ΓΕΣΥ... στην άλλη ζωή
Πού σκοντάφτει η εφαρμογή του Γενικού Σχεδίου Υγείας; Στο οικονομικό κόστος, στην αντίδραση οικονομικών συμφερόντων, στην αδιαφορία και ανικανότητα τεσσάρων κυβερνήσεων ή σε όλα μαζί;
Σάββατο 18 Ιούν 2016
Όταν ο Πρόεδρος Αναστασιάδης ανέκοπτε την υστάτη τα νομοσχέδια Φ. Πατσαλή για την αυτονόμηση των κρατικών νοσηλευτηρίων
Το ΓΕΣΥ δεν είναι οικονομικά βιώσιμο, είχε αποφανθεί από την πρώτη στιγμή που ακούστηκε η λέξη «ΓΕΣΥ» ο Τάσσος Παπαδόπουλος, όταν ακόμη ήταν κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΔΗΚΟ. Μάλιστα, όταν κατά πρώτο ήλθε στη Βουλή για έγκριση το κυβερνητικό νομοσχέδιο (19 Απριλίου 2001), ο Τάσσος Παπαδόπουλος το καταψήφισε. Και τέσσερα χρόνια μετά την ψήφιση της νομοθεσίας, σε συνέντευξή του στον «Φιλελεύθερο» στις 3.1.2005, τόνιζε πως η Βουλή δεν ψήφισε νόμο-πλαίσιο για το ΓΕΣΥ, αλλά ευχολόγια.
Όταν όμως ο Τάσσος Παπαδόπουλος εξελέγη Πρόεδρος της Δημοκρατίας, διαφοροποίησε τη στάση του, για λόγους που ποτέ δεν εξήγησε. Στήριξε τον Οργανισμό Ασφάλισης Υγείας (Ο.Α.Υ.) και σταμάτησε να θεωρεί το ΓΕΣΥ οικονομικά ασύμφορο και αποτρεπτικό. Είτε επειδή αναθεώρησε τις αντιλήψεις και τις προηγούμενες θέσεις του, είτε επειδή πιέστηκε από το ΑΚΕΛ, το οποίο συνεργάστηκε για την εκλογή του και το οποίο ανέλαβε το Υπουργείο Υγείας, ο Τάσσος Παπαδόπουλος, σιωπηρά μεν, αποδέχθηκε την εφαρμογή του ΓΕΣΥ, αλλά στην πράξη δεν έκαμε και πολλά πράγματα για να το εφαρμόσει.
Περιέργως, η δεύτερη άποψη πως το ΓΕΣΥ δεν εφαρμόζεται λόγω οικονομικού κόστους ήλθε φέτος από τον Πρόεδρο Αναστασιάδη. Σε συνέντευξή του στο ΡΙΚ ανέφερε πως την εφαρμογή του ΓΕΣΥ δεν την εμποδίζουν τα κυκλώματα και τα συμφέροντα, αλλά το οικονομικό κόστος. Μάλιστα δήλωσε ότι δεν δεσμεύεται πως το ΓΕΣΥ θα εφαρμοσθεί επί διακυβερνήσεώς του.
Σε αντιδιαστολή, όμως, με την άποψη πως η εφαρμογή του ΓΕΣΥ είναι οικονομικά ασύμφορη, υπάρχει η έκθεση από τον Οίκο Αναλογιστών Μercel, η οποία έγινε το 2009 και υπολογίζει το κόστος εφαρμογής του ΓΕΣΥ σε ένα δις ευρώ. Όπως αναφέρει ο Χρίστος Καρύδης, στέλεχος της ΣΕΚ, σε τεκμηριωμένη ανάλυσή του, το κόστος αυτό δαπανάται, ούτως ή άλλως, στο υφιστάμενο σύστημα. Δηλαδή, η εφαρμογή του ΓΕΣΥ δεν θα προσθέσει στις υφιστάμενες δαπάνες υγείας. Μάλιστα η μελέτη αναφέρει πως με την εφαρμογή του ΓΕΣΥ θα προκύψουν, σε περίοδο δέκα χρόνων, εξοικονομήσεις για την κυπριακή οικονομία της τάξης των 625 εκ. ευρώ.
