Λονδίνο-Μόσχα για Αγία Σοφία 2020 - Κύπρος 1974

Ακόμα μια τραγική επέτειος σήμερα 19 Ιουλίου. Παραμονή της πρώτης τουρκικής βάρβαρης εισβολής στην Κυπριακή Δημοκρατία. Ας ξεκινήσω όμως από τις πρόσφατες δηλώσεις του βρετανικού Φόρεϊν ΄Οφις και της Μόσχας για την απόφαση του Προέδρου της κατοχικής Τουρκίας Ρ. Τ. Ερντογάν να μετατρέψει την ιστορική Αγία Σοφία σε τζαμί σε παραβίαση της Συνθήκης της Λωζάνης. Για τις παραβιάσεις δέστε μια σχετική ανάρτηση εδώ: 13.7.2020 - «Η Συνθήκη της Λωζάνης και η Αγία Σοφία»

«Με την εγκληματική πράξη της 10ης Ιουλίου η Τουρκία παραβίασε τη Συνθήκη της Λωζάνης. Με βάση το Άρθρο 44 της Συνθήκης της Λωζάνης, η Ελλάδα έχει το δικαίωμα να φέρει το ζήτημα της παραβίασης της Συνθήκης στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Επίσης, με βάση το Άρθρο 44 της Συνθήκης της Λωζάννης η Ελλάδα έχει το δικαίωμα να προσφύγει στο Διεθνές Δικαστήριο εναντίον της Τουρκίας απαιτώντας την αποκατάσταση της Αγίας Σοφίας σε καθεστώς μουσείου. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, μόνον ένα θα είναι το ζήτημα στο Διεθνές Δικαστήριο: Η Αγία Σοφία. Δεν αμφισβητεί κανείς ότι η Αγία Σοφία είναι χριστιανικός ναός…».

https://olympia.gr/2020/07/13/synthiki-lozanis-agia-sofia/

Οι άμεσες και ταυτόχρονες υποστηρικτές δηλώσεις του Λονδίνου και της Μόσχας υπέρ της τουρκικής απόφασης για την Αγία Σοφία θυμίζουν τις παράλληλα, δυστυχώς, υποστηρικτές θέσεις Λονδίνου και Μόσχας το 1974 υπέρ της τουρκικής εισβολής του Πρωθυπουργού Μπουλέντ Ετσεβίτ στις 20 Ιουλίου 1974. Ιστορικά γεγονότα που δεν πρέπει να ξεχνάμε, για να θυμόμαστε με ποιους έχουμε να κάνουμε και, κυρίως, γιατί η Ιστορία μάς διδάσκει.

Ο Τσαβούσογλου στο Λονδίνο όπως ο Ετσεβιτ ή τυχαία η σύμπτωση;

Κατ’ αρχάς, θα πρέπει να αναφερθεί ότι, δύο μέρες πριν από την ανακοίνωση του Ρ. Τ. Ερντογάν, ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Μεχμέτ Τσαβούσογλου βρέθηκε στο Λονδίνο, όπου είχε διάφορες συναντήσεις και διαβουλεύσεις με την βρετανική κυβέρνηση. Είδε τον Βρετανό Πρωθυπουργό, Μπόρις Τζόνσον, τον Υπουργό Εξωτερικών και Κοινοπολιτείας, Ντόμινικ Ράαπ, την Υφυπουργό για Ευρωπαϊκές Υποθέσεις, Γουέντι Μόρτον, τον επικεφαλής της Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Ομάδας για την Τουρκία, Σερ Τζέφρι Ντόναλντσον του βορειοϊρλανδικού κόμματος DUP, και άλλους.

Την επίσκεψη κάλυψε με εκτενές άρθρο της η εφημερίδα “Financial Times”, η οποία έγραψε ότι, σύμφωνα με τον Τούρκο Υπ. Εξωτερικών, Τουρκία και Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκονται πολύ κοντά να κλείσουν μια μεγάλη διμερή εμπορική συμφωνία και έθεσαν τους στόχους τους για αύξηση των εμπορικών τους συναλλαγών για την μετά το Brexit εποχή σε £20δις.

Η “Financial Times” τόνισε ότι η Τουρκία είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Ηνωμένου Βασιλείου μετά τη Γερμανία με εμπορικό ύψος £18.8 δις και ότι πέραν των 2.500 βρετανικών εταιριών λειτουργούν στην Τουρκία, περιλαμβανομένων των BP, Shell, Vodafone, Unilever, BAE Systems, HSBC, Aviva και Diageo. Την εβδομάδα που μας πέρασε θα επισκεπτόταν την Τουρκία και η Υπουργός Διεθνούς Εμπορίου μαζί με άλλους αξιωματούχους…

Σύγκλιση για Αγία Σοφία

Τι είπε ο Ερντογάν για την Αγία Σοφία; «Για ποιο σκοπό θα χρησιμοποιηθεί η Αγία Σοφία, είναι θέμα των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Τουρκίας». Τι είπε το Φόρεϊν Όφις; “Αυτό είναι «κυριαρχικό θέμα» (“sovereign matter”) της Τουρκίας…

Τι είπε ο Πούτιν; “H απόφαση για την Αγία Σοφία είναι εσωτερική υπόθεση της Τουρκίας”. Και όχι μόνον: Ο Υφ. Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Βερσίνιν ανέφερε: «Πρόκειται για εσωτερική υπόθεση της Τουρκίας, στην οποία κανένας δεν θα πρέπει να παρέμβει…».

