤΟ, την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Διαβάστε στη «Σ»: Καταφύγια για λιγότερους από τους μισούς πολίτες

Sat, 07 Mar 2026 13:00:00 +0000

Διαβάστε περισσότερα στη «Σημερινή» που κυκλοφορεί την Κυριακή, 08 Μαρτίου

Διαβάστε στη «Σ»: Tα κατεχόμενα στο μικροσκόπιο για δράση φιλοϊρανικών δικτύων

Sat, 07 Mar 2026 13:00:00 +0000

Διαβάστε περισσότερα στη «Σημερινή» που κυκλοφορεί την Κυριακή, 08 Μαρτίου

Διαβάστε στη «Σ»: Σε τροχιά αβεβαιότητας η οικονομία

Sat, 07 Mar 2026 13:00:00 +0000

Διαβάστε περισσότερα στη «Σημερινή» που κυκλοφορεί την Κυριακή, 09 Μαρτίου

Διαβάστε στη «Σ»: Τουρκική σφήνα στην εναέρια ασπίδα από την Κάρπαθο ώς την Κύπρο

Sat, 07 Mar 2026 13:00:00 +0000

Η παρουσία των δυο ελληνικών φρεγατών στην Κύπρο, «Κίμων» και «Ψαρά», καθώς και των τεσσάρων F-16, έχει την έγκριση και τη σφραγίδα των ΗΠΑ, αφού, εκτός των άλλων, η κυπριακή Κυβέρνηση είχε μιλήσει μαζί τους και δη με τις Βρυξέλλες, δηλαδή με Αμερικανούς στρατιωτικούς του ΝΑΤΟ. Η απόφαση αυτή προφανώς αιφνιδίασε αρχικά την Άγκυρα, η οποία, όπως τα τουρκικά ΜΜΕ μεταδίδουν, αποφάσισε τις τελευταίες ώρες να αντιδράσει με την αποστολή σήμερα (8 Μαρτίου) τεσσάρων F-16, που θα εδρεύουν στο κατεχόμενο αεροδρόμιο της Τύμπου.

Διαβάστε περισσότερα στη «Σημερινή» που κυκλοφορεί την Κυριακή, 08 Μαρτίου

Πετρέλαιο στα πρόθυρα των 100 δολαρίων και εφιαλτικά σενάρια για ενεργειακό σοκ

Sat, 07 Mar 2026 08:11:00 +0000

Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου βρίσκεται επικίνδυνα κοντά σε ένα σημείο καμπής. Παρότι οι τιμές παραμένουν χαμηλότερες από τα ιστορικά υψηλά προηγούμενων κρίσεων, ολοένα περισσότεροι traders και ενεργειακά στελέχη προειδοποιούν ότι τα 100 δολάρια είναι θέμα λίγων ημερών.

Στην καρδιά της αναταραχής βρίσκεται η σχεδόν πλήρης παράλυση των Στενών του Ορμούζ – του πιο κρίσιμου θαλάσσιου περάσματος της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς.

Η αγορά πετρελαίου σε ανάφλεξη

Μία εβδομάδα μετά την έναρξη της μεγαλύτερης διαταραχής στις ενεργειακές αγορές εδώ και χρόνια, το πετρέλαιο έχει ήδη καταγράψει ιστορικά κέρδη.

Το αμερικανικό WTI έφτασε την Παρασκευή έως και τα 92 δολάρια το βαρέλι και έκλεισε στα 90,90 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας άνοδο άνω του 35% μέσα σε μία εβδομάδα – τη μεγαλύτερη εβδομαδιαία αύξηση από το 1983. Το Brent ξεπέρασε ενδοσυνεδριακά τα 94 δολάρια και έκλεισε λίγο πάνω από τα 92 δολάρια, καταγράφοντας άνοδο περίπου 28%, τη μεγαλύτερη από το 2020.

Παρά την εντυπωσιακή άνοδο, πολλοί traders θεωρούν ότι η αγορά εξακολουθεί να υποτιμά τον πραγματικό κίνδυνο.

Στελέχη τεσσάρων μεγάλων trading houses προειδοποιούν ότι εάν ο πόλεμος συνεχιστεί και τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν ουσιαστικά κλειστά, το πετρέλαιο θα μπορούσε να φτάσει τα 100 δολάρια μέσα σε λίγες ημέρες. Και το Κατάρ βλέπει πάγωμα των εξαγωγών και εκτίναξη στα 150 δολάρια.

Χάνονται σχεδόν 20 εκατ. βαρέλια ημερησίως

Το βασικό πρόβλημα είναι γεωγραφικό — και στρατηγικό. Περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, δηλαδή σχεδόν το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης, περνούν υπό κανονικές συνθήκες από τα Στενά του Ορμούζ.

Σήμερα όμως η κίνηση των δεξαμενόπλοιων έχει σχεδόν σταματήσει.

Τα δεδομένα ναυτιλιακής παρακολούθησης δείχνουν ότι τα εμπορικά πλοία που διασχίζουν το πέρασμα έχουν μειωθεί δραματικά, ενώ στον Περσικό Κόλπο απομένουν ελάχιστα άδεια υπερδεξαμενόπλοια για να φορτώσουν πετρέλαιο.

Αυτό δημιουργεί ένα αλυσιδωτό πρόβλημα: όσο λιγότερα πλοία μπορούν να μεταφέρουν πετρέλαιο, τόσο πιο γρήγορα γεμίζουν οι δεξαμενές αποθήκευσης – και τόσο πιο κοντά φτάνουν οι παραγωγοί στο σημείο να αναγκαστούν να κόψουν παραγωγή.

Ήδη αρχίζουν οι περικοπές παραγωγής

Τα πρώτα σημάδια έχουν ήδη εμφανιστεί.

Το Ιράκ ξεκίνησε να μειώνει την παραγωγή του.
Το Κουβέιτ περιόρισε εξαγωγές καθώς οι δεξαμενές γεμίζουν.
Το Κατάρ έχει σταματήσει την παραγωγή LNG σε ορισμένες εγκαταστάσεις.