Βεβαίως, μιλούμε για αναλογική έκθεση που έγινε το 2009. Έκτοτε το κόστος λογικά πρέπει να έχει αυξηθεί. Μεσολάβησε και η οικονομική χρεοκοπία. Έχει ετοιμαστεί νέα αναλογική μελέτη, υπό το φως των νέων αρνητικών οικονομικών δεδομένων που έχουν διαμορφωθεί; Είμαστε βέβαιοι πως όχι. Μπορεί η κυπριακή οικονομία, όπως είναι σήμερα, να βαστάξει το βάρος εφαρμογής ενός ΓΕΣΥ; Ή άλλως πως, ας ενημερώσει τον λαό η κυβέρνηση Αναστασιάδη. Έχει μελέτη για τα δεδομένα που διαμορφώνονται μετά την οικονομική κρίση; Πόσα θα στοίχιζε το ΓΕΣΥ, αν εφαρμοζόταν σήμερα, ή πόσα θα στοιχίσει σε έναν προβλεπτό χρόνο εφαρμογής του;
Δεν υπάρχει ο στοιχειώδης σχεδιασμός από τη σημερινή κυβέρνηση για εφαρμογή του ΓΕΣΥ.
Η παραίτηση Πατσαλή και οι ευθύνες του Προέδρου
Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης δεσμευόταν, στο προεκλογικό πρόγραμμά του, να εφαρμόσει το ΓΕΣΥ. Είχε μελετήσει το κόστος εφαρμογής του; Ή απλώς συνθηματολογούσε; Ακόμη, είναι ο ίδιος που υποχρέωσε σε παραίτηση τον Υπουργό Υγείας Φίλιππο Πατσαλή, υποκύπτοντας (ο Πρόεδρος) σε συνδικαλιστικούς εκβιασμούς. Παραπέμπουμε στο σχετικό ιστορικό:
Στις 9 Ιουλίου 2015, σε μία αιφνιδιαστική κίνηση, την οποία ουδείς ανέμενε, ο κ. Πατσαλής, με επιστολή του, υπέβαλε την παραίτησή του στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Σε μία στιγμή, μάλιστα, κατά την οποία ετοιμαζόταν να αποστείλει στη Βουλή νομοσχέδια για την αυτονόμηση των κρατικών νοσηλευτηρίων. Ο κ. Πατσαλής επικαλείτο «προσωπικούς λόγους» στην παραίτησή του, αλλά εκ των υστέρων διάφορες πληροφορίες μιλούσαν για άλλους σοβαρότερους λόγους. Εξάλλου, κάποιες αναφορές και έμμεσες αιχμές στην επιστολή του προς τον Πρόεδρο δημιουργούσαν εύλογες απορίες, κατά πόσο η παραίτηση οφείλετο σε «προσωπικούς λόγους». Σημειώνουμε χαρακτηριστικά τα εξής σημεία της επιστολής:
«Νιώθω ιδιαίτερα περήφανος, καθώς κατά τους μήνες που υπηρέτησα στο Υπουργείο έγινε κατορθωτό, ύστερα από κοινωνικό διάλογο και διεξάγοντας όλες τις απαραίτητες ενέργειες, να αναπτύξουμε τα νομοσχέδια της αυτονόμησης των κρατικών νοσηλευτηρίων και του ΓΕΣΥ και να βρεθούμε ένα βήμα πριν από την κατάθεσή τους στη Βουλή...Η υλοποίηση της αυτονόμησης των κρατικών νοσηλευτηρίων είναι κάτι περισσότερο από αναγκαία και εύχομαι αυτή τη φορά τα όποια προβλήματα και τα όποια συμφέροντα να μη σταθούν εμπόδιο στην υλοποίησή τους».
Η παραίτηση Πατσαλή πυροδότησε πολλές αντιδράσεις και προκάλεσε πολλές απορίες, τόσο μέσα στον πολιτικό κόσμο όσο και μεταξύ της κοινής γνώμης. Ξεκίνησαν να κυκλοφορούν πολλές πληροφορίες και να διατυπώνονται πολλά ερωτήματα και απορίες. Μία εκ των πληροφοριών ήταν ότι ο Υπουργός Υγείας αισθανόταν χολωμένος επειδή τη στιγμή κατά την οποία τα νομοσχέδια ευρίσκοντο καθ' οδόν προς τη Βουλή, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης του ζήτησε να ακυρώσει την αποστολή.
Γιατί; Λέγεται ότι ο Πρόεδρος είχε υποκύψει σε πιέσεις της ΠΑΣΥΔΥ, ότι αν δεν αποσύροντο τα νομοσχέδια θα κήρυσσε απεργίες στη δημόσια υπηρεσία. Πάντως, το γεγονός ότι ο Πρόεδρος Αναστασιάδης δεν κατέβαλε καμία προσπάθεια να μεταπείσει τον κ. Πατσαλή να αποσύρει την παραίτησή του αποδεικνύει ότι δεν ήταν ιδιαίτερα ευτυχής από την παρουσία του στην κυβέρνηση και στον τρόπο που ενεργούσε και ο οποίος θα προκαλούσε κόστος στην κυβέρνηση. Το γεγονός ότι ο Φίλιππος Πατσαλής δεν ήταν πολιτικός, αλλά καταξιωμένος επιστήμονας, και αγνοούσε ή δεν ήθελε να παίξει πολιτικά παιγνίδια αποφασισμένος να έλθει σε σύγκρουση με το κατεστημένο, καταγραφόταν ως πλην στην εικόνα του Προέδρου και του πρόσθετε πολιτικό κόστος.
Ενδεικτική ήταν και η δήλωση του τότε Προέδρου της Βουλής Γιαννάκη Ομήρου, ο οποίος τόνιζε ότι η παραίτηση του Υπουργού Υγείας εγείρει σειρά ερωτημάτων. «Ποιοι είναι οι πραγματικοί λόγοι για τους οποίους έχει υποβληθεί αυτή η παραίτηση και ποία συμφέροντα παρενέβησαν στην υλοποίηση της πορείας προς ένα Γενικό Σχέδιο Υγείας, το οποίο αποτελεί αίτημα της κυπριακής κοινωνίας εδώ και δεκαετίες;», διερωτάτο. Και προχωρούσε να ερωτήσει εάν υπήρξαν παρεμβάσεις οργανωμένων οικονομικών ή άλλης μορφής συμφερόντων, που απέτρεψαν την υλοποίηση του ΓΕΣΥ, όπως σχεδιαζόταν από πλευράς Υπουργού.
Κανείς δεν μας αποκάλυψε, ώς σήμερα, τους πραγματικούς λόγους για τους οποίους υποχρεώθηκε σε παραίτηση ο τότε Υπουργός Υγείας. Το γεγονός, όμως, ότι ο Πρόεδρος Αναστασιάδης ανέκοψε την υστάτη τα νομοσχέδια για την αυτονόμηση προτού φθάσουν στη Βουλή καθιστά την αιτία παραίτησης εύλογη...
Τα «γιατί» του πολίτη
Τελικά, όπως σημειώνει ο Χρίστος Καρύδης στην ανάλυσή του, η οποία δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2015, το ΓΕΣΥ κατάντησε «μια πονεμένη ιστορία με θύματα τους απλούς πολίτες». Και χαρακτηριστικά τιτλοφορεί την ανάλυση «ΓΕΣΥ: Βρέφος... ετών 14». Φέτος το... βρέφος μεγάλωσε κατά έναν χρόνο. Έγινε... 15 ετών. Και φαίνεται ότι θα καταστεί τελικά... γέροντας, ή θα αποθάνει, χωρίς ο Κύπριος πολίτης και ασθενής να αισθανθεί είτε τις ευεργετικές επιπτώσεις του, είτε τις οικονομικά ασύμφορες συνθήκες εφαρμογής του.
Τέσσερεις κυβερνήσεις και δεκάδες Υπουργοί Υγείας, από το 2001 μέχρι σήμερα, απέτυχαν παταγωδώς να εφαρμόσουν το ΓΕΣΥ. Είναι εκπληκτικό, κι ο κάθε πολίτης αναζητεί τα γιατί;
*Πού σκοντάφτει η εφαρμογή του ΓΕΣΥ; Στο οικονομικό κόστος; Στην αντίδραση οικονομικών και συνδικαλιστικών συμφερόντων; Στην ανικανότητα και αδιαφορία των κυβερνήσεων; Και ενώ η κατάρρευση του τομέα της Δημόσιας Υγείας ήταν προ πολλού ορατή, γιατί αφέθη να φθάσουμε ώς εδώ, με άμεσο κίνδυνο το σύστημα να καταρρεύσει πλήρως και ο πολίτης να μείνει κυριολεκτικά επί ξύλου κρεμάμενος;
Κτίζουμε στην άμμο
Το ΓΕΣΥ κτίζεται, αν κτίζεται, ή χαλάται, στην άμμο. Το ΓΕΣΥ αλλάζει μορφή από κυβέρνηση σε κυβέρνηση. Κάθε κυβερνήτης είχε τη δική του θεωρία για το πώς σχεδιάζεται και εφαρμόζεται το Γενικό Σχέδιο Υγείας. Και η μία μορφή ΓΕΣΥ εγκαταλείπετο χάριν άλλης μορφής, με την αλλαγή της κυβέρνησης. Παραδέρνουν σε πέλαγος ορολογιών. Μονοασφαλιστικό, πολυασφαλιστικό και άλλα. Ούτε η σημερινή κυβέρνηση καταστάλαξε κάπου. Διχοτομείται μεταξύ μονοασφαλιστικού και πολυασφαλιστικού. Οι εμπλεκόμενοι στον χώρο έχουν να εξυπηρετήσουν ο καθένας τα δικά του συμφέροντα. Μόλις στην τελευταία σύσκεψη αποφασίστηκε η ανάθεση σε Συμβουλευτικό Οίκο ετοιμασία μελέτης για την εφαρμογή του Σχεδίου.
Το ΓΕΣΥ δεν είναι οικονομικά βιώσιμο, είχε αποφανθεί από την πρώτη στιγμή που ακούστηκε η λέξη «ΓΕΣΥ» ο Τάσσος Παπαδόπουλος, όταν ακόμη ήταν κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΔΗΚΟ. Μάλιστα, όταν κατά πρώτο ήλθε στη Βουλή για έγκριση το κυβερνητικό νομοσχέδιο (19 Απριλίου 2001), ο Τάσσος Παπαδόπουλος το καταψήφισε. Και τέσσερα χρόνια μετά την ψήφιση της νομοθεσίας, σε συνέντευξή του στον «Φιλελεύθερο» στις 3.1.2005, τόνιζε πως η Βουλή δεν ψήφισε νόμο-πλαίσιο για το ΓΕΣΥ, αλλά ευχολόγια.
Όταν όμως ο Τάσσος Παπαδόπουλος εξελέγη Πρόεδρος της Δημοκρατίας, διαφοροποίησε τη στάση του, για λόγους που ποτέ δεν εξήγησε. Στήριξε τον Οργανισμό Ασφάλισης Υγείας (Ο.Α.Υ.) και σταμάτησε να θεωρεί το ΓΕΣΥ οικονομικά ασύμφορο και αποτρεπτικό. Είτε επειδή αναθεώρησε τις αντιλήψεις και τις προηγούμενες θέσεις του, είτε επειδή πιέστηκε από το ΑΚΕΛ, το οποίο συνεργάστηκε για την εκλογή του και το οποίο ανέλαβε το Υπουργείο Υγείας, ο Τάσσος Παπαδόπουλος, σιωπηρά μεν, αποδέχθηκε την εφαρμογή του ΓΕΣΥ, αλλά στην πράξη δεν έκαμε και πολλά πράγματα για να το εφαρμόσει.
Περιέργως, η δεύτερη άποψη πως το ΓΕΣΥ δεν εφαρμόζεται λόγω οικονομικού κόστους ήλθε φέτος από τον Πρόεδρο Αναστασιάδη. Σε συνέντευξή του στο ΡΙΚ ανέφερε πως την εφαρμογή του ΓΕΣΥ δεν την εμποδίζουν τα κυκλώματα και τα συμφέροντα, αλλά το οικονομικό κόστος. Μάλιστα δήλωσε ότι δεν δεσμεύεται πως το ΓΕΣΥ θα εφαρμοσθεί επί διακυβερνήσεώς του.
Σε αντιδιαστολή, όμως, με την άποψη πως η εφαρμογή του ΓΕΣΥ είναι οικονομικά ασύμφορη, υπάρχει η έκθεση από τον Οίκο Αναλογιστών Μercel, η οποία έγινε το 2009 και υπολογίζει το κόστος εφαρμογής του ΓΕΣΥ σε ένα δις ευρώ. Όπως αναφέρει ο Χρίστος Καρύδης, στέλεχος της ΣΕΚ, σε τεκμηριωμένη ανάλυσή του, το κόστος αυτό δαπανάται, ούτως ή άλλως, στο υφιστάμενο σύστημα. Δηλαδή, η εφαρμογή του ΓΕΣΥ δεν θα προσθέσει στις υφιστάμενες δαπάνες υγείας. Μάλιστα η μελέτη αναφέρει πως με την εφαρμογή του ΓΕΣΥ θα προκύψουν, σε περίοδο δέκα χρόνων, εξοικονομήσεις για την κυπριακή οικονομία της τάξης των 625 εκ. ευρώ.
Βεβαίως, μιλούμε για αναλογική έκθεση που έγινε το 2009. Έκτοτε το κόστος λογικά πρέπει να έχει αυξηθεί. Μεσολάβησε και η οικονομική χρεοκοπία. Έχει ετοιμαστεί νέα αναλογική μελέτη, υπό το φως των νέων αρνητικών οικονομικών δεδομένων που έχουν διαμορφωθεί; Είμαστε βέβαιοι πως όχι. Μπορεί η κυπριακή οικονομία, όπως είναι σήμερα, να βαστάξει το βάρος εφαρμογής ενός ΓΕΣΥ; Ή άλλως πως, ας ενημερώσει τον λαό η κυβέρνηση Αναστασιάδη. Έχει μελέτη για τα δεδομένα που διαμορφώνονται μετά την οικονομική κρίση; Πόσα θα στοίχιζε το ΓΕΣΥ, αν εφαρμοζόταν σήμερα, ή πόσα θα στοιχίσει σε έναν προβλεπτό χρόνο εφαρμογής του;
Δεν υπάρχει ο στοιχειώδης σχεδιασμός από τη σημερινή κυβέρνηση για εφαρμογή του ΓΕΣΥ.
Η παραίτηση Πατσαλή και οι ευθύνες του Προέδρου
Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης δεσμευόταν, στο προεκλογικό πρόγραμμά του, να εφαρμόσει το ΓΕΣΥ. Είχε μελετήσει το κόστος εφαρμογής του; Ή απλώς συνθηματολογούσε; Ακόμη, είναι ο ίδιος που υποχρέωσε σε παραίτηση τον Υπουργό Υγείας Φίλιππο Πατσαλή, υποκύπτοντας (ο Πρόεδρος) σε συνδικαλιστικούς εκβιασμούς. Παραπέμπουμε στο σχετικό ιστορικό:
Στις 9 Ιουλίου 2015, σε μία αιφνιδιαστική κίνηση, την οποία ουδείς ανέμενε, ο κ. Πατσαλής, με επιστολή του, υπέβαλε την παραίτησή του στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Σε μία στιγμή, μάλιστα, κατά την οποία ετοιμαζόταν να αποστείλει στη Βουλή νομοσχέδια για την αυτονόμηση των κρατικών νοσηλευτηρίων. Ο κ. Πατσαλής επικαλείτο «προσωπικούς λόγους» στην παραίτησή του, αλλά εκ των υστέρων διάφορες πληροφορίες μιλούσαν για άλλους σοβαρότερους λόγους. Εξάλλου, κάποιες αναφορές και έμμεσες αιχμές στην επιστολή του προς τον Πρόεδρο δημιουργούσαν εύλογες απορίες, κατά πόσο η παραίτηση οφείλετο σε «προσωπικούς λόγους». Σημειώνουμε χαρακτηριστικά τα εξής σημεία της επιστολής:
«Νιώθω ιδιαίτερα περήφανος, καθώς κατά τους μήνες που υπηρέτησα στο Υπουργείο έγινε κατορθωτό, ύστερα από κοινωνικό διάλογο και διεξάγοντας όλες τις απαραίτητες ενέργειες, να αναπτύξουμε τα νομοσχέδια της αυτονόμησης των κρατικών νοσηλευτηρίων και του ΓΕΣΥ και να βρεθούμε ένα βήμα πριν από την κατάθεσή τους στη Βουλή...Η υλοποίηση της αυτονόμησης των κρατικών νοσηλευτηρίων είναι κάτι περισσότερο από αναγκαία και εύχομαι αυτή τη φορά τα όποια προβλήματα και τα όποια συμφέροντα να μη σταθούν εμπόδιο στην υλοποίησή τους».
