Η Νομική Άγκυρα που χαλαρώνουν οι πολιτικοί μας χωρίς να μας ρωτήσουν

Ο ενδοτισμός δεν είναι μόνο ψυχολογικός· είναι και θεσμικός. Εκφράζεται όταν αγνοούμε ή υποβαθμίζουμε τα νομικά μας τεκμήρια:

• Το Ψήφισμα 541 (1983) του Σ.Α. ΟΗΕ θεωρεί τη μονομερή απόσχιση στα κατεχόμενα νομικά άκυρη.
• Το Ψήφισμα 550 (1984) απορρίπτει τις προσπάθειες εποικισμού των Βαρωσίων και ζητά επιστροφή στη διοίκηση του ΟΗΕ.
• Το ΕΔΑΔ (Cyprus v. Turkey, 2001) επιβεβαιώνει την ευθύνη της Τουρκίας για τα κατεχόμενα.
• Η απόφαση Loizidou v. Turkey (1996) αναγνωρίζει την ευθύνη της κατοχικής δύναμης για παραβιάσεις ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων.

Όταν αυτά δεν εντάσσονται στην καθημερινή πολιτική παιδεία, κυριαρχούν πιο ήπιες λέξεις: «ρεαλισμός», «ισορροπία», «να μη χαλάσει το καλό κλίμα». Και το κλίμα, συνήθως, χαλά μόνο για τους αδύναμους δηλ. πρόσφυγες, περιουσίες, την μνήμη.

Πώς σπάει ο κύκλος: Ψυχολογία της Αντίστασης Αν ο ενδοτισμός είναι εν μέρει μαθημένος, τότε η αντίσταση μπορεί να καλλιεργηθεί – όχι με συνθήματα, αλλά με μηχανισμούς.

1) Προληπτική Θωράκιση (Inoculation)

Η έρευνα δείχνει ότι όταν οι πολίτες εκτίθενται σε ήπιες μορφές παραπλάνησης και μαθαίνουν να τις αντικρούουν, γίνονται πιο ανθεκτικοί στη μελλοντική πειθώ.

2) Τεστ για Κάθε «Διευκόλυνση» (ΜΟΕ)

Κάθε μέτρο πρέπει να ελέγχεται αν

• Είναι αναστρέψιμο αν παγιώσει μη κανονικές πρακτικές
• Συνδέεται με βήματα για λύση ή είναι «δώρο χωρίς ανταπόδοση»;
• Διατηρεί τη νομική μας θέση ή τη θολώνει στην πράξη;

3) Σπάσιμο της Σιωπής: Ο δημόσιος λόγος πρέπει να επιτρέπει τη διαφωνία χωρίς να τη στιγματίζει ως ακραία. Αλλιώς, η κοινωνία αυτολογοκρίνεται — και η αλλαγή δεν έρχεται ποτέ.

Το δύσκολο κομμάτι είναι να αναγνωρίσεις το κόστος της αλήθειας.

Μια πιο συνεπής πολιτική έχει κόστος: διπλωματικό, οικονομικό, επικοινωνιακό. Γι’ αυτό δεν την ακολουθούν. Όμως κι ο ενδοτισμός έχει ψηλότερο κόστος και απλώς το πληρώνεις σιωπηλά, αργά και με τόκο. Με αποθάρρυνση, διάσπαση, παραίτηση, και νέα «κανονικότητα» που μας κάνει πιο αδύνατους.

Η υποταγή δεν έρχεται όταν χάνεις· έρχεται όταν σταματήσεις να μετράς τι χάνεις. Κι αυτή η παραίτηση, σχεδόν πάντα, ξεκινά από το πιο «αθώο» σημείο: μια υπογραφή που μοιάζει «τεχνική», «προσωρινή», «μικρή». Μέχρι να μην μας μείνει τίποτα μικρό. Και αυτό είναι συνειδητή απόφαση των εκάστοτε κυβερνώντων.

Τώρα τίθεται το ερώτημα γιατί θέλουν οι περισσότεροι πολιτικοί όπως λέει ο κ. Στεφάνου Διζωνική Δικοινοτηκή Ομοσπονδία με πολιτικη ισότητα;

*Απόφοιτος Πολιτικών Επιστημών, Ψυχολογίας και Κοινωνιολογίας από τη Γερμανία