Αναλυτές της JPMorgan εκτιμούν ότι οι περικοπές παραγωγής θα μπορούσαν να φτάσουν τα 6 εκατ. βαρέλια ημερησίως εάν το Ορμούζ παραμείνει κλειστό μέχρι το τέλος της επόμενης εβδομάδας.

Η Goldman Sachs προειδοποιεί ότι το σοκ στην προσφορά είναι 17 φορές μεγαλύτερο από τις περικοπές που προκάλεσε η Ρωσία μετά την εισβολή στην Ουκρανία.

Σοκ στα καύσιμα – προειδοποίηση για την οικονομία

Οι μεγαλύτερες πιέσεις δεν φαίνονται ακόμη στο αργό πετρέλαιο, αλλά στα καύσιμα.

Το ντίζελ έχει αυξηθεί πάνω από 50% μέσα σε μία εβδομάδα
Το jet fuel ξεπέρασε τα 200 δολάρια το βαρέλι σε ορισμένες αγορές
Το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο αυξήθηκε σχεδόν 60%

Οι αυξήσεις αυτές αποτελούν ιστορικά έναν από τους πιο αξιόπιστους προάγγελους οικονομικής επιβράδυνσης.

Για τον λόγο αυτό, αρκετές ασιατικές χώρες –με πρώτη την Κίνα– έχουν ήδη δώσει εντολή στα διυλιστήρια να σταματήσουν τις εξαγωγές καυσίμων, ώστε να προστατεύσουν την εγχώρια αγορά.

Τα 150 δολάρια δεν είναι πλέον αδιανόητα

Το πιο ανησυχητικό σενάριο αφορά την πιθανότητα πλήρους παράλυσης των εξαγωγών από τον Κόλπο.

Ο υπουργός Ενέργειας του Κατάρ προειδοποίησε ότι εάν τα δεξαμενόπλοια δεν μπορούν να περάσουν από το Ορμούζ, οι παραγωγοί θα αναγκαστούν να κηρύξουν force majeure και να διακόψουν εξαγωγές.

Σε αυτή την περίπτωση, είπε, το πετρέλαιο θα μπορούσε να εκτιναχθεί ακόμη και στα 150 δολάρια το βαρέλι, προκαλώντας σοβαρό πλήγμα στην παγκόσμια οικονομία.

Οι ΗΠΑ προσπαθούν να καθησυχάσουν την αγορά

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να περιορίσει την αναταραχή. Η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε πρόγραμμα 20 δισ. δολαρίων για την ασφάλιση δεξαμενόπλοιων στον Περσικό Κόλπο και εξετάζει τη συνοδεία τους από πολεμικά πλοία.

Ωστόσο πολλοί πλοιοκτήτες εμφανίζονται διστακτικοί. Στελέχη της ναυτιλιακής αγοράς προειδοποιούν ότι τα κομβόι ίσως μετατρέψουν τα δεξαμενόπλοια σε ακόμη πιο εύκολους στόχους.

Η αγορά φοβάται το χειρότερο

Το μεγάλο ερώτημα είναι απλό: πότε – και αν – θα ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ.

Εάν αυτό συμβεί σύντομα, οι τιμές μπορεί να υποχωρήσουν γρήγορα. Αν όμως η κρίση παραταθεί, η αγορά πετρελαίου θα βρεθεί μπροστά σε μια διαταραχή που οι αναλυτές χαρακτηρίζουν άνευ προηγουμένου.

Και τότε το πετρέλαιο στα 100 δολάρια ίσως να μην είναι το πρόβλημα — αλλά απλώς η αρχή.

Πηγή: naftemporiki.gr

Γιατί το Ιράν επιτίθεται στα Εμιράτα πιο μαζικά από το Ισραήλ

Sat, 07 Mar 2026 08:08:00 +0000

Μία εβδομάδα μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, οι επιθέσεις παρουσιάζουν ένα εκπληκτικό μοτίβο. Το καθεστώς της Τεχεράνης επικεντρώνει τα αντίποινά της όχι τόσο προς το Ισραήλ, όσο στις γειτονικές χώρες στον Κόλπο.

Οι περισσότεροι ιρανικοί πύραυλοι και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν μάλιστα στόχο τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Τις τελευταίες ημέρες, το Ιράν εκτόξευσε σχεδόν πέντε φορές περισσότερα drones και πυραύλους προς το Άμπου Ντάμπι και το Ντουμπάι- σε σχέση με το Ισραήλ, όπως προκύπτει από στοιχεία του αμερικανικού Ινστιτούτου Μελέτης του Πολέμου (ISW).

«Οι επιθέσεις του Ιράν υπονομεύουν τη φήμη των κρατών του Κόλπου ως σταθερών και ασφαλών τοποθεσιών για επενδυτές και τουρίστες» λένε στρατιωτικοί αναλυτές.

Η εστίαση των Ιρανών είναι κυρίως οι στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Αλλά έχουν πληγεί επίσης ξενοδοχεία, συγκροτήματα κατοικιών και αεροδρόμια. Μια πυρκαγιά ξέσπασε στο πολυτελές ξενοδοχείο Μπουρζ Αλ Αραμπ και οι εικόνες ήταν συγκλονιστικές, καθώς ξέσπασε πυρκαγιά σε αρκετούς ορόφους του ουρανοξύστη. Η διεθνής εναέρια κυκλοφορία έχει επίσης διαταραχθεί σοβαρά, ειδικά επειδή το Ντουμπάι χρησιμεύει ως διεθνής κόμβος για πτήσεις μεγάλων αποστάσεων.

Η πόλη των influencers

Το Ντουμπάι είναι κυρίως γνωστό ως μια λαμπερή μητρόπολη. Φιλοξενεί πολλούς γνωστούς influencers που απολαμβάνουν φορολογικά πλεονεκτήματα και συχνά έναν πολυτελή τρόπο ζωής. Μετά την τρέχουσα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, αυτή η προηγουμένως σχετικά ασφαλής τοποθεσία στον Κόλπο έχει βυθιστεί στο χάος και ουδείς γνωρίζει αν θα αποκτήσει ξανά την παλιά της αίγλη.

