Φωτιά το πετρέλαιο, «νεροπίστολο» οι φοροελαφρύνσεις

Εκατοντάδες ευρώ περισσότερα για την ίδια ποσότητα πετρελαίου, μερικές δεκάδες ευρώ λιγότερα από τον φόρο. Αυτή η απόσταση αποτυπώνει τον λογαριασμό που περιμένει τα κυπριακά νοικοκυριά ενόψει χειμώνα. Με τις μέσες τιμές της πρώτης εβδομάδας του Οκτωβρίου, αγορά 500 λίτρων πετρελαίου θέρμανσης κοστίζει περίπου €836, έναντι €502 την αντίστοιχη περσινή εβδομάδα. Η επιβάρυνση φθάνει περίπου τα €333.

Απέναντι σε αυτή την αύξηση, η μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης από την 1η Νοεμβρίου αφαιρεί €26,50 από την ίδια ποσότητα, προτού υπολογιστεί η επίδραση του ΦΠΑ. Το πετρέλαιο για το σπίτι προστίθεται στη βενζίνη για τη δουλειά, στον ηλεκτρισμό και στα ψώνια. Το ερώτημα για μια οικογένεια με περιορισμένο διαθέσιμο εισόδημα έρχεται πριν από την παραγγελία: πόσα χρήματα περισσεύουν για θέρμανση, αφού πληρωθούν οι υπόλοιπες υποχρεώσεις;

Άλμα 66,4% στο πετρέλαιο θέρμανσης

Η μέση κυπριακή τιμή πετρελαίου θέρμανσης, περιλαμβανομένων των φόρων, καταγράφεται στα €1,6711 ανά λίτρο την εβδομάδα της 5ης Οκτωβρίου 2026. Στις 6 Οκτωβρίου 2025 βρισκόταν στα €1,00455. Η ετήσια αύξηση φθάνει στο 66,4%, σύμφωνα με τα στοιχεία του Weekly Oil Bulletin της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα οποία αναδημοσιεύει η βάση fuel-prices.eu.

Τα 500 λίτρα χρησιμοποιούνται ως ενδεικτική ποσότητα αγοράς για να μεταφραστεί η ανατίμηση σε χρήματα. Δεν αποτελούν καταγεγραμμένη μέση κατανάλωση κυπριακού νοικοκυριού. Στα 1.000 λίτρα, η αντίστοιχη επιβάρυνση προσεγγίζει τα €667. Το ποσό που θα χρειαστεί κάθε κατοικία μέχρι την άνοιξη εξαρτάται από τις ανάγκες της και τις καιρικές συνθήκες.

Οι μέσες τιμές προσφέρουν σημείο αναφοράς, ενώ η τελική χρέωση διαφοροποιείται ανάλογα με τον προμηθευτή, την περιοχή, την ποσότητα και την ημέρα παράδοσης. Η σύγκριση δείχνει πόσο ακριβότερα ξεκινά η περίοδος θέρμανσης, χωρίς να προεξοφλεί την εξέλιξη των τιμών μέσα στον χειμώνα.

€26,50 λιγότερος φόρος στα 500 λίτρα

Η κυβερνητική απόφαση προβλέπει μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης από 7,4 σε 2,1 σεντ ανά λίτρο. Το μέτρο θα εφαρμοστεί από την 1η Νοεμβρίου 2026 μέχρι τις 30 Απριλίου 2027.

Η διαφορά των 5,3 σεντ ανά λίτρο αντιστοιχεί σε €26,50 για αγορά 500 λίτρων και €53 για 1.000 λίτρα, πριν συνυπολογιστεί ο ΦΠΑ. Η ελάφρυνση προκύπτει από τη μείωση του φόρου και αφορά τις αγορές κατά την περίοδο εφαρμογής του μέτρου.

Η αντιπαραβολή με την ετήσια επιβάρυνση φανερώνει το περιορισμένο μέγεθός της. Παράλληλα, ο τελικός λογαριασμός θα εξαρτηθεί από την τιμή πώλησης όταν γίνει η παραγγελία. Μια νέα ανατίμηση μπορεί να απορροφήσει μέρος του οφέλους, ενώ ενδεχόμενη πτώση της τιμής θα ενισχύσει την ανακούφιση.

Για τα νοικοκυριά που θα προμηθευτούν πετρέλαιο μέσα στον Οκτώβριο, η συγκεκριμένη μείωση δεν έχει ακόμη τεθεί σε εφαρμογή. Η ημερομηνία της αγοράς αποκτά επομένως σημασία, μαζί με την προσφορά του προμηθευτή και την ποσότητα που μπορεί να πληρωθεί.

