Ένας φοιτητής, ένας δεύτερος οικογενειακός προϋπολογισμός

Περίπου €1.500 τον μήνα πρέπει να διαθέτει σήμερα μια κυπριακή οικογένεια για ένα παιδί που σπουδάζει στην Ελλάδα. Το ενοίκιο αποτελεί μόνο την αρχή του λογαριασμού, καθώς, όταν προστεθούν το ηλεκτρικό ρεύμα, τα κοινόχρηστα, το διαδίκτυο, η διατροφή, οι μετακινήσεις, τα αεροπορικά εισιτήρια και οι βασικές καθημερινές ανάγκες, το ετήσιο κόστος φτάνει τουλάχιστον τις €18.000. Το ποσό αντιστοιχεί σχεδόν στο 58% ενός μέσου ακαθάριστου μηνιαίου μισθού στην Κύπρο ή περίπου στο 29% του εισοδήματος δύο εργαζόμενων γονέων που λαμβάνουν τον μέσο μισθό, επιβεβαιώνοντας ότι οι σπουδές ενός παιδιού στην Ελλάδα ισοδυναμούν πλέον με τη συντήρηση ενός δεύτερου νοικοκυριού.

Η εύρεση ενός μικρού και αξιοπρεπούς διαμερίσματος, σε λογική απόσταση από το πανεπιστήμιο, έχει εξελιχθεί σε δύσκολη εξίσωση. Τα ενοίκια έχουν αυξηθεί αισθητά, ιδιαίτερα στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, ενώ στις δημοφιλείς φοιτητικές περιοχές η ζήτηση περιορίζει ακόμη περισσότερο τις διαθέσιμες οικονομικές επιλογές.

Από €400 έως €630 για ένα μικρό διαμέρισμα

Τα στοιχεία για το πρώτο εξάμηνο του 2026 καταγράφουν μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των πόλεων, αλλά και ανάμεσα σε διαφορετικές περιοχές της ίδιας πόλης. Στα ακριβότερα σημεία της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, η ζητούμενη τιμή μπορεί να φτάσει τα €13,70 ανά τετραγωνικό μέτρο. Αυτό σημαίνει ότι για ένα διαμέρισμα 40 τετραγωνικών μέτρων το μηνιαίο ενοίκιο μπορεί να προσεγγίσει τα €550.

Οι μεγαλύτερες πιέσεις εντοπίζονται σε ακτίνα έως 1,5 χιλιομέτρου από τα πανεπιστημιακά ιδρύματα, εκεί όπου οι φοιτητές αναζητούν κατά κύριο λόγο μικρά διαμερίσματα, από 15 έως 50 τετραγωνικά μέτρα. Η τελική τιμή εξαρτάται, βέβαια, από την ακριβή τοποθεσία, την κατάσταση του ακινήτου, το έτος κατασκευής, την επίπλωση και το κατά πόσο έχει προηγηθεί ανακαίνιση.

Οι ακριβότερες ζώνες γύρω από τα πανεπιστήμια

Στην κορυφή βρίσκονται οι περιοχές κοντά στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και το Πανεπιστήμιο Πειραιώς, όπου η ζητούμενη τιμή αγγίζει τα €13,70 ανά τετραγωνικό μέτρο. Ακολουθεί η περιοχή γύρω από το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, με €13 ανά τετραγωνικό μέτρο.

Κοντά στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών η αντίστοιχη τιμή διαμορφώνεται στα €12,30, ενώ στην ευρύτερη περιοχή του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών βρίσκεται στα €12,20 ανά τετραγωνικό μέτρο.

Το μέγεθος των αυξήσεων αποτυπώνεται ακόμη πιο καθαρά μέσα από τη σύγκριση με τις τιμές των προηγούμενων ετών. Γύρω από το Πανεπιστήμιο Πειραιώς η άνοδος την τελευταία τριετία υπολογίζεται στο 29,2%, ενώ στην περιοχή του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής η σωρευτική αύξηση φτάνει το 23%.

