Η Κύπρος ως στρατηγικός προορισμός για Εξαγορές και Συγχωνεύσεις (Ε&Σ)

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια σταδιακή αλλά και σταθερή αύξηση σε Εξαγορές και Συγχωνεύσεις (Ε&Σ) στην Κύπρο, καθιστώντας τη χώρα ολοένα και πιο ελκυστική για διεθνείς επενδυτές. Η Κύπρος αποτελεί ελκυστικό προορισμό για Ε&Σ, αξιοποιώντας τη στρατηγικά γεωγραφική της θέση, την επιτάχυνση της οικονομίας στην ψηφιακή μετάβαση, το ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς και την αναβαθμισμένη πιστοληπτική της αξιολόγηση. Καθώς το παγκόσμιο επιχειρηματικό περιβάλλον εξελίσσεται, η Κύπρος διαρκώς αναβαθμίζει τη θέση της ως προορισμού για διεθνείς επενδυτές μέσω των αυξανόμενων διασυνοριακών Εξαγορών και Συγχωνεύσεων (Ε&Σ).

Επιπλέον, η χώρα τα τελευταία χρόνια καταγράφει σημαντικές εξελίξεις στους τομείς της Τεχνολογίας, της Υγείας και της Ενέργειας. Οι επενδύσεις σε startups σε κλάδους όπως FinTech, HealthTech και EnergyTech υπογραμμίζουν το αναπτυσσόμενο τεχνολογικό οικοσύστημα της Κύπρου, ενώ στρατηγικές εξαγορές οδηγούν σε εξίσου σημαντικές βελτιώσεις σε διάφορους τομείς της οικονομίας, όπως τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τον ευρύτερο κλάδο της Υγείας, αλλά και τον τουρισμό.

Η αυξανόμενη παρουσία διεθνών private equity και venture capital funds υπογραμμίζει την ανερχόμενη θέση της Κύπρου στον παγκόσμιο χάρτη των Ε&Σ

Αυτές οι εξελίξεις έχουν ενισχύσει την προσέλκυση ξένων επενδύσεων, οδηγώντας σε διεθνείς εξαγορές εταιρειών στην Κύπρο μέσω διασυνοριακών συμφωνιών Ε&Σ. Ενδεικτικά, η Globeducate, ένας διεθνής όμιλος εκπαίδευσης K-12, επεκτάθηκε στην Κύπρο με την εξαγορά της PASCAL Education το 2022, ομίλου αγγλόφωνων και δίγλωσσων σχολείων στην Κύπρο. Μεταγενέστερα, τον Σεπτέμβριο του 2024, η Globeducate προχώρησε σε μία ακόμα στρατηγική εξαγορά, αυτήν τη φορά της Εκπαιδευτικής Ομάδας ΟΛΥΜΠΙΟΝ Σχολή. Επιπλέον, η Galileo Global Education ενίσχυσε τη θέση της στον ευρωπαϊκό εκπαιδευτικό τομέα με την εξαγορά του European University Cyprus. Αυτές οι επενδύσεις συνεισέφεραν στην καθιέρωση της Κύπρου ως ενός σημαντικού προορισμού για επενδύσεις στον εκπαιδευτικό τομέα. Παράλληλα, στον τομέα της Υγείας, η CVC Capital Partners εξαγόρασε μέσω της θυγατρικής της, Hellenic Healthcare Group, τα νοσοκομεία Απολλώνειο και Αρεταίειο, και πιο πρόσφατα εξαγόρασε το 50% του American Medical Center (AMC). Επιπρόσθετα, στον τομέα του λιανεμπορίου, ο Όμιλος Σκλαβενίτης ενίσχυσε την παρουσία του στην Κύπρο με την εξαγορά των Υπεραγορών Παπαντωνίου.

