Οι ασθενείς ως έσοδα και το αύριο του ΓεΣΥ
Με αφορμή τη μεσοβδόμαδη διάσκεψη της ΟΣΑΚ, με μότο «Οι ασθενείς δεν είναι έσοδα, η Υγεία δεν είναι ισολογισμός», εγείρονται ζητήματα ως προς την επόμενη μέρα του ΓεΣΥ, τόσο από πλευράς δαπανών και προϋπολογισμού αλλά κυρίως σε ό,τι αφορά την ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχονται, με επίκεντρο τους χρόνιους πάσχοντες
Το Γενικό Σύστημα Υγείας μονοπωλεί, όπως είναι φυσικό, τον τομέα της Υγείας, με την Ομοσπονδία Συνδέσμου Ασθενών Κύπρου (ΟΣΑΚ) να επιχειρεί να στείλει ηχηρό και ξεκάθαρο μήνυμα σε πολιτειακούς αξιωματούχους και αρμόδιους φορείς. Αυτό ανέφερε μιλώντας στη «Σημερινή» και ο Μάριος Κουλούμας, πρόεδρος της ΟΣΑΚ, δίνοντας το στίγμα του γύρω από την λάθος κατεύθυνση στην οποία κινείται η συζήτηση γύρω από το ΓεΣΥ. «Η υγεία δεν είναι λεφτά, το να συζητάμε καθημερινά εδώ και μήνες μόνο για λεφτά, προϋπολογισμούς, δαπάνες και μαύρες τρύπες δεν ωφελεί, ώς εδώ!», δήλωσε χαρακτηριστικά, τονίζοντας πως κύριο μέλημα θα πρέπει να αποτελεί η παροχή ισότιμων ποιοτικών υπηρεσιών υγείας στον Κύπριο πολίτη. Υπογράμμισε, δε, ότι στο επίκεντρο θα πρέπει να βρίσκονται οι χρόνια πάσχοντες, αφού αυτοί σε βάθος χρόνου αδυνατούν ν’ αντεπεξέλθουν στα χρόνια βάρη.
Οι πυλώνες γύρω από τις ποιοτικές υπηρεσίες Υγείας
Τι εννοούμε, όμως, όταν λέμε ποιότητα υπηρεσιών; Σύμφωνα με τον ΟΣΑΚ και τον πρόεδρό του, αυτή διαχωρίζεται σε τρεις πυλώνες: Την πρόσβαση, την απόδοση αλλά και το αποτέλεσμα. Όσον αφορά την πρόσβαση, θα πρέπει απαραίτητα να εξασφαλίζεται η ισότιμη πρόσβαση όλων των ασθενών ανεξαρτήτως του πού διαμένουν, τι ηλικία έχουν, τι ζήτημα αντιμετωπίζουν, ενώ παράλληλα, ο κ. Κουλούμας, αναφερόμενος και στην κυριολεκτική έννοια, τόνισε πως τα ιατρεία θα πρέπει να είναι προσβάσιμα σε ηλικιωμένους ή άτομα με αναπηρία. Ιδιαίτερα σημαντικό θεωρείται το κομμάτι που αφορά τις λίστες αναμονής, με τον ΟΣΑΚ να ζητά όπως καθοριστεί μέσω πρωτοκόλλου ένα ποσοστό (10-20%) των ημερήσιων ραντεβού -για συγκεκριμένες ειδικότητες- για να εξυπηρετούνται τα επείγοντα, ενώ υπογραμμίζεται πως ο χρόνος αναμονής θα πρέπει να καθοριστεί στις 24 ώρες για τα επείγοντα και τις 72 ώρες για μη επείγοντα.
Στον τομέα της απόδοσης στάθηκε στην αύξηση της ποιότητας με μεγαλύτερους πόρους, ενώ ιδιαίτερη μνεία έγινε στο γεγονός ότι ο μέγιστος αριθμός ασθενών που μπορεί να εξετάσει ένας γιατρός ανά ημέρα δεν είναι κεκτημένο δικαίωμα προς εξάντληση, αλλά πλαφόν. Σε ό,τι αφορά το αποτέλεσμα, η συζήτηση με τον Μάριο Κουλούμα περιστράφηκε γύρω από τις διαδικασίες ελέγχου και αξιολόγησης. «Οι κανονισμοί είναι οριζόντιοι, αυτό είναι λάθος. Σου λέει μπορείς, παραδείγματος χάριν, να κάνεις 10 κολονοσκοπήσεις τον μήνα. Έστω ότι τις έκανε. Έπρεπε να τις κάνει; Δικαιολογούνται; Έγιναν σωστά; Ανάρρωσε ο ασθενής; Κάποιος πρέπει να ελέγξει», τόνισε.