Η παραίτηση Πατσαλή πυροδότησε πολλές αντιδράσεις και προκάλεσε πολλές απορίες, τόσο μέσα στον πολιτικό κόσμο όσο και μεταξύ της κοινής γνώμης. Ξεκίνησαν να κυκλοφορούν πολλές πληροφορίες και να διατυπώνονται πολλά ερωτήματα και απορίες. Μία εκ των πληροφοριών ήταν ότι ο Υπουργός Υγείας αισθανόταν χολωμένος επειδή τη στιγμή κατά την οποία τα νομοσχέδια ευρίσκοντο καθ' οδόν προς τη Βουλή, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης του ζήτησε να ακυρώσει την αποστολή.
Γιατί; Λέγεται ότι ο Πρόεδρος είχε υποκύψει σε πιέσεις της ΠΑΣΥΔΥ, ότι αν δεν αποσύροντο τα νομοσχέδια θα κήρυσσε απεργίες στη δημόσια υπηρεσία. Πάντως, το γεγονός ότι ο Πρόεδρος Αναστασιάδης δεν κατέβαλε καμία προσπάθεια να μεταπείσει τον κ. Πατσαλή να αποσύρει την παραίτησή του αποδεικνύει ότι δεν ήταν ιδιαίτερα ευτυχής από την παρουσία του στην κυβέρνηση και στον τρόπο που ενεργούσε και ο οποίος θα προκαλούσε κόστος στην κυβέρνηση. Το γεγονός ότι ο Φίλιππος Πατσαλής δεν ήταν πολιτικός, αλλά καταξιωμένος επιστήμονας, και αγνοούσε ή δεν ήθελε να παίξει πολιτικά παιγνίδια αποφασισμένος να έλθει σε σύγκρουση με το κατεστημένο, καταγραφόταν ως πλην στην εικόνα του Προέδρου και του πρόσθετε πολιτικό κόστος.
Ενδεικτική ήταν και η δήλωση του τότε Προέδρου της Βουλής Γιαννάκη Ομήρου, ο οποίος τόνιζε ότι η παραίτηση του Υπουργού Υγείας εγείρει σειρά ερωτημάτων. «Ποιοι είναι οι πραγματικοί λόγοι για τους οποίους έχει υποβληθεί αυτή η παραίτηση και ποία συμφέροντα παρενέβησαν στην υλοποίηση της πορείας προς ένα Γενικό Σχέδιο Υγείας, το οποίο αποτελεί αίτημα της κυπριακής κοινωνίας εδώ και δεκαετίες;», διερωτάτο. Και προχωρούσε να ερωτήσει εάν υπήρξαν παρεμβάσεις οργανωμένων οικονομικών ή άλλης μορφής συμφερόντων, που απέτρεψαν την υλοποίηση του ΓΕΣΥ, όπως σχεδιαζόταν από πλευράς Υπουργού.
Κανείς δεν μας αποκάλυψε, ώς σήμερα, τους πραγματικούς λόγους για τους οποίους υποχρεώθηκε σε παραίτηση ο τότε Υπουργός Υγείας. Το γεγονός, όμως, ότι ο Πρόεδρος Αναστασιάδης ανέκοψε την υστάτη τα νομοσχέδια για την αυτονόμηση προτού φθάσουν στη Βουλή καθιστά την αιτία παραίτησης εύλογη...
