Ναι, μπορεί να υπάρξει αποτροπή

Πραγματοποιήθηκε με εξαιρετική επιτυχία και ενώπιον πλήθους κόσμου την περασμένη Τετάρτη, στη Δημοσιογραφική Εστία στη Λευκωσία, η ημερίδα «Υπάρχει απάντηση στην τουρκική πολιτική της Γαλάζιας Πατρίδας και ποια;», που διοργάνωσαν το Κολέγιο Λήδρα, το Πανεπιστήμιο VUZF της Σόφιας (Μεταπτυχιακό Τμήμα Διεθνών Σχέσεων, Παγκόσμιας Οικονομίας και Στρατηγικής Ανάλυσης) και ο Σύνδεσμος Αξιωματικών Κυπριακού Στρατού.

Η επιτυχία της ημερίδας (τα συμπεράσματα και οι ανακοινώσεις της οποίας θα εκδοθούν σε βιβλίο), δεν σημαδεύθηκε μόνον από την αθρόα προσέλευση του κοινού -μεταξύ των οποίων αρκετοί στρατιωτικοί, αλλά και άτομα που ασχολούνται με τον τομέα της γεωπολιτικής και γεωστρατηγικής ανάλυσης-, αλλά και, κυρίως, από το γεγονός ότι κατάφερε να δώσει πειστικές απαντήσεις στο κύριο αντικείμενο συζήτησης, που ήταν η δυνατότητα απάντησης στην τουρκική επεκτατικότητα, όπως εκδηλώνεται υπό το ένδυμα του δόγματος της Γαλάζιας Πατρίδας.

Στο πλαίσιο αυτό, πέρα από την ανάλυση της γεωπολιτικής συγκυρίας στην Ανατολική Μεσόγειο, υπό το φως των καταιγιστικών εξελίξεων στα ενεργειακά θέματα, και της μαξιμαλιστικής πολιτικής της Τουρκίας, με άξονα και τον ρόλο των δύο υπερδυνάμεων, ΗΠΑ-Ρωσίας, στην ενεργειακή αρχιτεκτονική της περιοχής αναπτύχθηκαν και υποβλήθηκαν τεκμηριωμένες προτάσεις όσον αφορά την αντιμετώπιση της τουρκικής απειλής, σε όλο το φάσμα της αποτροπής, συνδυάζοντας τη χρήση θεωρητικών και πρακτικών τρόπων δράσης.

Στο κεντρικό ερώτημα της ημερίδας (η οποία στηρίχτηκε σε δύο σκέλη: τη γεωπολιτική και τη στρατιωτική ανάλυση), η απάντηση ήταν καταφατική από όλους τους συμμετέχοντες (μίλησαν οι Δρ Νίκος Δενιόζος, Δρ Νικόλας Ιωαννίδης, Δρ Γιάννος Χαραλαμπίδης, Δρ Γιώργος Φίλης, ο Ναύαρχος ε.α. Βασίλης Μαρτζούκος, ο Αντιπτέραρχος ε.α. Γαβρίλος Δημητρίου, o Σχης ε.α. Άντης Λοΐζου, ενώ απηύθυναν χαιρετισμό ο Υπουργός Άμυνας, Σάββας Αγγελίδης, και ο Πρόεδρος Συνδέσμου Αξιωματικών Κυπριακού Στρατού, Γιάννης Μαλιώτης), οι οποίοι, αφού ανέλυσαν όλες τις πτυχές ενός δόγματος αποτροπής, με βάση τα υπαρκτά εμπειρικά δεδομένα και τις βασικές αρχές της γεωπολιτικής και γεωστρατηγικής ανάλυσης, τόνισαν ότι μπορεί να αντιμετωπιστεί η τουρκική πολιτική της Γαλάζιας Πατρίδας, αρκεί η στρατηγική αποτροπής να συνδυαστεί και με την απαραίτητη πολιτική βούληση, ώστε να προσλάβει σάρκα και οστά, κάτι που δεν διαφαίνεται ώς τώρα.

Τέσσερεις άξονες

Συνοψίζοντας τα βασικά πορίσματα της ημερίδας, επισημάνθηκαν τέσσερεις, κατ’ αρχήν, βασικοί άξονες αντιμετώπισης της τουρκικής επεκτατικότητας: Α) Υπερθεματισμός του EastMed και στρατηγική επένδυση στον αγωγό, ο οποίος πρέπει να προσεγγιστεί κυρίως μέσα από τη γεωπολιτική του σημασία, πέρα από την καθαυτό ενεργειακή.

