«Οικία και μύλοι Μιχάλη και Κατερίνας Ιακωβίδη»: Συγκίνηση, φόρτιση για τους «αριστοκράτες» του Ακακιού
… Ανοίγει η πόρτα του μύλου και ξεπροβάλλει ο πατέρας: Κάτασπρος από πάνω μέχρι κάτω! Όχι, δεν ήρθε από τα χιόνια, απλώς είναι γεμάτος… αλεύρια. Ο πατέρας είναι μυλωνάς. Ο μυλωνάς του Ακακιού. Η μάνα μας, η Κατερίνα, τον υποδέχεται με έναν δίσκο έτοιμες, ζεστές πίτες. Η σχεδόν καθημερινή απόλαυση του πατέρα.
Πώς θα μπορούσε να ήταν διαφορετικά αφού κάθε μέρα αλέθει σιτάρι ώστε οι νοικοκυρές του χωριού, όλων των χωριών της περιοχής, και πρώτη η μάνα, να ζυμώσουν, να φουρνίσουν και να ετοιμάσουν μοσχομυριστό χωριάτικο ψωμί. Με αυτό χορτάσαμε, με αυτό αναγιωθήκαμε!
Και χτες, ο Μιχαήλης, ο μυλωνάς, και η πανάξια γυναίκα του, η Κατερίνα, χαμογέλασαν πλατιά στους ουρανούς. Αναγάλλιασε η ψυχή τους. Το πατρικό μας με όλο το σύμπλεγμα των μύλων, ανήκει και επίσημα στο χωριό μας, το Ακάκι. Έγινε μια εξαιρετική αναπαλαίωση, με την οικονομική βοήθεια της κοινότητας και τη σημαντική συμβολή του κράτους ώστε το Ακάκι να έχει αποκτήσει ένα αναπαλαιωμένο κτίσμα μύλων που είναι κόσμημα για το χωριό αλλά και επισκέψιμο από όλους:
Μαθητές, φοιτητές, ντόπιους και ξένους. Για να γνωρίσουν πώς οι μανάδες μας ζύμωναν και έφτιαχναν καταπληκτικά χωριάτικα ψωμιά και κουλούρια με το αλεύρι σιταριού από τους κάμπους του χωριού, που άλεθε ασταμάτητα για δεκαετίες, ο Μιχαήλης, ο αριστοκράτης. Και για να ξέρουν ότι το Ακάκι είναι ένα από τα μεγαλύτερα κεφαλοχώρια της επαρχίας Λευκωσίας και της Κύπρου, με κάμπους που παράγουν όλα τα καλά του Θεού.
«Δόξα σοι, ο Θεός»
Χτες, πριν και κατά τα εγκαίνια της Οικίας και των μύλων του Μιχάλη και της Κατερίνας Ιακωβίδη από τον Υπουργό Εσωτερικών, Κωνσταντίνο Ιωάννου, η ιστορία του χωριού μας ήταν στο ραντεβού, κι ας άργησε μερικά χρόνια. Παρούσες και οι θύμησες μας, από τα παιδικά μας χρόνια και μετέπειτα. Πόσες ιστορίες, πόσα γέλια και πόσες δύσκολες στιγμές αλλά πάντα με ένα «Δόξα σοι, ο Θεός», όπως έλεγε και η μάνα! «Αύριο είναι μια καινούργια μέρα»!
Το γιασεμί στην αυλή, οι μανταρινιές, ο βασιλικός και άλλα λουλούδια, οι πορτοκαλιές, οι φωνές και τα παιγνίδια μας. Παρούσα, όμως, πάντα η αγάπη των γονιών μας, η έγνοια τους να μας αναγιώσουν με ελληνικές και χριστιανικές αξίες και να μας δουν να ανοίγουμε τα φτερά μας. Χωρίς να ξεχνάμε το πατρικό μας και το χωριό μας.
Το σπίτι μας είναι η ζωή και οι ρίζες μας, οι χαρές και οι λύπες μας, τα όνειρα και οι ελπίδες μας. Προπάντων, είναι η αγάπη που αναβλύζει και κελαρύζει στις καρδιές μας. Κάθε πλιθάρι, κάθε πέτρα, κάθε κάμαρη και κάθε λουλούδι, κάθε πόρτα και κάθε παράθυρο, η αυλή μας, τα δέντρα του περιβολιού, είναι ανοικτοί ορίζοντες με ιστορίες και μνήμες που δεν ξεθωριάζουν ποτέ.
