Πολιτική, γένους θηλυκού

Η 24η Ιουνίου έχει οριστεί από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών ως Διεθνής Ημέρα για τις Γυναίκες στη Διπλωματία.

Εν έτει 2023, στη νήσο της θεάς Αφροδίτης η γυναίκα δεν μπορεί να διεκδικήσει τόσο εύκολα τον ρόλο της σοφής θεάς Αθηνάς.

Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία, η παρουσία της γυναίκας στην πολιτική και στη διπλωματία δεν είναι τόσο εμφανής. Μάλιστα, στις δύο τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις φαίνεται πως ο κυπριακός λαός δεν έδωσε ψήφο εμπιστοσύνης σε περισσότερες γυναίκες.

Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα για τις Γυναίκες στη Διπλωματία, τρεις καταξιωμένες γυναίκες πολιτικοί μάς απαντούν σε τρία κοινά βασικά ερωτήματα.

Έχουν δεχθεί σεξιστικές συμπεριφορές όμως δεν πτοήθηκαν, έκαναν την εμπειρία τους όπλο για να προασπιστούν και τις υπόλοιπες.

Γυναίκα! Πλάσμα με πληθώρα ιδιοτήτων, τις οποίες καλείται να υπηρετήσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Πλάσμα με πληθώρα ικανοτήτων, με τις οποίες μπορεί να δημιουργήσει έναν κόσμο καλύτερο.

Οι απαντήσεις τους αντικατοπτρίζουν, καλώς ή κακώς, την πραγματικότητα της χώρας μας, που ενώ κάνει μικρά βήματα βελτίωσης, ωστόσο χρειάζεται επαναπρογραμματισμό.

ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ:

1. Παρόλο που η Πρόεδρος της Βουλής είναι γυναίκα, τα τελευταία χρόνια δεν έχει αυξηθεί ο αριθμός των γυναικών στο Κοινοβούλιο. Πού οφείλεται αυτό, σύμφωνα με εσάς;
2. Ποιο στοιχείο της γυναικείας φύσης κάνει τη γυναίκα ιδανική διπλωμάτη - πολιτικό;
3. Έχετε δεχθεί σεξιστικές συμπεριφορές, κατά την πολιτική σας πορεία ή υποτίμηση λόγω φύλου;

Ρίτα Θεοδώρου-Σούπερμαν, βουλευτής ΔΗΣΥ

1. Αν η εκλογή της Αννίτας Δημητρίου ως Προέδρου της Βουλής επηρέασε θετικά κάποιες γυναίκες να διεκδικήσουν θέσεις στο Κοινοβούλιο, αυτό θα διαπιστωθεί στις επόμενες βουλευτικές εκλογές του 2026, αφού μετά την εκλογή της, μέχρι και σήμερα, δεν υπήρξε ενδιάμεση εκλογική αναμέτρηση. Ωστόσο, ας μην ξεχνούμε ότι έστω και αν η εκλογή αυτή αποτελέσει ισχυρό κίνητρο για γυναίκες να διεκδικήσουν, τον πρώτο λόγο τον έχουν τα πολιτικά κόμματα, τα οποία, όπως φαίνεται, δεν δίνουν ίσες ευκαιρίες εκπροσώπησης σε γυναίκες αλλά ούτε και προωθούν μέσα από κομματικές διαδικασίες την ανέλιξη γυναικών. Αυτό φυσικά έχει ανατραπεί στον Δημοκρατικό Συναγερμό, όπου μετά τις τελευταίες εσωκομματικές εκλογές το ποσοστό των γυναικών που διεκδίκησαν και αναδείχθηκαν σε διάφορες θέσεις ήταν αισθητά αυξημένο.
2. Η γυναίκα στην πολιτική σήμερα διαδραματίζει έναν αναβαθμισμένο ρόλο, χωρίς να σημαίνει ότι είναι και ο επιθυμητός. Η γυναίκα στην πολιτική δίνει το μήνυμα ότι τόσο οι γυναίκες όσο και οι άνδρες ενεργούν με τον ίδιο τρόπο και ότι οι γυναίκες δεν είναι απαθείς θεατές ή αντικείμενα διαταγών και αποφάσεων. Με την παρουσία της γυναίκας στην πολιτική η εξουσία εξανθρωπίζεται, αφού η γυναικεία φύση και η πολιτική έχουν κοινά τα στοιχεία της φαντασίας και του ρεαλισμού. Επίσης, η ελευθερία, η αξιοπρέπεια, η δικαιοσύνη και η ηθική είναι έννοιες θηλυκού γένους, όπως και η δημιουργία και γι’ αυτό μπορούν να ταιριάξουν περισσότερο στο γυναικείο φύλο.

