Μαθήματα από την Αρχαία Ελλάδα: Περικλής, Θουκυδίδης και Boris Johnson…

Από τρομακτική δοκιμασία πρέπει να πέρασε παλεύοντας για τη ζωή του με τον κορωνοϊό Covid-19 ο Βρετανός Πρωθυπουργός Boris Johnson στο νοσοκομείο St. Thomas, όπου μετακομίστηκε άρον-άρον, αργοπορημένα, για λόγους που δεν μας είπαν, ακόμα, την Κυριακή, 5 Απριλίου 2020. Τώρα, μάθαμε ότι οι γιατροί στο νοσοκομείο τον περίμεναν τρεις μέρες ενωρίτερα…

Ενδεικτική του πόσο κρίσιμη ήταν η κατάστασή του, ήταν μια αναφορά στους “Times” του Λονδίνου καθώς βρισκόταν στο νοσοκομείο, που έλεγε: «Δύο επιλογές έχει ο Πρωθυπουργός, είτε να βγει ζωντανός από το νοσοκομείο, είτε πεθαμένος». Όπως ακόμα πιο αποκαλυπτικές και ενδεικτικές οι βαθιές ευχαριστήριες δηλώσεις του μετά το εξιτήριό του στις 12 Απριλίου 2020, από το νοσοκομείο, προς το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό του νοσοκομείου St. Thomas. Το έντονο συναισθηματικό ευχαριστώ του για τις «κρίσιμες αποφάσεις» που πήραν οι γιατροί του και ιδιαίτερα προς δύο από τους νοσηλευτές του είναι αποκαλυπτικό τού τι πέρασε. Είπε σε βιντεογραφημένο μήνυμά του, καθώς και ανάρτηση στο twitter του:

«Είναι δύσκολο να βρω λέξεις να εκφράσω το χρέος μου. Θέλω να εκφράσω τις δικές μου προσωπικές ευχαριστίες προς τους κυριολεκτικά εξαίρετους γιατρούς, ηγέτες στον τομέα τους… που πήραν κάποιες κρίσιμες αποφάσεις πριν από λίγες ημέρες, για τις οποίες θα τους είμαι ευγνώμων για όλη την υπόλοιπή μου ζωή. Θέλω να ευχαριστήσω τους νοσηλευτές, άνδρες και γυναίκες, η φροντίδα των οποίων υπήρξε εκπληκτική. Θα ξεχάσω ορισμένα ονόματα, γι’ αυτό σας παρακαλώ συγχωρέστε με, όμως θέλω να ευχαριστήσω τους Po Ling, Shannon, Emily, Angel, Connie, Becky, Rachael, Nicky και Ann. Και ελπίζω να μην τους ενοχλεί, αν αναφέρω ιδιαίτερα δύο νοσηλευτές, που στάθηκαν στο προσκέφαλό μου 48 ώρες όταν τα πράγματα μπορούσαν να πάρουν είτε τον έναν δρόμο είτε τον άλλο. Είναι η Jenny από τη Νέα Ζηλανδία και ο Luis από την Πορτογαλία, και ο λόγος που στο τέλος το σώμα μου ξεκίνησε να δέχεται αρκετό οξυγόνο ήταν επειδή για κάθε δευτερόλεπτο τη νύχτα παρακολουθούσαν, σκεφτόντουσαν, φρόντιζαν και έκαναν τις επεμβάσεις που χρειαζόμουν… Επίσης, γνωρίζω ότι σε όλη τη χώρα 24 ώρες την ημέρα, για κάθε δευτερόλεπτο της ώρας, υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες του προσωπικού του Εθνικού Συστήματος Υγείας που ενεργούν με την ίδια φροντίδα, σκέψεις και ακρίβεια όπως η Jenny και ο Luis. Γι’ αυτό θα νικήσουμε τον κορωνοϊό και θα το κάνουμε μαζί. Γιατί το ΕΣΥ μας είναι η καρδιά που κτυπά σ’ αυτήν τη χώρα…».

https://www.bbc.co.uk/news/av/uk-52264247/boris-johnson-thanks-nhs-staff-for-coronavirus-treatment

Ο Πρωθυπουργός κατά την έξοδό του από το νοσοκομείο μεταφέρθηκε στο Chequers, όπου θα παραμείνει μέχρι να αναρρώσει ικανοποιητικά προτού επιστρέψει στο γραφείο του.

