Υγεία

Ίσια το κορμί

Πώς η άσκηση συμβάλλει σε υγιή σπονδυλική στήλη

Πού οφείλονται, πώς προλαμβάνονται και αντιμετωπίζονται λόρδωση, κύφωση και σκολίωση

ΚΥΦΩΣΗ λόρδωση και σκολίωση μπορούν να προληφθούν και σε σημαντικό βαθμό να αντιμετωπιστούν, όταν η γυμναστική με ένα σωστό ασκησιολόγιο γίνει μέρος της καθημερινότητάς μας

Η σπονδυλική στήλη είναι από τα πιο δύσκολα και περίπλοκα σημεία του ανθρώπινου σώματος, με πολλαπλά οστά, αρθρώσεις, συνδέσμους και μύες. To καθένα από αυτά έχει τον δικό του ρόλο στην κινητικότητά της. Αποτελείται από 33 σπονδύλους, μεταξύ των οποίων βρίσκονται οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι, οι οποίοι λειτουργούν ως απορροφητήρες οποιωνδήποτε κραδασμών.
Ακούμε συχνά ανθρώπους να παραπονιούνται για πόνο στην πλάτη ή ότι υποφέρουν από διάφορες παθήσεις της σπονδυλικής στήλης, οι οποίες προκαλούνται από αμέτρητες αιτίες. Συνηθέστερες από αυτές είναι η σκολίωση, η κύφωση και η λόρδωση.
Σκολίωση
Χαρακτηρίζεται η πλάγια κλίση της σπονδυλικής, με επιπτώσεις στην εμφάνιση, το καρδιαγγειακό σύστημα και σπάνια τον νωτιαίο μυελό. Υπάρχουν δύο κατηγορίες σκολίωσης: Οι λειτουργικές σκολιώσεις και η ιδιοπαθής σκολίωση.
Οι λειτουργικές σκολιώσεις έχουν πλήρη αποκατάσταση όταν η αιτία που τις προκαλεί εκλείπει και εφόσον δεν έχουν δημιουργηθεί μόνιμες αλλοιώσεις. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται σκολιώσεις που δημιουργούνται λόγω κακής στάσης του σώματος ή σε περιπτώσεις ανισοσκελίας, δηλαδή, όταν το ένα πόδι είναι πιο μακρύ από το άλλο για κάποιο λόγο.
Στην ιδιοπαθή σκολίωση οι αιτίες είναι άγνωστες, ενώ παρατηρείται στροφή των σπονδύλων και δυσκαμψία. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν υπάρχει αποκατάσταση του κυρτώματος.
-Αίτια
Οι ακριβείς αιτίες της σκολίωσης δεν είναι γνωστές. Η συσχέτιση με τις βαριές σχολικές τσάντες ή η κακή στάση στο γραφείο και κατά γράψιμο δεν φαίνεται να ισχύει. Στην εμφάνιση της πάθησης αυτής παίζουν ρόλο κληρονομικοί, ορμονικοί, μηχανικοί παράγοντες, αλλά και διατροφικοί.
-Εξέλιξη
Παρατηρείται εξέλιξη καθόλη τη διάρκεια της σκελετικής ανάπτυξης στα κορίτσια μέχρι τα 16 τους χρόνια, ενώ στα αγόρια μέχρι τα 18. Χειροτερεύει την περίοδο της έντονης ανάπτυξης του σκελετού, ενώ η εξέλιξη διαφέρει όταν το πρωτοπαθές κύρτωμα είναι χαμηλά.
-Αντιμετώπιση
Η πρόληψη είναι ο καλύτερος γιατρός! Εξετάστε τα παιδιά σας από μικρή ηλικία, γύρω στα 10 με 13 τους χρόνια. Εάν παρατηρηθεί γωνία <20ο τότε προτείνεται κινησιοθεραπεία. Δεν αναστέλλει την εξέλιξη της σκολίωσης, ωστόσο βελτιώνεται η κινητικότητα της σπονδυλικής στήλης και επιτυγχάνεται καλύτερη ανάπτυξη του μυϊκού συστήματος. Εάν παρατηρηθεί γωνία 20-40ο σε παιδιά 10-14 χρονών, τότε προτείνεται η χρήση νάρθηκα μέχρι τα 16 χρόνια στα κορίτσια και μέχρι τα 18 στα αγόρια. Οι νάρθηκες ασκούν πλάγιες διορθωτικές πιέσεις πάνω στη σπονδυλική στήλη.
Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις όπου μπορεί να προταθεί χειρουργική επέμβαση όταν οι γωνία είναι >40-50ο.
Κύφωση
Κύφωση είναι η κυρτότητα της σπονδυλικής στήλης στη θωρακική μοίρα, όταν ξεπερνά τις 40ο. Η μέτρηση γίνεται σε πλάγια ακτινογραφία και από όρθια θέση. Μπορεί να είναι εκ γενετής ή και επίκτητη. Η επίκτητη εμφανίζεται με την επίδραση διαφόρων παραγόντων κατά τη διάρκεια της ζωής.
-Αίτια
Οφείλεται σε διάφορα αίτια και διακρίνεται:

Σε εύκαμπτη και δύσκαμπτη. Εύκαμπτη είναι η κύφωση η οποία μπορεί να διορθωθεί προσωρινά με εντολή ευθιασμού του κορμού κατά την εξέταση. Προκαλείται από αδυναμία των ραχιαίων μυών, από κακή στάση του σώματος και από αντιστάθμιση σε μεγάλη λόρδωση. Δύσκαμπτη είναι η κύφωση η οποία δεν μπορεί να διορθωθεί προσωρινά με εντολή ευθυασμού κατά την εξέταση. Οι κατηγορίες των δύσκαμπτων κυφώσεων όπου εντοπίζεται και η παραμόρφωση της σπονδυλικής στήλης είναι: Η οστεοχονδρίτιδα, η αγκυλωτική σπονδυλαρθρίτιδα και γεροντική κύφωση, που προκαλείται από οστεοπόρωση.
-Ομαλή και γωνιώδης
Νεανική και γεροντική

Σε παιδιά: Τα αίτια εμφάνισης της κύφωσης κατά την παιδική ηλικία είναι, σε γενικές γραμμές, τα ακόλουθα: Κακή στάση σώματος και επιβλαβείς σχετικές συνήθειες. Ακατάλληλα θρανία, γραφεία και καθίσματα.
Προβληματική όραση και ακοή, που επηρεάζει τη γενική στάση. Μη φυσιολογική ανάπτυξη των καμπύλων της σπονδυλικής στήλης.
Σε ενήλικες: Στην ενηλικίωση η κύφωση μπορεί να οφείλεται σε διάφορους παράγοντες, όπως την από συνήθεια κακή στάση του σώματος ή την επιβάρυνση λόγω επαγγέλματος, σε περιπτώσεις, για παράδειγμα, που απαιτείται συνεχές σκύψιμο. Μπορεί, επίσης, να οφείλεται σε ρευματικές αρθρίτιδες, παράλυση ορισμένων μυών ή μυϊκών ομάδων, πρόπτωση μεσοσπονδύλιου δίσκου ή σε αναπνευστικές αμφοτερόπλευρες παθήσεις.
-Στην τρίτη ηλικία:
Κατά την τρίτη ηλικία, η κύφωση μπορεί να οφείλεται σε αίτια όπως η προοδευτική εκφύλιση των μεσοσπονδύλιων δίσκων, η παθολογική ή η γεροντική οστεοπόρωση των σπονδύλων.
-Άσκηση
Η άσκηση είναι σύμμαχος σε αυτές τις παθήσεις, γι’ αυτό μην την παραλείπετε από την καθημερινότητά σας. Με τη βοήθεια πάντα ενός καταρτισμένου γυμναστή μπορείτε να κάνετε ένα πρόγραμμα το οποίο θα βοηθήσει αισθητά.
Ασκησιολόγιο μυϊκής ενδυνάμωσης για σκολίωση και κύφωση:
Εκτελέστε ασκήσεις με τη βοήθεια των χεριών σας με κάμψη, έκταση, πλάγιες κάμψεις και στροφές του αυχένα.
Οι ασκήσεις είναι ισοτονικές και ισομετρικές και ισοτονικές με αντίσταση που δίνεται από τα χέρια των ίδιων των ασκουμένων.
Λόρδωση
ΜΕ τον όρο λόρδωση ορίζεται η αφύσικη (υπερβολική) καμπύλη της σπονδυλικής στήλης, η οποία προκαλεί μόνιμη δυσφορία στο άτομο που πάσχει από αυτήν. Η σπονδυλική στήλη των ατόμων αυτών παρουσιάζει μια μη φυσιολογική κυρτότητα στην κατεύθυνση των πέντε οσφυϊκών σπονδύλων και του ιερού οστού, με ταυτόχρονη κλίση της λεκάνης.
-Αίτια
Αιτίες που προκαλούν τη λόρδωση είναι, κυρίως, η παχυσαρκία, η παρατεταμένη κακή στάση του σώματος, κάποτε η εγκυμοσύνη, οι αδύναμοι κοιλιακοί μύες - διάταση κοιλιακών μυών, η εκ γενετής δυσμορφία της σπονδυλικής στήλης, αλλά και τα ψηλοτάκουνα παπούτσια.
-Άσκηση
Τα κύρια συμπώματα της πάθησης είναι η δυσφορία, ο πόνος και η μυϊκή κόπωση στην περιοχή της οσφυϊκής μοίρας, που συχνά μεταδίδονται σε ολόκληρη τη σπονδυλική στήλη.
Όταν διαγνωστεί κάποιος με λόρδωση, τότε θέτει τους στόχους για την αποκατάσταση και τη θεραπεία της. Πρώτος στόχος της θεραπείας στο γυμναστήριο είναι να καταφέρει ο ασκούμενος τη μυϊκή σταθεροποίηση της σπονδυλικής στήλης, η οποία συνάδει με την ισορροπία των μυών του κορμού, κοιλιακών και ραχιαίων, με αποφυγή ασκήσεων που αυξάνουν τη λόρδωση, όπως οι εκτάσεις της οσφυικής μοίρας.
Πρέπει, λοιπόν, να ακολουθήσουμε ένα ασκησιολόγιο που θα μας βοηθήσει. Αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει: Κινητοποίηση των μυών του κορμού. Ενδυνάμωση κοιλιακών, πρόσθιων και οπίσθιων μηριαίων. Διατάσεις των εκτεινόντων της οσφυικής μοίρας. Εξάσκηση σωστής στάσης της λεκάνης και της σπονδυλικής στήλης.
Είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι λόρδωση, κύφωση και σκολίωση μπορούν να αποφευχθούν και να προληφθούν, όταν η γυμναστική αποτελεί μέρος της ζωής και της κουλτούρας μας. Και όταν ακόμα κανείς διαγνωστεί με κάποιαν από αυτές, δεν είναι αργά. Μπορεί το πρόβλημα να αντιμετωπιστεί σε σημαντικό βαθμό, εφόσον βάλει τη γυμναστική στην καθημερινότητά του. Οι ενήλικες είναι πολύ σημαντικό να μάθετε στα παιδιά σας τη σημασία που έχει, γενικώς, για τη σωματική υγεία η άσκηση. Ένα υγιές σώμα κινδυνεύει πολύ λιγότερο από παθήσεις οι οποίες μπορούν να δυσκολέψουν την καθημερινότητα και τη ζωή μας γενικότερα.
ΕΛΕΝΗ ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΥ
Πτυχιούχος ΤΕΦΑΑ Κομοτηνής -
Αποκατάσταση Αθλητικών Τραυματισμών
και μυοσκελετικών παθήσεων Salto Health and Fitness
saltohealthandfitness@hotmail.com