Τα κράτη του Κόλπου καταδικάζουν φυσικά τις επιθέσεις του Ιράν στα εδάφη τους και τονίζουν το δικαίωμά τους στην αυτοάμυνα. Μέχρι στιγμής, όμως, προσπαθούν μόνο να αποκρούσουν τις επιθέσεις του Ιράν, αλλά όχι να απαντήσουν, υπό τον φόβο πιο σκληρών επιδρομών από το καθεστώς των μουλάδων. Αξιωματούχοι των Εμιράτων επιβεβαίωσαν τη θέση τους να τηρήσουν αμυντική στάση και να μην συμμετάσχουν σε στρατιωτική δράση κατά του Ιράν. Η απόφαση ήταν σύμφωνη με τη «μακροχρόνια πολιτική καλής γειτονίας, αποκλιμάκωσης και τη σταθερή δέσμευσή τους στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών», ανέφερε το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΑΕ σε ανακοίνωσή του.

Το Ντουμπάι και οι κυρώσεις στο Ιράν

Το Ντουμπάι αποτελεί όμως και κρίσιμο οικονομικό μυστικό διάδρομο για ιρανικές επιχειρήσεις και άτομα που επιδιώκουν να παρακάμψουν τις δυτικές κυρώσεις, πουλώντας πετρέλαιο στο εξωτερικό και διοχετεύοντας τα έσοδα σε στρατιωτικά προγράμματα και περιφερειακούς αντιπροσώπους, σύμφωνα με το αμερικανικό think tank Atlantic Council.

Οι εταιρείες-κελύφη που είναι εγγεγραμμένες στις εκτεταμένες ελεύθερες ζώνες του Ντουμπάι έχουν εδώ και χρόνια αποκρύψει την προέλευση του ιρανικού πετρελαίου και εμπορευμάτων.
Ανεπίσημα ανταλλακτήρια συναλλάγματος έχουν επίσης μεταφέρει κεφάλαια πέρα από τα σύνορα, εκτός του πεδίου εφαρμογής της συμβατικής τραπεζικής εποπτείας.

Τώρα όμως, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εξετάζουν το ενδεχόμενο διακοπής της πρόσβασης του Ιράν σε δισεκατομμύρια δολάρια που είναι «παρκαρισμένα» στο Ντουμπάι , σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal

Η κίνηση αυτή θα μπορούσε να παραλύσει την πρόσβαση της Τεχεράνης σε ξένο νόμισμα και σε παγκόσμια εμπορικά δίκτυα, σε μια στιγμή που η οικονομία του Ιράν επιδεινώνεται και η στρατιωτική σύγκρουση με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ έχει αυξήσει την πίεση.

Οι αρχές των Εμιράτων έχουν προειδοποιήσει Ιρανούς αξιωματούχους ότι μια τέτοια κίνηση εξετάζεται, ανέφερε η Wall Street Journal, αν και δεν έχει ληφθεί ακόμη απόφαση για το εάν ή πότε θα αναληφθεί δράση.

Τα ανταλλακτήρια συναλλάγματος

«Τα ΗΑΕ επιδιώκουν εδώ και καιρό να εξισορροπήσουν τη στρατηγική τους συμμαχία με τις ΗΠΑ και το γειτονικό τους Ιράν, αλλά οι επιθέσεις της Τεχεράνης εναντίον του κράτους του Κόλπου φαίνεται να οδηγούν σε επανεξέταση της πολιτικής τους», αναφέρουν Άραβες αξιωματούχοι.

Η Αμερική πιέζει τα Εμιράτα να διαλύσουν αυτά τα δίκτυα. Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ έχει επιβάλει κυρώσεις σε οντότητες με έδρα τα ΗΑΕ τα τελευταία χρόνια, με αξιωματούχους να επαναλαμβάνουν ότι η επιβολή του νόμου στο εσωτερικό των Εμιράτων δεν έχει ανταποκριθεί στις δηλωμένες δεσμεύσεις της χώρας.

Οι αρχές των Εμιράτων εξετάζουν όμως τώρα μια σειρά πιθανών αντιμέτρων κατά της Τεχεράνης, συμπεριλαμβανομένης της στοχευμένης δέσμευσης περιουσιακών στοιχείων των εικονικών εταιρειών με έδρα τα ΗΑΕ. Η διάλυση επίσης των τοπικών παράνομων ανταλλακτηρίων συναλλάγματος στο Ντουμπάι, αναμένεται να προκαλέσει ακόμη χειρότερες αντιδράσεις από τους μουλάδες.

Πηγή: naftemporiki.gr

Στις φλόγες το αεροδρόμιο Μεχραμπάντ μετά από επιδρομές στην Τεχεράνη (ΒΙΝΤΕΟ)

Sat, 07 Mar 2026 07:56:00 +0000

Νέο κύμα αεροπορικών επιδρομών εξαπέλυσε το Ισραήλ κατά του Ιράν τα ξημερώματα του Σαββάτου (7/3) με ισχυρές εκρήξεις να συγκλονίζουν πολλές περιοχές, αλλά και το αεροδρόμιο της Τεχεράνης, με το ιρανικό καθεστώς να απαντά με μπαράζ πυραυλικών επιθέσεων.

Συγκεκριμένα, εκρήξεις συγκλόνισαν το δυτικό τμήμα της Τεχεράνης, λίγη ώρα αφότου το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι εξαπέλυσε επιθέσεις «ευρείας κλίμακας» εναντίον της ιρανικής πρωτεύουσας.

«Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις εξαπέλυσαν κύμα επιθέσεων, ευρείας κλίμακας» εναντίον κυβερνητικών στόχων στην ιρανική πρωτεύουσα, αναφέρει η ανακοίνωση.

Το κρατικό ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο του Ιράν IRIB, ανέφερε ότι εκρήξεις συγκλόνισαν ανατολικά και δυτικά τμήματα της Τεχεράνης, ενώ βίντεο που κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έδειχναν το αεροδρόμιο Μεχραμπάντ να φλέγεται μετά τις επιθέσεις.

Το νέο κύμα αεροπορικών επιδρομών εξαπολύθηκε μετά τον συναγερμό που σήμανε, αργά το βράδυ της Παρασκευής, στο κεντρικό και νότιο τμήμα του Ισραήλ λόγω ιρανικών πυραυλικών επιθέσεων.

Το Ιράν συνεχίζει να προχωρά σε αντίποινα εξαπολύοντας πυραύλους κατά του Ισραήλ νωρίς όπως ανακοίνωσε ο ισραηλινός στρατός, που πρόσθεσε ότι ενεργοποιήθηκαν τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας.

Νωρίτερα, υπήρξαν επαναλαμβανόμενες αναφορές για ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις. Στο μεταξύ, η ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία εξαπέλυσε νέο κύμα πληγμάτων κατά στόχων στην ιρανική πρωτεύουσα Τεχεράνη.

Mehrabad International Airport.

Possible strikes on fuel storage and at least one plane might be on fire (pic 2). https://t.co/gSuzBaiaOd pic.twitter.com/O84LX561ad
— Status-6 (War & Military News) (@Archer83Able) March 6, 2026

Όγδοη ημέρα του πολέμου στη Μέση Ανατολή: Νέος γύρος επιθέσεων Ιράν–Ισραήλ - Ενισχύεται και η στρατιωτική παρουσία στην Κύπρο

Sat, 07 Mar 2026 07:53:00 +0000

Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή κλιμακώνονται, καθώς το Ιράν εξαπέλυσε νωρίς σήμερα πυραυλική επίθεση κατά του Ισραήλ, σύμφωνα με ανακοίνωση του ισραηλινού στρατού, ο οποίος ανέφερε ότι ενεργοποιήθηκαν τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας.

Λίγο νωρίτερα είχαν καταγραφεί επαναλαμβανόμενες αναφορές για ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις, ενώ η ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία απάντησε εξαπολύοντας νέο κύμα αεροπορικών πληγμάτων κατά στόχων στην ιρανική πρωτεύουσα, Τεχεράνη.

Παράλληλα, εκρήξεις ακούστηκαν νωρίς το πρωί στο Ντουμπάι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και στη Μανάμα, πρωτεύουσα του Μπαχρέιν κατά την όγδοη ημέρα του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Την ίδια ώρα, νέες ισχυρές εκρήξεις συγκλόνισαν το δυτικό τμήμα της Τεχεράνης, λίγη ώρα αφότου το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι εξαπέλυσε επιθέσεις «ευρείας κλίμακας» εναντίον κυβερνητικών στόχων στην ιρανική πρωτεύουσα.

Στο μεταξύ, ο πρέσβης του Ιράν στα Ηνωμένα Έθνη, Αμίρ Σαΐντ Ιραβανί, δήλωσε ότι τουλάχιστον 1.332 Ιρανοί πολίτες έχουν χάσει μέχρι στιγμής τη ζωή τους στον πόλεμο με το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ χιλιάδες άλλοι έχουν τραυματιστεί.

Την ίδια ώρα, ενισχύεται και η στρατιωτική παρουσία στην Κύπρο, όπου συγκεντρώνονται ευρωπαϊκές ναυτικές δυνάμεις από τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Ολλανδία και την Ελλάδα, οι οποίες συνδράμουν στην αντιαεροπορική άμυνα του νησιού.

Στις Βρετανικές Βάσεις, έφτασαν χθες και τα ελικόπτερα Wildcat.

Λεπτό προς λεπτό όλες οι εξελίξεις στο SigmaLive

Πετρέλαιο: Χωρίς φρένα η τιμή μετά τις δηλώσεις Τραμπ – Πάνω από τα 90 δολ. το μπρεντ, πού θα φτάσει

Fri, 06 Mar 2026 15:35:00 +0000

Πάνω από τα 90 δολάρια το βαρέλι εκτινάχθηκε την Παρασκευή το πετρέλαιο Brent, καθώς η σκληρή ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ κατά του Ιράν και η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή εντείνουν τους φόβους για σοβαρές διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά ενέργειας.

Το διεθνές σημείο αναφοράς Brent ενισχύθηκε κατά 6,14% στα 90,65 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό West Texas Intermediate (WTI) σημείωσε ακόμη μεγαλύτερη άνοδο, 8,76% στα 88,11 δολάρια.

Η άνοδος έρχεται καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν έναν παρατεταμένο πόλεμο που θα μπορούσε να διαταράξει σοβαρά τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές.

«Καμία συμφωνία χωρίς άνευ όρων παράδοση»

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κλιμάκωσε τη ρητορική του απέναντι στην Τεχεράνη, δηλώνοντας σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

«Δεν θα υπάρξει καμία συμφωνία με το Ιράν εκτός από άνευ όρων παράδοση».

Η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχει πλέον επεκταθεί σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, προκαλώντας προβλήματα στην παραγωγή ενέργειας και σχεδόν παραλύοντας τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου.

Σενάρια για πετρέλαιο στα 150 δολάρια

Ο υπουργός Ενέργειας του Κατάρ, Σαάντ αλ-Κάαμπι, προειδοποίησε ότι οι τιμές θα μπορούσαν να φτάσουν ακόμη και τα 150 δολάρια το βαρέλι μέσα στις επόμενες εβδομάδες, αν τα δεξαμενόπλοια δεν μπορούν να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ.

«Αυτό θα μπορούσε να καταρρίψει τις οικονομίες του κόσμου», δήλωσε, προειδοποιώντας για αλυσιδωτές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.

