Οι Βρυξέλλες πολεμούν την Τουρκία με…νεροπίστολα

Να πλέει όχι σε αχαρτογράφητα, αλλά σε επικίνδυνα νερά επιμένει η Ε.Ε., που αντί απαντήσεως στην Τουρκία, επιχειρεί να αντικρούσει τετελεσμένα με υποσχέσεις ειδικών συνεδριάσεων είτε σε επίπεδο Συμβουλίου, είτε σε επίπεδο Υπουργών Εξωτερικών.

Μπορεί η είδηση, λοιπόν, για ειδική σύνοδο κορυφής τον Σεπτέμβριο για τις ευρω-τουρκικές σχέσεις να χαιρετίστηκε, ωστόσο, δεν θα έπρεπε, σε καμία περίπτωση, να οδηγεί σε στρεβλά συμπεράσματα ως προς το τι οι Βρυξέλλες σκέφτονται έναντι του ταραχοποιού γείτονα της Ελλάδος, της Κύπρου και όχι μόνον. Ο προβληματισμός πολλαπλασιάζεται και οι κίνδυνοι μεγεθύνονται όσο το Διευθυντήριο της Κοινότητας δείχνει αναποφάσιστο, αν όχι ανίκανο να χειριστεί μια τεραστίων διαστάσεων γεωπολιτική εξέλιξη που συντελείται στην Ανατολική Μεσόγειο.

Εκτρέφουν νέες επιθέσεις

Πέραν της συνεδρίασης της τεχνοκρατικής επιτροπής εν ονόματι Relex για το πλαίσιο κυρώσεων και την εισαγωγή ονομάτων Τούρκων υπηκόων, το καλεντάρι των Βρυξελλών παρέπεμψε τη διαχείριση του προβλήματος Τουρκία στα τέλη Αυγούστου (σύνοδος Gymnich των ΥΠΕΞ) και Σεπτέμβριο (σύνοδος Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων). Δυστυχώς, ωστόσο, μέχρι τότε, η Τουρκία θα έχει χρόνο περί τις πενήντα ημέρες για να εμβαθύνει τετελεσμένα στην Κυπριακή ΑΟΖ – ανανέωσε, άλλωστε, την παράνομη navtex για την παράνομη γεώτρηση στο οικόπεδο 6 -, αλλά και για να κάνει την κίνησή της έναντι της Ελλάδας στα νότια της Κρήτης, δοκιμάζοντας αντοχές και τεντώνοντας επικίνδυνα το σχοινί.

Ορθώς και δικαίως τόσον ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, όσο και ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας έθεσαν τους ομολόγους τους έναντι των ευθυνών τους και ξεκαθάρισαν πως δεν μπορεί να υπάρξει καμία συζήτηση για νέες “παροχές” στην Τουρκία, έως ότου δεν παύσει να προκαλεί. Μολαταύτα, δεν είναι αρκετό.

Ελλάδα και Κύπρος έπρεπε να διακόψουν κάθε συζήτηση για κάθε ευρωπαϊκό θέμα - ακόμη και αν αυτό αφορά στο Ταμείο Ανάκαμψης - αν πρώτα δεν εξασφάλιζαν κάτι χειροπιαστό έναντι του κινδύνου για την εθνική τους επιβίωση.

Το ευρωπαϊκό συνονθύλευμα, δυστυχώς, δεν λειτουργεί στη βάση κοινών συμφερόντων, αλλά στη βάση εθνικών χαρακτηριστικών και συμφερόντων και, όσο αυτά υπερσκελίζουν το κοινό καλό, καμία πολιτική του καλού παιδιού δεν μπορεί να αποδώσει. Επίκαιρη όσο ποτέ είναι η διαπίστωση του Τιμ Μάρσαλ στο εξαιρετικό πόνημά του “Υψώνοντας Τείχη” της σειράς “Ιστορία και Πολιτική (εκδόσεις Διόπτρα) που έτυχε να διαβάζει ο γράφων αυτές τις μέρες. Στο κεφάλαιο Ευρώπη (σελ 245) αναφέρει σχεδόν προφητικά τα εξής:

“Η Ε.Ε. δεν κατάφερε ποτέ να αντικαταστήσει το έθνος - κράτος στις καρδιές των περισσότερων Ευρωπαίων. Θα μπορούσε να πει κάποιος ότι οι ιδρυτές της κινήθηκαν πάρα πολύ γρήγορα και με μεγάλη έπαρση, πιστεύοντας ότι η δημιουργία της Ένωσης θα είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός πληθυσμού, ο οποίος θα προσδιοριζόταν πρώτα ως ευρωπαϊκός και δευτερευόντως ως εθνικός”. Και να που στις πλέον κρίσιμες στιγμές της ιστορίας μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, δυστυχώς για μας, επιβεβαιώνεται πανηγυρικά.