Μετά από αγιασμό, που τέλεσαν οι τρεις ιερείς του Ακακιού μέσα σε κλίμα κατάνυξης, μου δόθηκε πρώτου ο λόγος. Και φυσικά περίσσεψαν η συγκίνηση, η συναισθηματική φόρτιση, οι αναμνήσεις, η μάνα και ο πατέρας που έλειπαν αλλά μας παρακολουθούσαν από ψηλά.
Ένας κόμπος στο λαιμό, ένα μικρό δάκρυ να λαμπυρίζει και ευθύς ο πατέρας και η μάνα να μας χαμογελούν με απέραντη αγάπη από τους ουρανούς. Αναφέρθηκα στην πρωτοποριακή απόφαση του πατέρα μας να αγοράσει και να εγκαταστήσει σύγχρονο, για την εποχή του, μύλο επειδή αυτό επέβαλαν οι περιστάσεις και ο τρόπος ζωής.
Οι μανάδες μας πρώτα άλεθαν το σιτάρι για ψωμί στο χειρομύλι. Μπορεί κανείς να φανταστεί τους κόπους τους. Ο μύλος του Μιχάλη Ιακωβίδη, γιου του Γιακουμή, ανακούφισε πρώτα τις νοικοκυρές. Κι ύστερα ήταν και ο ελιόμυλος που επίσης διευκόλυνε τους κατοίκους του χωριού όπως και γειτονικών χωριών να βγάζουν πιο εύκολα και γρήγορα το λάδι τους. Πέρα από αυτά ήταν και η διάτρηση, που με το νερό της ξεδιψούσε το χωριό και οι χωριανοί πότιζαν τα γεννήματα τους.
Ο αριστοκράτης
Η ιστορία ήταν, πράγματι, στο ραντεβού αυτήν τη φορά για να τιμήσει έναν πρωτοπόρο που διευκόλυνε και ευκόλυνε τη ζωή των συγχωριανών του και χιλιάδων κατοίκων γειτονικών χωριών. Ο Μιχάλης Ιακωβίδης, άνθρωπος εργατικός, σοβαρός, τίμιος, αξιόπιστος και ευθύς, πατριώτης και Έλληνας, πανάξια αποκλήθηκε από τους συγχωριανούς του ως αριστοκράτης.
Ο πατέρας είχε τον αέρα σοβαρού, προσγειωμένου και ανθρώπου που ξέρει τι θέλει, τι κάνει και πού πηγαίνει. Με μιαν ασίγαστη αγάπη για το χωριό και για τη γη. Και η μάνα μας, η Κατερίνα, άξια σύζυγος και νοικοκυρά που ανάστησε πέντε παιδιά, πάντα με το χαμόγελο στα χείλη, παρά τις δυσκολίες και τις τραμουντάνες της ζωής.
Η οικία και οι μύλοι του Μιχάλη και της Κατερίνας Ιακωβίδη είναι πλέον απόκτημα και κόσμημα για το Ακάκι. Παρότρυνα την πρόεδρο της κοινότητας, Ελένη Γιωργοπούλου και το κοινοτικό συμβούλιο, να αξιοποιήσουν τους μύλους, να τους προβάλουν με όλα τα άλλα σημαντικά εκκλησιαστικά και αρχαιολογικά κτίσματα και να κάνουν γνωστή με κάθε τρόπο και μέσο την ιστορία του χωριού, που χάνεται μέσα στους αιώνες.
Ελένη Γιωργοπούλου
Στη συνέχεια πήρε τον λόγο η πρόεδρος της κοινότητας, Ε. Γιωργοπούλου που αναφέρθηκε στην ιστορία του χωριού, σε εκκλησίες και άλλους μύλους και επέμεινε ιδιαίτερα στην αξιοποίηση των μοναδικών ψηφιδωτών που ανακαλύφθηκαν πριν από μερικά χρόνια αλλά η γνωστή και πανίσχυρη γραφειοκρατία δεν επιτρέπει ακόμα την αξιοποίηση και προβολή τους.
Η πρόεδρος της κοινότητας εξήρε την πολιτιστική σημασία της Οικίας και των μύλων του Μιχάλη και της Κατερίνας Ιακωβίδη ως πολιτιστικό μέσο προβολής του χωριού που, με όλα τα άλλα μνημεία μπορούν να συμβάλουν στην περαιτέρω πρόοδο του. Ειδικά η αξιοποίηση των περίφημων και ξεχωριστών ψηφιδωτών.