Πολλά τα ανοιχτά μέτωπα
Εκτός από τους πυλώνες, όμως, υπάρχει σωρεία ζητημάτων που απασχολούν τους ασθενείς και κάνουν τις υπηρεσίες να απέχουν παρασάγγας του ιδεατού. Πρόσβαση σε καινοτόμα φάρμακα υπάρχει σε έναν βαθμό, όμως όχι σε όλα. Στον τομέα της περίθαλψης δεν υπάρχει ικανοποιητικό ποσοστό, λέει ο ΟΣΑΚ, πρέπει να είναι προσβάσιμα όλα. Εν συνεχεία νοσοκομειακά, υπάρχουν πολλά παράπονα χρόνιων παθόντων ή ηλικιωμένων υψηλής νοσηρότητας, που δεν γίνονται δεκτοί σε ιδιωτικά νοσηλευτήρια μέσω διαφόρων προφάσεων -αφού δεν θεωρούνται επικερδή περιστατικά- και στέλνονται στον ΟΚΥπΥ. Φάκελος ΤΑΕΠ, αφού, παρά τις εξαγγελίες, ο ΟΑΥ πληρώνει, όμως ποιοτικές υπηρεσίες δεν προσφέρονται.
Ναι μεν… αλλά από τον ΟΑΥ
Στη «Σημερινή» μίλησε και ο Αναπληρωτής Διευθυντής του ΟΑΥ, κ. Άθως Τσιντωνίδης, ο οποίος, κληθείς να σχολιάσει το «καμπανάκι» από πλευράς ασθενών, συμφώνησε ότι «ναι, συμφωνούμε απόλυτα, δεν είναι λεφτά οι ασθενείς. Όμως δυστυχώς χρειαζόμαστε τα χρήματα για να δουλέψει το σύστημα». Πρόσθεσε πως ο ΟΑΥ ως οργανισμός αφουγκράζεται τις ανησυχίες του ΟΣΑΚ φέρνοντας ως παράδειγμα τις λίστες αναμονής, ενώ τόνισε πως συμφωνεί με την εισήγηση για πρωτόκολλο επειγόντων περιστατικών. Παράλληλα ο κ. Τσιντωνίδης επεξήγησε πως μέρος του προβλήματος αποτελεί η μη εκμετάλλευση των προσωπικών ιατρών, αφού πάρα πολλοί ασθενείς ζητούν παραπεμπτικό για ειδικό ιατρό. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ένα τεράστιο ποσοστό (90%) των ειδικών ιατρών να μην περιορίζονται στα εξειδικευμένα καθήκοντά τους δημιουργώντας ντόμινο. «Όλοι φέρουμε μέρος της ευθύνης», πρόσθεσε. Όσον αφορά τους ελέγχους, ο Αν. Γεν. Διευθυντής του ΟΑΥ δήλωσε πως λαμβάνονται αφενός διάφορα μέτρα, όπως η ποιοτική τεκμηρίωση των παραπεμπτικών, οι επί τόπου έλεγχοι, η φύση των απαιτήσεων που υποβάλλονται, όμως αφετέρου δεν μπορεί ο ΟΑΥ να ελέγξει την ποιότητα της φροντίδας.
Πάζαρος: Ευθύνες και στον ΟΑΥ - «Οι λίγοι να ξεκουμπιστούν»
Για το θέμα τοποθετήθηκε στη «Σημερινή» και το μέλος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Υγείας και βουλευτής του ΔΗΣΥ, Χαράλαμπος Πάζαρος. Αρχικά ανέφερε πως το Γενικό Σύστημα Υγείας είναι η μεγαλύτερη κοινωνική προσφορά προς τον πολίτη από ιδρύσεως της Κυπριακής Δημοκρατίας, προσθέτοντας πως έχει δημιουργηθεί για να προσφέρει ισότιμη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας στον κάθε πολίτη ξεχωριστά: νέους, ηλικιωμένους, συνταξιούχους, χαμηλόμισθους, χρόνιους ασθενείς, άνεργους. Παραδέχθηκε πως σαφέστατα το ΓεΣΥ ως σύστημα παρουσιάζει κενά, αδυναμίες και στρεβλώσεις, όμως τόνισε πως στόχος όλων είναι η ανάδειξή τους με μοναδικό σκοπό τη βελτιστοποίηση του συστήματος. Σε αυτό το κομμάτι η Βουλή έχει και χρέος και ρόλο. Υπενθύμισε, παράλληλα, την πρόνοια στη νομοθεσία του ΓεΣΥ, αφού στα τρία χρόνια θα επαναξιολογηθεί και, οποιαδήποτε στρέβλωση παρατηρηθεί, θα διορθωθεί. Ευθύνες, σύμφωνα με τον Χαράλαμπο Πάζαρο, φέρει και ο ΟΑΥ, ο οποίος οφείλει να εντοπίσει αυτούς τους λίγους ιατρούς που εκμεταλλεύονται τα κενά πλουτίζοντας εις βάρος των πολιτών και προσβάλλοντας τον όρκο του Ιπποκράτη που έδωσαν, αλλά και την πλειοψηφία των συναδέλφων τους. «Αυτοί οι λίγοι πρέπει να ξεκουμπιστούν», ήταν η καταληκτική του τοποθέτηση.