Τι πληρώνει ένας φοιτητής στην Αθήνα

Στο κέντρο της Αθήνας, η μέση ζητούμενη τιμή έχει ανέλθει στα €12,58 ανά τετραγωνικό μέτρο, παρουσιάζοντας ετήσια αύξηση 7,3%. Με αυτά τα δεδομένα, το ενοίκιο για ένα studio 35 τετραγωνικών μέτρων υπολογίζεται περίπου στα €440, ενώ για ένα διαμέρισμα 50 τετραγωνικών μέτρων πλησιάζει τα €630 τον μήνα.

Ανάλογη είναι η κατάσταση στου Ζωγράφου, μια περιοχή που επιλέγεται διαχρονικά από μεγάλο αριθμό φοιτητών, μεταξύ αυτών και πολλούς Κυπρίους. Η μέση ζητούμενη τιμή βρίσκεται στα €11,83 ανά τετραγωνικό μέτρο, έχοντας αυξηθεί κατά 6,3% μέσα σε έναν χρόνο. Ένα studio 35 τετραγωνικών μέτρων κοστίζει ενδεικτικά περίπου €420 τον μήνα, ενώ ένα διαμέρισμα 50 τετραγωνικών μέτρων μπορεί να φτάσει τα €590.

Στην Καλλιθέα η μέση τιμή διαμορφώνεται στα €11,53 ανά τετραγωνικό μέτρο, στον Πειραιά στα €11,40 και στο Αιγάλεω στα €10,90.

Δεν θεωρείται πλέον φθηνή η Θεσσαλονίκη

Ελαφρώς χαμηλότερες είναι οι τιμές στη Θεσσαλονίκη, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η εξεύρεση προσιτής φοιτητικής κατοικίας είναι εύκολη. Ιδιαίτερα γύρω από τα δύο μεγάλα πανεπιστήμια της πόλης, τα μικρά διαμερίσματα έχουν πλέον υψηλό κόστος.

Στην περιοχή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου η ζητούμενη τιμή υπολογίζεται στα €11,80 ανά τετραγωνικό μέτρο, ενώ γύρω από το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας προσεγγίζει τα €12. Όπως και στην Αθήνα, σημαντικό ρόλο στην τελική τιμή διαδραματίζουν η απόσταση από τη σχολή, η παλαιότητα, η ενεργειακή κατάσταση και ο εξοπλισμός του ακινήτου.

Οι οικονομικότερες φοιτητουπόλεις

Πιο προσιτές λύσεις μπορούν να εντοπιστούν στις μεγάλες φοιτητικές πόλεις της περιφέρειας. Οι τιμές, ωστόσο, παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις, καθώς ακόμη και εκεί τα ανακαινισμένα, επιπλωμένα ή νεόδμητα ακίνητα μπορούν να φτάσουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.

Στην Πάτρα, το ενοίκιο μιας μη ανακαινισμένης γκαρσονιέρας στο κέντρο, από τα Ψηλά Αλώνια μέχρι την Αγία Σοφία, κυμαίνεται περίπου μεταξύ €280 και €350. Για ένα ανακαινισμένο και επιπλωμένο ακίνητο αντίστοιχου μεγέθους, το κόστος ανεβαίνει στα €350-€400.

Τα δυάρια ξεκινούν περίπου από €400, αλλά σε περιπτώσεις νεόδμητων ή πλήρως ανακαινισμένων και επιπλωμένων διαμερισμάτων η τιμή μπορεί να αγγίξει ακόμη και τα €700. Μακριά από το κέντρο εξακολουθούν να υπάρχουν μικρές γκαρσονιέρες έως 30 τετραγωνικά μέτρα με ενοίκιο που αρχίζει από περίπου €200.