Ο Υπουργός Εσωτερικών
Ο Υπουργός Εσωτερικών, Κωνσταντίνος Ιωάννου, στη δική του ομιλία υπογράμμισε: «Ο παραδοσιακός νερόμυλος ‘’Ιακωβίδης’’ αποτελεί ένα ζωντανό κομμάτι της ιστορίας του Ακακίου. Έναν χώρο άρρηκτα συνδεδεμένο με την καθημερινότητα, την παραγωγή και τον τρόπο ζωής των προηγούμενων γενεών.
»Η συντήρηση, η αποκατάσταση και η αναπαλαίωση των κτηρίων πραγματοποιήθηκαν με ιδιαίτερο σεβασμό στον αυθεντικό χαρακτήρα, την τυπολογία και τα υλικά τους. Η πετρόκτιστη τοιχοποιία, τα παραδοσιακά πλιθάρια, οι οροφές με βολίτζια και καλάμια, οι παραδοσιακές στέγες και τα αυθεντικά δάπεδα αναδεικνύουν ξανά την αρχιτεκτονική φυσιογνωμία του χώρου.
»Την ίδια ώρα, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στην κτηριακή αποκατάσταση. Ο νερόμυλος μετατράπηκε σε έναν σύγχρονο, επισκέψιμο και ζωντανό χώρο, με αίθουσα εκδηλώσεων, χώρους εκθεμάτων, μικρή καφετέρια και χώρους όπου εκτίθενται οι μηχανές του παραδοσιακού νερόμυλου, του αλευρόμυλου και του ελαιοτριβείου.
»Παράλληλα, αναδεικνύεται το ίδιο το στοιχείο του νερού, που αποτελεί την ψυχή του μνημείου, μέσα από την αποκατάσταση του υφιστάμενου καναλιού και τη δημιουργία υδάτινου στοιχείου στον χώρο της αυλής. Το συνολικό κόστος του έργου ξεπέρασε τις €767 χιλιάδες, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, των υπηρεσιών επιθεωρητή έργου και των μελετών. Οι εργασίες ξεκίνησαν τον Νοέμβριο του 2022 και ολοκληρώθηκαν τον Ιανουάριο του 2024».
Χώρος πολιτισμού
Ο Υπουργός Εσωτερικών επισήμανε πως «τα έργα και οι πολιτικές της κυβέρνηση για την ύπαιθρο εντάσσονται στην ευρύτερη πολιτική προσέγγιση της Κυβέρνησης, με στόχο τη δημιουργία κοινοτήτων που διαθέτουν σύγχρονες υποδομές, ποιοτικές υπηρεσίες, στεγαστικές δυνατότητες και ισχυρή αναπτυξιακή προοπτική, διατηρώντας παράλληλα την ιδιαίτερη ταυτότητα και την ιστορική τους φυσιογνωμία.
»Σε αυτό το πλαίσιο», υπογράμμισε, «εντάσσεται και η αποκατάσταση του παραδοσιακού νερόμυλου ‘’Ιακωβίδης’’, που αποκτά πλέον νέα ζωή ως χώρος πολιτισμού, εκπαίδευσης και κοινωνικής δραστηριότητας. Ένας χώρος ανοικτός στους κατοίκους και τους επισκέπτες, που μπορεί να συμβάλει στην ανάδειξη της τοπικής ιστορίας και στην ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας της Κοινότητας».
Χαιρετισμό στην εκδήλωση έκανε και ο Έπαρχος Λευκωσίας, κ. Χατζηπάκκος. Αναφέρθηκε στις προσπάθειες της Επαρχιακής Διοίκησης να στηρίξει τις κοινότητες και ανέδειξε τη σημασία των μύλων Ιακωβίδη ως πυρήνα περαιτέρω ανάπτυξης του Ακακιού ενώ συγχάρηκε όλους τους συντελεστές του έργου.
Μετά την εκδήλωση, στην παρουσία του Επάρχου, της προέδρου της κοινότητας και παιδιών και εγγονιών της οικογένειας Ιακωβίδη, του προέδρου του ΕΟΑ Λευκωσίας Κ. Γιωρκάτζη και πολλών κοινοταρχών και κατοίκων του Ακακιού, ο Υπουργός Εσωτερικών Κωνσταντίνος Ιωάννου τέλεσε τα επίσημα εγκαίνια της οικίας και των μύλων Μιχάλη και Κατερίνας Ιακωβίδη και τα παρέδωσε στην κοινότητα. Κληροδότημα και για τις επόμενες γενιές.
(Φωτογραφίες και από το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών)