Αυξάνονται και οι τιμές καυσίμων

Η άνοδος των τιμών έχει ήδη αρχίσει να περνά στην αντλία. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η μέση τιμή της βενζίνης αυξήθηκε κατά περίπου 27 σεντ μέσα σε μία εβδομάδα, φτάνοντας τα 3,25 δολάρια το γαλόνι, σύμφωνα με στοιχεία της AAA.

«Μόλις αρχίσαμε»

Ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν μπήκε την Παρασκευή στην έβδομη ημέρα του. Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, δήλωσε ότι η στρατιωτική επιχείρηση βρίσκεται ακόμη στην αρχή.

«Μόλις αρχίσαμε να πολεμάμε», είπε, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη κάνει «σοβαρό λάθος υπολογισμό» αν πιστεύει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να συνεχίσουν τη σύγκρουση.

Πηγή: naftemporiki.gr

Το πολεμικό ναυτικό των ΗΠΑ θα συνοδεύει τα πλοία που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ

Fri, 06 Mar 2026 15:33:00 +0000

Το αμερικανικό πολεμικό ναυτικό θα συνοδεύει τα εμπορικά πλοία στην διέλευσή τους από το Στενό του Ορμούζ «όταν θα είναι λογικό», δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ μία εβδομάδα μετά την έναρξη του πολέμου στην Μέση Ανατολή.

«Οταν θα είναι λογικό, θα συνοδεύουμε τα πλοία διαμέσου του στενού και θα διασφαλίσουμε την επανάληψη της ροής της ενέργειας», δήλωσε ο Αμερικανός υπουργός στο Fox News την ώρα που η κυκλοφορία των τάνκερ μέσω του Στενού του Ορμούζ έχει μειωθεί κατά 90% σε διάστημα μίας εβδομάδας, σύμφωνα με την Kpler.

Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την Τρίτη με μήνυμά του στο Truth Social ότι το αμερικανικό ναυτικό θα μπορούσε «μόλις γίνει δυνατόν» να συνοδεύει τα πλοία κατά την διέλευσή τους από το στρατηγικό πέρασμα «αν παραστεί ανάγκη».

Πηγή: Πρώτο Θέμα

Τραμπ: Καμία συμφωνία με το Ιράν, μόνο παράδοση άνευ όρων και μετά θα επιλέξουμε τον νέο ηγέτη

Fri, 06 Mar 2026 15:26:00 +0000

Σκληρό μήνυμα στο καθεστώς της Τεχεράνης έστειλε, με νέα ανάρτησή του στο Truth Social ο Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος ξεκαθάρισε πως το μόνο που μπορεί να δεχτεί είναι μια «παράδοση άνευ όρων» και στη συνέχεια την επιλογή του νέου ηγέτη (ή ομάδας ηγετών) της χώρας, που θα καλύψουν το κενό που άφησε ο θάνατος του Αλί Χαμενεϊ.

Παράλληλα, ο Τραμπ έβαλε στο παιχνίδι και τους συμμάχους, λέγοντας πως όλοι μαζί θα εργαστούν για την επόμενη μέρα στο Ιράν, εγκαινιάζοντας και τη φράση «ΚΑΝΤΕ ΤΟ ΙΡΑΝ ΜΕΓΑΛΟ ΞΑΝΑ (MIGA!)», σε παράφραση του γνωστού, πλέον, MAGA.

Η συγκεκριμένη ανάρτηση φαίνεται να υπονομεύει εκ νέου τους ισχυρισμούς της αμερικανικής κυβέρνησης ότι η αλλαγή καθεστώτος δεν αποτελεί έναν από τους στόχους του πολέμου.

Ο Τραμπ έχει δηλώσει σε συνεντεύξεις τις προηγούμενες ώρες ότι επιθυμεί να διαδραματίσει ρόλο στην επιλογή του επόμενου ηγέτη του Ιράν, προκαλώντας σύγχυση για την πραγματική του επιδίωξη στην επιχείρηση.

Παράλληλα, σε άλλες δηλώσεις που είχε κάνει, ο Τραμπ χαρακτήρισε την ανάπτυξη χερσαίων στρατευμάτων των ΗΠΑ στο Ιράν «χάσιμο χρόνου», τόνισε πως θα στηρίξει με κάθε τρόπο Κούρδους του Ιράκ που πιθανόν αποφασίσουν να μπουν στο Ιράν για να πολεμήσουν το καθεστώς, ενώ προειδοποίησε τους Αμερικανούς πολίτες για πιθανές ενέργειες αντιποίνων από την Τεχεράνη, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επιθέσεων ακόμη και σε αμερικανικό έδαφος.

Όπως σημείωσε, η αμερικανική κυβέρνηση βρίσκεται σε διαρκή επιφυλακή απέναντι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. «Νομίζω ότι ανησυχούν για αυτό όλη την ώρα. Το σκεφτόμαστε συνεχώς και έχουμε προετοιμαστεί. Αλλά ναι, περιμένουμε κάποια πράγματα», είπε, προσθέτοντας ότι σε συνθήκες πολέμου υπάρχουν πάντα απώλειες. «Όπως είπα, κάποιοι άνθρωποι θα πεθάνουν. Όταν πηγαίνεις σε πόλεμο, κάποιοι άνθρωποι θα πεθάνουν», ανέφερε.

Πηγή: Πρώτο Θέμα

Μέση Ανατολή: Η Τεχεράνη υπό πολιορκία από ΗΠΑ και Ισραήλ - Σε επιφυλακή η Κύπρος

Fri, 06 Mar 2026 15:23:00 +0000

Για ένα ακόμη 24ωρο, Ισραήλ και Ηνωμένες Πολιτείες συνέχισαν το σφυροκόπημα του Ιράν με την Τεχεράνη να απαντά κυρίως με χτυπήματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις σε χώρες του Κόλπου, σε έναν πόλεμο που έφτασε στην 6η μέρα του και εξακολουθεί να εμπλέκει όλο και περισσότερες χώρες με απρόβλεπτες εξελίξεις και χρονοδιάγραμμα.

