ΜΗΝΑΣ ΧΑΤΖΗΜΗΝΑΣ Ο «πατέρας της Παιδιατρικής» (1920-2012)

Το 1969 ο γιατρός Χατζημηνάς ιδρύει την Παιδιατρική Εταιρεία Κύπρου και εκλέγεται πρώτος πρόεδρός της, ενώ το 1971 πρωτοστάτησε στη δημιουργία του Κυπριακού Κέντρου Θαλασσαιμίας στη Λευκωσία.
Καταγόμενος από τον Άγιο Αμβρόσιο της επαρχίας Κερύνειας και με ιατρικές σπουδές στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο Μηνάς Χατζημηνάς αναλαμβάνει το 1960 τη διεύθυνση του Παιδιατρικού Τμήματος του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας. Με τη δημιουργία της Κυπριακής Δημοκρατίας αναβαθμίζει το Παιδιατρικό Τμήμα και, ταυτόχρονα, καλύπτει τις ανάγκες του Επαρχιακού Νοσοκομείου της Κερύνειας. Αναλαμβάνει, ταυτόχρονα, την παρακολούθηση των παιδιών του Αναρρωτηρίου του Ερυθρού Σταυρού στο χωριό Καράκουμι, που βρίσκεται ανατολικά της πόλης της Κερύνειας. Το 1969 ο γιατρός Χατζημηνάς ιδρύει την Παιδιατρική Εταιρεία Κύπρου και εκλέγεται πρώτος πρόεδρός της.

Ανήσυχος και δημιουργικός χαρακτήρας, ο γιατρός Χατζημηνάς αντιλαμβάνεται ότι η μάστιγα της Θαλασσαιμίας ή αλλιώς Μεσογειακής Αναιμίας, η οποία θέριζε τα παιδιά του νησιού, έπρεπε να αναχαιτιστεί. Το 1971 πρωτοστάτησε στη δημιουργία του Κυπριακού Κέντρου Θαλασσαιμίας στη Λευκωσία.

Οι γονείς των παιδιών με θαλασσαιμία, οι οποίοι αντιμετώπιζαν σοβαρά οικογενειακά και κοινωνικά προβλήματα, δεν επαναπαύθηκαν ποτέ. Στις 14 Μαΐου 1973 συγκεντρώθηκαν στο Α’ Δημοτικό Σχολείο Παλουριώτισσας και ίδρυσαν τον «Σύνδεσμο Γονέων Παιδιών Μεσογειακής Αναιμίας». Στόχος τους ήταν η θεραπευτική αντιμετώπιση της ασθένειας και η ριζική εξάλειψή της. Τότε, «η συμπαράσταση του επιστημονικού κόσμου ήταν σπάνια», αναφέρει με νόημα ο Παγκύπριος Αντιαναιμικός Σύνδεσμος, το 2015, στην ιστοσελίδα του.

Τον Μάρτιο του 1974 οι δραστηριότητές τους άρχισαν να οργανώνονται πάνω σε παγκύπρια βάση, ιδρύοντας τον «Παγκύπριο Αντιαναιμικό Σύνδεσμο», ο οποίος έκτοτε συνέδεσε τη δράση του με την αντιμετώπιση της θαλασσαιμίας. Η ίδρυση του Συνδέσμου συνέπεσε με την υιοθέτηση κυβερνητικού προγράμματος εφαρμογής της προγεννητικής εξέτασης. Η τουρκική εισβολή τον Ιούλιο του 1974 ήρθε, όμως, να αναστείλει και να αναβάλει τις προσπάθειες του Συνδέσμου.

Οι αγώνες τους επανήρχισαν αργότερα, με διαβήματα και εκδηλώσεις, ώστε η Κυβέρνηση να πάρει μέτρα. Ο γιατρός Χατζημηνάς συμπαραστέκεται, και το 1981 εγκαινιάζεται το νεόδμητο κτήριο του Κέντρου Μεσογειακής Αναιμίας στην Ακρόπολη της Λευκωσίας, δίπλα στον χώρο που θα κτιζόταν αργότερα, το 1984, το Νοσοκομείο «Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ’».

Ο γιατρός Χατζημηνάς δεν επαναπαύεται. Το 1984 οργανώνει και ηγείται της εκστρατείας για σωστή ενημέρωση και διαφώτιση του πληθυσμού σχετικά με την κοινωνική πτυχή της νόσου της θαλασσαιμίας. Ταξιδεύει στην ύπαιθρο, συνομιλεί στα καφενεία των χωριών με τους αγρότες και εργάτες, επισκέπτεται τα βράδια, μετά την εργασία τους, τους απλούς ανθρώπους για να τους εξηγήσει, με τη γλώσσα που θα τον καταλάβουν, την προγεννητική πρόληψη της ασθένειας.

Η θετική θέση της Εκκλησίας, και ιδιαίτερα του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου Α’, με την καθιέρωση του προγαμιαίου πιστοποιητικού για την πρόληψη της Μεσογειακής Αναιμίας, συνέβαλε τα μέγιστα στην εκστρατεία του, ώστε «κανένα παιδί να μη γεννιέται στην Κύπρο με τη Μεσογειακή Αναιμία».

Πρωτοπόρος και πάντα ανήσυχος, ο γιατρός Χατζημηνάς ασχολήθηκε, τη δεκαετία 1980, με την οργάνωση προγράμματος εμβολιασμού των παιδιών κατά της ηπατίτιδος Β. Διετέλεσε, επίσης, πρόεδρος της Φιλοτελικής Εταιρείας Κύπρου, καθώς και μέλος της Κυπριακής Νομισματικής Εταιρείας και της Λέσχης Ιπποδρομιών Λευκωσίας.

Το 2004 βραβεύτηκε με το Αριστείο Γραμμάτων, Τεχνών και Επιστημών της Κυπριακής Δημοκρατίας, από τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Τάσσο Παπαδόπουλο. Τον γιατρό Χατζημηνά τίμησαν, επίσης, για τη προσφορά του προς τα παιδιά της Κύπρου, η Παιδιατρική Εταιρεία και οι Ιατρικοί Σύλλογοι Λευκωσίας - Κερύνειας και Λεμεσού, ενώ το 2005, σε ηλικία 85 χρονών, εξέδωσε το βιβλίο «Κύπρος και Θαλασσαιμία».

Ο Μηνάς Χατζημηνάς πέθανε το 2012, σε ηλικία 92 χρονών, αφήνοντας αξιόλογο έργο, ώστε να δικαιολογεί τον χαρακτηρισμό του ως «Πατέρα της Παιδιατρικής» στην Κύπρο.

Πηγή: «Κυπρίων ιατρών έργα, η ιατρική στην Κύπρο 1950 - 2015», του Λάκη Κ. Αναστασιάδη.
Εκδόσεις Εν Τύποις