Η ιδεολογική χρεoκοπία της Αριστεράς στη Δύση

Τα τελευταία χρόνια, τα δεξιά εθνικιστικά, «πατριωτικά», όπως αυτοαποκαλούνται, κόμματα κερδίζουν έδαφος σε ολόκληρη την Ευρώπη. Οι εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το καλοκαίρι του 2024 και άλλες εθνικές εκλογές επιβεβαιώνουν την άνοδό τους, που αποκορυφώθηκε και με την επανεκλογή Τραμπ και του Κινήματος MAGA στις ΗΠΑ. Την ίδια ώρα, τα προηγουμένως επιτυχημένα κεντροαριστερά κόμματα περνούν από τη μια δραματική εκλογική ήττα σε άλλη. Η Αριστερά είναι πλέον πολυδιασπασμένη σε διαφορετικά μέρη, όσα είναι μάλλον και φύλα που υποστηρίζει ότι υπάρχουν.

Η κατρακύλα με στατιστικά

Η δημοτικότητα των αριστερών πολιτικών κομμάτων παγκοσμίως βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Ψυχρό Πόλεμο, σύμφωνα με ανάλυση πρόσφατων εκλογών. Σύμφωνα με τα δεδομένα από 73 δημοκρατικές εκλογές, τα αριστερά κόμματα εξασφάλισαν κατά μέσο όρο μόλις 45% των ψήφων το περασμένο έτος, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Δυτική Ευρώπη το ποσοστό ήταν ακόμη χαμηλότερο, στο 42%.

Η κατάρρευση της δημοτικότητας της Αριστεράς συνδέεται με την εντυπωσιακή νίκη του Ντόναλντ Τραμπ στις εκλογές. Ο Τραμπ κέρδισε τη λαϊκή ψήφο με 77 εκατομμύρια ψήφους, έναντι των 75 εκατομμυρίων της Δημοκρατικής αντιπάλου του, Κάμαλα Χάρις.

Το δεξιό πολιτικό ρεύμα επικράτησε με μέσο όρο 57% των ψήφων, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη διαφορά από το 1990. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η τάση της μειούμενης δημοτικότητας της Αριστεράς θα συνεχιστεί, με προβλέψεις για απώλειες στις επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις στον Καναδά, την Αυστραλία και τη Γερμανία.

Στον Καναδά, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο Συντηρητικός ηγέτης Πιερ Πουαλιέβρ είναι φαβορί να διαδεχθεί τον Πρωθυπουργό Τζάστιν Τριντό, ο οποίος παραιτήθηκε πρόσφατα. Αντίστοιχα, στην Αυστραλία, το Συντηρητικό κόμμα προηγείται έναντι της προοδευτικής κυβέρνησης ενόψει των προγραμματισμένων εκλογών.

Η στροφή της εργατικής τάξης προς τη Δεξιά δεν περιορίζεται στις ΗΠΑ. Στη Γαλλία, την Αυστρία, τη Γερμανία και την Πολωνία, δεξιά και λαϊκιστικά κόμματα κερδίζουν σημαντική στήριξη από τους εργαζομένους, αξιοποιώντας πολιτικές υπέρ της οικονομικής ενίσχυσης και θέματα εθνικής ταυτότητας.

Στην Πολωνία, το δεξιό PiS υιοθέτησε πολιτικές παραδοσιακά συνδεδεμένες με την κεντροαριστερά, όπως η αύξηση του κατώτατου μισθού και η στήριξη οικογενειών, κερδίζοντας την εμπιστοσύνη της εργατικής τάξης. Αντίθετα, οι εργαζόμενοι θεωρούν την Κεντροαριστερά αποκομμένη, ταυτίζοντάς την με ατζέντες που δεν αφορούν άμεσα την καθημερινότητά τους, όπως τα δικαιώματα LGBTQ+.