Ιωάννινα και Λάρισα

Στα Ιωάννινα, μια γκαρσονιέρα ή ένα studio στο κέντρο ενοικιάζεται περίπου στα €350 τον μήνα. Για ένα νεότερο ή ανακαινισμένο δυάρι, το ενοίκιο κινείται κοντά στα €450.

Υψηλότερες είναι οι τιμές όταν στο συμφωνημένο ποσό περιλαμβάνονται το ηλεκτρικό ρεύμα, το νερό και η θέρμανση. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ένα studio μπορεί να κοστίσει από €430 έως €450, ενώ ένα δυάρι μπορεί να φτάσει μεταξύ €600 και €650.

Στη Λάρισα, η μεγαλύτερη προσφορά μικρών κατοικιών συμβάλλει στη συγκράτηση των τιμών. Οι οικονομικότερες επιλογές αρχίζουν από περίπου €200, ενώ ένα πλήρως εξοπλισμένο studio μπορεί να φτάσει μέχρι τα €450, αναλόγως της περιοχής, της κατάστασης του ακινήτου και των παροχών που περιλαμβάνονται.

Το ενοίκιο είναι μόνο η αρχή

Η εξασφάλιση κατοικίας αποτελεί μόνο το πρώτο μέρος των εξόδων που θα κληθεί να καλύψει μια κυπριακή οικογένεια. Στο μηνιαίο ενοίκιο προστίθενται οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος, νερού και διαδικτύου, τα κοινόχρηστα, η θέρμανση, η διατροφή, οι μετακινήσεις και οι καθημερινές ανάγκες του φοιτητή.

Συνεπώς, ένα διαμέρισμα που εμφανίζεται αρχικά ως οικονομικό μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά τον συνολικό προϋπολογισμό, ιδιαίτερα όταν δεν περιλαμβάνει πάγια έξοδα ή παρουσιάζει αυξημένες ανάγκες θέρμανσης και ψύξης. Το πραγματικό κόστος των σπουδών στην Ελλάδα δεν καθορίζεται πλέον μόνο από το ύψος του ενοικίου, αλλά από το σύνολο των χρημάτων που πρέπει να αποστέλλονται στον φοιτητή κάθε μήνα.

Στα €1.500 τον μήνα ο συνολικός λογαριασμός

Περίπου €1.500 τον μήνα χρειάζεται, υπό τις σημερινές συνθήκες, ένας Κύπριος φοιτητής για να καλύψει το συνολικό κόστος διαβίωσής του στην Ελλάδα. Μιλώντας στη «Σημερινή», ο οικονομολόγος Γιάννης Τελώνης επισημαίνει ότι ο πραγματικός λογαριασμός δεν περιορίζεται στο ενοίκιο, καθώς τα υπόλοιπα έξοδα μπορούν, αθροιστικά, ακόμη και να το ξεπεράσουν.

Όπως εξηγεί, πέραν της μεγάλης διαφοροποίησης των ενοικίων ανάμεσα στις πόλεις και τις περιοχές, μόνο για τη στέγαση ένας φοιτητής καλείται να καταβάλει κάθε μήνα περίπου €30-€50 για κοινόχρηστα, €80-€100 για ηλεκτρικό ρεύμα και γύρω στα €25 για σύνδεση στο διαδίκτυο.

Με βάση τις εκτιμήσεις του, το μηνιαίο ενοίκιο κυμαίνεται γενικά μεταξύ €500 και €550 στην Αθήνα, από €400 έως €450 στη Θεσσαλονίκη και μεταξύ €300 και €350 σε Ιωάννινα και Πάτρα.

«Εάν λάβουμε ως βάση ένα ενοίκιο €500 στην Αθήνα, το συνολικό κόστος της διαμονής διαμορφώνεται κοντά στα €700 τον μήνα», αναφέρει ο κ. Τελώνης.