Οι φιλοδοξίες, τα οράματα, τα όνειρα και οι πράξεις κάθε γυναίκας επιβάλλεται να πηγάζουν από τις ανάγκες και επιθυμίες αυτής και όχι να είναι η αντανάκλαση των συμφερόντων και αναγκών του άλλου μισού του πληθυσμού, δηλαδή των ανδρών.

1. Η παρουσία δυναμικών γυναικών είτε σε ανδροκρατούμενα περιβάλλοντα και επαγγέλματα είτε στον πολιτικό στίβο προϋποθέτει την ύπαρξη σεξισμού και υποτίμησης λόγω φύλου. Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα έντονα σε γυναίκες που είναι αφοσιωμένες στον σκοπό τους χωρίς να παρεκκλίνουν από αυτόν, φέρνουν σε πέρας την αποστολή τους, είναι δυναμικές, σπάνε στερεότυπα, είναι ισάξιες των ανδρών ή/και είναι καλύτερες από αυτούς. Ο σεξισμός και η υποτίμηση είναι καθημερινά φαινόμενα. Το μόνο που χρειάζεται να κάνει μια γυναίκα είναι να τα αντιμετωπίζει και να τα θεωρεί ως ένδειξη ότι βαδίζει προς τη σωστή κατεύθυνση!
   
   
   
   

Μαρίνα Νικολάου, βουλευτής ΑΚΕΛ

1. Tο ζήτημα της έμφυλης ισότητας στην πολιτική ζωή δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται με μιαν αριθμητική προσέγγιση.

Η συμμετοχή των γυναικών δεν είναι περιορισμένη μόνο στα ψηφοδέλτια, στη Βουλή και σε άλλα θεσμικά αξιώματα. Η συμμετοχή των γυναικών είναι περιορισμένη στην κοινωνικοπολιτική δράση, στον συνδικαλισμό, στους μαζικούς φορείς, στους κοινωνικούς αγώνες. Εκεί είναι που πρέπει να αναζητηθεί το πραγματικό πρόβλημα της απουσίας των γυναικών από την πολιτική ζωή, γιατί αν δεν υπάρχουν γυναίκες στη βάση, πώς θα βρεθούν στην κορυφή της πολιτικής ζωής.

Οι γυναίκες υπο-εκπροσωπούνται γιατί είναι επιβαρυμένες με τις ευθύνες που τους αποδίδονται εξαιτίας των έμφυλων κοινωνικών ρόλων. Επιπρόσθετα τα έμφυλα στερεότυπα και οι διακρίσεις που επικρατούν στην κοινωνία θέτουν εμπόδια στις γυναίκες που αποφασίζουν να εμπλακούν στη δημόσια ζωή.

1. Δεν ξέρω. Έχουμε πολλά παραδείγματα από γυναίκες που γράφτηκαν με χρυσά γράμματα στην Ιστορία αλλά και από γυναίκες που ενώ κατείχαν θέσει εξουσίας οι πολιτικές που εφάρμοσαν καμία σχέση δεν είχαν με την προώθηση της ισότητας.

Το φύλο δεν είναι το αποκλειστικό κριτήριο. Αν το πιστέψουμε αυτό θα είναι ισοπεδωτικό και άδικο για τα εκατομμύρια ανδρών και γυναικών που αγωνίστηκαν για την ελευθερία της πατρίδας τους, για την πρόοδο της ανθρωπότητας και έδωσαν μέχρι και τη ζωή τους για τα ιδανικά και τους αγώνες τους.

