Άστεγοι στην Κύπρο: «Άνθρωποι κοιμούνται σε αυτοκίνητα και παγκάκια»
Η αστεγία στην Κύπρο αποτελεί ένα υπαρκτό κοινωνικό πρόβλημα, το οποίο, σύμφωνα με τη βουλεύτρια του ΑΚΕΛ και μέλος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Αργυρούλα Ιωάννου, δεν έχει μέχρι σήμερα αντιμετωπιστεί με τον τρόπο και την έκταση που απαιτείται.
Μιλώντας στην εκπομπή «Πρωτοσέλιδο», η κ. Ιωάννου τόνισε ότι υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι, λόγω φτώχειας και αδυναμίας να εξασφαλίσουν στέγη, αναγκάζονται να ζουν σε εγκαταλειμμένα κτίρια, αυτοκίνητα, ακόμη και να κοιμούνται σε παγκάκια.
«Κάποιοι μπορεί να πιστεύουν ότι δεν υπάρχουν άστεγοι στην Κύπρο και προσπαθούν να κρύψουν το πρόβλημα κάτω από το χαλί. Όμως υπάρχουν άστεγοι», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Οι 225 δεν αποτυπώνουν την πραγματική εικόνα»
Αναφερόμενη στην έκθεση του ΟΟΣΑ για την αστεγία, η κ. Ιωάννου σημείωσε ότι καταγράφονται σημαντικά κενά στα επίσημα στατιστικά στοιχεία για την Κύπρο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρθηκαν, το 2024 καταγράφηκαν 225 άστεγοι. Ωστόσο, η βουλεύτρια εκτίμησε ότι ο αριθμός αυτός δεν αντανακλά την πραγματική έκταση του προβλήματος.
Όπως εξήγησε, οι 225 άνθρωποι αφορούν μόνο συγκεκριμένες κατηγορίες, μεταξύ άλλων άτομα που βρίσκονταν σε έκτακτη στέγαση, καταφύγια ή καταλύματα για αστέγους που παρέχονται από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας.
«Δεν περιλαμβάνονται άνθρωποι που ζουν στους δρόμους, σε ιδρύματα, σε αυτοκίνητα, σε τροχόσπιτα κ.λπ. Όλοι γνωρίζουμε ότι υπάρχουν αυτοί οι άνθρωποι», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι «ακόμη και ο αριθμός αυτός δεν είναι πραγματικός».
Κατά την ίδια, η Κύπρος θα πρέπει να ακολουθήσει μια ολοκληρωμένη τυπολογία και μεθοδολογία καταγραφής, ώστε να υπάρχει σαφής εικόνα για το μέγεθος της αστεγίας.
«Πρώτα να προστατεύσουμε τους ανθρώπους και μετά να αντιμετωπίσουμε τα αίτια»
Η κ. Ιωάννου τόνισε ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος θα πρέπει να κινηθεί σε δύο επίπεδα: άμεση προστασία των ανθρώπων που βρίσκονται χωρίς στέγη και, παράλληλα, αντιμετώπιση των αιτιών που οδηγούν στην αστεγία.
«Πρώτα πρέπει να προστατεύσουμε αυτούς τους ανθρώπους που ζουν στους δρόμους, σε πάρκα, σε αυτοκίνητα, άμεσα, για να διασφαλίσουμε την αξιοπρέπειά τους», ανέφερε.
Παράλληλα, έκανε λόγο για παράγοντες όπως οι στεγαστικές πιέσεις, οι εκποιήσεις και το υψηλό κόστος ενοικίασης, επισημαίνοντας ότι άνθρωποι με πολύ χαμηλά εισοδήματα ή που στηρίζονται σε επιδόματα δυσκολεύονται πλέον να εξασφαλίσουν κατοικία.
«Τα πολύ ψηλά ενοίκια έχουν ως αποτέλεσμα άνθρωποι φτωχοί, που ζουν με το ΕΕΕ ή με ένα εισόδημα 500 ευρώ, να μην μπορούν πλέον να νοικιάσουν», σημείωσε.
Οι Δήμοι ζητούν στήριξη από το κράτος
Η βουλεύτρια αναφέρθηκε και σε πρόσφατη συνάντηση στη Λεμεσό με τη νέα Υφυπουργό Κοινωνικής Πρόνοιας, όπου συζητήθηκε το ζήτημα της αστεγίας με τους δημάρχους της πόλης.
Όπως ανέφερε, οι Δήμοι Λεμεσού και Πολεμιδιών έχουν εκφράσει την πρόθεσή τους να συμβάλουν στην αντιμετώπιση του προβλήματος, χρειάζονται όμως κρατική χρηματοδότηση.