Στην Κύπρο μαζεύονται Ευρωπαϊκές ναυτικές δυνάμεις από Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Ολλανδία και Ελλάδα, οι οποίες συνδράμουν στην αντιαεροπορική άμυνα του νησιού.

Να σημειωθεί παράλληλα, ότι ήχησαν ξανά οι σειρήνες στο Ακρωτήρι λίγο πριν τις 10:00 π.μ., ενώ μήνυμα ανέφερε ότι υπήρχε απειλή ασφάλειας και προέτρεπε τους πολίτες της περιοχής να ακολουθήσουν σχετικές οδηγίες.

Σε συνέχεια της προχθεσινής πρώτης δοκιμής αποστολής γραπτού μηνύματος (SMS) με οδηγίες αυτοπροστασίας, το Υπουργείο Εσωτερικών ενημερώνει ότι σήμερα, 6 Μαρτίου 2026, θα πραγματοποιηθεί νέα δοκιμή αποστολής γραπτών μηνυμάτων στους πολίτες ανά Επαρχία.

Επιπρόσθετα, το ΥΠΑΝ μέσω ανακοίνωσης που εξέδωσε ενημέρωσε ότι, για προληπτικούς λόγους, θα παραμείνουν κλειστά τη Δεύτερα, 09 Μαρτίου 2026, το Δημοτικό και το Νηπιαγωγείο Ακρωτηρίου, καθώς και το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ακρωτηρίου. Το πιο πάνω μέτρο ισχύει τόσο για τους/τις εκπαιδευτικούς και τους/τις μαθητές/μαθήτριες όσο και για το υπόλοιπο προσωπικό των σχολείων αυτών.

Σε διεθνές επίπεδο, συνεχείς είναι οι εκρήξεις που καταγράφονται στο Ιράν, όπου ο ισραηλινός στρατός διεξάγει συνεχείς επιθέσεις.

Μάλιστα, ο αρχηγός του γενικού επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων του ισραηλινού στρατού, Εγιάλ Ζαμίρ, υποστήριξε ότι ξεκίνησε η δεύτερη φάση του πολέμου.

Προ ωρών, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, μέσω δηλώσεων που έκανε στο Reuters, επανέλαβε ξανά ότι η Αμερική πρέπει να συμμετάσχει στην επιλογή του επόμενου ηγέτη του Ιράν και χαρακτήρισε «θαυμάσια» την προοπτική των Κούρδων του Ιράν να επιτεθούν στις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας.

Την ίδια ώρα, δόθηκε στη δημοσιότητα βίντεο από την εξόντωσης του Αλί Χαμενεΐ από την Ισραηλινές δυνάμεις, ο οποίος βρισκόταν σε υπόγειο καταφύγιο.

Λεπτό προς λεπτό όλες οι εξελίξεις στο SigmaLive

Αλλάζουν τα πρόστιμα για κόκκινο φανάρι - Τι ισχύει

Fri, 06 Mar 2026 15:21:00 +0000

Η Αστυνομία σε ανακοίνωση αναφέρει ότι από σήμερα, 6 Μαρτίου, 2026 και χωρίς αναδρομική ισχύ, μετά από απόφαση που λήφθηκε χθες από το Υπουργικό Συμβούλιο και δημοσιεύθηκε σήμερα στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, τίθενται σε ισχύ οι διατάξεις της νομοθεσίας, μέσω της οποίας επέρχονται αλλαγές στην εξώδικη ρύθμιση της παραβίασης του κόκκινου φωτεινού σηματοδότη σε φωτοελεγχόμενες διασταυρώσεις (Nόμος 91(I)/2024).

Συνοπτικά, εκτίθεται πιο κάτω η διαβάθμιση που ισχύει από σήμερα, σε παραβάσεις οι οποίες καταγράφονται από το Σύστημα Φωτοεπισήμανσης:

Παραβίαση της υποχρεωτικής γραμμής στάσης σε φωτοελεγχόμενες συμβολές: εξώδικο πρόστιμο, ύψους 25 ευρώ.

Παράλειψη συμμόρφωσης με τον κόκκινο φωτεινό σηματοδότη –
σε φωτοελεγχόμενη διασταύρωση, όπου υπάρχει διάβαση πεζών (είσοδος του οχήματος σε διάβαση πεζών): εξώδικο πρόστιμο, ύψους 85 ευρώ και 3 βαθμοί ποινής.
με είσοδο του οχήματος σε σημείο, πέραν της διάβασης πεζών: εξώδικο πρόστιμο, ύψους 300 ευρώ και 3 βαθμοί ποινής.
με είσοδο του οχήματος σε σημείο, πέραν της άσπρης γραμμής υποχρεωτικής στάσης, όπου δεν υπάρχει διάβαση πεζών (όχημα εισερχόμενο εντός της διασταύρωσης / συμβολής): εξώδικο πρόστιμο, ύψους 300 ευρώ και 3 βαθμοί ποινής.

Επιπλέον, ενημερώνεται το κοινό ότι σε σχέση με το σύστημα Φωτοεπισήμανσης και πληροφορίες που αφορούν ερωτήματα / διαφωνία για

τυχόν διάπραξη αδικήματος
πρόβλημα στην πληρωμή εξωδίκου
ενημέρωση για στοιχεία οδηγού κατά το δεδομένο χρόνο της τροχαίας παράβασης
ή άλλα θέματα

η επικοινωνία να γίνεται με την ανάδοχο εταιρεία στα τηλέφωνα επικοινωνίας 80008009 – από εξωτερικό 22712609, ή στην ταχυδρομική διεύθυνση P.O Box 17031, 2260 Λατσιά – Λευκωσία, ή μέσω της Ιστοσελίδας www.CyCameraSystem.com.

ΚΟΑΓ: Αλλαγές στο ΔΣ έπειτα από απόφαση του Υπουργικού

Fri, 06 Mar 2026 13:45:00 +0000

Ο Θησέας Ιωάννου.

