Λάρνακα: Προκλήσεις και προοπτικές

Κατά τις περασμένες δεκαετίες η πόλη της Λάρνακας χαρακτηριζόταν ως «ο φτωχός συγγενής» σε σχέση με τις υπόλοιπες πόλεις της Κύπρου, που αναπτύσσονταν με ραγδαίους ρυθμούς.

Ίσως για την κατάσταση αυτή συντελούσε και το γεγονός ότι η πόλη και επαρχία της Λάρνακας διαχρονικά δεν εκπροσωπούνταν επαρκώς στα διάφορα κέντρα λήψεως πολιτικών αποφάσεων (π.χ. η συμμετοχή της Λάρνακας στις εκάστοτε Κυβερνήσεις ήταν πτωχή έως αμελητέα).

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων λίγων χρόνων, και ιδιαίτερα επί των ημερών μας, η πόλη της Λάρνακας, συμπεριλαμβανομένων των Δημοτικών Διαμερισμάτων της Βορόκληνης και των Λιβαδιών, διέρχεται μια περίοδο πρωτοφανούς ανάπτυξης και ιδιαίτερα στον κατασκευαστικό τομέα, τον τομέα των Κοινωνικών, Aκαδημαϊκών και των Πολιτιστικών Υποδομών.

Έργα ανάπτυξης όπως η αναβάθμιση του αστικού της Κέντρου, ο επανασχεδιασμός και η ανάπτυξη έργων κοινωφελούς χαρακτήρα, η αναβάθμιση πάρκων και χώρων πρασίνου, η ανάδειξη της πλούσιας πολιτιστικής της κληρονομιάς, ο εμπλουτισμός των πολιτιστικών της εκδηλώσεων κ.ά., έχουν ήδη αφήσει τα αποτυπώματά τους, που έχουν αλλάξει κυριολεκτικά μέσα σε λίγα χρόνια την εικόνα της.

Παρ’ όλα αυτά, θα πρέπει να τονιστούν οι κίνδυνοι που ελλοχεύουν από μια επαπειλούμενη, άναρχη και χωρίς τον κατάλληλο προγραμματισμό ανάπτυξη.

Είναι γνωστά τα χαρακτηριστικά των ακροτήτων και υπερβολών που διέπουν τις συμπεριφορές και τις πολιτικές μας γενικότερα στην Κύπρο και τα τραγικά αποτελέσματά τους που είχαν ως γενεσιουργό αιτία τον άκρατο πλουτισμό και την υποθήκευση των πάντων στο συμφέρον και την πρόσκαιρη ευδαιμονία. Νωπές είναι ακόμα οι μνήμες μας από το τσουνάμι του χρηματιστηρίου, των διαβατηρίων, των πύργων κ.ά. Τότε πουλούσαμε υπηκοότητες και τώρα πουλάμε τη γη, τις πόλεις και τα χωριά μας.

Οι αναπτύξεις δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να αγνοούν τον παράγοντα άνθρωπο - πολίτη. Αντίθετα, οφείλουν να στηρίζονται και να οικοδομούνται με σεβασμό στις παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιμα, τις κοινωνικές υποδομές, την κουλτούρα, την ηρεμία, τη γαλήνη και τον χαρακτήρα του λαού και της κοινωνίας γενικότερα. Και, δυστυχώς, και στην περίπτωση της Λάρνακας διαφαίνονται ήδη εξόφθαλμα οι ακρότητες αυτές που θα πρέπει να προβληματίσουν σοβαρά τόσο τους Άρχοντες όσο και τους Δημότες.

Χαρακτηριστικά της επικρατούσας κατάστασης είναι δύο σχετικά ρεπορτάζ της Νατάσας Χριστοφόρου στην εφημερίδα «Ο Φιλελεύθερος». Στην έκδοση της εφημερίδας ημερομηνίας 1/8/26, ο Αντιδήμαρχος Λιβαδιών, Μάριος Αρμένης, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, λέγοντας: «Χάνουμε την ταυτότητά μας και πρέπει να το παραδεχτούμε αυτό. Είναι καλή η ανάπτυξη, αλλά να μη χαθεί η ταυτότητά μας. Ανάπτυξη χωρίς τις απαραίτητες υποδομές. Εάν συνεχιστούν οι ίδιοι ρυθμοί, τότε ο πληθυσμός των Λιβαδιών από 8.581 κατοίκους στην απογραφή του 2021 δεν θα διπλασιαστεί απλώς τα επόμενα χρόνια, αλλά θα πολλαπλασιαστεί».

Μόνο στους προγραμματιζόμενους 6 πύργους της Εταιρείας Horizon θα στεγαστούν μερικές χιλιάδες άτομα σε μια συνολική έκταση μόλις 9 τετραγωνικών χιλιομέτρων, χωρίς τη δημιουργία υποδομών στα σχολεία, στο κυκλοφοριακό, στην κοινωνία γενικότερα, κ.λπ.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου της Λάρνακας, Νάκης Αντωνίου, ο οποίος στο ρεπορτάζ της Νατάσας Χριστοφόρου, ημερομηνίας 29/8/26, με τίτλο «Επενδύσεις δεκάδων εκατομμυρίων απογειώνουν τη Λάρνακα», επισημαίνει τον κίνδυνο η Λάρνακα να χάσει τον χαρακτήρα και την κουλτούρα της και γι’ αυτό με δική του πρωτοβουλία προγραμματίζει συνάντηση με όλους τους επενδυτές της Λάρνακας.

Προσωπικά ζω με την οικογένειά μου στην πόλη της Λάρνακας από τον εκτοπισμό μου από την Αμμόχωστο το 1974. Αγαπήσαμε και βιώσαμε την απλότητα και την ηρεμία της πόλης και των δημοτών της, τη γαλήνη της ζωής, τον χαρακτήρα και την κουλτούρα της που την ξεχώριζε σημαντικά από τις υπόλοιπες πόλεις ως η πιο ανθρώπινη περιοχή της Κύπρου.

Κατά τα τελευταία λίγα χρόνια, και ειδικότερα από το 2025 μέχρι σήμερα, τόσο η πόλη όσο και τα διαμερίσματα της Βορόκληνης και των Λιβαδιών παραδόθηκαν -δυστυχώς- στο παιχνίδι του πλουτισμού και της άναρχης και ραγδαίας ανάπτυξης. Αμέτρητες εκτάσεις οικοπεδοποιήσιμης γης παραδόθηκαν στον βωμό τού δούναι και λαβείν των επιχειρηματιών ανάπτυξης γης με ξένους επενδυτές κυρίως από το Ισραήλ, τον Λίβανο, το Ιράν και άλλες τρίτες χώρες. Τεράστια οικοδομικά συγκροτήματα ανεγείρονται με ταχύτητα φωτός το ένα δίπλα από το άλλο, χωρίς κανένας να φαίνεται ότι συνυπολογίζει τις τεράστιες καταστροφικές και καταλυτικές επιπτώσεις πάνω στο περιβάλλον, το κυκλοφορικό αλλά και τη δημογραφική έκρηξη και την αστυφιλία.

Και το κυριότερο πρόβλημα που έχει επισημάνει εδώ και μια πενταετία το Ινστιτούτο Δημογραφικής και Μεταναστευτικής Πολιτικής Κύπρου: Μεγάλο μέρος των οικοδομικών αναπτύξεων αλλά και των πωλήσεων γης έχουν εκχωρηθεί σε υπηκόους τρίτων χωρών με κατακλυσμιαίες επιπτώσεις στη δημογραφική αλλοίωση της πόλης και των δημοτικών διαμερισμάτων της.

Ήδη τα πρώτα γκέτο έχουν κάνει αισθητή την παρουσία τους στην πόλη χωρίς - δυστυχώς - να νοιάζονται οι αρμόδιοι και οι άρχοντες!

Αυτούς τους κινδύνους είχα επισημάνει και στο άρθρο μου, ημερομηνίας 13/7/25, με τίτλο «Το Όραμά μου για τη Λάρνακα και οι πύργοι της ματαιοδοξίας μας», υπογραμμίζοντας ότι, δυστυχώς, η Λάρνακα σύρεται στην άναρχη και ακραία ανάπτυξη κατά το πρότυπο της Λεμεσού και δυστυχώς δεν συνετιστήκαμε από τα συμπτώματα και τις παρενέργειες μιας ανάπτυξης, που είχε καταλυτικές συνέπειες στους ανθρώπους και την κοινωνία της πόλης και της ευρύτερης επαρχίας της Λεμεσού.

Επισημαίνω και τώρα με όλη τη δύναμη της ψυχής μου τον άμεσο κίνδυνο που ήδη υπάρχει εντός των πυλών και να τονίσω ότι συνέχιση της παρούσας πορείας των πραγμάτων θα έχει μη αναστρέψιμες επιπτώσεις στη φυσιογνωμία της πόλης και στη ζωή των κατοίκων της.

Φαίνεται πως παραγνωρίσαμε για μια ακόμα φορά το γνωμικό του φιλοσόφου Αριστοτέλη: «Η πολιτική φροντίζει να καθιστά χρηστούς πολίτες αγαθούς και καλούς για να πραγματοποιούν καλά έργα».

Όλα, λοιπόν, θυσία στον βωμό του χρήματος;

*Δημοτικός Σύμβουλος Λάρνακας