Β) Λήψη άμεσων μέτρων αντιμετώπισης της παράνομης μετανάστευσης και ελέγχου των προσφυγικών ροών, που εργαλειοποιούνται πολιτικά από την Τουρκίας ως μοχλός άσκησης πίεσης επί της Ελλάδας, κυρίως, και της Κύπρου, τείνοντας, ταυτόχρονα, να δημιουργήσουν μια μείζονα, μη διαχειρίσιμη ανθρωπιστική και δημογραφική κρίση.

Γ) Άμεση και ουσιαστική αναβάθμιση της αμυντικής ικανότητας και της αποτρεπτικής ισχύος Ελλάδας και Κύπρου με σύγχρονα εξοπλιστικά προγράμματα, τα οποία, εστιάζοντας στις νέες τεχνολογίες και στα έξυπνα όπλα, μπορούν να υλοποιηθούν με, συγκριτικά, αρκετά χαμηλό κόστος.

Ειδικότερα, για την ενίσχυση της κυπριακής αμυντικής ικανότητας, επισημάνθηκε ότι αυτή μπορεί να καταστεί δυνατή τόσο στην ξηρά και στη θάλασσα, όσο και στον αέρα, εάν θέλει η Κυπριακή Δημοκρατία να έχει μιαν αξιόπιστη διεκδικητική άμυνα και να μην είναι παθητική στις τουρκικές προκλήσεις. Στο πλαίσιο αυτό, οφείλει και μπορεί να στείλει το μήνυμα ότι ούτε ο θαλάσσιος, ούτε ο εναέριος, ούτε ο χερσαίος χώρος της είναι διαπραγματεύσιμοι ή μπορεί να καθίστανται αντικείμενο αμφισβήτησης και προσβολής.

Όσον αφορά την ενίσχυση της πολεμικής αεροπορίας, τονίστηκε ότι επιβάλλεται η Κυπριακή Δημοκρατία να προχωρήσει στην αγορά μοίρας ή δύο μοιρών πολεμικών αεροσκαφών, που να μπορούν να προασπίσουν τον κυπριακό εναέριο χώρο. Στο σημείο αυτό, υπογραμμίστηκε η πολιτική σημασία της ύπαρξης πολεμικής αεροπορίας, πέρα από την καθαυτό αμυντική, αφού η διασφάλιση κυριαρχίας στον αέρα είναι σύστοιχη της ύπαρξης ενός κράτους.

Κατά τον ίδιο τρόπο υπογραμμίστηκε η αναγκαιότητα ενίσχυσης του κυπριακού πολεμικού ναυτικού με την αγορά τόσο μονάδων επιφανείας (κυρίως πυραυλακάτων, που προσφέρουν ευελιξία και μεγάλη δύναμη πυρός), αλλά και υποβρυχίων τσέπης, ώστε να βελτιστοποιηθεί η ικανότητα ελέγχου της κυπριακής ΑΟΖ και των χωρικών υδάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Όσον αφορά τον Στρατό Ξηράς, επισημάνθηκε η αγορά, κυρίως, σύγχρονων συστημάτων πολλαπλών εκτοξευτών, αλλά και αυτοκινούμενων πυροβόλων μεγάλου βεληνεκούς, ώστε να αντισταθμιστούν, στο μέτρο του δυνατού, οι πρόσφατες αναβαθμίσεις στις οποίες προέβη ο κατοχικός στρατός στο αρματικό δυναμικό και στο πυροβολικό του.

Δ) Εμβάθυνση των αμυντικών συνεργασιών με τις συμβαλλόμενες στις τριμερείς/τετραμερείς συνεργασίες χώρες, αλλά και με άλλες φίλιες χώρες, ενώ υπογραμμίστηκε ότι η ΚΔ θα πρέπει να επιδιώξει τη μετατροπή των ενεργειακών συμμαχιών της και σε αμυντικές συμμαχίες, οι οποίες να καθιστούν έμπρακτα δυνατή την προβολή ισχύος έναντι της τουρκικής προκλητικότητας.

Στο σημείο αυτό τονίστηκε ότι, όσον αφορά το θέμα της ενεργειακής ασφάλειας, η πρόσφατη συμφωνία για τον EastMed μεταξύ Κύπρου-Ελλάδας-Ισραήλ περιλαμβάνει πρόνοιες που δίνουν τη δυνατότητα στις τρεις συμπράττουσες χώρες να προβούν στη λήψη πρακτικών μέτρων για την ασφάλεια του αγωγού, τόσο κατά τη διαδικασία κατασκευής, όσο και κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του.