Άλλα €500 για τις καθημερινές ανάγκες

Στο κόστος της στέγασης πρέπει να προστεθούν τουλάχιστον €500 για διατροφή, μετακινήσεις και άλλες καθημερινές ανάγκες. Πρόκειται για έξοδα που ενδέχεται να διαφοροποιούνται σημαντικά, ανάλογα με τον τρόπο ζωής του φοιτητή, την απόσταση του σπιτιού από τη σχολή και τη συχνότητα χρήσης των μέσων μεταφοράς.

Ο συνολικός λογαριασμός επιβαρύνεται περαιτέρω από τα αεροπορικά εισιτήρια μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας, την αγορά μέρους της επίπλωσης, καθώς και τα συγγράμματα, τον ηλεκτρονικό εξοπλισμό και τα υπόλοιπα εκπαιδευτικά υλικά. Εάν οι δαπάνες αυτές επιμεριστούν σε μηνιαία βάση, ο οικονομολόγος υπολογίζει ότι προσθέτουν περίπου €200 στον προϋπολογισμό.

Σχεδόν το 30% του εισοδήματος δύο εργαζόμενων γονέων

Το ποσό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα όταν συγκριθεί με τις μέσες ακαθάριστες μηνιαίες απολαβές στην Κύπρο. Εάν και οι δύο γονείς εργάζονται και λαμβάνουν από €2.601 τον μήνα, η συνολική επιβάρυνση για έναν φοιτητή στην Ελλάδα απορροφά περίπου το 29% του αθροιστικού ακαθάριστου οικογενειακού εισοδήματος.

Η πραγματική πίεση είναι, βεβαίως, μεγαλύτερη, καθώς ο υπολογισμός γίνεται επί των ακαθάριστων και όχι των καθαρών απολαβών. Παράλληλα, η οικογένεια εξακολουθεί να καλύπτει όλα τα έξοδα του νοικοκυριού στην Κύπρο, όπως τη δόση στεγαστικού δανείου ή το ενοίκιο, τους λογαριασμούς, τη διατροφή και ενδεχομένως τις ανάγκες άλλων παιδιών.

Στην περίπτωση, μάλιστα, που το νοικοκυριό στηρίζεται μόνο σε μία ακαθάριστη μηνιαία αμοιβή €2.601, ο φοιτητικός προϋπολογισμός των €1.500 αντιστοιχεί σχεδόν στο 58% του εισοδήματος.

Κατά τον κ. Τελώνη, τα δεδομένα αυτά εξηγούν σε έναν βαθμό γιατί αρκετές οικογένειες καταφεύγουν στον δανεισμό, επιδιώκοντας να κατανείμουν το κόστος των σπουδών σε μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα. Παράλληλα, αναδεικνύουν την ανάγκη έγκαιρου και μακροχρόνιου οικονομικού προγραμματισμού, ώστε να διασφαλιστεί η δυνατότητα φοίτησης του παιδιού.

Έως €20.000 τον χρόνο

Σε ετήσια βάση, ο οικονομολόγος τοποθετεί το πραγματικό κόστος των σπουδών στην Ελλάδα μεταξύ €18.000 και €20.000 για κάθε φοιτητή. Αυτό σημαίνει ότι για ένα τετραετές πρόγραμμα σπουδών, χωρίς να υπολογίζονται μελλοντικές αυξήσεις στις τιμές ή ενδεχόμενες καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση των σπουδών, μια οικογένεια μπορεί να χρειαστεί συνολικά από €72.000 έως €80.000.

«Ένα κονδύλι μεταξύ €18.000 και €20.000 τον χρόνο βρίσκεται κοντά στο πραγματικό έξοδο που θα έχει μια οικογένεια για σπουδές στην Ελλάδα», αναφέρει ο κ. Τελώνης.

