«Καμπανάκι» από Βρετανία για τις θεραπείες γονιμότητας στα κατεχόμενα – Στο επίκεντρο οι λάθος δότες

Προειδοποίηση προς τους Βρετανούς πολίτες για τους κινδύνους που ενέχουν οι θεραπείες γονιμότητας στα κατεχόμενα απευθύνει το Υπουργείο Εξωτερικών της Βρετανίας, την ώρα που έρευνα του BBC αποκαλύπτει τουλάχιστον 30 περιπτώσεις στις οποίες, σε κλινικές του ψευδοκράτους, φέρεται να χρησιμοποιήθηκαν λανθασμένοι δότες σπέρματος ή ωαρίων.

Στο πλαίσιο της επικαιροποίησης των ταξιδιωτικών του οδηγιών, το βρετανικό ΥΠΕΞ επισημαίνει ότι οι θεραπείες γονιμότητας στα κατεχόμενα ενέχουν κινδύνους, καθώς οι σχετικές κλινικές δεν υπόκεινται στο ίδιο κανονιστικό πλαίσιο και στους ίδιους ελέγχους με εκείνους που ισχύουν στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Παράλληλα, καλεί τους Βρετανούς πολίτες που εξετάζουν το ενδεχόμενο να υποβληθούν σε τέτοιου είδους θεραπείες στα κατεχόμενα να προχωρούν σε διεξοδική έρευνα και να ενημερώνονται πλήρως για τους πιθανούς κινδύνους πριν λάβουν οποιαδήποτε απόφαση.

Υπενθυμίζεται ότι τουλάχιστον 30 παιδιά, στην πλειονότητά τους Βρετανοί, εκτιμάται ότι έχουν συλληφθεί μέσω θεραπειών εξωσωματικής γονιμοποίησης στα κατεχόμενα της Κύπρου, με τη χρήση λανθασμένων δοτών σπέρματος ή ωαρίων, αναφέρει αποκαλυπτικό δημοσίευμα του BBC.

Σε κάθε μία από τις περιπτώσεις, οι γονείς υποψιάζονται ότι δεν χρησιμοποιήθηκαν οι δότες που οι ίδιοι είχαν επιλέξει.

Ο αριθμός αυτός αποτελεί ένα από τα νέα ευρήματα έρευνας του BBC, η οποία στις αρχές του έτους είχε αποκαλύψει τις πρώτες επτά περιπτώσεις.

Όλοι οι γονείς αναφέρουν ότι είχαν επιλέξει προσεκτικά ανώνυμους δότες, με βάση στοιχεία όπως το ιατρικό ιστορικό, την εμφάνιση, την προσωπικότητα, το μορφωτικό επίπεδο και τα ενδιαφέροντά τους.

Ωστόσο, εκφράζουν πλέον σοβαρές ανησυχίες ότι στις θεραπείες γονιμότητας που υποβλήθηκαν δεν χρησιμοποιήθηκαν οι δότες σπέρματος και ωαρίων που είχαν ζητήσει.

Τα μισά από τα 30 παιδιά γεννήθηκαν έπειτα από διαδικασίες που πραγματοποιήθηκαν σε μία συγκεκριμένη κλινική, το Dogus IVF Centre.

«Είναι απολύτως σκανδαλώδες», δήλωσε μία από τις μητέρες, η Ρέιτσελ, η οποία πρόσφατα έμαθε ότι η κλινική χρησιμοποίησε διαφορετικό δότη σπέρματος από εκείνον που είχε επιλέξει.

Τρεις άνθρωποι, η δρ Firdevs Uguz Tip, ο δρ Sevket Alpturk και η συντονίστρια ασθενών Julie Hodson, είχαν εμπλακεί στη φροντίδα πολλών από τους συγκεκριμένους ασθενείς στο Dogus.

Οι γονείς υποψιάζονται ότι τα συγκεκριμένα πρόσωπα ενδέχεται να τους παραπλάνησαν. Η Firdevs αρνείται οποιαδήποτε παράνομη ή επιλήψιμη ενέργεια, ενώ ούτε ο Alpturk ούτε η Hodson έχουν απαντήσει στα ερωτήματα του BBC.

Το BBC έμαθε επίσης ότι η μεγαλύτερη τράπεζα σπέρματος στον κόσμο, η Cryos International, έχει θέσει σε μαύρη λίστα την κλινική Dogus από το 2016.

Στα κατεχόμενα της Κύπρου, μια περιοχή όπου δεν εφαρμόζονται οι νόμοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η οποία αναγνωρίζεται νομικά μόνο από την Τουρκία, οι κλινικές γονιμότητας υπόκεινται σε χαλαρό κανονιστικό πλαίσιο και υπόσχονται στους ασθενείς χαμηλές τιμές, υψηλά ποσοστά επιτυχίας και μεγάλη ποικιλία δοτών σπέρματος και ωαρίων.

Η περιοχή αποτελεί έναν από τους δημοφιλέστερους προορισμούς για Βρετανούς που αναζητούν θεραπείες γονιμότητας στο εξωτερικό.

Τον Μάρτιο, το BBC είχε αποκαλύψει για πρώτη φορά το σκάνδαλο που άρχιζε να αναδύεται, όταν μια μικρή ομάδα γονέων φάνηκε να έχει παραπλανηθεί σχετικά με την ταυτότητα των δοτών.

Σε απάντηση στις καταγγελίες, το υπουργείο Υγείας των κατεχομένων δήλωσε ότι είχε ξεκινήσει επίσημη έρευνα. Ωστόσο, δεν έχει απαντήσει στα επανειλημμένα αιτήματα του BBC για περισσότερες πληροφορίες.

Έκτοτε, περισσότεροι γονείς επικοινώνησαν με το BBC, με τις ιστορίες τους να παρουσιάζουν ανησυχητικές ομοιότητες.

Η πλειονότητα δήλωσε ότι οι κλινικές στις οποίες απευθύνθηκαν τούς είχαν υποσχεθεί ελεγμένους και υγιείς δότες από τη Δυτική Ευρώπη, αλλά άρχισαν να έχουν υποψίες μετά τη γέννηση των παιδιών τους.

Έντεκα από τα 30 παιδιά έχουν πλέον υποβληθεί σε εμπορικά τεστ DNA, τα οποία δείχνουν ότι έχουν κληρονομήσει γενετική καταγωγή από την Τουρκία ή γειτονικές χώρες.

Το στοιχείο αυτό υποδηλώνει ότι δεν χρησιμοποιήθηκαν οι δότες που είχαν ζητήσει οι γονείς τους.

Η πλειονότητα των παιδιών που υποβλήθηκαν σε τεστ DNA συνελήφθησαν μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης μεταξύ 2012 και 2024 στην κλινική Dogus.

Οι οικογένειες έχουν πλέον μείνει με ερωτήματα σχετικά με το ποιοι είναι οι πραγματικοί βιολογικοί δότες των παιδιών τους και ποιο είναι το ιατρικό ιστορικό τους.

«Αυτές οι αναφορές είναι βαθιά ανησυχητικές», δήλωσε η Laura Bridgens, ιδρύτρια της φιλανθρωπικής οργάνωσης Donor Conceived UK. «Είναι θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα ενός ανθρώπου που έχει συλληφθεί με τη χρήση δότη να γνωρίζει την αλήθεια για την καταγωγή του».