Επίσης παρατηρείται η ανάδειξη του ρόλου των venture capital (VC) funds, τα οποία έχουν αρχίσει να επενδύουν όλο και περισσότερο στην Κύπρο και σε νεοφυείς επιχειρήσεις, αποτελώντας έναν ανερχόμενο παράγοντα στο τοπίο των Ε&Σ. Η GEM Capital, ένα VC fund που δραστηριοποιείται σε διεθνές επίπεδο αλλά με έδρα την Κύπρο, έχει καθιερωθεί ως καθοριστικός παράγοντας στον τομέα αυτό, επενδύοντας σημαντικά σε νεοφυείς επιχειρήσεις, ιδιαίτερα στους τομείς του gaming και της τεχνολογίας. Το 2023, η GEM ανακοίνωσε ότι δέσμευσε €45 εκατομμύρια για επενδύσεις σε gaming studios στην Ανατολική Ευρώπη, εστιάζοντας σε pre-seed, seed και Series A χρηματοδοτήσεις. Αυτή η στρατηγική οδήγησε σε σημαντικές επενδύσεις στην Κύπρο τα τελευταία χρόνια, συμβάλλοντας στην ταχεία ανάπτυξη τοπικών startups. Οι στοχευμένες αυτές επενδύσεις έχουν επίσης ενισχύσει τη θέση της Κύπρου ως εξέχοντος παίκτη στις ευρωπαϊκές βιομηχανίες gaming και τεχνολογίας.

Αναμένεται ότι η αυξημένη δραστηριότητα στις Ε&Σ, ιδιαίτερα στις διασυνοριακές συναλλαγές που αφορούν την Κύπρο, θα συνεχίσει να αυξάνεται, ενισχυόμενη από κυβερνητικές πρωτοβουλίες, όπως το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, που έχει εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τον Αύγουστο του 2023, το Υπουργικό Συμβούλιο της Κύπρου ενέκρινε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης, το οποίο στοχεύει στην προώθηση Eξαγορών και Συγχωνεύσεων μεταξύ μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Το σχέδιο αυτό δεν περιορίζεται μόνο στην παροχή κινήτρων για εξαγορές και συγχωνεύσεις, αλλά περιλαμβάνει επίσης την απλοποίηση του νομικού πλαισίου και των διαδικασιών που τις διέπουν. Επιπλέον, προτείνει τη μείωση της γραφειοκρατίας και των διοικητικών βαρών, καθώς και την καλλιέργεια μιας κουλτούρας συνεργασίας και επικοινωνίας. Μέσα από πρωτοβουλίες όπως εκπαιδευτικά σεμινάρια, σχέδια επικοινωνίας και την προβολή βέλτιστων πρακτικών, το σχέδιο δράσης φιλοδοξεί να ενισχύσει τη δυναμική των κυπριακών επιχειρήσεων τόσο στην τοπική όσο και στη διεθνή αγορά.

Σε τέτοιες συναλλαγές Ε&Σ, οι σύμβουλοι έχουν κρίσιμο ρόλο, παρέχοντας εξειδικευμένες γνώσεις και αξιοποιώντας τα ευρεία δίκτυά τους για τη σύνδεση τοπικών επιχειρήσεων με διεθνείς επενδυτές. Διαχειρίζονται την πολυπλοκότητα των πολυδικαιοδοτικών συμφωνιών, διασφαλίζοντας τη συμμόρφωση με τα διαφορετικά κανονιστικά πλαίσια και βελτιστοποιώντας τις δομές των συμφωνιών. Παράλληλα συμβάλλουν στην επίλυση πολύπλοκων οικονομικών, νομικών και φορολογικών θεμάτων που προκύπτουν σε διασυνοριακές συναλλαγές, παρέχοντας λύσεις που ευθυγραμμίζονται με τις τοπικές και διεθνείς επιχειρηματικές απαιτήσεις. Με τη βοήθειά τους, οι συναλλαγές γίνονται πιο ομαλές και αποδοτικές, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα και την επιτυχία των συμφωνιών.

Συμπερασματικά, η Κύπρος, παρά το μικρό της μέγεθος, έχει καταφέρει να αναδειχθεί σε σημαντικό προορισμό για διασυνοριακές επενδύσεις. Οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις, οι στοχευμένες επενδύσεις και οι υποστηρικτικές κυβερνητικές πρωτοβουλίες έχουν διαδραματίσει καίριο ρόλο στη διαμόρφωση ενός ελκυστικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Η αυξανόμενη παρουσία διεθνών private equity και venture capital funds υπογραμμίζει την ανερχόμενη θέση της Κύπρου στον παγκόσμιο χάρτη των Ε&Σ. Καθώς η χώρα συνεχίζει να επενδύει στην αναβάθμιση των υποδομών και των διαδικασιών της, οι προοπτικές για περαιτέρω ανάπτυξη των διασυνοριακών συναλλαγών Ε&Σ φαίνονται εξαιρετικά ευοίωνες.

* Manager, Deal Advisory, KPMG Limited

** Team Member, Deal Advisory, KPMG Limited