Κόντρα για τις τιμές των καυσίμων – Στο επίκεντρο η διαφάνεια στους ελέγχους

Οι υψηλές τιμές στα πρατήρια και τα ερωτήματα για τη διαφάνεια στους ελέγχους της αγοράς καυσίμων συντηρούν την αντιπαράθεση ανάμεσα στην Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή και τον Κυπριακό Σύνδεσμο Καταναλωτών. Ο Ανώτερος Λειτουργός της Υπηρεσίας, Ανδρέας Χρίστου, χαρακτηρίζει δικαιολογημένες τις σημερινές τιμές, επικαλούμενος τα διεθνή δεδομένα, ενώ η νομική λειτουργός του Συνδέσμου, Βιργινία Χρίστου, ασκεί έντονη κριτική στην εποπτεία της αγοράς και ζητεί τη δημοσιοποίηση της φόρμουλας με την οποία αξιολογούνται οι τιμές.

Όπως εξήγησε, η Υπηρεσία διαθέτει οικονομικά και στατιστικά εργαλεία, τα οποία λαμβάνουν υπόψη όλες τις τιμές και τις παραμέτρους που διαμορφώνουν την αγορά των καυσίμων.

Αναφερόμενος στον τρόπο διαμόρφωσης των τιμών, ο κ. Χρίστου σημείωσε ότι αυτές αποτελούνται από την τιμή του προϊόντος, τους φόρους που επιβάλλονται από το κράτος και άλλες επιβαρύνσεις. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης κατά 8,33 σεντ το λίτρο.

«Βάσει της σημερινής νομοθεσίας, η δουλειά μας είναι να διασφαλίζουμε ότι οι τιμές αυτές είναι δικαιολογημένες με βάση τα διεθνή και τα σχετικά δεδομένα που αφορούν την αγορά των καυσίμων. Δεν τις καθορίζουμε. Οι τιμές καθορίζονται ελεύθερα από την αγορά», ανέφερε.

Σε ερώτηση για τις επικρίσεις αναφορικά με την έλλειψη διαφάνειας και το γεγονός ότι δεν δημοσιοποιείται ο αλγόριθμος ή η συνάρτηση βάσει της οποίας διαμορφώνεται η τελική τιμή των καυσίμων, ο κ. Χρίστου ανέφερε ότι σέβεται την άποψη αυτή, υποστηρίζοντας ωστόσο ότι υπάρχει διαφάνεια στον βαθμό που αυτό είναι δυνατό.

«Εμείς αυτό που λέμε είναι ότι διαφάνεια υπάρχει, στο μέτρο εκείνο που δεν μπορεί να δημοσιοποιούνται ευαίσθητα δεδομένα που ενδεχομένως θα επηρεάσουν τον υγιή ανταγωνισμό», σημείωσε.

Όπως εξήγησε, ορισμένα από τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται περιέχουν στοιχεία τα οποία ενδεχομένως να μπορούσαν να βλάψουν την ανάπτυξη του υγιούς ανταγωνισμού εάν δημοσιοποιούνταν. Για τον λόγο αυτό, όπως είπε, τα σχετικά στοιχεία τυγχάνουν χειρισμού από την αρμόδια υπηρεσία και καλύπτονται από εμπιστευτικότητα.

Ο κ. Χρίστου αναφέρθηκε στη συνέχεια στις διεθνείς τιμές των καυσίμων, σημειώνοντας ότι τα καύσιμα που εισάγονται στην Κύπρο εισάγονται βάσει των διεθνών τιμών, οι οποίες με τη σειρά τους επηρεάζουν τις τιμές των έτοιμων προϊόντων.

«Σε κάθε έτοιμο προϊόν, είτε αυτό λέγεται πετρέλαιο κίνησης είτε βενζίνη 95 οκτανίων, υπάρχει η δική του πορεία», ανέφερε, εξηγώντας ότι από τις μετρήσεις, τις παρατηρήσεις και την καταγραφή των δεδομένων που παρακολουθεί η Υπηρεσία, οι διεθνείς τιμές έχουν ανέβει σε πολύ υψηλά επίπεδα.

Όπως είπε, αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι αυξημένες τιμές να αποτυπώνονται και στις τιμές που βλέπουν οι καταναλωτές στα πρατήρια. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, «με βάση τα στοιχεία και το εργαλείο που έχουμε στη διάθεσή μας, οι τιμές αυτές είναι δικαιολογημένες».

Παράλληλα, υποστήριξε ότι η διαφορά των τιμών στην υπόλοιπη Ευρώπη είναι ακόμη μεγαλύτερη, σημειώνοντας ότι στην Κύπρο οι τιμές είναι χαμηλότερες σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Σε ερώτηση κατά πόσο υπάρχει κάποιο μέτρο που μπορεί να αποδώσει άμεσα, δεδομένου ότι οι επιδοτήσεις της κυβέρνησης έχουν ουσιαστικά απορροφηθεί από τον πληθωρισμό και την άνοδο των τιμών, ο κ. Χρίστου ανέφερε ότι οι αυξήσεις είναι δυναμικές, ενώ η λύση του προβλήματος είναι κάτι πιο σύνθετο.

Όπως σημείωσε, εάν υπάρξουν νέες αυξήσεις και αυτές κριθούν από την Υπηρεσία ως δικαιολογημένες, τότε οι επιδοτήσεις και τα μέτρα στήριξης ουσιαστικά εξανεμίζονται.

Αναφερόμενος ειδικότερα στις αυξήσεις που σημειώθηκαν μετά την έναρξη του πολέμου, τόνισε ότι το πρόβλημα είναι εισαγόμενο.