Τελικό συμπέρασμα

Τελικό συμπέρασμα της ημερίδας ήταν ότι Κύπρος και Ελλάδα έχουν και μπορούν να δημιουργήσουν, ακόμη περαιτέρω, τις προϋποθέσεις για αποτροπή της τουρκικής επιθετικότητας και ματαίωση των σχεδίων της Άγκυρας να καταστεί η ηγεμονεύουσα δύναμη στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, γεγονός που θα έπληττε καίρια τα ελληνικά και ε/κ συμφέροντα.

Το θέμα, ωστόσο, όπως επισημάνθηκε, είναι κατά πόσον Αθήνα και Λευκωσία έχουν την πολιτική βούληση να διασφαλίσουν την εθνική κυριαρχία και τα κυριαρχικά τους δικαιώματα έναντι της τουρκικής απειλής ή πορεύονται με μια κοντόθωρη αντίληψη εκχώρησης μέρους αυτών των δικαιωμάτων, σε μια «συμβιβαστική» λογική κατευνασμού, στο πλαίσιο της οποίας είναι δυνατόν να γίνει αποδεκτή ακόμη και απομείωση κρατικής κυριαρχίας, προκειμένου να κατευναστεί η τουρκική αρπακτικότητα. Που, αντίθετα, δεν θα έχει ως αποτέλεσμα την εκτόνωση της επιθετικότητας της Άγκυρας, αλλά την περαιτέρω επίτασή της, καθώς, σ’ αυτήν την περίπτωση, θα διαφοροποιούνταν ακόμη περισσότερο το υφιστάμενο ισοζύγιο δυνάμεων υπέρ της και εις βάρους του Ελληνισμού.

Όπως επισήμανε σε ανάρτησή του μετά το πέρας της ημερίδας ο Δρ Γιάννος Χαραλαμπίδης: «Εμείς προσπαθήσαμε ως ομάδα ειδικών να δώσουμε απάντηση στη Γαλάζια Πατρίδα. Χωρίς να ισχυριζόμαστε ότι έχουμε το αλάθητο. Ας μην ξαναρωτήσουν τι προτείνουμε! Επτά ώρες τα αναλύαμε, όχι θεωρίες μόνο, αλλά και τι μέσα θέλουμε και πόσα στοιχίζουν για την αποτροπή! Αυτό ήταν το πρώτο σκέλος. Τώρα, τα συμπεράσματα και οι αναλύσεις θα εκδοθούν σε βιβλίο! Το θετικό είναι ότι συμμετείχε ενεργά ο Υπουργός Άμυνας. Δεν μίλησε μόνον, αλλά ΑΚΟΥΣΕ!».

Οι Πτυχές του Συνεδρίου

Γεωπολιτική κατάσταση και ο συνδυασμός θεωρητικών και πρακτικών τρόπων δράσης μέσα από ειδικούς επί του θέματος επιστήμονες και στρατιωτικούς.

• Χαιρετισμός: Αξιότιμος Υπουργός Άμυνας της Κύπρου, κ. Σάββας Αγγελίδης (12:00)
• Εκ μέρους των διοργανωτών: Πρόεδρος Συνδέσμου Αξιωματικών Κυπριακού Στρατού,

Γιάννης Μαλιώτης (09:00)

• Θεματικές:

Α. Σειρά: Το μεταναστευτικό ως ανθρωπιστικό και γεωπολιτκό ζήτημα, το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και η τουρκική πολιτική.

Ομιλητές: Δρ Νίκος Δενιόζος, Δρ Νικόλας Ιωαννίδης.

Συντονιστής: Δρ Γιώργος Φίλης

Β. Σειρά: Η τουρκική πολιτική, το φυσικό αέριο και ο ρόλος των ΗΠΑ, της ΕΕ και της Ρωσίας.

Ομιλητές: Δρ Γιάννος Χαραλαμπίδης, Δρ Γιωργος Φίλης

Συντονιστής: Δρ Νίκος Δενιόζος

Γ. Σειρά: Η τουρκική στρατιωτική δράση από τη Θράκη ώς το Αιγαίο και οι πρακτικοί τρόποι αντιμετώπισης στην ξηρά, στη θάλασσα και στον αέρα.

Ομιλητές: Ναύαρχος ε.α. Βασίλης Μαρτζούκος, Αντιπτέραρχος ε.α. Γαβρίλος Δημητρίου, Σχης ε.α. Άντυς Λοΐζου.

Συντονιστής: Δρ Γιάννος Χαραλαμπίδης

Έκδοση συμπερασμάτων και βιβλίου σχετικού με το θέμα. Δηλαδή: Απάντηση στην πολιτική της Γαλάζιας Πατρίδας.