Ο Από Μηχανής θεός των Βρυξελλών
Κατανοούμε απόλυτα την απογοήτευση του κόσμου για την αδυναμία της ΕΕ να δείξει την αλληλεγγύη που θα θέλαμε να έδειχνε. Η αλήθεια, όμως, είναι ότι, αυτή είναι η Ευρώπη. Η πολιτική ηγεσία μας έλεγε στον λαό άλλα. Δημιουργούσε λανθάνουσες παραστάσεις. Τον είχε γαλουχήσει με ψευδαισθήσεις. Αναφερόταν σε μια ΕΕ, που δεν υπήρχε. Και οι μύθοι κάποτε σπάζουν. Το πρώτο μεγάλο ράγισμα ήρθε με το κούρεμα. Ήταν σοκ! Τώρα με την κρίση του κορωνοϊού τα πράγματα είναι πολύ πιο ξεκάθαρα. Η Ευρώπη δεν λειτουργεί αλτρουιστικά. Είναι χώρος σκληρής εξυπηρέτησης συμφερόντων και αυστηρών κανόνων.
Από το 1994, με σεβασμό προς τον πολίτη, τονίζαμε: Ναι στην τότε ΕΟΚ, αλλά προσγειωμένα. Η Ευρώπη δεν είναι η στρόφιγγα, την οποία ανοίγεις και ρέει άφθονο το χρήμα. Για να επιτύχεις πρέπει να γνωρίζεις τους θεσμούς της, τους τρόπους λειτουργίας της και κάτι πολύ σημαντικό: Στις Βρυξέλλες δεν υπάρχει Κυβέρνηση, που να αντικαθιστά τις εξουσίες των κρατών μελών. Η ΕΕ δεν είναι ομοσπονδία, ούτε πρόκειται να γίνει. Αυτό έχει ξεκαθαρίσει από το 2003, από την εποχή που καταρτιζόταν το λεγόμενο Ευρωσύνταγμα, το οποίο και αυτό απερρίφθη. Οι λαοί της Ευρώπης αποφάσισαν ότι η ΕΕ θα συνεχίσει, όσο θα υπάρχει, να αποτελείται από έθνη κράτη. Απόδειξη τούτου είναι το Συμβούλιο Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων, καθώς και τα Συμβούλια των Υπουργών, που ενεργούν ως οιονεί εκτελεστική εξουσία. Εκεί είναι που γίνεται τα μεγάλο παζάρι. Κάθε κράτος ή ομάδες κρατών σπεύδουν για να εξυπηρετήσουν τα εθνικά τους συμφέροντα. Και τι είναι τελικά το κοινό συμφέρον; Είναι ο ελάχιστος δείκτης εξυπηρέτησης των συγκλινόντων συμφερόντων, που προκύπτει μέσω συμβιβασμών, λόγω των αντικρουόμενων εθνικών συμφερόντων. Κανείς δεν σου προσφέρει τις λύσεις έτοιμες και τα χρήματα στον τραπεζικό σου λογαριασμό, εάν δεν διεκδικήσεις. Βεβαίως, οφείλεις να γνωρίζεις πώς να διεκδικείς. Με σύνεση και συμμαχίες. Ενώπιον του νόμου και των θεσμών είναι όλοι ίσοι. Στο διεθνές, όμως, σύστημα, όπως και εντός της ΕΕ, υπάρχει ιεραρχία. Ο λόγος κάθε κράτους είναι ανάλογος της ισχύος του, που είναι συνάρτηση, κυρίως, της οικονομικής του κατάστασης και μιας σειράς άλλων συντελεστών. Όταν αγνοείς τα βασικά, δεν έχεις τύχη. Είτε είσαι εντός είτε εκτός της ΕΕ.
Ο Ζιαν Μονέ ισχυριζόταν ότι η Ενωμένη Ευρώπη θα προχωρεί μέσα από τα προβλήματα, που θα προκύπτουν, διότι θα αναγκάζεται να εγκαθιδρύει νέους μηχανισμούς. Και αυτό συμβαίνει, όπως είναι για παράδειγμα ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας, που παρέχει μεν μνημονιακή στήριξη, αλλά με επιτόκια πολύ πιο χαμηλά από εκείνα που τα κράτη, τα οποία προσφεύγουν στον Μηχανισμό, θα μπορούσαν να επιτύχουν μέσω των αγορών. Είναι μια οδυνηρή διέξοδος για τους απείθαρχους. Είναι, όμως, καλύτερη από την κατάρρευση. Όπως και τώρα. Όσα αποφασίστηκαν είναι μια ελάχιστη φόρμουλα επιβίωσης. Φαίνεται, μάλιστα, ότι ο Υπουργός Οικονομικών αντιλήφθηκε πώς λειτουργεί η ΕΕ και δεν ανέμενε τις αποφάσεις του Γιούρογκρουπ προκειμένου να δώσει ανάσες στην οικονομία. Η Κύπρος χρειαζόταν άμεσα περί τα 2 δις ευρώ. Επί τη βάσει των αποφάσεων του Γιούρογκρουπ θα μπορεί να απορροφήσει, όχι να πάρει άμεσα, 600 με 650 περίπου εκατομμύρια ευρώ. Η έξοδος στις αγορές με καλούς όρους έφερε στα ταμεία της Κυπριακής Δημοκρατίας 1,7 δις ευρώ για την κάλυψη των αναγκών μιας παγωμένης, από πλευράς παραγωγής, οικονομίας. Και αυτά, όμως, δανεικά είναι. Συνεπώς, το επόμενο διάστημα θα πρέπει να γίνει δημοσιονομική περισυλλογή. Για να μην ξεφύγει η κατάσταση και να μη χρειαστεί νέο μνημόνιο.
Το επόμενο βήμα είναι ο επανακαθορισμός των στρατηγικών στόχων της οικονομίας για να σταθούμε στα πόδια μας. Στα δικά μας πόδια πρώτα. Διότι τα παθήματα πρέπει να γίνονται μαθήματα. Ο ρόλος της ΕΕ είναι επικουρικός. Η ΕΕ είναι εμείς όλοι μαζί και το κάθε κράτος χωριστά. Ας είμαστε ρεαλιστές. Αυτή είναι η Ευρώπη. Των συμφερόντων, της ισχύος, των αποκλίσεων και των συγκλίσεων εθνικών συμφερόντων με δικούς της σκληρούς κανόνες. Τους οποίους εμείς καθορίσαμε. Πρώτα εμείς οφείλουμε να ξέρουμε τι θέλουμε και πώς και πότε να το διεκδικούμε από την ΕΕ. Είναι, δε, μύθος να πιστεύουμε ότι με ένα μαγικό ραβδί και στη λογική του γνήσιου αλτρουισμού οι εταίροι μας θα επιλύσουν όλα μας τα προβλήματα, εάν εμείς δεν έχουμε σύνεση και ορθή εσωτερική διακυβέρνηση. Άλλωστε, έχουν και αυτοί τα δικά τους, που ενδεχομένως να είναι πολύ περισσότερα από τα δικά μας. Τέρμα στις ψευδαισθήσεις. Στις Βρυξέλλες δεν κατοικεί κανένας Από Μηχανής θεός!
