Η κατάργηση της πολιτικής ταυτότητας των Ελλήνων της Κύπρου. Πώς χάσαμε τη φωνή μας και πώς θα την ανακτήσουμε

Με την κατάργηση της Ελληνικης Κοινοτικής Συνέλευσης έχασε η ελληνική κοινότητα την πολιτική της υπόσταση. Οι υποθέσεις και κυρίως η πολιτιστική της παράδοση, σημαντικο στοιχείο της ύπαρξής της, πέρασε σε τελευταία μοίρα. Οι αντισυνταγματικές πράξεις της Βουλής με αντισυνταγματικούς νόμους και ρυθμίσεις, δεν καθιστούν την αυθαίρετη διάλυση της Ελλ. Κοινοτικής Συνέλευσης νόμιμη.

Από κυρίαρχη συνιστώσα της Κυπριακής Δημοκρατίας, οδηγηθήκαμε στο να αντιμετωπιζόμαστε σαν «διοικητικός πληθυσμός» που απλώς περιμένει την επόμενη κυβέρνηση να του φέρει νέες παραχωρίσεις καταστρατηγώντας κάθε έννοια δικαιοσύνης.

Η πολιτική ταυτότητα των Ελλήνων της Κύπρου δεν χάθηκε σε μια μέρα. Καταργήθηκε σταδιακά με αποφάσεις, με υποχωρήσεις, με σιωπές. Και σήμερα, όσο πιο πολύ επικρατεί η αίσθηση ότι «δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα» πρέπει να αναλογιστούμε γιατι;

Η Κυπριακή Δημοκρατία, βάσει του Συντάγματος του 1960, ιδρύθηκε ως δικοινοτικό κράτος. Οι δύο κοινότητες, Ελληνική και Τουρκική, είχαν ξεχωριστά όργανα πολιτικής έκφρασης. Η Ελληνική Κοινοτική Συνέλευση ήταν ένα τέτοιο όργανο: αιρετό, νομοθετικό, με αρμοδιότητες για θέματα θρησκείας, παιδείας, πολιτισμού.

Κι όμως, μετά τις διακοινοτικές συγκρούσεις, η Συνέλευση απορροφήθηκε από το κράτος. Όχι με θεσμική διαδικασία. Με παρανομίες. Έκτοτε, οι Έλληνες δεν έχουν κανένα συλλογικό όργανο που να τους εκπροσωπεί πολιτισμικά ή πολιτικά. Το κράτος λειτουργεί μεν με ελληνική γλώσσα και θεσμούς, αλλά χωρίς ρητή δέσμευση να υπερασπίζεται τη συλλογική τους ταυτότητα.

Ταυτόχρονα, οι Τούρκοι διατήρησαν την κοινότητά τους ως πολιτικό σχημα. Εμείς, αντίθετα, αναγκαστήκαμε να αυτοκαταργηθουμε. Κανένας δεν τολμούσε να αντιταχθεί στη θέληση τού τότε προέδρου.

Η Κατάργηση της Ελληνικής Κοινοτικής Συνέλευσης δεν ήταν απλή τυπική απώλεια. Ήταν η κατάργηση της έννοιας ότι υπάρχει πολιτική και πολιτιστική ελληνικότητα στην Κύπρο — όχι με όρους φυλής, αλλά με όρους θεσμού και δικαιώματος. Η σιωπή γύρω από αυτό το ζήτημα είναι καθολική.

Η αποδοχή του Σχεδίου Ανάν ως βάση διαπραγμάτευσης, παρά την απόρριψή του από το 76% του λαού, ήταν αντισυνταγματική και πολιτικά προσβλητική. Ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος μπορεί να κάλεσε σε «όχι», αλλά αποδέχθηκε την ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε. ως υποκείμενο που δεσμεύεται από ένα σχέδιο το οποίο ο λαός απέρριψε. Η διάσταση μεταξύ νομικής ενέργειας και πολιτικής βούλησης ήταν κραυγαλέα. Η εκ περιτροπής προεδρία που πρότεινε ο Δημήτρης Χριστόφιας χωρίς ουσιαστικά ανταλλάγματα, συνιστά παραίτηση από την πολιτική κυριαρχία του πλειοψηφούντος λαού. Όταν δίνεις ίσο δικαίωμα άσκησης εξουσίας σε πληθυσμό 18% και τον εξισώνεις με το υπόλοιπο 82%, δεν κάνεις ειρήνη — παραχωρείς κυριαρχία.

1. Οι δηλώσεις Αναστασιάδη περί “δύο κρατών”, εφόσον επιβεβαιωθούν πλήρως, αποτελούν θεσμικό σκάνδαλο: Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας να συζητά λύσεις που καταλύουν την Κυπριακή Δημοκρατία. Η ατιμωρησία αυτών των δηλώσεων είναι δείγμα της θεσμικής σήψης που μας έφερε ως εδώ.

Η διαφημιζόμενη «λύση» της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας (ΔΔΟ) παρουσιάζεται από το κατεστημένο ως μονόδρομος. Όμως η ουσία της είναι βαθιά προβληματική: Δεν πρόκειται για ενοποίηση, αλλά για θεσμική διχοτόμηση υπό νομική επικάλυψη. Αναγνωρίζει ισότητα μεταξύ κοινότητας και κράτους. Νομιμοποιεί τις επιπτώσεις της εισβολής και κατοχής μέσω «ισότιμων συνιστώσων πολιτειών».

Αυτή η μορφή λύσης οδηγεί σε θεσμικό διαχωρισμό και μελλοντική διάλυση. Όχι σε συμβίωση.

Το δίκαιο της ΕΕ, η ΕΣΔΑ και οι κανόνες του ΟΗΕ για το δικαίωμα επιστροφής, δεν συνάδουν με την έννοια των ξεχωριστών γεωγραφικά εθνοτικών οντοτήτων. Η ομοσπονδία που μας προτείνεται δεν είναι ευρωπαϊκή — είναι μεταπολεμική παγίδα.

Δεν ζητούμε εθνικισμό. Ζητούμε επαναφορά της πολιτικής μας ταυτότητας με αυτόματη επαναφορά των δικαιωμάτων μας. Όχι να “αντιπροσωπευόμαστε” από κόμματα που προσποιούνται πως ομιλούν εκ μέρους μας, αλλά να αποκτήσουμε συλλογική πολιτική φωνή, διαφορετικά, ποιος θα διεκδικήσει τα δικαιώματά μας;

Πρέπει να δημιουργηθεί θεσμική ή άτυπη Ελληνική Κοινοτική Συνέλευση με εκπροσώπηση με καθαρά προσφυγικό προσανατολισμό σε κάθε διαπραγμάτευση. Πρέπει να καταγγελθεί κάθε συμφωνία που θίγει το δικαίωμα επιστροφής, βάσει ΕΣΔΑ και Συνθηκών της ΕΕ. Να δημιουργηθούν φάκελοι ανά κοινότητα και προσφυγική ομάδα, για τεκμηριωμένες νομικές ενέργειες. Πρέπει να επανακτήσουμε την πολιτιστική μας ταυτότητα. Να καταγραφούν ψηφιακά όλες οι Ελληνικές κοινοτήτες και τα μνημεία μας στα κατεχόμενα που αποδεικνύουν την ύπαρξή μας στον τόπο μας. Να διεθνοποιηθεί η ιστορική μνήμης μας, όχι ως μελοδραματικό αφήγημα αλλά ως θεμελιωμένο δικαίωμα ταυτότητας. Τα δικαιώματα χωρίς διεκδίκηση δεν χαρίζονται. σήμερα, εμφανώς δεν έχουμε μόνο τους εξωτερικούς εχθρούς να αντιμετωπίσουμε.

Το διεθνές δίκαιο είναι με το μέρος μας, όμως καμία κυβέρνηση δεν το επικαλείται παραμόνο, ο κ. Χριστοδουλίδης θα πάει πάλι ως εκπρόσωπος κοινότητας (που δεν είναι) και πάλι θα υπονομεύση τη νομική υπόσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Όμως η Κυπριακή Δημοκρατία είναι η μόνη προστασία της Ελληνικής Κοινότητας. Νομίζει ότι αυτή η επικίνδυνη συμπεριφορά δεν θα του έρθει κατά κούτελα κάποτε; Ή μήπως σκέφτεται ότι οι φίλοι μας οι Άγγλοι δεν θα τον εκβιάσουν όταν θέλουν;

ΥΓ.: Οι όροι Τουρκοκύπριοι/Ελληνοκύπριοι δεν χρησιμοποιούνται διότι το σύνταγμα μιλά για Ελληνική κοινότητα και Τουρκική. Εφόσον ξέρουμε ότι οι όροι αυτοί είμαι Αγγλικό δημιούργημα, δεν επιτρέπεται να τους υιοθετούμε εμείς.

*Από την Αμμόχωστο