Και, τώρα, ας πάμε πίσω στο αιματηρό 1974. Που είχε ως αποτέλεσμα 46 μαύρα χρόνια τουρκικής εισβολής και κατοχής, με παραβιάσεις ουκ ολίγων διεθνών συμβάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με ανεπανόρθωτες καταστροφές των ιστορικών και θρησκευτικών μας μνημείων, εκκλησιών, μοναστηριών, εκατοντάδες αγνοουμένους, χιλιάδες νεκρούς, εκατοντάδες βιασμούς, εγκλωβισμένους, και πέραν των 170,000 Ελλήνων εκτοπισμένων και προσφύγων στην ίδια τους την πατρίδα, με μια κατοχή που συνεχίζεται…

Λονδίνο, Ιούλιος 1974

Στις 16 Ιουλίου 1974 η Τουρκία (μέσω της βρετανικής πρεσβείας στην Άγκυρα και δια του συνταγματολόγου και συμβούλου Μουμπτάζ Σοϊζάλ ) ενημέρωσε το Λονδίνο για την πρόθεσή της για εισβολή και κάλεσε τους Βρετανούς να πάνε μαζί, αν όχι, θα πήγαινε μόνη. Ζήτησε συνάντηση μαζί τους και ο σοσιαλιστής Πρωθυπουργός της Μπουλέντ Ετσεβίτ δεν έχασε λεπτό. Έφθασε στο Λονδίνο την επομένη, 17 Ιουλίου, συνοδευόμενος σχεδόν από την μισή του στρατιωτική και πολιτική ηγεσία και μπήκε στο 10 Downing Street για … «έγκριση» και συντονισμό με την άλλη «εγγυήτρια» δύναμη (Ηνωμένο Βασίλειο). Εξασφάλισε από τη σοσιαλιστική κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου με Πρωθυπουργό τον Χάρολντ Γουίλσον και Υπ. Εξωτερικών και Κοινοπολιτείας τον Τζέιμς Κάλαχαν το πράσινο φως να εισβάλει στην Κύπρο. Τους εξήγησε μέχρι πού θα έφθανε η γραμμή της εισβολής που σχεδίασε. Δέχθηκαν, φτάνει να μην ενοχλούσε (όπως του ζήτησαν) τις βρετανικές περιοχές των βάσεων και υποσχέθηκαν, μάλιστα, να εμποδίσουν την Ελλάδα από να τρέξει εις βοήθεια για να αποτελειώσει το «έργο» του, εφόσον, για τους δικούς τους λόγους, δεν μπορούσαν να εισβάλουν μαζί. Το 1975 ο Τζέιμς Κάλαχαν ομολόγησε στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του βρετανικού Κοινοβουλίου ότι άφησαν να εκτελεστεί η τουρκική εισβολή, γιατί συμφωνούσαν με τους Τούρκους στην αλλαγή του στάτους κβο της Κύπρου, επειδή το «σύνταγμα είχε καταρρεύσει πριν από 10 χρόνια» (δηλαδή το 1964, όπως ισχυρίζονται έκτοτε οι Τούρκοι, για να δικαιολογούν τα αδικαιολόγητα). (Βιβλίο Φ.Α. «Διζωνική v Δημοκρατία 1955-2019», Έκδοση PASTELL EDITORIA LIMITED Λεμεσός).

Μόσχα, Ιούλιος 1974 - Έγγραφο CIA

Αποδεσμευμένο έγγραφο της Αμερικανικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (CIA) ημερ. 22 Ιουλίου 1974 (National Intelligence Bulletin) γράφει:

«USSR – CYPRUS

Οι Σοβιετικοί έχουν εγκρίνει την εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο, όμως έχουν επίσης τονίσει την αντίθεσή τους σε οποιαδήποτε αλλαγή του πολιτικού στάτους της Κύπρου. Η Μόσχα ανησυχεί ότι η εισβολή θα οδηγήσει στη διχοτόμηση της νήσου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.

Ανακοινωθέν της σοβιετικής κυβέρνησης που εκδόθηκε το Σάββατο επικρίνει έντονα την ελληνική «επιθετικότητα», όμως δικαιολόγησε την τουρκική παρέμβαση ως αναγκαία για την προστασία της τουρκοκυπριακής κοινότητας. Η δήλωση προσπάθησε να παρουσιάσει την πρόθεση της Τουρκίας ως να στοχεύει στην επαναφορά της κυπριακής ανεξαρτησίας και επιστροφή της «νόμιμης κυβέρνησης». Αυτούς τους στόχους υποστήριξε ο Αρχηγός του Κόμματος Μπρέσνιεφ σε ομιλία του χθες στην Πολωνία.