«Όταν οι τιμές που διαμορφώνουν τα έτοιμα προϊόντα έχουν αυξηθεί, ιδιαίτερα από την εποχή που ξεκίνησε ο πόλεμος, τότε θα ήταν λίγο εκτός πραγματικότητας να αναζητούμε λύση», ανέφερε, σημειώνοντας ότι οι διεθνείς τιμές παραμένουν σε πολύ υψηλά επίπεδα.

Από την άλλη, έντονη κριτική προς την Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή για τον τρόπο με τον οποίο χειρίζεται το ζήτημα των τιμών των καυσίμων άσκησε η νομική λειτουργός του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών, Βιργινία Χρίστου.

Η κ. Χρίστου, σχολιάζοντας όσα είχαν προηγουμένως αναφερθεί, σημείωσε αρχικά ότι θα ήθελε να τοποθετηθεί τόσο επί των δηλώσεων του κ. Αντωνίου όσο και επί όσων ανέφερε η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή.

Αναφερόμενη στο θέμα της ύπαρξης καρτέλ στην αγορά των καυσίμων, είπε πως «καλό είναι να μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας», υπενθυμίζοντας ότι υπήρξε απόφαση της Επιτροπής Προστασίας του Ανταγωνισμού (ΕΠΑ), στην οποία γινόταν αναφορά σε καρτέλ στον τομέα των καυσίμων.

Όπως ανέφερε, η συγκεκριμένη υπόθεση είχε καταπέσει λόγω της σύνθεσης της ΕΠΑ.

Η κ. Χρίστου αναφέρθηκε παράλληλα και στην έκθεση του τέως Γενικού Ελεγκτή και βουλευτή, Οδυσσέα Μιχαηλίδη, υποστηρίζοντας ότι από την έκθεση προέκυπτε πως η αρμόδια αρχή, δηλαδή η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή, δεν είχε επιτελέσει σωστά το έργο της.

Σύμφωνα με την ίδια, στις απαντήσεις που έλαβε από το Υπουργείο Εμπορίου, στο πλαίσιο της σχετικής έρευνας, «φαίνεται ξεκάθαρα ότι η Υπηρεσία Καταναλωτή δεν ικανοποίησε τα αιτήματα του Γενικού Ελεγκτή» σε σχέση με τον τρόπο με τον οποίο διενεργούνταν οι έλεγχοι.

Σε ερώτηση κατά πόσον τα πιο πάνω οδηγούν στο συμπέρασμα ή στην υποψία ότι σήμερα υπάρχει καρτέλ στην αγορά των καυσίμων και ότι σε αυτό οφείλεται η αύξηση στις τιμές, η κ. Χρίστου απάντησε ότι πρόκειται για ζήτημα το οποίο θα διερευνήσει η ΕΠΑ.

«Είναι κάτι για το οποίο η ΕΠΑ θα διερευνήσει και αναμένουμε να δούμε τις εξελίξεις επί του ζητήματος αυτού», ανέφερε.

Παράλληλα, κάλεσε την Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή να αντιληφθεί, όπως είπε, τους ρόλους και τα έργα της.

Όπως ανέφερε, όσες φορές συμμετείχε στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εμπορίου, αλλά και σε άλλες επιτροπές, οι οποίες ασχολούνταν με τα συγκεκριμένα ζητήματα, «οι απαντήσεις που μας έδιναν δεν ήταν ποτέ ικανοποιητικές».

Υποστήριξε ακόμη ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, εκπρόσωποι της Υπηρεσίας δεν εμφανίζονταν στη Βουλή των Αντιπροσώπων, σημειώνοντας ότι το ζήτημα είχε αναδειχθεί και κατά την προηγούμενη σύνθεση της Βουλής.

Η κ. Χρίστου τόνισε ότι η συζήτηση για τα καύσιμα δεν ολοκληρώθηκε και θα συνεχιστεί.

«Το καλό είναι ότι το θέμα που αφορά τα καύσιμα δεν κλείνει εδώ. Θα συνεχιστεί η συζήτηση», ανέφερε, εξηγώντας ότι κατά τη συγκεκριμένη συνεδρίαση υπήρχε μεγάλος αριθμός προσκεκλημένων και, κατά την άποψή της, δεν υπήρχε ο απαραίτητος χρόνος για να αναπτυχθούν όλες οι θέσεις.

Όπως είπε, το ζήτημα αυτό είχε μεταφερθεί και στον κ. Γεωργίου, ενώ έκανε λόγο και για έλλειψη σωστού συντονισμού.

«Οι καταναλωτές δεν είχαν ακουστεί και υπήρχαν αρκετά στοιχεία τα οποία θέλαμε να αναδείξουμε», ανέφερε, προσθέτοντας ότι όλα αυτά αναμένεται να συζητηθούν στην επόμενη συνεδρίαση, την οποία ευελπιστεί να πραγματοποιηθεί σύντομα.

Σε ό,τι αφορά τη θέση της Υπηρεσίας Προστασίας Καταναλωτή ότι δεν μπορεί να δημοσιοποιήσει τον τρόπο διαμόρφωσης της τιμής των καυσίμων, η κ. Χρίστου εξέφρασε τη διαφωνία της.

«Λέει ότι δεν μπορεί να το δώσει», ανέφερε, ενώ όταν τέθηκε το ζήτημα των προσωπικών δεδομένων, υποστήριξε ότι πρόκειται για ένα έγγραφο που περιλαμβάνει κάποια φόρμουλα και δεν περιέχει προσωπικά στοιχεία.

«Ένα χαρτί το οποίο περιέχει κάποια φόρμουλα και δεν έχει προσωπικά στοιχεία ή οτιδήποτε. Τι θέμα παραβίασης προσωπικών δεδομένων;», διερωτήθηκε.