«Από όσο γνωρίζω, και ο κ. Αρμεύτης και ο κ. Ξυδιάς έχουν χώρους που θα μπορούσαν να προσφέρουν. Χρειάζεται όμως μια κοινωνική επένδυση, να δημιουργηθεί ένας χώρος για να υπάρχουν οι άστεγοι», ανέφερε.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο πρόγραμμα «ΣΧΕΔΙΑ» του Δήμου Λεμεσού, σημειώνοντας ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που γνωρίζει, το πρόγραμμα διαχειρίζεται υποθέσεις περίπου 300 αστέγων, μεταξύ των οποίων και παιδιά και οικογένειες.
Οι υπηρεσίες που παρέχονται περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων τη δυνατότητα για προσωπική υγιεινή και ξεκούραση, ενώ, όπως ανέφερε, υπάρχουν και άλλες δομές στην πόλη που προσφέρουν σίτιση σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν σοβαρές στεγαστικές και οικονομικές δυσκολίες.
«Δεν φαίνεται να υπάρχει πολιτική βούληση για συνολική αντιμετώπιση»
Η κ. Ιωάννου υποστήριξε ότι απαιτείται συνολική πολιτική αντιμετώπιση και όχι αποσπασματικά μέτρα.
«Δεν φαίνεται να υπάρχει πολιτική βούληση να πιάσουμε το πρόβλημα συνολικά, να το αναγνωρίσουμε, να το δούμε στα μάτια, να κάνουμε μια στρατηγική και να βάλουμε κάτω κονδύλια ως κράτος», ανέφερε.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η κατάθεση των κρατικών προϋπολογισμών θα αποτελέσει ευκαιρία για να διαπιστωθεί κατά πόσο υπάρχει συγκεκριμένος σχεδιασμός και πρόβλεψη πόρων για την αντιμετώπιση της αστεγίας.
Το θέμα στη Βουλή
Η κ. Ιωάννου ανακοίνωσε ότι η κοινοβουλευτική ομάδα του ΑΚΕΛ θα εγγράψει άμεσα το θέμα της αντιμετώπισης της αστεγίας στη Βουλή.
Όπως εξήγησε, η Βουλή μπορεί να εξετάσει το ζήτημα σε επίπεδο πολιτικών και ελέγχου της εφαρμογής τους, ενώ το θέμα συνδέεται και με την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τις διεθνείς υποχρεώσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας.
«Θα πρέπει να εξεταστεί αυτό το ζήτημα στις αρμόδιες επιτροπές, για να μπορέσει και η νέα Υφυπουργός να δεσμευτεί ενώπιον της Βουλής για το ποιος είναι ο σχεδιασμός της», ανέφερε.
«Η ποιότητα των υπηρεσιών έχει εξίσου σημασία»
Η βουλεύτρια αναφέρθηκε και σε πρόσφατο περιστατικό άστεγης γυναίκας, η οποία, όπως είπε, εντοπίστηκε να διαμένει σε κοντέινερ και μετακινήθηκε από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας σε ξενώνα.
Σύμφωνα με την κ. Ιωάννου, στον συγκεκριμένο χώρο φιλοξενούνται περίπου δέκα άτομα, μεταξύ των οποίων γυναίκες, άνδρες, παιδιά και ηλικιωμένοι.
Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι δεν αρκεί μόνο η εξασφάλιση ενός χώρου διαμονής, αλλά θα πρέπει να διασφαλίζεται και η ποιότητα, η ασφάλεια και η αξιοπρέπεια των υπηρεσιών που παρέχονται.
«Δεν είναι μόνο ο αριθμός. Πρέπει να ανταποκρίνεται πραγματικά στην ανάγκη αξιοπρέπειας και ασφάλειας αυτών των ανθρώπων», ανέφερε.
Έφερε μάλιστα ως παράδειγμα ηλικιωμένη γυναίκα, η οποία, όπως υποστήριξε, δεν είχε την απαιτούμενη υποστήριξη στον χώρο φιλοξενίας και βασιζόταν σε συγγενικά της πρόσωπα για την προμήθεια τροφίμων.
«Χρειάζονται σημαντικά κονδύλια»
Καταλήγοντας, η κ. Ιωάννου εξέφρασε την προσδοκία ότι η νέα Υφυπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας θα μπορέσει να προωθήσει πολιτικές στήριξης και να πείσει την κυβέρνηση για την ανάγκη ενίσχυσης των σχετικών προγραμμάτων.
«Δεν είναι πολιτικές που γίνονται με χίλια ευρώ και δύο χιλιάδες», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η ουσιαστική αντιμετώπιση της αστεγίας απαιτεί πόρους, σχεδιασμό και μακροπρόθεσμη πολιτική.
