Γιατί μετά από τέσσερα χρόνια από την εξαγγελία της μεταρρύθμισης στην Κύπρο, πολλοί δείκτες-κλειδιά για την εθνική ανταγωνιστικότητα παρουσιάζουν ραγδαία πτώση; 1. Στον Παγκόσμιο Δείκτη Βιώσιμης Ανταγωνιστικότητας 2016, η Κύπρος κατατάσσεται εξαιρετικά χαμηλά (θέση 105), σημειώνοντας σημαντική πτώση από τον προηγούμενο χρόνο (θέση 76 το 2015). 2. Σύμφωνα με την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Αειφόρο Διακυβέρνηση 2016 (έρευνα του Γερμανικού Ινστιτούτου Bertelsmann) η Κύπρος βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις σε σημαντικούς δείκτες. Ειδικότερα, στον βασικό πυλώνα «ικανότητες εκτελεστικής εξουσίας» η Κύπρος καταλαμβάνει την τελευταία θέση (28η ανάμεσα στα 28 κράτη μέλη) για τρία συνεχή έτη (2014-2016). Ο σύνθετος δείκτης «ικανότητες εκτελεστικής εξουσίας» περιλαμβάνει τους ακόλουθους παράγοντες: στρατηγική, συντονισμός, πολιτική επικοινωνίας, διαβούλευση με την κοινωνία των πολιτών, αποτελεσματική υλοποίηση, προσαρμογή και ικανότητα οργανωτικής μεταρρύθμισης. 3. Σύμφωνα με την Έκθεση Παγκόσμιας Ανταγωνιστικότητας για το 2016-2017, η Κύπρος έπεσε στη θέση 83 από τη θέση 65 τον προηγούμενο χρόνο. Στον βασικό πυλώνα της καινοτομίας η χώρα μας κατρακύλησε στη θέση 85 από τη θέση 44. Ειδικότερα, στον κρίσιμο δείκτη «ικανότητα για καινοτομία» η Κύπρος βούλιαξε στη θέση 119 από τη θέση 90. 4. Στον Δείκτη Ψηφιακής Οικονομίας και Κοινωνίας (DESI 2017) που δημοσίευσε πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Κύπρος κατατάσσεται στην τρίτη και τελευταία κατηγορία. 5. Στην τρίτη έκδοση του δείκτη περιφερειακής ανταγωνιστικότητας για 263 περιφέρειες της ΕΕ, η Κύπρος καταλαμβάνει πολύ χαμηλή θέση (184η το 2016). 6. Στην Έκθεση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ για το Χάσμα μεταξύ των Φύλων για το 2016 η Κύπρος βρίσκεται στη θέση 84. Ειδικότερα, στον δείκτη «πολιτική χειραφέτηση» η χώρα μας κατατάσσεται ακόμη πιο χαμηλά (θέση 105). 7. Σύμφωνα με τον Δείκτη Εισοδηματικής Ανισότητας Gini, τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί σημαντικά η οικονομική ανισότητα στην Κύπρο. 8. Στην ειδική έκθεση της Κομισιόν για τις μακροοικονομικές ανισορροπίες στα κράτη μέλη της ΕΕ που δημοσιεύτηκε τον Φεβρουάριο 2017, η Κύπρος παρουσιάζει επιδείνωση των δεικτών για τον κίνδυνο της φτώχιας ή του κοινωνικού αποκλεισμού. Όπως προαναφέρθηκε, στον κομβικής σημασίας δείκτη «ικανότητα για καινοτομία» η Κύπρος βρίσκεται στον πάτο της παγκόσμιας κατάταξης, σε χειρότερη θέση από χώρες όπως η Αλβανία, η Αιθιοπία, η Ουγκάντα, το Καμερούν, η Νιγηρία, το Τατζικιστάν, η Μποτσουάνα, η Μογγολία, η Μπαγκλαντές και η Σρι Λάνκα. Εδώ βρίσκεται και η λύση στον γρίφο της κυπριακής μεταρρύθμισης: ο τιτανικός της καινοτομίας έχει παρασύρει στον βυθό πολλούς σημαντικούς δείκτες ανταγωνιστικότητας και επιχειρηματικότητας. Η καινοτομία παράγει νέα προϊόντα και υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας, νέες βιομηχανίες, νέες αγορές και νέες θέσεις εργασίας. Η καινοτομική ικανότητα αυξάνει την αποδοτικότητα, παράγει καλύτερα αποτελέσματα με λιγότερο κόστος, μειώνει τη διοικητική επιβάρυνση και τη γραφειοκρατία, επιταχύνει τις μεταρρυθμιστικές αλλαγές, συνδέει την ιδέα με την αγορά, γεφυρώνει το χάσμα μεταξύ στρατηγικής και εκτέλεσης, αναπτύσσει νέες λύσεις για τα κοινωνικά προβλήματα και διαχέει τα οφέλη της ανάπτυξης σε όλους τους πολίτες. Η Κύπρος χρειάζεται ένα σύγχρονο εθνικό σύστημα καινοτομίας, νέα εργαλεία στρατηγικής και δημιουργικά προγράμματα για ενίσχυση των καινοτομικών της επιδόσεων. ΝΙΚΟΣ ΣΥΚΑΣ Σύμβουλος Στρατηγικής & Καινοτομίας
