Η ΕΕ στα βήματα του Όρμπαν για το Μεταναστευτικό - Δυναμίτες στα θεμέλια του Σένγκεν

Η απόφαση της Γερμανίας να επιβάλει ελέγχους στα σύνορά της λόγω του μεταναστευτικού απειλεί τη Συνθήκη του Σένγκεν. Το πρόβλημα γίνεται οξύτερο, διότι μάλλον ακολουθούν και άλλες χώρες για να οικοδομήσουν ένα φρούριο άμυνας. Τελικώς, ως φαίνεται, η Ευρώπη ακολουθεί τα βήματα του Ούγγρου Πρωθυπουργού, Βίκτωρ Όρμπαν, ο οποίος πρώτος είχε κλείσει τα σύνορα της χώρας του για ν’ αντιμετωπίσει το μεταναστευτικό και είχε βρεθεί στον κυκλώνα τρομερών αντιδράσεων. Στην Ελλάδα αναμένεται νέο κύμα μεταναστευτικού ρεύματος και προσφύγων. Γίνεται λόγος για 15 χιλιάδες, που θα επιστρέψουν από τη Γερμανία, τους οποίους το Βερολίνο στέλνει πίσω στην πρώτη χώρα εισόδου της ΕΕ, δηλαδή την Ελλάδα. Μάλιστα, ο Έλληνας Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ζήτησε αυτό που πολλάκις η «Σ» είχε διατυπώσει μέσω αρθρογραφίας της, την ενεργοποίηση της συμφωνίας επανεισδοχής με την Τουρκία ως πρώτης χώρας εισόδου μεταναστευτικών ρευμάτων, για να μπορεί ο ίδιος να επιστρέφει τους μετανάστες και τους πρόσφυγες που περνούν στην Ελλάδα πίσω στην πρώτη χώρα εισόδου, δηλαδή την Τουρκία. Η Κύπρος αντιμετωπίζει οξύτατο πρόβλημα και είναι πρωταθλήτρια στο μεταναστευτικό, χωρίς ακόμα όμως η Κυβέρνηση και ο Υφυπουργός Μετανάστευσης να αξιώσουν επίσημα από την Τουρκία την εφαρμογή συμφωνίας επανεισδοχής. Μια τέτοια κίνηση σκοντάφτει, όπως φαίνεται, στο γεγονός ότι η Τουρκία δεν αναγνωρίζει την ΚΔ. Από την άλλη, όμως, είναι μια κίνηση πίεσης επί της Άγκυρας για την αναγνώριση της ΚΔ μέσω της ΕΕ. Πού κωλύεται ο Πρόεδρος και ο Υφυπουργός Μετανάστευσης;

Η στάση της Γερμανίας

Η Γερμανία ανακοίνωσε την επαναφορά των ελέγχων στα χερσαία σύνορά της, προκειμένου να περιορίσει την παράτυπη μετανάστευση.

Η αλλαγή στάσης της Γερμανίας φαίνεται ότι υπαγορεύτηκε από εσωτερικές πιέσεις. Μια σειρά επιθέσεων, με αποκορύφωμα δύο δολοφονικά χτυπήματα στις πόλεις Μάνχαϊμ και Σόλινγκεν, ώθησαν την κυβέρνηση της χώρας να λάβει πιο δραστικά μέτρα. Οι επιθέσεις αυτές προκάλεσαν μεγάλη ανησυχία για την εθνική ασφάλεια, οδηγώντας στη λήψη έκτακτων μέτρων, συμπεριλαμβανομένης της απέλασης 28 Αφγανών υπηκόων και της επαναφοράς συνοριακών ελέγχων στα χερσαία σύνορα από τις 16 Σεπτεμβρίου. Την ίδια ώρα, μειώθηκαν τα επιδόματα για ορισμένους πρόσφυγες.

Άλλες ευρωπαϊκές χώρες ακολουθούν

Η Γερμανία δεν είναι η μόνη χώρα που υιοθετεί αυστηρότερα μέτρα για τον έλεγχο των συνόρων της. Η Αυστρία έχει επίσης επαναφέρει τους συνοριακούς ελέγχους στα σύνορα με τη Σλοβακία, την Τσεχική Δημοκρατία, τη Σλοβενία και την Ουγγαρία, επικαλούμενη αυξημένες πιέσεις στο σύστημα ασύλου της και απειλές για την ασφάλεια που σχετίζονται με τη σύγκρουση στην Ουκρανία. Οι έλεγχοι αυτοί αναμένεται να διαρκέσουν τουλάχιστον μέχρι το τέλος του χρόνου, ανάλογα με τις εξελίξεις.

Η Γαλλία, από την πλευρά της, έχει εφαρμόσει συνοριακούς ελέγχους με χώρες της Zώνης Σένγκεν μέχρι τις 31 Οκτωβρίου, ενώ η Ιταλία έχει παρατείνει τους ελέγχους με τη Σλοβενία μέχρι τον Δεκέμβριο, επικαλούμενη ανησυχίες για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Παράλληλα, η Δανία και η Νορβηγία έχουν επιβάλει ελέγχους στα σύνορά τους, με τη Δανία να επικαλείται απειλές για την ασφάλεια από τη σύγκρουση στη Γάζα και τη Νορβηγία να ανησυχεί για τις κατασκοπευτικές επιχειρήσεις της Ρωσίας.

Παράλληλα, η Σλοβενία επανέφερε ελέγχους στα σύνορά της με την Κροατία και την Ουγγαρία, επικαλούμενη αυξημένες απειλές από τη Μέση Ανατολή και το οργανωμένο έγκλημα στα Βαλκάνια, ενώ η Σουηδία ενίσχυσε τους ελέγχους της ως απάντηση στους αυξημένους κινδύνους βίας μετά τη σύγκρουση στη Γάζα. Η Φινλανδία, από την άλλη, έχει κλείσει επ’ αόριστον τους σταθμούς διέλευσης στα σύνορά της με τη Ρωσία, καταγγέλλοντας ότι η αύξηση των αιτούντων άσυλο συντονίζεται από τη Μόσχα.

Στην Ολλανδία, η κυβέρνηση ζήτησε από την ΕΕ εξαίρεση από τους κανόνες για τη μετανάστευση, προκειμένου να περιορίσει τις ανεπιθύμητες αφίξεις, ενώ στην Ισπανία, ανησυχία προκαλεί η προσπάθεια μεταναστών από το Μαρόκο να εισέλθουν παράνομα στη χώρα μέσω των συνόρων της Θέουτα.

Αντίδραση και επικρίσεις

Οι αλλαγές στις πολιτικές ελέγχου των συνόρων έχουν προκαλέσει αντιδράσεις εντός και εκτός των χωρών που τις εφαρμόζουν.

Αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέφρασαν ανησυχίες για τον κίνδυνο που δημιουργούν οι μονομερείς ενέργειες από τα κράτη μέλη, τονίζοντας ότι οι ασυντόνιστες πολιτικές μπορεί να προκαλέσουν διαταραχές στα ταξίδια και το εμπόριο εντός της Ζώνης Σένγκεν. Η ΕΕ προτρέπει τα κράτη μέλη να συνεργαστούν προκειμένου να αποφευχθεί η διατάραξη των αρχών της ελεύθερης διακίνησης, που αποτελεί κεντρικό πυλώνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ζώνης Σένγκεν.

Ωστόσο, υποστηρικτές της ιδέας για μια «Ευρώπη φρούριο» χαιρέτισαν την αλλαγή πολιτικής στο μεταναστευτικό.

Η θέση της Αθήνας

Ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας έχει ήδη ξεκαθαρίσει την πρόθεση της Ελλάδας να μην επιτρέψει, το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Γερμανία να μετακυλιστεί σε άλλες χώρες.

Προφανώς, η Αθήνα δεν επιθυμεί να έρθει σε ευθεία αντιπαράθεση με το Βερολίνο. Στόχος είναι να υπάρξει ευρωπαϊκή αλληλεγγύη για την αντιμετώπιση του μεταναστευτικού. Αυτό είναι και το μήνυμα που εξέπεμψε ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Νίκος Παναγιωτόπουλος, στον Γερμανό Υφυπουργό Εσωτερικών, Μπερντ Κρόσερ, καθώς η Ελλάδα αντιμετωπίζει δυσανάλογες πιέσεις, ως χώρα πρώτης εισόδου.

Η στάση της Κύπρου

Αναμφίβολα, τα μέτρα που έχει λάβει αρχικά η Γερμανία, και κατ’ επέκτασιν κι άλλες χώρες της ΕΕ, καταδεικνύουν τη σοβαρότητα του μεταναστευτικού ζητήματος στον ευρωπαϊκό χώρο.

Όπως ανέφερε πηγή από το Υφυπουργείο Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας στη «Σημερινή», η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει τη θέση του ότι το μεταναστευτικό πρέπει να αντιμετωπιστεί συνολικά και ενιαία από την ΕΕ, ούτως ώστε να διασφαλιστούν τα συμφέροντα των κρατών-μελών.

Θα επιδιώξει, μάλιστα, συνεργασία με την ΕΕ και τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο.

Θεωρεί, επίσης, ότι θα πρέπει να εφαρμοστούν οι προβλέψεις του συμφώνου για αυστηρότερο έλεγχο των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ και τη λήψη μέτρων αλληλεγγύης, ούτως ώστε να μην επιβαρύνονται δυσανάλογα τα κράτη πρώτης γραμμής, όπως η Κύπρος.

Ίδια πηγή αναφέρει πως θα πρέπει να διαφανεί κατά πόσον τα μέτρα αυτά είναι προσωρινά ή θα διατηρηθούν σε βάθος χρόνου, ενώ, όπως σημειώνει, προς το παρόν δεν φαίνεται να επηρεάζεται η Κυπριακή Δημοκρατία. Εξάλλου, επισημαίνει ότι η Γερμανία δεν έχει απαγορεύσει πλήρως την είσοδο σε μετανάστες, αλλά έχει εισαγάγει αυστηρότερους ελέγχους.

Το Υπουργείο βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με την ΕΕ και θα παρακολουθεί την εξέλιξη του ζητήματος, με σκοπό να αποφευχθούν πιθανές αρνητικές συνέπειες για την Κυπριακή Δημοκρατία στο μέλλον.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι περιπτώσεις των χωρών αυτών είναι διαφορετικές, καθώς οι περισσότερες ανήκουν στη Ζώνη Σέγκεν, όπου επιτρέπεται η διακίνηση χωρίς ελέγχους.

Παρ’ όλα αυτά, η Κυπριακή Δημοκρατία ήδη επιτηρεί τα θαλάσσια σύνορά της, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν ροές μεταναστών από τη θάλασσα τούς τελευταίους μήνες.

Η «Σημερινή» έλαβε διαβεβαιώσεις ότι, σε σχέση με την Πράσινη Γραμμή, η οποία βεβαίως δεν αποτελεί σύνορο, η Δημοκρατία θα συνεχίσει την επιτήρηση με σκοπό την παρεμπόδιση παράτυπων μεταναστών που επιχειρούν να περάσουν στις ελεύθερες περιοχές μέσω κατεχομένων.