Από τα λόγια… στην πράξη

Λίγες ώρες πλέον έμειναν πριν φτάσει ο Υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Χριστοδουλίδης, στις ΗΠΑ. Τα αποτελέσματα των εκεί συναντήσεων και επαφών του αναμένονται με ενδιαφέρον, τόσο από την Κυβέρνηση, όσο και από τον πολιτικό κόσμο, καθώς θεωρείται ότι είναι μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να αποδειχθεί ότι η επίσκεψη αυτή αποτελεί «εμφατική επιβεβαίωση» του αναβαθμισμένου ρόλου της Κύπρου.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η Κύπρος βαδίζει με σταθερά βήματα και παράλληλα γίνεται ευρύτερα αντιληπτό ότι δημιουργείται το απαραίτητο «status» για να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο, ως πόλος σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή, με λόγο και ισχυρή παρουσία στις περιφερειακές γεωπολιτικές εξελίξεις.
Είναι δεδομένο ότι, ειδικά στο κεφάλαιο της ενέργειας, η Κύπρος βρίσκεται στο επίκεντρο σημαντικών εξελίξεων και ο λόγος της μετρά. Πλέον, ο ρόλος της ΚΔ αναγνωρίζεται και από τους Αμερικανούς ως ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες στη διατήρηση της σταθερότητας και της ασφάλειας μιας ιδιαίτερα σημαντικής περιοχής, όχι μόνο για την Ευρώπη, αλλά παγκοσμίως.
Στον λόφο του Προεδρικού τονίζουν ότι η επίσκεψη Χριστοδουλίδη στις ΗΠΑ αποτελεί ακόμα έναν κρίσιμο σταθμό στην πολυδιάστατη και ενεργητική εξωτερική πολιτική της χώρας και επισημαίνουν ότι πρόκειται για μια προσπάθεια, που συνεχίζεται με μεθοδικότητα και σχέδιο στο πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο.
Οι επαφές
Το βράδυ της Δευτέρας αναμένεται η άφιξη του Υπουργού Εξωτερικών στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, όπου θα έχει σειρά επαφών με τον Αμερικανό ομόλογό του, Μάικ Πομπέο, αλλά και άλλους υψηλόβαθμους αξιωματούχους, ενώ στο πλαίσιο της επίσκεψής του στην Ουάσιγκτον θα συναντηθεί και με τον Υφυπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, αρμόδιο για Ευρωπαϊκές Υποθέσεις, Γουές Μίτσελ. Σημειώνεται ότι, με μια κίνηση που στέλνει μηνύματα, οι Αμερικανοί είχαν επιλέξει να μη γίνει η συνάντηση Χριστοδουλίδη - Πομπέο στο περιθώριο της τελευταίας Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
Επιπλέον, η αναβολή της επίσκεψης Μίτσελ στην Κύπρο, που ήταν προγραμματισμένη για την 1η Νοεμβρίου, αποδίδεται στη δυσκολία που υπάρχει να ενταχθεί η Κύπρος στην περιοδεία του Αμερικανού αξιωματούχου στην περιοχή, ενώ προγραμμάτιζε να μεταβεί στη Λευκωσία μετά την επίσκεψή του στη Λευκορωσία. Στη διάρκεια της παραμονής του στις ΗΠΑ, πάντως, ο κ. Χριστοδουλίδης θα συναντηθεί και με την υπό παραίτηση μόνιμη αντιπρόσωπο των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Νίκι Χέιλι.