Οι λόγοι της πολιτικής χρεοκοπίας

Οι λόγοι για την άνοδο της Δεξιάς και παράλληλα της υποχώρησης της Αριστεράς αφορούν κυρίως τις πολιτικές για τη μετανάστευση στις ΗΠΑ και σε μέρη της Ευρώπης, καθώς και τρεις κύριες τάσεις: τη μείωση της οργανωμένης εργατικής τάξης λόγω παγκοσμιοποίησης, την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση της πολιτικής ταυτότητας από τη δεξιά και τη διάσπαση των αριστερών δυνάμεων.

Η παγκοσμιοποίηση ενθαρρύνει τις επιχειρήσεις να μεταφέρουν την παραγωγή τους σε χώρες όπου η εργασία είναι φθηνότερη. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση των βιομηχανικών θέσεων εργασίας σε ανεπτυγμένες χώρες, που αποτελούσαν τον πυρήνα της οργανωμένης εργατικής τάξης.

Επιπλέον βιομηχανικοί τομείς όπως η χαλυβουργία, η αυτοκινητοβιομηχανία και οι κατασκευές έχουν μειωθεί δραστικά σε πολλές Δυτικές χώρες, αφήνοντας τους εργαζομένους σε αυτούς τους τομείς χωρίς εργασιακή σταθερότητα και τη δυνατότητα συνδικαλιστικής οργάνωσης.

Σε αυτό το πλαίσιο, πολυεθνικές εταιρείες συχνά προσλαμβάνουν εργαζομένους μέσω συμβάσεων μερικής απασχόλησης ή προσωρινής εργασίας, περιορίζοντας τη δυνατότητα συνδικαλιστικής δράσης.

Οι εργαζόμενοι στις ανεπτυγμένες χώρες ανταγωνίζονται εργαζομένους από χώρες με πολύ χαμηλότερους μισθούς. Αυτό μειώνει τη διαπραγματευτική ισχύ της εργατικής τάξης για καλύτερους μισθούς και συνθήκες εργασίας.

Η σημασία της τεχνολογικής εξέλιξης

Η τεχνολογική πρόοδος αντικαθιστά εργαζομένους με ρομπότ ή αυτοματοποιημένα συστήματα, ιδιαίτερα σε τομείς που παραδοσιακά υποστηρίζονταν από ισχυρά εργατικά συνδικάτα.

Επίσης, η μετάβαση από τη βιομηχανία στην οικονομία των υπηρεσιών έχει οδηγήσει σε λιγότερο οργανωμένες και συχνά μη συνδικαλισμένες θέσεις εργασίας.

Η διάσπαση των αριστερών δυνάμεων στη Δύση οφείλεται σε ιδεολογικές διαφορές, την ανάδυση νέων πολιτικών ταυτοτήτων, και την αδυναμία ενοποίησης γύρω από κοινές στρατηγικές. Η παραδοσιακή Αριστερά, που επικεντρώνεται σε θέματα οικονομικής ανισότητας και εργατικών δικαιωμάτων, συχνά συγκρούεται με νεότερα, προοδευτικά κινήματα που δίνουν έμφαση σε κοινωνικά και περιβαλλοντικά ζητήματα. Επιπλέον, οι διαφωνίες για τη διαχείριση της παγκοσμιοποίησης και της μετανάστευσης ενισχύουν τη διάσπαση, αποδυναμώνοντας τη συνολική εκλογική και πολιτική επιρροή της Αριστεράς.

Εκμετάλλευση πολιτικής ταυτότητας

Η Δεξιά στη Δύση εκμεταλλεύεται την πολιτική ταυτότητα εστιάζοντας σε θέματα εθνικής ταυτότητας, πολιτιστικής κληρονομιάς και κοινωνικών αξιών, που απηχούν τις ανησυχίες μεγάλου μέρους του πληθυσμού. Μέσω της προβολής ζητημάτων όπως η μετανάστευση, η ασφάλεια και η εθνική κυριαρχία, οι δεξιές δυνάμεις συχνά παρουσιάζουν τους εαυτούς τους ως υπερασπιστές των παραδοσιακών αξιών και της "πραγματικής" βούλησης του λαού.

Παράλληλα, χρησιμοποιούν τη δυσαρέσκεια από την παγκοσμιοποίηση και την πολιτιστική αλλαγή για να καλλιεργήσουν μια αίσθηση "εμείς εναντίον αυτών" απέναντι σε ελίτ, μετανάστες, ή προοδευτικά κινήματα.

Η «Κουλτούρα Ακύρωσης» ακύρωσε την Αριστερά

Σε πρόσφατο άρθρο της η Wall Street Journal, με τίτλο "Left-Wing Cancel Culture Gets Canceled", αναφέρεται σε μια πολιτιστική στροφή που σηματοδοτείται από την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ και υποδεικνύει την παρακμή της προοδευτικής κουλτούρας που σχετίζεται με την "ακύρωση" (cancel culture). Παρά τις κατηγορίες εναντίον του για τη συμπεριφορά του απέναντι σε γυναίκες και μειονότητες, η νίκη του Τραμπ υποδηλώνει μια στροφή προς μια πιο ανεκτική εποχή.

Στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνεται και η απόφαση της Meta να σταματήσει να ρυθμίζει τον λόγο στις πλατφόρμες της, την επιστροφή του Μπρετ Ράτνερ στη σκηνοθεσία μετά από κατηγορίες στο πλαίσιο του κινήματος #MeToo, καθώς και

την κριτική που ασκούν Δημοκρατικοί, όπως ο Σεθ Μούλτον, στις πρωτοβουλίες Διαφορετικότητας, Ισότητας και Ένταξης (DEI), χωρίς σημαντικές αντιδράσεις.

Η κοινή γνώμη φαίνεται να επανεκτιμά τις υπερβολές της κουλτούρας της ακύρωσης, αν και εξακολουθούν να υπάρχουν φωνές που προειδοποιούν ότι βαθιά ριζωμένα προβλήματα και πιθανή ακαμψία νεότερων γενεών μπορεί να συνεχίσουν να υφίστανται.

Το άρθρο τονίζει τη σύνδεση της λογοκρισίας με τις αλλαγές εξουσίας, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ελευθερίας του λόγου και τις προκλήσεις που αυτή αντιμετωπίζει στη σύγχρονη εποχή.

Ο προβληματισμός Χριστιανών για Τραμπ

Έρευνα του European Council on Foreign Relations (ECFR), που διεξήχθη σε σχεδόν 30.000 άτομα, δείχνει ότι πολλές χώρες εκτός Ευρώπης βλέπουν θετικά τη ηγεσία του Τραμπ, η οποία θεωρείται ότι θα συμβάλει στην ειρήνη και το διεθνές εμπόριο.

Η Ευρώπη, ωστόσο, εμφανίζεται να διαφέρει, με πολλές χώρες της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου να αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό την πολιτική του Τραμπ. Οι Χριστιανοί ηγέτες στην Ευρώπη έχουν διαφορετικές απόψεις για τον νέο κόσμο που διαμορφώνεται. Ορισμένοι επισημαίνουν ότι η χριστιανική πίστη αναπτύχθηκε σε εχθρικό και μη φιλελεύθερο περιβάλλον, άλλοι θεωρούν ότι ο λαϊκισμός μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την Εκκλησία. Από την άλλη, υπάρχουν φωνές που υποστηρίζουν ότι οι ευρωπαϊκές αξίες δεν είναι πλέον χριστιανικές, ενώ εκτιμούν ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε πτώση λόγω της απώλειας των χριστιανικών αξιών της.

Αντίθετα, οι Χριστιανοί από άλλες χώρες του κόσμου βλέπουν τον Τραμπ πιο θετικά και πιστεύουν ότι η πολιτική του μπορεί να βοηθήσει στην αποκατάσταση της ειρήνης και της τάξης. Πάντως, ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ πιστεύει ότι σώθηκε από τον Θεό κατά την απόπειρα δολοφονίας του και έχει πλέον θεϊκή «εντολή» για να ξεκινήσει τη «χρυσή εποχή» για την Αμερική. Κατά πόσον αυτό ισχύει για την υπόλοιπη Δύση θα διαφανεί στο άμεσο μέλλον.