Από τα μπαλκόνια του 2001 στις 60 οικοδομές που χρειάζονται άμεση εκκένωση

Ένα περιστατικό που σημειώθηκε πριν από 25 χρόνια στο κέντρο της Λεμεσού επανέρχεται σήμερα στο προσκήνιο, καθώς η νέα πτώση μπαλκονιού σε πολυκατοικία της πόλης αναδεικνύει ξανά το διαχρονικό ζήτημα της ασφάλειας του γερασμένου κτιριακού αποθέματος.

Τον Σεπτέμβριο του 2001, δύο μπαλκόνια πολυκατοικίας στην οδό Ζήνας Κάνθερ κατέρρευσαν ξαφνικά, με το ένα να παρασύρει το άλλο και τα συντρίμμια να καταλήγουν πάνω σε αυτοκίνητα. Το περιστατικό είχε προκαλέσει κινητοποίηση των αρμόδιων υπηρεσιών, οι οποίες έκριναν τότε ότι ολόκληρη η οικοδομή χρειαζόταν γενική συντήρηση και ενίσχυση.

Η κατάρρευση σημειώθηκε λίγο πριν από τις 5 το απόγευμα, την ώρα που από το σημείο περνούσαν άνθρωποι. Οι ένοικοι της πολυκατοικίας άκουσαν έναν εκκωφαντικό θόρυβο και, όταν βγήκαν στον δρόμο, βρέθηκαν μπροστά σε ένα σκηνικό καταστροφής.

Το επόμενο πρωί, κλιμάκια των Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Λεμεσού, της Πυροσβεστικής, της Υπηρεσίας Αποκατάστασης Ζημιών και της Πολιτικής Άμυνας επιθεώρησαν την πολυκατοικία. Μετά από σύσκεψη κρίθηκε ότι ολόκληρο το οικοδόμημα χρειαζόταν γενική συντήρηση, καθώς και ενίσχυση των κολόνων του.

Οι αρμόδιοι εμπειρογνώμονες είχαν τότε υποδείξει στους ενοίκους να εγκαταλείψουν την πολυκατοικία. Ωστόσο, αρκετοί δεν ακολούθησαν την εισήγηση και παρέμειναν στα διαμερίσματά τους με δική τους ευθύνη.

Το περιστατικό εκείνο έρχεται να συναντήσει τη σημερινή πραγματικότητα, με τον Πρόεδρο του Επαρχιακού Οργανισμού Αυτοδιοίκησης Λεμεσού, Γιάννη Τσουλόφτα, να προειδοποιεί ότι το πρόβλημα των επικίνδυνων και δυνητικά επικίνδυνων οικοδομών παραμένει ιδιαίτερα σοβαρό.

Με αφορμή τη νέα πτώση μπαλκονιού πολυκατοικίας, που σημειώθηκε την Πέμπτη στο κέντρο της Λεμεσού, ο κ. Τσουλόφτας δήλωσε στο ΚΥΠΕ ότι στην επαρχία υπολογίζονται περίπου 1.100 επικίνδυνες ή δυνητικά επικίνδυνες οικοδομές. Από αυτές, όπως ανέφερε, οι 60 χρήζουν άμεσης εκκένωσης.

Στο πλαίσιο της διαδικασίας οπτικών ελέγχων, έχουν ανατεθεί σε ιδιώτες πολιτικούς μηχανικούς 370 υποθέσεις υφιστάμενων οικοδομών. Μέχρι σήμερα έχουν επιθεωρηθεί και έχουν παραδοθεί τεχνικές εκθέσεις για 296 οικοδομές, ενώ έχουν ετοιμαστεί και επιπρόσθετα πακέτα υποθέσεων για την ανάθεση και διεκπεραίωση νέων ελέγχων.

Ο ΕΟΑ Λεμεσού έχει μέχρι στιγμής ελέγξει 157 τεχνικές εκθέσεις και έχει προχωρήσει στην κατηγοριοποίηση αντίστοιχων οικοδομών. Από αυτές, 9 έχουν ενταχθεί στην κατηγορία Α, 27 στην κατηγορία Β, 52 στην κατηγορία Γ1, 60 στην κατηγορία Γ2 και 9 στην κατηγορία Ε, ενώ σε δύο περιπτώσεις διαπιστώθηκε ότι οι οικοδομές είχαν ήδη κατεδαφιστεί.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η κατηγορία Γ2, στην οποία εντάσσονται οι οικοδομές που χρειάζονται άμεση εκκένωση. Πρόκειται, δηλαδή, για κτίρια στα οποία οι αρμόδιες υπηρεσίες κρίνουν ότι η παραμονή ανθρώπων εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους.

Παράλληλα, περίπου 62 υποθέσεις που αφορούν οικοδομές των κατηγοριών Γ1 και Γ2 έχουν προωθηθεί για τις απαιτούμενες διαδικασίες και βρίσκονται υπό χειρισμό των νομικών συμβούλων του ΕΟΑ Λεμεσού.

Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν αφορά μόνο τον εντοπισμό των επικίνδυνων οικοδομών. Σύμφωνα με τον κ. Τσουλόφτα, η διαδικασία που ακολουθείται για την εκκένωσή τους προσκρούει σε ένα χρονοβόρο και, όπως τη χαρακτήρισε, αναποτελεσματικό νομικό πλαίσιο.

«Οι τελευταίες υποθέσεις που οδηγήθηκαν σε δικαστικές διαδικασίες τεκμηριώνουν τη θέση μας ότι τα υφιστάμενα νομικά εργαλεία είναι χρονοβόρα και αναποτελεσματικά», ανέφερε χαρακτηριστικά, παραπέμποντας και στην περίπτωση πολυκατοικίας στην τουριστική περιοχή της Γερμασόγειας, για την οποία εκκρεμεί από τον περασμένο Μάιο αίτημα έκδοσης δικαστικού διατάγματος εκκένωσης.

Για τον Πρόεδρο του ΕΟΑ Λεμεσού, η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί συνολικό εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας. Όπως ανέφερε, χρειάζονται αλλαγές σε τρεις βασικούς τομείς: στη διαχείριση των επικίνδυνων οικοδομών, στη διαχείριση των κοινόκτητων οικοδομών και στη λειτουργία των διαχειριστικών επιτροπών των πολυκατοικιών, καθώς και στην καθιέρωση περιοδικού τεχνικού ελέγχου των κτιρίων.

«Πρέπει να γίνει ένας συνολικός εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας για να μας δοθούν τα απαραίτητα νομικά εργαλεία αλλά και οι οικονομικοί πόροι», υπογράμμισε.

Το ζήτημα των πόρων αποτελεί, σύμφωνα με τον ίδιο, ακόμη μία σημαντική παράμετρο. Όπως εξήγησε, στους ΕΟΑ μεταφέρθηκε η αρμοδιότητα για τις επικίνδυνες οικοδομές χωρίς να συνοδεύεται από τους απαραίτητους οικονομικούς πόρους. Ο ΕΟΑ Λεμεσού, όπως ανέφερε, έχει ήδη επενδύσει εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ για την αντιμετώπιση του προβλήματος, χωρίς να έχει εισπράξει αντίστοιχα ποσά.

Σε αρκετές περιπτώσεις, ο Οργανισμός έχει προχωρήσει σε εργασίες για την άρση της επικινδυνότητας, με ένα μέρος του κόστους, που αφορά τα έξοδα του εργολάβου, να διεκδικείται από το κράτος. Ωστόσο, άλλα σημαντικά έξοδα, όπως οι αμοιβές νομικών συμβούλων για τις δικαστικές διαδικασίες και το κόστος πρόσληψης προσωπικού που ασχολείται με τις επικίνδυνες οικοδομές, δεν καλύπτονται αντίστοιχα.

Η εικόνα που διαμορφώνεται σήμερα στη Λεμεσό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα όταν εξετάζεται υπό το φως περιστατικών του παρελθόντος. Η κατάρρευση των μπαλκονιών το 2001 δεν αποτελεί απλώς ένα παλιό περιστατικό που καταγράφηκε σε ένα τηλεοπτικό ρεπορτάζ. Αποτελεί ένα παράδειγμα των κινδύνων που μπορεί να προκύψουν από τη φθορά των κατασκευών και την ελλιπή συντήρηση, με τις ίδιες ανησυχίες να καταγράφονται και σήμερα.

Τότε, οι αρμόδιες υπηρεσίες είχαν κρίνει ότι μια ολόκληρη πολυκατοικία χρειαζόταν γενική συντήρηση και ενίσχυση. Σήμερα, ο ΕΟΑ Λεμεσού βρίσκεται αντιμέτωπος με έναν πολύ μεγαλύτερο αριθμό οικοδομών που έχουν χαρακτηριστεί επικίνδυνες ή δυνητικά επικίνδυνες, ενώ δεκάδες έχουν καταταχθεί στην κατηγορία που απαιτεί άμεση εκκένωση.

Η διαφορά είναι ότι σήμερα υπάρχει πλέον μια οργανωμένη διαδικασία καταγραφής και τεχνικού ελέγχου. Το ζητούμενο, όπως προκύπτει από τις δηλώσεις του Προέδρου του ΕΟΑ Λεμεσού, είναι κατά πόσο το θεσμικό πλαίσιο και οι διαθέσιμοι πόροι επιτρέπουν στις αρμόδιες αρχές να μετατρέψουν τις διαπιστώσεις των μηχανικών σε έγκαιρες παρεμβάσεις, πριν από την εκδήλωση ενός νέου σοβαρού περιστατικού.

Παράλληλα, ο ΕΟΑ Λεμεσού έχει διαθέσει στην ιστοσελίδα του την ψηφιακή υπηρεσία WebGIS, μέσω της οποίας οι πολίτες μπορούν να έχουν πρόσβαση σε γεωχωρικές πληροφορίες και, μεταξύ άλλων, να ενημερώνονται για τις επικίνδυνες οικοδομές της επαρχίας.