Η ατζέντα
Ένα από τα βασικά θέματα στην ατζέντα των συζητήσεων Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Μάικ Πομπέο θα είναι τα ενεργειακά. Οι συνεργασίες που επιχειρεί να αναδείξει η Κυβέρνηση έχουν ξεχωριστή θέση στην ημερήσια διάταξη και πλέον το μόνο που απομένει είναι να δούμε αν η πρόθεση των ΗΠΑ να συμμετάσχουν πιο ενεργά στην τριμερή συνεργασία Κύπρου - Ελλάδας και Ισραήλ, είναι μόνο στα λόγια ή έχει και ουσία.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, από το βήμα του Συνεδρίου του «Economist», είπε πως η Κυπριακή Δημοκρατία προωθεί ενεργά τη δημιουργία του διαδρόμου φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου, που θα αναβαθμίσει περαιτέρω τον γεωπολιτικό ρόλο της Κύπρου. Από την άλλη, η αμερικανική κυβέρνηση δίνει μεγάλη σημασία στο θέμα της διαμόρφωσης μιας σοβαρής εναλλακτικής οδού μεταφοράς αερίου, θεωρώντας πως η ανατολική Μεσόγειος μπορεί να καταστεί τέτοια και πλέον «φωνάζει» ότι θέλει να έχει πιο σημαντικό ρόλο στην περιοχή. Οι αποφάσεις που θα ληφθούν -και πιθανόν να ανακοινωθούν- θα καταδείξουν τον βαθμό στον οποίο επενδύουν τελικά οι Αμερικανοί στη συνεργασία με την Κύπρο.
Σημαντικό θέμα που θα τεθεί στο τραπέζι είναι και η διεύρυνση και αναβάθμιση της συνεργασίας ΗΠΑ - ΚΔ, σε διμερές επίπεδο. Μπορεί οι σχέσεις των Αμερικανών με την Τουρκία να έχουν βελτιωθεί, ωστόσο οι επόμενοι μήνες θεωρούνται κρίσιμοι, καθώς υπάρχει ακόμη σημαντικός αριθμός Αμερικανών που είναι φυλακισμένοι, ενώ υπάρχει και το ζήτημα των S400. Η Ουάσιγκτον καλείται να δείξει πόσο επενδύει σε εναλλακτικά σενάρια συνεργασίας με χώρες της περιοχής.
Μεγίστης σημασίας θεωρείται και το ζήτημα της άρσης του εμπάργκο όπλων στην ΚΔ. Άλλωστε, ο Μάικ Πομπέο είναι εκ των συγγραφέων της έκθεσης, η οποία αφορά στην αναβάθμιση της συνεργασίας μεταξύ ΗΠΑ και Κύπρου, που θα υποβληθεί προς τις αρμόδιες επιτροπές της Βουλής και της Γερουσίας.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης και ο Αμερικανός ομόλογός του θα αξιολογήσουν τα θέματα της στρατιωτικής συνεργασίας και συνεργασίας ασφαλείας μεταξύ των δύο χωρών, με τον Κύπριο Υπουργό να περιμένει να ακούσει τι σκέφτονται οι Αμερικανοί σε σχέση με την ενδυνάμωση των στρατιωτικών δυνατοτήτων και δυνατοτήτων ασφαλείας της ΚΔ. Θα αξιολογηθεί, επίσης, κατά πόσον η αμερικανική πολιτική συνάδει με τους συνολικούς στόχους των ΗΠΑ στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Η Λευκωσία αναμένεται να θέσει και το ζήτημα παρουσίας της ΟΥΝΦΙΚΥΠ και ο κ. Χριστοδουλίδης θα περιμένει να ακούσει από τη Νίκι Χέιλι τα δεδομένα του ζητήματος. Η στάση, άλλωστε, της υπό παραίτηση πρέσβεως των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη είναι κομβικής σημασίας, γι’ αυτό και η κυπριακή πλευρά φροντίζει να περάσει τα μηνύματά της.
Δεν θα μπορούσαν, τέλος, να λείψουν από τις συζητήσεις οι σχέσεις με την Τουρκία, οι εντάσεις που καταγράφονται με τις παραβιάσεις της τουρκικής πλευράς, καθώς και η επιθετική ρητορική του Ταγίπ Ερντογάν, ενώ στο τραπέζι θα βρεθεί και το Κυπριακό.