Το Chequers είναι το εξοχικό σπίτι τού κάθε εν ενεργεία Πρωθυπουργού από το 1921 και το οποίο είναι καταλογισμένο ως διατηρητέο, περίπου 40 μίλια από το Λονδίνο, στο Buckinghamshire. Κτίστηκε κοντά στο 1565 και δόθηκε από τον ιδιοκτήτη του Arthur Lee ως δώρο στο έθνος με τον νόμο Περί Ακινήτων του 1917 για κατοικία του εκάστοτε Πρωθυπουργού.

Ο Περικλής, ο ήρωας του Boris Johnson

Την επομένη της εξόδου του Πρωθυπουργού από το νοσοκομείο, 13 Απριλίου 2020, το BBC ανήρτησε ένα άρθρο με πολλαπλό συμβολισμό. Το έγραψε ο καθηγητής Κλασικών Σπουδών στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, Armand D’Angour, με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Κορωνοϊός: Τι μας διδάσκει ο Έλληνας ήρωας του Μπόρις Τζόνσον για επιδημίες».

https://www.bbc.co.uk/news/uk-52236388

Η πανώλη της Αθήνας το 430 π.Χ.

Ο καθηγητής ξεκινά το άρθρο του λέγοντας ότι καθώς ο Boris Johnson αναρρώνει από τον Covid-19 αναμφίβολα θα σκέφτεται μια προηγούμενη επιδημία, την πανώλη που κτύπησε την Αθήνα το 430 π.Χ. και σκότωσε τον ήρωα του Πρωθυπουργού, Περικλή, ένα επεισόδιο που μας προσφέρει πολλά μαθήματα σήμερα. Γιατί ο Πρωθυπουργός Johnson, γράφει, είναι πολύ καλός γνώστης της Ιστορίας και κουλτούρας της αρχαίας Ελλάδας. Γνωρίζει ότι η δυτική λογοτεχνία ξεκινά με μια πανώλη, η οποία επιδημία αναφέρεται στην αρχή της Ηλιάδας του Ομήρου, και την οποία ο Boris γνωρίζει τόσο καλά, που μπορεί να απαγγείλει αποσπάσματά της από μνήμης. Ο πολιτικός του ήρωας εδώ και χρόνια είναι ο αρχαίος Αθηναίος ηγέτης Περικλής, την προτομή του οποίου έχει στο γραφείου του στο 10 Downing Street.

Και συνεχίζει : «Ο πρωθυπουργός συχνά μιλά με θαυμασμό για τα λόγια του Περικλή προς τιμήν των νεκρών μετά το πρώτο χρόνο ενός καταστροφικού πολέμου εναντίον της Σπάρτης. Και πρέπει να γνωρίζει, ότι ο Περικλής έκανε και δεύτερη ομιλία ένα χρόνο αργότερα, μετά την καταστροφική πανώλη, που σκότωσε το ένα τρίτο των πολιτών της Αθήνας.

»Αμφότερες οι ομιλίες του Περικλή αναφέρθηκαν από τον ιστορικό Θουκυδίδη, σχολιαστές σήμερα έχουν κάνει παραλληλισμούς μεταξύ των αντιδράσεων των Αθηναίων τότε -από τις πιο ηρωικές πράξεις των μέχρι τις πλέον κατάπτυστες- και τη γενναία προσφορά σήμερα του προσωπικού του Εθνικού Συστήματος Υγείας και των πανικόβλητων που τρέχουν στα καταστήματα.

»Όμως, εκπληκτικά, κανένας δεν έδωσε προσοχή στο μάθημα που είχε υπόψη του ο ιστορικός Θουκυδίδης, ότι εκείνο που δεν αλλάζει είναι η φύση του ανθρώπου, και τα έγραψε, γιατί γνώριζε καθαρά ότι τα γεγονότα τού σήμερα μπορούν να μας καθοδηγήσουν για καλύτερη αντιμετώπιση στο μέλλον».

Ο Θουκυδίδης, προσθέτει ο καθηγητής, «βάσισε τη μέθοδό του στον γιατρό της εποχής, τον Ιπποκράτη, ο οποίος, παρά να έδιδε συνταγές για προσευχές και θρησκευτικές τελετές, μαζί με τους βοηθούς του, επισκέπτονταν ασθενείς, μελετούσαν τα συμπτώματά τους, κρατούσαν σημειώσεις στο πώς αντιδρούσαν σε θεραπείες, όπως ο ύπνος, εξάσκηση και η ελεγχόμενη δίαιτα. Ο Boris Johnson ήταν ασθενής στο νοσοκομείο St. Thomas, και είναι πιθανόν να συμμετείχε σε ιατρική δοκιμή θεραπείας για το Covid-19, επομένως ίσως να θυμήθηκε τον Ιπποκράτη και τον Περικλή στον Θουκυδίδη».

Ένα από τα χειρότερα, της πανώλης, έγραψε, ήταν η απελπισία του κόσμου, εκείνοι που ήσαν πεπεισμένοι ότι δεν είχαν ελπίδα, πέθαιναν γρηγορότερα…

Το μάθημα της Ιστορίας και το χρέος του Johnson

Και ολοκληρώνει ο καθηγητής το γεμάτο νόημα άρθρο του, α) τονίζοντας ότι οι Αθηναίοι επέζησαν της πανώλης το 430 π. Χρ. με εκπληκτική ανθεκτικότητα και ότι η Ιστορία δεν είναι μόνο για να μας θυμίζει τα κακά του παρελθόντος, αλλά να μας καθοδηγεί για καλύτερες προφυλάξεις και ότι η ομαλότητα στη ζωή θα επανέλθει μια μέρα.

Και β) ο 55χρονος Βρετανός πρωθυπουργός αντιμετώπισε προκλήσεις, αποτυχίες, καθώς και επιτυχίες και έχει κερδίσει από την τύχη, και λιγότερο από πολιτική δεξιότητα. Όταν με το καλό αναρρώσει πλήρως από τον κορωνοϊό, ίσως, προτομές του ιστορικού Θουκυδίδη, του γιατρού Ιπποκράτη και του φιλόσοφου Σωκράτη πρέπει να προστεθούν δίπλα στην προτομή του Περικλή στο γραφείο, στο 10 Downing Street.

Ο καθηγητής Armand D’Angour το 2019 εξέδωσε το βιβλίο “Socrates in Love: The making of a philosopher” . To 2012 έγραψε την Ωδή που απήγγειλε ο Boris Johnson, ως δήμαρχος τότε του Λονδίνου, κατά την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων στο Λονδίνο.

Καθώς ο Πρωθυπουργός εξήλθε του νοσοκομείου και οι θάνατοι στο Ηνωμένο Βασίλειο αυξάνονται καθημερινά, με τον θανατηφόρο από τη Κίνα ιό να θερίζει με φοβερό ρυθμό νέους, γέρους και παιδιά, τα γηροκομεία αδειάζουν (92 ήδη προσβλήθηκαν από το Covid-19), πέραν των 24 ιατρών και νοσηλευτών του ΕΣΥ αρρώστησαν και πέθαναν από τον ιό, ενώ με τον ίδιο ρυθμό αυξάνονται και οι επικρίσεις για τον χειρισμό τού ιού από τη βρετανική κυβέρνηση. Επικρίνεται για τη μεγάλη καθυστέρηση για άμεσα και δραστικά μέτρα. Για το ότι οι επιστημονικοί και ιατρικοί της σύμβουλοι ευθύνονται για την καθυστέρηση με την αρχική τους καταστροφική «στρατηγική αγέλης ανοσίας». Για άδικους θανάτους, που αλλιώς θα μπορούσαν να αποφευχθούν…

Το άρθρο του καθηγητή προσφέρεται προς τον Πρωθυπουργό ως ένα ξύπνημα, μετά και τη δική του δοκιμασία. Θυμίζοντάς του τον δικό του Αθηναίο ήρωα. Για άμεση περισυλλογή σκέψεων και τι πήγε λάθος απαρχής. Τις ευθύνες της «επιστημονικής και ιατρικής του ομάδας», τις συμβουλές της οποίας ακολούθησε. Για νέο ιατρικό και επιστημονικό αίμα στην ομάδα της κυβέρνησης. Ειδικά τώρα που και ο ίδιος έφθασε τόσο κοντά στον Χάρο…

Χριστός Ανέστη σε όλους.

*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος