Γιατί να αυτοδιαλυθεί η Βουλή;

Στα κοινοβουλευτικά συστήματα διακυβέρνησης η διάλυση της Βουλής και η προκήρυξη νέων εκλογών, πριν από τη λήξη της θητείας του Κοινοβουλίου, είναι μια σημαντική πολιτική ενέργεια. Και τούτη διότι διάλυση της Βουλής σημαίνει αυτόματα και διάλυση της Κυβέρνησης. Νέα κυβέρνηση σχηματίζεται με τα δεδομένα του Κοινοβουλίου, που θα προέλθει από τις εκλογές. Στην Κύπρο, γιατί, λοιπόν, να αυτοδιαλυθεί η Βουλή;

Διάλυση της Βουλής συνήθως αποφασίζεται από τον Πρόεδρο της κυβέρνησης κοινοβουλευτικού πολιτεύματος, που διαθέτει την πλειοψηφία στη Βουλή και μπορεί να ζητήσει διάλυση της Βουλής, για κάποιο συγκεκριμένο λόγο. Συνήθως γίνεται όταν η Κυβέρνηση νιώθει ότι η εκλογική της δύναμη στο εκλογικό σώμα έχει αυξηθεί και ελπίζει να αυξήσει την πλειοψηφία της στη Βουλή, ώστε να έχει την εκλογική δύναμη και τη λαϊκή έγκριση για να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις που επιθυμεί και να λάβει έγκριση της πολιτικής της από τον λαό.

Ουδέποτε μια κυβέρνηση, που βρίσκεται σε δυσχερή θέση, θα ζητήσει διάλυση της Βουλής με την πλειοψηφία βουλευτών που διαθέτει. Και τούτο, επειδή μια εκλογική της νίκη και αύξηση της κοινοβουλευτικής της ομάδας δεν είναι πιθανή. Έτσι, στα κοινοβουλευτικά πολιτεύματα συνήθως η Βουλή διαλύεται όταν η Κυβέρνηση νιώθει ισχυρή, ότι το λαϊκό έρεισμά της έχει μεγαλώσει και στοχεύει στην αύξηση ή την επίτευξη αυτοδυναμίας.

Αντίθετα, όταν η αντιπολίτευση έχει σοβαρές διαφορές με την κυβέρνηση, υποβάλλει πρόταση μομφής εναντίον της κυβέρνησης. Αν η πρόταση μομφής συγκεντρώσει την πλειοψηφία των μελών της Βουλής, η κυβέρνηση αναγκάζεται να παραιτηθεί και συνήθως η Βουλή διαλύεται και προκηρύσσονται νέες εκλογές, ώστε να σχηματισθεί νέα κυβέρνηση από το νέο Κοινοβούλιο. Αν η πρόταση μομφής αποτύχει, η κυβέρνηση εξέρχεται ενισχυμένη, έχοντας τη «δεδηλωμένη» υποστήριξη της Βουλής. Στην Κύπρο η Βουλή δεν μπορεί να επηρεάσει τη θητεία της κυβέρνησης, ούτε να προκαλέσει την πτώση της, όταν δεν έχει τη «δεδηλωμένη» υποστήριξη της Βουλής.

Στην Κύπρο το πολίτευμα είναι Προεδρική και όχι Κοινοβουλευτική Δημοκρατία. Στην Κοινοβουλευτική Δημοκρατία διάλυση της Βουλής συνεπάγεται και διάλυση της Κυβέρνησης. Στην Προεδρική Δημοκρατία διάλυση της Βουλής δεν έχει καμιά επίδραση πάνω στην Κυβέρνηση, τον Πρόεδρο και το Υπουργικό του Συμβούλιο. Στην Κοινοβουλευτική Δημοκρατία η διάλυση της Βουλής και η διενέργεια εκλογών θέτει υπό κρίση και την Κυβέρνηση. Ο λαός εγκρίνει ή απορρίπτει την Κυβέρνηση, την πολιτική και τις πράξεις της. Στην Προεδρική Δημοκρατία ποιους θα κρίνει ο λαός; Τους βουλευτές;

Το πόρισμα λέει ότι για την περίοδο προ του 2013 έχουν και τα κόμματα ευθύνη για το κατάντημα του Συνεργατισμού. Αν, τώρα, διαλυθεί η Βουλή, είναι φυσικό ότι τα κόμματα θα πάρουν περίπου τα ποσοστά τους και θα εκλέξουν περίπου τους ίδιους βουλευτές. Αναλαμβάνουν, έτσι, καμιά ευθύνη ή δέχονται μομφή για το κατάντημα του Συνεργατισμού; Φυσικά, όχι.

Το πόρισμα κατανέμει τις μεγαλύτερες ευθύνες για το κατάντημα του Συνεργατισμού στον Υπουργό Οικονομικών και στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Σε μια χώρα στην οποία ανθεί η ευθιξία, έπρεπε να είχε παραιτηθεί ο Υπουργός. Και αν ο Πρόεδρος ζητούσε δικαίωση και της Κυβέρνησης και του Υπουργού του, μπορούσε να παραιτηθεί, να προκηρυχθούν προεδρικές εκλογές και να ζητήσει ανανέωση της λαϊκής εντολής, δηλαδή έγκριση της πολιτικής και των ενεργειών του. Σε τέτοια περίπτωση θα ήταν μια ορθή λύση και η αυτοδιάλυση της Βουλής.

Με τις σημερινές συνθήκες και με τη θέση και τις δηλώσεις του Υπουργού και του Προέδρου η πρόταση για διάλυση της Βουλής είναι ένα φουσκωμένο επικοινωνιακό μπαλόνι, που ήδη έχει αυτοδιαλυθεί, μόλις βγήκε στο φως και στην ατμόσφαιρα. Έστω κι αν κάποιοι τού φυσούν για να κινείται στον αέρα, ώσπου να παρέλθει η μπόρα και τα σύννεφα που προξένησε το πόρισμα.