Η συγκεκριμένη εκτίμηση καταδεικνύει και τη μεγάλη οικονομική απόσταση που χωρίζει την Ελλάδα από ακριβότερους εκπαιδευτικούς προορισμούς, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Εκεί, το συνολικό κόστος μπορεί να είναι πολλαπλάσιο και, σε αρκετές περιπτώσεις, να ξεπερνά τις δυνατότητες ενός νοικοκυριού μεσαίου εισοδήματος.

Μικρότερη η διαφορά μεταξύ των πόλεων απ’ όσο φαίνεται

Η Αθήνα παραμένει η ακριβότερη επιλογή ως προς τη στέγαση, ενώ η Θεσσαλονίκη και οι φοιτητουπόλεις της περιφέρειας προσφέρουν χαμηλότερα ενοίκια. Η εξοικονόμηση, ωστόσο, περιορίζεται όταν συνυπολογιστούν τα έξοδα μετάβασης από και προς την Κύπρο.

Σύμφωνα με τον κ. Τελώνη, η διαφοροποίηση μεταξύ των πόλεων προκύπτει κατά κύριο λόγο από το ύψος του ενοικίου και, δευτερευόντως, από το κόστος των αεροπορικών και σιδηροδρομικών μετακινήσεων. Ένας φοιτητής που σπουδάζει στην περιφέρεια ενδέχεται, για παράδειγμα, να πληρώνει χαμηλότερο ενοίκιο, αλλά να χρειάζεται επιπρόσθετη μετακίνηση από το αεροδρόμιο άφιξης προς την πόλη των σπουδών του.

Ως εκ τούτου, εκτιμά ότι το ετήσιο εύρος των €18.000-€20.000 δεν μεταβάλλεται δραστικά. Η διαφορά αποτυπώνεται περισσότερο στην κατανομή των επιμέρους εξόδων παρά στο τελικό ποσό που απαιτείται μέσα στο έτος.

Σαν ένα δεύτερο στεγαστικό δάνειο

Στο ερώτημα κατά πόσο η φοίτηση ενός παιδιού στην Ελλάδα ισοδυναμεί πλέον με ένα δεύτερο ενοίκιο ή ακόμη και με στεγαστική δόση, η απάντηση του οικονομολόγου είναι καταφατική.

Η οικογένεια ουσιαστικά συντηρεί δύο νοικοκυριά σε διαφορετικές χώρες, χωρίς να διαθέτει απαραίτητα δύο αντίστοιχες πηγές εισοδήματος. Εκτός από τις σταθερές υποχρεώσεις στην Κύπρο, καλείται να χρηματοδοτεί τη στέγαση, τη διατροφή και την καθημερινότητα του παιδιού στην Ελλάδα για τουλάχιστον τέσσερα χρόνια.

Ο κ. Τελώνης παραπέμπει και στην εμπειρία χωρών όπως οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου η τριτοβάθμια εκπαίδευση χρηματοδοτείται συχνά μέσω φοιτητικών δανείων. Σε αρκετές περιπτώσεις οι απόφοιτοι αρχίζουν την επαγγελματική τους ζωή έχοντας ήδη απέναντί τους ένα σημαντικό χρέος, γεγονός που έχει προκαλέσει πολιτικές και κοινωνικές συζητήσεις για την απομείωση των οφειλών, αλλά και για την οικονομική βιωσιμότητα ορισμένων επιλογών σπουδών.

Το συμπέρασμα για τις κυπριακές οικογένειες είναι ξεκάθαρο: η φοίτηση στην Ελλάδα μπορεί να παραμένει οικονομικότερη από άλλους διεθνείς προορισμούς, δεν αποτελεί όμως πλέον μια φθηνή επιλογή. Με τον ετήσιο λογαριασμό να αγγίζει τις €20.000, η πανεπιστημιακή εκπαίδευση ενός παιδιού μετατρέπεται σε μια από τις μεγαλύτερες και πιο μακροχρόνιες οικονομικές δεσμεύσεις του οικογενειακού προϋπολογισμού.