Τα «γιατί» του πολίτη
Τελικά, όπως σημειώνει ο Χρίστος Καρύδης στην ανάλυσή του, η οποία δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2015, το ΓΕΣΥ κατάντησε «μια πονεμένη ιστορία με θύματα τους απλούς πολίτες». Και χαρακτηριστικά τιτλοφορεί την ανάλυση «ΓΕΣΥ: Βρέφος... ετών 14». Φέτος το... βρέφος μεγάλωσε κατά έναν χρόνο. Έγινε... 15 ετών. Και φαίνεται ότι θα καταστεί τελικά... γέροντας, ή θα αποθάνει, χωρίς ο Κύπριος πολίτης και ασθενής να αισθανθεί είτε τις ευεργετικές επιπτώσεις του, είτε τις οικονομικά ασύμφορες συνθήκες εφαρμογής του.
Τέσσερεις κυβερνήσεις και δεκάδες Υπουργοί Υγείας, από το 2001 μέχρι σήμερα, απέτυχαν παταγωδώς να εφαρμόσουν το ΓΕΣΥ. Είναι εκπληκτικό, κι ο κάθε πολίτης αναζητεί τα γιατί;
*Πού σκοντάφτει η εφαρμογή του ΓΕΣΥ; Στο οικονομικό κόστος; Στην αντίδραση οικονομικών και συνδικαλιστικών συμφερόντων; Στην ανικανότητα και αδιαφορία των κυβερνήσεων; Και ενώ η κατάρρευση του τομέα της Δημόσιας Υγείας ήταν προ πολλού ορατή, γιατί αφέθη να φθάσουμε ώς εδώ, με άμεσο κίνδυνο το σύστημα να καταρρεύσει πλήρως και ο πολίτης να μείνει κυριολεκτικά επί ξύλου κρεμάμενος;
Κτίζουμε στην άμμο
Το ΓΕΣΥ κτίζεται, αν κτίζεται, ή χαλάται, στην άμμο. Το ΓΕΣΥ αλλάζει μορφή από κυβέρνηση σε κυβέρνηση. Κάθε κυβερνήτης είχε τη δική του θεωρία για το πώς σχεδιάζεται και εφαρμόζεται το Γενικό Σχέδιο Υγείας. Και η μία μορφή ΓΕΣΥ εγκαταλείπετο χάριν άλλης μορφής, με την αλλαγή της κυβέρνησης. Παραδέρνουν σε πέλαγος ορολογιών. Μονοασφαλιστικό, πολυασφαλιστικό και άλλα. Ούτε η σημερινή κυβέρνηση καταστάλαξε κάπου. Διχοτομείται μεταξύ μονοασφαλιστικού και πολυασφαλιστικού. Οι εμπλεκόμενοι στον χώρο έχουν να εξυπηρετήσουν ο καθένας τα δικά του συμφέροντα. Μόλις στην τελευταία σύσκεψη αποφασίστηκε η ανάθεση σε Συμβουλευτικό Οίκο ετοιμασία μελέτης για την εφαρμογή του Σχεδίου.
Πότε θα ετοιμαστεί και πότε θα εφαρμοστεί; Νομοσχέδια για την αυτονόμηση των κρατικών νοσηλευτηρίων πάνε και έρχονται, ετοιμάζονται και καταργούνται. Ενώ υπάρχουν τα νομοσχέδια που ετοίμασε ο Φίλιππος Πατσαλή, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ζητεί από τον Γιώργο Παμπορίδη να ετοιμάσει άλλα. Ξοδεύονται τεράστια ποσά για την ετοιμασία μελετών, οι οποίες στο τέλος κρίνονται ξεπερασμένες από τα γεγονότα και τις συνθήκες. Ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας κινείται μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας. Το Υπουργείο Υγείας έχει εξελιχθεί στον μεγαλύτερο στάβλο του Αυγείου.
Σκάνδαλα, διασπαθίσεις, κυκλώματα και καρεκλοκένταυροι που κόβουν και ράβουν. Κάθαρση δεν γίνεται. Και πώς μπορεί να υπάρξει Γενικό Σχέδιο Υγείας μέσα σε όλο αυτό το μπάχαλο των ανικανοτήτων, των σκανδάλων, της εξυπηρέτησης συμφερόντων και πολλών άλλων που έχουν ξεχαρβαλώσει εντελώς τον τομέα της Δημόσιας Υγείας...
ΓΕΣΥ; Ίσως στην άλλη ζωή...