Θερμά επεισόδια και Αίγυπτος…

Τις τελευταίες μέρες ακόμη και στον διπλωματικό κόσμο, που πολλές φορές διαβάζει και αναλύει ινκόγκνιτο τις εξελίξεις, διαφαίνεται μια μεγάλη ανησυχία ως προς το τι φέρνουν οι επόμενες λίγες εβδομάδες. Τα δεδομένα, τα ζητούμενα και κυρίως η ανάλυση των κερδοζημιών από το οποιοδήποτε σενάριο, δείχνουν μια τάση προς την κατεύθυνση της δημιουργίας από την Τουρκία επεισοδίου έναντι της Ελλάδας στο Ανατολικό Αιγαίο. Κάτι τέτοιο, στην σκακιέρα της διπλωματίας, μας έλεγαν χαρακτηριστικά, δείχνει να έχει για την Άγκυρα προστιθέμενη αξία και να τη βάζει στη θέση του οδηγού, αν ποτέ ξεκινήσει μια πραγματική ευρωπαϊκή διαμεσολάβηση για αποπυροδότηση της πυρηνικής βόμβας της Ανατολικής Μεσογείου. Αν αυτό το σενάριο ευσταθεί, στη Λευκωσία ίσως ήδη σιγοψιθυρίζουν “ζήτω που καήκαμε”, καθότι ουδείς μπορεί να εγγυηθεί - δεδομένης της δέσμευσης των Αθηνών για αντίδραση - ότι η κρίση δεν θα διαχυθεί και στην Κύπρο. Και κάτι τέτοιο, τέτοια περίοδο, με το κατοχικό καθεστώς να κάνει εθνικιστική στροφή, θα ήταν η ταφόπλακα των όποιων… ονείρων για συνολική λύση του Κυπριακού στη βάση του συμφωνηθέντος πλαισίου.

Παρά ταύτα και στη βάση τού ότι οι κρίσεις γεννούν ευκαιρίες, γεωστρατηγικοί αναλυτές με τους οποίους συζητήσαμε όλη την εβδομάδα για τις εξελίξεις σχεδόν ομονοούσαν ότι ο παράγοντας Αίγυπτος στον φάκελο Λιβύη ίσως είναι το κλειδί για θετικές εξελίξεις. Αδρομερώς και όχι στο βάθος με το οποίο μας αναλύθηκε, αυτό που μας υποδείκνυαν είναι ότι η συνεργασία με το Κάιρο, που έχει το χέρι στην σκανδάλη εναντίον της Τουρκίας για τη Σύρτη, ίσως να δημιουργήσει το απαραίτητο ρήγμα στις γραμμές της Τουρκίας, που δεν θα έχει τη δύναμη να σταθεί σε δύο μεγάλα μέτωπα - Αιγαίο και Σύρτη - ταυτόχρονα. Πιο απλά; Αν η Τουρκία κάνει κίνηση στο Αιγαίο, θα είναι την ίδια ώρα το κορυφαίο μομέντουμ για κίνηση της Αιγύπτου στην Λιβύη εναντίον της Άγκυρας. Κάτι για το οποίο, αυτήν τη στιγμή που μιλάμε, θερμοπαρακαλεί η Βουλή των Λίβυων που στηρίζει τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ.

Η διάσταση των Παρισίων

Η εν ριπή οφθαλμού διευθέτηση ταξιδιού του Προέδρου της Δημοκρατίας στο Παρίσι για εκεί κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Γάλλο ομόλογό του, Εμανουέλ Μακρόν, έχει μεγάλη σημασία στο διπλωματικό πάζλ που κτίζεται για απάντηση στις τουρκικές επιθετικές ενέργειες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Όσο και αν η Γερμανία πιέζει για συνέχιση της πολιτικής του κατευνασμού έναντι της Τουρκίας, ώστε να μην μετρήσει οικονομικές απώλειες και να μην αναγκαστεί να ανοίξει τον φάκελο μεταναστευτικό - με τον οποίο απειλεί και εκβιάζει η Άγκυρα -, η Γαλλία έχει ήδη πάρει θέση και το Παρίσι θεωρεί ότι έφτασε η στιγμή να ανακηρυχθεί στον ηγέτη της Ε.Ε. Έχοντας την Μέρκελ να διάγει το τελευταίο της διάστημα ως ενεργή πολιτικός ολκής, ο Μακρόν θέλει να αναλάβει τα ηνία και πιστεύει πως ο φάκελος Τουρκία μπορεί να μετατραπεί σε ακρογωνιαίο λίθο.

Η ανάγκη βαθύτερης διεργασίας μεταξύ Λευκωσίας και Παρισίων είναι πλέον επιτακτική και η προώθηση του τετραμερούς αμυντικού συνασπισμού στον οποίο θα συμμετέχουν τόσο η Ιταλία, όσο και η Ελλάδα - τον οποίο αποκάλυψε την περασμένη εβδομάδα η «Σημερινή» με άρθρο του δρος Γιάννου Χαραλαμπίδη - είναι ένα καλό πρώτο βήμα.