Καύσιμα και έξοδα σπιτιού πάνω από τον πληθωρισμό

Ο γενικός πληθωρισμός στην Κύπρο έφθασε στο 3,7% τον Σεπτέμβριο του 2026. Ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή αυξήθηκε κατά 0,74% σε σχέση με τον Αύγουστο, σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία. Στις οικονομικές κατηγορίες, οι μεγαλύτερες ετήσιες αυξήσεις καταγράφηκαν στα πετρελαιοειδή, κατά 25,8%, και στον ηλεκτρισμό και νερό, κατά 11,2%.

Στην ταξινόμηση των καταναλωτικών δαπανών, οι μεταφορές παρουσίασαν αύξηση 11,9%, ενώ η κατηγορία στέγασης, ύδρευσης, ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου και άλλων καυσίμων αυξήθηκε κατά 9,6%. Τα ποσοστά αφορούν ευρύτερες ομάδες αγαθών και υπηρεσιών και δεν μεταφέρονται αυτούσια σε κάθε επιμέρους λογαριασμό.

Αποτυπώνουν, πάντως, τη συγκέντρωση των ανατιμήσεων σε βασικές υποχρεώσεις. Για κάποιον που μετακινείται καθημερινά με αυτοκίνητο και θερμαίνει το σπίτι με πετρέλαιο, οι αυξήσεις αυτές έχουν ιδιαίτερο βάρος. Όσο μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος κατευθύνεται σε ενέργεια και μετακινήσεις, τόσο λιγότερο περιθώριο μένει για να απορροφηθεί ο πρόσθετος λογαριασμός.

Ακριβότερα και τα καθημερινά δρομολόγια

Στο εβδομαδιαίο δελτίο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με ημερομηνία αναφοράς την 5η Οκτωβρίου 2026, η μέση κυπριακή τιμή της βενζίνης 95 οκτανίων καταγράφεται περίπου στα €1,744 ανά λίτρο και του πετρελαίου κίνησης στα €2,030. Στην αντίστοιχη περσινή εβδομάδα, οι τιμές ήταν περίπου €1,354 και €1,444 αντίστοιχα.

Για αγορά 50 λίτρων, η σύγκριση μεταφράζεται σε περίπου €19,50 περισσότερα στη βενζίνη και €29,30 στο πετρέλαιο κίνησης. Πρόκειται για υπολογισμό στην ίδια ποσότητα, με βάση τους εθνικούς μέσους όρους των δύο ημερομηνιών.

Η δαπάνη επανέρχεται με κάθε γέμισμα. Σε μια οικογένεια με καθημερινές διαδρομές για εργασία και σχολείο, αφαιρεί χρήματα από το ποσό που θα μπορούσε να παραμεριστεί για θέρμανση. Έτσι, η παραγγελία πετρελαίου βρίσκει τον προϋπολογισμό ήδη επιβαρυμένο από την αντλία.

Ποιοι δικαιούνται πρόσθετη στήριξη

Για τον ηλεκτρισμό, η κυβέρνηση ανακοίνωσε ανανέωση της επιδότησης για ολόκληρο το 2027, μεταξύ άλλων για τους ευάλωτους οικιακούς καταναλωτές της διατίμησης 08. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ωφελούνται 23.300 νοικοκυριά, με κάλυψη του 100% της αύξησης του κόστους ηλεκτρικού ρεύματος. Προβλέπεται επίσης εφάπαξ ποσό €200 σε συγκεκριμένες ομάδες ευάλωτων πολιτών και λήπτες δημόσιων βοηθημάτων.

Οι ενισχύσεις απευθύνονται σε καθορισμένες κατηγορίες δικαιούχων. Η επιδότηση της αύξησης αφήνει προς πληρωμή το υπόλοιπο κόστος ηλεκτρισμού, ενώ η εφάπαξ παροχή προσφέρει ένα συγκεκριμένο ποσό απέναντι σε επαναλαμβανόμενες υποχρεώσεις.

Για κάθε οικογένεια, η επάρκεια της στήριξης θα κριθεί στους λογαριασμούς που απομένουν να πληρωθούν. Στη θέρμανση, η σύγκριση είναι ήδη βαριά: η ίδια ποσότητα πετρελαίου απαιτεί εκατοντάδες ευρώ περισσότερα, την ώρα που η μείωση του ειδικού φόρου επιστρέφει μερικές δεκάδες.