Στήνει στον τοίχο το «λαβωμένο» Ανώτατο

Η GRECO δεν έχει τη δυνατότητα επιβολής οποιωνδήποτε κυρώσεων στα κράτη-μέλη που δεν συμμορφώνονται με τις υποδείξεις της. Ο μοχλός πίεσής της λειτουργεί μέσω της έκθεσης και δημοσιοποίησης τής μη συμμόρφωσης των κυβερνήσεων και διαφόρων Σωμάτων
Αναζητείται διέξοδος από την κρίση στη Δικαιοσύνη. Στην επίτευξη του στόχου αυτού επιδιώκει να συμβάλει η ομάδα κρατών για την καταπολέμηση της διαφθοράς, γνωστή ως GRECO.

Το κλιμάκιο της ομάδας, που ολοκλήρωσε διήμερη επίσκεψη στη Κύπρο την περασμένη Παρασκευή, «πυροβολεί» ολόκληρη την Πολιτεία για μη εφαρμογή υποχρεωτικών συστάσεών της στην καταπολέμηση της διαφθοράς.

Το όνομα «GRECO» παραπέμπει κατά περίεργο τρόπο στην ιταλική απόδοση της λέξης Έλληνας. Κατ’ ακρίβειαν το Συμβούλιο της Ευρώπης έχει δώσει το όνομα GRECO, σύμφωνα με τη γαλλική απόδοση του όρου, στη λεγόμενη «Ομάδα Κρατών κατά της Διαφθοράς» (Groupe d’ Etats Contre la Corruption), που ιδρύθηκε το 1998 με απόφαση της Επιτροπής Υπουργών. Σκοπός του ελεγκτικού αυτού μηχανισμού είναι να διαπιστώνεται σε τακτική βάση ο τρόπος και ο βαθμός συμμόρφωσης των επιμέρους 49 σήμερα κρατών-μελών, πρωτίστως στις ρυθμίσεις της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη Διαφθορά.

H GRECO εμφανίζεται ενοχλημένη για τη μη συμμόρφωση της Κύπρου στις υποχρεωτικές συστάσεις της. Από τις 16 συνολικά που περιλαμβάνονταν στην έκθεση του 2016, εφαρμόστηκαν μόνο οι δύο και αυτές όχι πλήρως. Οι τέσσερεις, μάλιστα, αφορούσαν τη Δικαιοσύνη.
Ανεπαρκής ο κώδικας

Σε διάσκεψη Τύπου, την Παρασκευή, ο Πρόεδρος της «GRECO», Μαρίν Μαρσέλα, άφησε εκτεθειμένο το Ανώτατο Δικαστήριο, λέγοντας πως ο κώδικας Δεοντολογίας, που ετοίμασε πρόσφατα, είναι ανεπαρκής. «Αυτός ο κώδικας δεν περιλαμβάνει κανονισμούς, είναι απλώς μια δέσμη αρχών. Δεν αναζητούμε μόνο αρχές, αλλά έναν εφαρμόσιμο λεπτομερή κώδικα δεοντολογίας, με ενημερωτικό φυλλάδιο και συγκεκριμένα παραδείγματα», εξήγησε ο κ. Μαρσέλα.

Αναφερόμενος στις διαχρονικές αδυναμίες της κυπριακής Δικαιοσύνης, τόνισε πως αυτή δεν πρέπει μόνο να είναι ανεξάρτητη και αμερόληπτη, αλλά και να φαίνεται ότι είναι.
Οι 4 συστάσεις για τη δικαιοσύνη

Σε ό,τι αφορά την πρώτη σύσταση για τη Δικαιοσύνη είπε πως αυτή έχει να κάνει με τη σύνθεση του Ανώτατου Δικαστικού Σώματος, ώστε αυτή να μην είναι η ίδια με τη σύνθεση του Ανώτατου Δικαστηρίου, αλλά να υπάρχει μια πιο διευρυμένη εκπροσώπηση, με τη συμμετοχή Επαρχιακών Δικαστών, Δικηγόρων και του Γενικού Εισαγγελέα.

«Με αυτό θα αποφευχθεί η αντίληψη περί ιδίου συμφέροντος, αυτοπροστασίας και ευνοιοκρατίας», επεσήμανε, σημειώνοντας πως η μεταρρύθμιση γι' αυτό βρίσκεται σε εξέλιξη και τους παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν ώς τώρα. «Θα τα αξιολογήσουμε και στη συνέχεια η ολομέλεια (του Σώματος) θα λάβει απόφαση για τη συμμόρφωση με αυτό», ανέφερε.

Για τη δεύτερη σύσταση είπε πως αφορά την ύπαρξη συγκεκριμένων και αντικειμενικών κριτηρίων που να γνωστοποιούνται στο κοινό σε ό,τι αφορά τους διορισμούς και τις προαγωγές δικαστών, επισημαίνοντας πως η λέξη-κλειδί στο θέμα αυτό είναι η διαφάνεια.

Αναφορικά με την τρίτη σύσταση, είπε πως έχει να κάνει με τη θέσπιση ενός λεπτομερούς και εφαρμόσιμου Κώδικα Δεοντολογίας των δικαστικών. Επισήμανε πως αυτό θα γίνει στη βάση μιας ευρείας εμπλοκής διαφόρων μελών του δικαστικού σώματος, προκειμένου να αναπτυχθούν πρότυπα τα οποία να συμφωνηθούν από το σύνολο του δικαστικού σώματος.

Η τέταρτη σύσταση αφορά την εκπαίδευση των δικαστών, ανέφερε, σημειώνοντας πως χωρίς εκπαίδευση δεν υπάρχει επιτυχία. Φαίνεται πως πάει προς τη σωστή κατεύθυνση και προσβλέπουμε να δούμε τα αποτελέσματα από αυτό, σημείωσε.
Το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής

Η GRECO θέτει χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή όλων των συστάσεών της για τη Δικαιοσύνη. «Ευχόμαστε να εφαρμοστούν τον Ιούνιο, αν και η προθεσμία λήγει τον Δεκέμβριο. Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η σοβαρότητα της κατάστασης», είπε ο Πρόεδρος της ομάδας.

Σύμφωνα με έγκυρη πληροφόρηση, η GRECO δεν έχει τη δυνατότητα επιβολής οποιωνδήποτε κυρώσεων στα κράτη-μέλη που δεν συμμορφώνονται με τις υποδείξεις της. Ο μοχλός πίεσής της λειτουργεί μέσω της έκθεσης και δημοσιοποίησης τής μη συμμόρφωσης των κυβερνήσεων και διαφόρων Σωμάτων.
Ερωτηθείς για τις καταγγελίες του δικηγόρου Νίκου Κληρίδη περί οικογενειοκρατίας στη Δικαιοσύνη, ανέφερε πως η ομάδα κρατών δεν είναι ανακριτική για να τις διερευνήσει. Θα πρέπει, όμως, πρόσθεσε, να ληφθούν υπόψη για επίσπευση των αλλαγών.

Η GRECO επισήμανε πως ούτε οι συστάσεις της για τους βουλευτές έχουν υιοθετηθεί πλήρως. «Έχουμε δημοσιοποιήσει οκτώ συστάσεις για τους βουλευτές. Κάποιες έχουν εφαρμοστεί μερικώς, κάποιες καθόλου», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Εκτελεστικός Γραμματέας της GRECO, Τζιανλούκα Εσποζίτο. To κλιμάκιο της GRECO είχε συναντήσεις την Πέμπτη με την Επιτροπή Θεσμών, τον Γενικό Εισαγγελέα, τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο και τον Υπουργό Δικαιοσύνης.
Την Παρασκευή συναντήθηκε με την Ολομέλεια του Ανωτάτου και στη συνέχεια με την Ένωση Δικαστών.

Σε ανακοίνωση που εξέδωσε ο Ιωνάς Νικολάου αναφέρει πως η Κυβέρνηση λαμβάνει πολύ σοβαρά υπόψη τις συστάσεις της GRECO. «Το πρόβλημα της διαφθοράς είναι ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα, το οποίο αναγνωρίστηκε απ' όλους, γι’ αυτό επιβάλλεται να υπάρξει συνεργασία, ώστε τα νομοσχέδια και άλλα μέτρα να προωθηθούν και εφαρμοστούν στην πράξη», ανέφερε ο Υπουργός Δικαιοσύνης, για να προσθέσει πως το κλιμάκιο της GRECO εξέφρασε ικανοποίηση για τις ενέργειες, στις οποίες προβαίνει η Κυβέρνηση.
«Oύτε φιλίες 450 ετών»

Εξάλλου, ο Γενικός Εισαγγελέας Κώστας Κληρίδης δήλωσε πως «ούτε φιλίες 450 ετών δεν θα σταθούν εμπόδιο στο έργο του». Σε μιαν άκρως αποκαλυπτική συνέντευξη, που παραχώρησε στην εκπομπή του ΣΙΓΜΑ «Χωρίς Περιστροφές», με τον Γιάννη Καρεκλά, την περασμένη Πέμπτη, ο Κώστας Κληρίδης μίλησε «έξω απ' τα δόντια», για τις μεγάλες «παθογένειες» της Δικαιοσύνης. Αναφερόμενος στη μη εφαρμογή των συστάσεων της GRECO, από τους αρμόδιους φορείς, έκανε λόγο, μεταξύ άλλων, για «μελέτες που μένουν στα συρτάρια».