Ο Κυπριακός Οργανισμός Αναπτύξεως Γης (ΚΟΑΓ) ανακοινώνει τον διορισμό του δημοσιογράφου κ. Θησέα Ιωάννου στη θέση του Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου, καθώς και τον διορισμό του κ. Παναγιώτη Παχωμίου στη θέση του Αντιπροέδρου και του κ. Σάββα Κούλα ως νέου μέλους του ΔΣ.

Ο διορισμός τους πραγματοποιήθηκε με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, στο πλαίσιο της ενίσχυσης της λειτουργίας και της αποτελεσματικότητας του Οργανισμού, ο οποίος διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην υλοποίηση της στεγαστικής πολιτικής του κράτους και στην προώθηση προσιτής κατοικίας.

Ο κ. Θησέας Ιωάννου τον Ιούλιο του 2021 διορίστηκε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Κυπριακού Οργανισμού Αναπτύξεως Γης, ενώ τον Ιανουάριο του 2024, κατόπιν διαδικασίας μέσω του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου, διορίστηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο στη θέση του Αντιπροέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου του ΚΟΑΓ, θέση την οποία κατείχε μέχρι σήμερα.

Ο Παναγιώτης Παχωμίου.

Σε δήλωσή του, ο νέος Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΚΟΑΓ ανέφερε:

«Η ανάληψη της θέσης του Προέδρου του Κυπριακού Οργανισμού Αναπτύξεως Γης αποτελεί για μένα μεγάλη τιμή αλλά και σημαντική ευθύνη. Μαζί με τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και τη Διεύθυνση του Οργανισμού θα εργαστούμε συλλογικά, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση του έργου του ΚΟΑΓ και την αποτελεσματική συμβολή του στην υλοποίηση της στεγαστικής πολιτικής του κράτους. Προτεραιότητά μας είναι η προώθηση λύσεων που θα ενισχύουν την πρόσβαση των πολιτών σε ποιοτική και προσιτή κατοικία».

O Σάββας Κούλας.

Ο Κυπριακός Οργανισμός Αναπτύξεως Γης εύχεται καλή επιτυχία στον νέο Πρόεδρο, τον Αντιπρόεδρο και το νέο μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου στα καθήκοντά τους.

Lidl Κύπρου: Μόνιμα χαμηλές τιμές σε επιλεγμένα φρέσκα χοιρινά κρεατικά

Fri, 06 Mar 2026 12:48:00 +0000

Η Lidl Κύπρου θέτει σε πρώτο πλάνο μια νέα πρωτοβουλία που αναδεικνύει τη διαχρονική της δέσμευση για μόνιμα χαμηλές τιμές. Με ξεκάθαρη αίσθηση του κοινωνικού της ρόλου και βαθιά κατανόηση των αναγκών των κυπριακών νοικοκυριών, από τη Δευτέρα 2 Μαρτίου, η εταιρεία προχώρησε σε μόνιμη μείωση τιμών σε επιλεγμένα φρέσκα χοιρινά κρεατικά –τα οποία σε ποσοστό άνω του 70% προέρχονται από Κύπριους παραγωγούς – παραμένοντας πιστή στην παροχή προϊόντων κορυφαίας ποιότητας σε μόνιμα αχτύπητες τιμές.

Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής πρωτοβουλίας, η Lidl Κύπρου δεν περιορίζεται σε πρόσκαιρες απαντήσεις στις συνθήκες της αγοράς, αλλά εφαρμόζει μια διαχρονική επιλογή που καθορίζει ολόκληρο το επιχειρηματικό της μοντέλο. Η φιλοσοφία της εταιρείας είναι να προσφέρει χαμηλές τιμές και να τις διατηρεί σταθερές, επενδύοντας συστηματικά στη συνέπεια και τη διάρκεια, χωρίς κανέναν συμβιβασμό στην ποιότητα. Αυτή η έμπρακτη στήριξη αποτυπώνεται στα δεδομένα της προηγούμενης χρονιάς, καθώς μόνο το 2025 η εταιρεία προχώρησε σε μειώσεις τιμών σε πάνω από 600 προϊόντα, ενώ διατήρησε σταθερές τις τιμές σε περισσότερα από 1.000 επιπλέον είδη.

Η προσπάθεια αυτή συνεχίζεται δυναμικά και το 2026, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την τρέχουσα πρωτοβουλία για το Σαρακοστιανό τραπέζι, όπου προσφέρεται επιπλέον έκπτωση -15% σε βασικά αγαθά, όπως τα κατεψυγμένα λαχανικά και το ρύζι, διευκολύνοντας την πρόσβαση σε ποιοτικές διατροφικές επιλογές. Η σταθερή αυτή σχέση ποιότητας και τιμής έχει αναγνωριστεί και επίσημα, με τα βραβεία Best Buy να αναδεικνύουν την εταιρεία ως τη Νο. 1 υπεραγορά στην καλύτερη σχέση ποιότητας-τιμής για το 2025/2026, σύμφωνα με ανεξάρτητη έρευνα του διεθνούς οργανισμού ICERTIAS (International Certification Association).

Μέσα από τη νέα αυτή επικοινωνία, η Lidl Κύπρου υπενθυμίζει ότι οι χαμηλές τιμές δεν αποτελούν μια τάση της στιγμής, αλλά μια μόνιμη πρωτοβουλία που επιστρέφει αξία στην καθημερινότητα της κυπριακής οικογένειας. Για τη Lidl Κύπρου, όταν κρατάς την αξία σταθερή, τότε πραγματικά αξίζει.

«Verba volant, scripta manent»: Η αναγκαιότητα της γραπτής καταγραφής της κυπριακής διαλέκτου

Fri, 06 Mar 2026 12:27:00 +0000

Τη Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου, το Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδος πραγματοποίησε μια σημαντική εκδήλωση με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας, όπως αυτή καθιερώθηκε από την UNESCO ως ετήσιος θεσμός. Η εκδήλωση φιλοξενήθηκε στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδας, στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, έναν χώρο αφιερωμένο στη γνώση, την έρευνα και τη δημιουργία.

Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, απηύθυνε χαιρετισμό και στάθηκε σε μια βαθιά, συμβολική διάσταση της γλώσσας. Αναφερόμενος στον Προμηθέα του Αισχύλου, σημείωσε ότι η «φωτιά» που έδωσε στους ανθρώπους δεν ήταν μόνο η κυριολεκτική, αλλά το φως του λόγου, η έξοδος από το σκοτάδι της άγνοιας. Στο δεύτερο επεισόδιο του Προμηθέα Δεσμώτη, ο Προμηθέας λέει: «Και με το γραμμάτων τους συνδυασμούς βρήκα τη λέξη. Μνήμη των πάντων και αρχή-μαστόρισσα, μητέρα των Μουσών». Η λέξη, ο γραπτός λόγος, γίνεται μνήμη και θεμέλιο πολιτισμού. «Αυτή είναι η φλόγα», τόνισε ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας. «Διότι ο Ελληνικός πολιτισμός είναι πολιτισμός του γραπτού λόγου».

Αν ο ελληνικός πολιτισμός είναι πολιτισμός του γραπτού λόγου, τότε κάθε μορφή της ελληνικής γλώσσας που επιβιώνει, εξελίσσεται και μεταδίδεται, αξίζει να έχει τη δική της θέση μέσα σε αυτή τη φλόγα. Η κυπριακή διάλεκτος δεν αποτελεί εξαίρεση. Η κυπριακή είναι μία από τις διαλέκτους της ελληνικής γλώσσας. Συνεισφέρει στον πλούτο της και, όπως έχουν διαπιστώσει οι γλωσσολόγοι, είναι η διάλεκτος της σύγχρονης ελληνικής που διατηρεί τα περισσότερα κοινά στοιχεία με την αρχαία ελληνική – στην προφορά, στο λεξιλόγιο και στη γραμματική. Αυτό το γεγονός δεν αποτελεί μόνο γλωσσολογικό ενδιαφέρον, αποτελεί πολιτιστικό βάρος και ευθύνη. Επομένως, όλοι οι ομιλητές της έχουμε υποχρέωση όχι μόνο να τη διαφυλάξουμε, αλλά και να την αναπτύξουμε.

Για να διατηρηθεί, να συνεχίσει και να αναπτυχθεί η κυπριακή διάλεκτος, πρέπει να γράφονται συνεχώς και αδιάκοπα νέα συγγράμματα. Η σοφή ρήση Verba volant, scripta manent – «τα λόγια πετούν, τα γραπτά μένουν» – μας υπενθυμίζει ότι ό,τι δεν αποτυπώνεται στο χαρτί κινδυνεύει να χαθεί.

Αν ο Προμηθέας έδωσε στους ανθρώπους τη λέξη ως «μνήμη των πάντων», τότε εμείς έχουμε χρέος να μην αφήσουμε τη δική μας λέξη να χαθεί. Να γράψουμε. Να δημιουργήσουμε. Να αφήσουμε πίσω μας κείμενα που θα μαρτυρούν ποιοι είμαστε, πώς μιλούμε, πώς σκεφτόμαστε.

Η Κυπριακή διάλεκτος αξίζει να σταθεί δίπλα στις άλλες μορφές της ελληνικής γλώσσας όχι μόνο προφορικά, αλλά και γραπτά, ως ισότιμο και αναπόσπαστο μέρος του ευρύτερου ελληνικού γλωσσικού πολιτισμού.

* Συγγραφέας του βιβλίου Η Αρκαδική Τριλογία της Κύπρου που περιλαμβάνει τρεις νουβέλες γραμμένες στην κυπριακή διάλεκτο.

Μεγάλη διάκριση για τον Καθηγητή του Πανεπιστημίου Frederick, Ανδρέα Πουλλικκά

Fri, 06 Mar 2026 12:23:00 +0000

Το Πανεπιστήμιο Frederick ανακοινώνει ότι ο Καθηγητής Ενεργειακών Συστημάτων, Ανδρέας Πουλλικκάς, αναγνωρίστηκε ως «Διακεκριμένος Επιστήμονας (Highly Ranked Scholar)» για το έτος 2025 από τη διεθνή πλατφόρμα αναλυτικής αξιολόγησης ScholarGPS, κατατάσσοντάς τον στο κορυφαίο 0,05% των επιστημόνων παγκοσμίως στον τομέα του.

Η πλατφόρμα ScholarGPS αναδεικνύει τους Διακεκριμένους Επιστήμονες για την εξαιρετική παραγωγικότητα, την ερευνητική επίδραση και την ποιότητα του έργου τους, αξιοποιώντας προηγμένες μεθόδους τεχνητής νοημοσύνης για την ανάλυση άνω των 30 εκατομμυρίων επιστημόνων, περισσότερων από 200 εκατομμυρίων δημοσιεύσεων και δισεκατομμυρίων αναφορών από πάνω από 120.000 ιδρύματα παγκοσμίως.

Στην κατάταξη του 2025, ο Καθηγητής Πουλλικκάς διακρίνεται ως «Διακεκριμένος Επιστήμονας (Highly Ranked Scholar)» στις ειδικότητες της Αειφόρου Ενέργειας (11η θέση παγκοσμίως), των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (51η θέση παγκοσμίως) και της Ενέργειας (337η θέση παγκοσμίως), αναδεικνύοντας τη διαχρονική του συμβολή στην ανάπτυξη και βελτιστοποίηση βιώσιμων ενεργειακών συστημάτων και ενεργειακών αγορών.

Η νέα αυτή διεθνής διάκριση επιβεβαιώνει τη θέση του Καθηγητή μεταξύ των κορυφαίων επιστημόνων παγκοσμίως σε επιστημονικά πεδία που σχετίζονται με την ενέργεια και υπογραμμίζει το υψηλό επίπεδο έρευνας που διεξάγεται στο Πανεπιστήμιο Frederick στον τομέα της ενέργειας.