Σίγουρα τα δύσκολα είναι αλλού. Στη ζωή της γυναίκας που παλεύει να ανταποκριθεί σε όλους τους ρόλους και δουλεύει δωδεκάωρα, ακόμα και τις Κυριακές. Στη ζωή της γυναίκας που δεν θέλει να επιστρέψει στο σπίτι της, γιατί η βία είναι η καθημερινότητά της εκεί, που φοβάται να κάνει το βήμα και να γλιτώσει από την κόλαση. Στη ζωή της γυναίκας που αντιμετωπίζει την κοινωνική πίεση και τα «πρέπει» ενώ παλεύει να γίνει μάνα, ενώ φορτώνεται ορμόνες για να το πετύχει. Στη ζωή της γυναίκας που προσπαθεί μόνη της να μεγαλώσει τα παιδιά της, στη ζωή της γυναίκας που παλεύει με τον καρκίνο, στη ζωή της γυναίκας που οι συνθήκες ματαίωσαν τα όνειρά της, στη ζωή της γυναίκας που την φόρτωσαν με δεκάδες κοινωνικές επιταγές και την υποχρεώνουν να δηλώνει ευτυχισμένη, ακόμα και όταν δεν είναι.

1. Ναι. Όμως όταν κάνουμε αυτήν τη συζήτηση πρέπει να βάζουμε στο επίκεντρό της όχι τόσο εμάς, που έχουμε τα μέσα και τις δυνάμεις να αντιμετωπίσουμε αυτά τα φαινόμενα, αλλά τις εκατοντάδες γυναίκες που δέχονται σεξισμό, υποτίμηση, διάκριση και δεν μπορούν να αμυνθούν, να υπερασπιστούν τον εαυτό τους, να σηκώσουν ανάστημα, επειδή φοβούνται τις συνέπειες. Εκεί θα πρέπει να πάει η συζήτηση και να δούμε πώς βοηθούμε, πώς στηρίζουμε, πώς υπερασπιζόμαστε τις γυναίκες που υφίστανται αυτά τα φαινόμενα.
   
   
   
   

Χριστιάνα Ερωτοκρίτου, Αναπληρώτρια Πρόεδρος ΔΗΚΟ

1. Είναι γεγονός ότι ο χώρος της πολιτικής παραμένει, παρά την πρόοδο των τελευταίων ετών, αφιλόξενος και σκληρός για τις γυναίκες. Όντως η εκλογή της Αννίτας Δημητρίου στην Προεδρία της Βουλής των Αντιπροσώπων δίνει σωστά μηνύματα στην κοινωνία, την ίδια στιγμή όμως αυτό δεν σημαίνει ότι τελειώσαμε με το θέμα εκπροσώπησης των γυναικών. Ούτε σημαίνει ότι έχουμε «εξοφλήσει» με την υποχρέωσή μας ως κοινωνία για μεγαλύτερη εκπροσώπηση των γυναικών σε πολιτικά αξιώματα. Μια γυναίκα, για να αναδειχθεί, να εκλεγεί και να παραμείνει στην πολιτική πρέπει να δουλέψει διπλά και τριπλά σε σχέση με έναν άντρα για να αποδείξει την αξία της, αλλά και να προβεί σε θυσίες που αφορούν άλλες της ιδιότητες, όπως αυτή της μάνας, για να μπορέσει ν’ ανταποκριθεί στα καθήκοντά της. Την ίδια στιγμή πρέπει να παραδεχτούμε ότι εξακολουθεί να κυριαρχεί η αντίληψη ότι η πολιτική είναι εν πολλοίς «αντρική υπόθεση», ενώ η γυναικεία παρουσία, αν και πιο αυξημένη τα τελευταία χρόνια αριθμητικά, δεν μεταφράζεται αυτόματα και σε αυξημένη πολιτική επιρροή ή ισχύ.
2. Οι γυναίκες, εκ φύσεως πιο ευαίσθητες, πιο πρακτικές και με μεγαλύτερη ενσυναίσθηση, πιστεύω ότι εισπράττουν πιο γρήγορα και πιο καθαρά τις ανάγκες της κοινωνίας. Η σύγχρονη ζωή έχει αναγκάσει τις γυναίκες να εκτελούν διάφορους και διαφορετικούς ρόλους ταυτόχρονα και παράλληλα. Εξ ου και η ικανότητά τους να διαχειρίζονται διάφορα καθήκοντα και υποχρεώσεις την ίδια στιγμή, προσόν που είναι ιδιαίτερα πολύτιμο στον τομέα της πολιτικής. Την ίδια στιγμή κανένας δεν μπορεί παρά να παραδεχτεί ότι οι γυναίκες άμεσα θα καταπιαστούν με την ουσία ενός προβλήματος με γνήσιο ενδιαφέρον και στόχο να το λύσουν χωρίς να είναι ιδιαίτερα επιρρεπείς σε πράξεις, συμπεριφορές και νοοτροπίες που έχουν σχέση με τη διαφθορά και τη διαπλοκή. Στον τομέα της διπλωματίας πιστεύω ότι η ικανότητα των γυναικών να ελίσσονται τους προσδίδει ένα ιδιαίτερο πλεονέκτημα, χωρίς βεβαίως να μειώνω σε κανένα βαθμό αντίστοιχα προσόντα σε άντρες πολιτικούς.
3. Σεξισμό όχι, αλλά υποτίμηση λόγω φύλου ναι. Πολλές φορές αισθάνθηκα, ιδιαίτερα τα πρώτα χρόνια στην πολιτική, την αμφισβήτηση της ικανότητάς μου ν’ αντεπεξέλθω με επάρκεια σε καθήκοντα είτε που ανέλαβα, είτε που διεκδίκησα και εκλέγηκα. Είναι εξοργιστικό, είναι ένα συναίσθημα που δεν είναι εύκολο να περιγραφεί με λόγια. Η μόνη επιλογή όμως είναι να τρίξεις τα δόντια, να συνεχίσεις και να αποδείξεις με τον κόπο και τη δουλειά σου την αξία σου. Η αξιολόγηση της καταλληλότητας και της ικανότητας όλων μας πρέπει να κρίνεται με τα προσόντα, τη μέχρι σήμερα πορεία μας και τα αποτελέσματά της, και την αξία μας και τίποτε περισσότερο.

Για την ιστορία

H Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών καθιέρωσε την 24η Ιουνίου ως Διεθνή Ημέρα για τις Γυναίκες στη Διπλωματία, με Απόφαση που υιοθέτησε κατά τη συνεδρίαση της 20ής Ιουνίου 2022.

Η Απόφαση υιοθετήθηκε από σχεδόν όλα τα κράτη-μέλη του ΟΗΕ, από τα 191 τουλάχιστον, και αναγνωρίζει ότι η ενεργός συμμετοχή των γυναικών, επί ίσοις όροις με τους άνδρες, σε όλα τα επίπεδα λήψης αποφάσεων είναι απαραίτητη για την επίτευξη ουσιαστικής έμφυλης ισότητας, βιώσιμης ανάπτυξης, ειρήνης και δημοκρατίας.

Επιπλέον, η απόφαση καλεί όλα τα κράτη-μέλη του ΟΗΕ να εορτάζουν τη «Διεθνή Ημέρα για τις Γυναίκες στη Διπλωματία» στις 24 Ιουνίου κάθε χρόνο, μέσω δράσεων ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης, έτσι ώστε να προωθηθεί η ισορροπία μεταξύ των φύλων όσον αφορά τη συμμετοχή και των δύο, σε όλα τα επίπεδα της διπλωματίας.

Στην Ελλάδα το 37% του διπλωματικού προσωπικού της χώρας απαρτίζεται από γυναίκες. Αξίζει να σημειωθεί πως το 32% των επικεφαλής και το 33% των μεσαίων στελεχών στις Διπλωματικές Αποστολές και τις Προξενικές Αρχές της Ελλάδας στο εξωτερικό είναι γυναίκες διπλωμάτες.

Ο Υπουργός Εξωτερικών, Κωνσταντίνος Κόμπος, με αφορμή τη μέρα αυτή, συζήτησε το θέμα «Γυναίκες στη Διπλωματία» την Παρασκευή με την Επίτροπο Ισότητας των Φύλων, Τζόζη Χριστοδούλου, και με φοιτήτριες και φοιτητές από τα Πανεπιστήμια της Κύπρου, υποδεικνύοντας σε κάποιο σημείο πως δεν πρέπει να επαναπαυόμαστε, αν αναλογιστούμε ότι στο σύνολο των 166 Κύπριων διπλωματών, μόλις οι 55 είναι γυναίκες.

«Αναμφίβολα, έχουμε δρόμο να διανύσουμε, δεν είναι θέμα αριθμών, αλλά κυρίως νοοτροπίας», τόνισε ο Υπουργός.