Οι Σοβιετικοί κράτησαν επαφή με τον Μακάριο στη Νέα Υόρκη και πίεσαν στο Συμβούλιο Ασφαλείας για την επιστροφή στην εξουσία του Αρχιεπισκόπου. Η Μόσχα, όμως, απέφυγε να πάρει ξεκάθαρη δέσμευση για τους στόχους του Μακάριου. Oι Σοβιετικοί ευνοούν, επίσης, την Άγκυρα… Σοβιετικά στρατεύματα έχουν τεθεί σε επιφυλακή».

Η πρώτη τουρκική εισβολή στην Κύπρο

ήταν με τη συγκατάθεση της Μόσχας!

Το αμερικανικό έγγραφο επιβεβαίωσε, τελικά, χρόνια αργότερα με τις αποκαλύψεις του, που βρίσκονται στο διαδίκτυο, ο Arif Hasan Tahsin (Arif Hodja), πρώην διοικητής της ΤΜΤ, δάσκαλος, συγγραφέας και αρθρογράφος στην «Αφρίκα».

« Όταν η Τουρκία αποφάσισε να επέμβει, επικοινώνησε με τους Σοβιετικούς και ο πρέσβης της Σ. Ένωσης ρώτησε τον Πρόεδρο της Τουρκικής Δημοκρατίας κατά πόσο, μετά την εισβολή, η Κύπρος θα παρέμενε μέλος του κινήματος των Αδεσμεύτων. Όταν πήρε θετική απάντηση, έδωσε τη συγκατάθεσή του για την επέμβαση.. Η Τουρκία δεν είχε αρκετό πετρέλαιο και ζήτησε βοήθεια από τη Βουλγαρία. Κάποιος που δούλευε στην τουρκική πρεσβεία στη Βουλγαρία, έγραψε βιβλίο, στο οποίο περιγράφει όλα αυτά… Αυτά για την πρώτη εισβολή. Η Αμερική, μετά αναμείχθηκε…» είπε, μεταξύ άλλων, το πρώην στέλεχος της ΤΜΤ. Μεταδόθηκε στις 22.3.2011 από το δίγλωσσο πρόγραμμα του ΡΙΚ Biz. Η αναφορά στα 31 λεπτά. («Διζωνική v Δημοκρατία 1955-2019»).

Αυτό, βέβαια, είχε πει και ο Δρ. Χ. Κίσινγκερ στον Κινέζο ομόλογό του στις 2 Οκτωβρίου 1974: «Η Μόσχα είπε στους Τούρκους να εισβάλουν» (Σημερινή 14.1.1999). (βιβλίο Φ.Α. «Top Secret – Η Βρετανική κηδεμόνευση του Κυπριακού… Πώς φθάσαμε στο Σχέδιο «Ανάν»…» Εκδόσεις Γερμανός, Θεσσαλονίκη, 2004, κεντρική διανομή Εκδοτικός Οίκος ΔΙΑΣ).

Δεν γνωρίζουμε τι άλλο από τις εμπορικές τους συμφωνίες συζήτησε ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, Μεχμέτ Τσαβούσογλου, μαζί με τον Βρετανό ομόλογό του, Ντόμινικ Ράαπ, στη μετά το Brexit εποχή. Όμως, έχοντας υπόψη ότι οι Βρετανοί ήταν εκείνοι που προήδρευαν και ήταν επικεφαλής των έντονων διαπραγματεύσεων στη Λωζάνη το 1923, μάλλον φαίνεται κάπως αδύνατον να μην ανέφερε ο Τσαβούσογλου και να μην ενημέρωσε εκ των προτέρων το Λονδίνο για την πρόθεσή τους να μετατρέψουν την Αγία Σοφία σε τζάμι, παραβιάζοντας τη Συνθήκη της Λωζάνης. Και να μην εξασφάλισε, προτού φύγει, την υποστήριξη του Φόρεϊν Όφις, όταν ο Ερντογάν θα ανακοίνωνε δύο μέρες αργότερα την παραβίαση της Συνθήκης της Λωζάνης…

Εξάλλου, οι Τούρκοι γνωρίζουν καλύτερα από κάθε άλλον ότι ήσαν οι Βρετανοί οι ίδιοι που πρώτοι παραβίασαν τη Συνθήκη της Λωζάνης το 1955, με τη διαβόητη Τριμερή στο Λονδίνο. Όταν επανέφεραν, με το έτσι θέλω, την Τουρκία πίσω, ως ενδιαφερόμενο μέρος στο Κυπριακό… Θα επανέλθω για το 1974.

Αποδεσμευμένο έγγραφο της Αμερικανικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (CIA) ημερ. 22 Ιουλίου 1974 (National Intelligence Bulletin) γράφει: «USSR – CYPRUS:

Οι Σοβιετικοί έχουν εγκρίνει την εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο, όμως έχουν επίσης τονίσει την αντίθεσή τους σε οποιαδήποτε αλλαγή του πολιτικού στάτους της Κύπρου. Η Μόσχα ανησυχεί ότι η εισβολή θα οδηγήσει στη διχοτόμηση της νήσου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας»

*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος