Ο ρόλος της Χωροταξίας και της Πολεοδομίας στη λήψη Δημόσιων Αποφάσεων
Το τελευταίο διάστημα παρακολουθούμε έντονο δημόσιο διάλογο γύρω από ζητήματα όπως το κυκλοφοριακό, την ανάπτυξη, την οικονομία και γενικά την ποιότητα ζωής. Πολιτικοί, υποψήφιοι βουλευτές και νέοι πολιτικοί σχηματισμοί καταθέτουν προτάσεις και απόψεις, οι οποίες συχνά διατυπώνονται με καλή πρόθεση και βασίζονται σε εύλογες εκτιμήσεις.
Ωστόσο, ένα κρίσιμο στοιχείο παραμένει συστηματικά στο περιθώριο: O ρόλος της Χωροταξίας και της Πολεοδομίας ως επιστημονικό και θεσμικό εργαλείο σχεδιασμού. Τα χωρικά προβλήματα δεν είναι αποσπασματικά ούτε μονοδιάστατα. Κοινωνία, Οικονομία και Περιβάλλον αποτελούν αλληλοεξαρτώμενα συστήματα, και κάθε παρέμβαση στο ένα επηρεάζει άμεσα τα άλλα.
Η εμπειρία στην Κύπρο, αλλά ακόμα και σε διεθνές επίπεδο, δείχνει ότι λύσεις χωρίς ολοκληρωμένο χωρικό σχεδιασμό μπορεί να επιφέρουν πρόσκαιρα οφέλη, αλλά μακροπρόθεσμα δημιουργούν νέες ανισορροπίες και προβλήματα. Το ζήτημα δεν είναι ποιος «έχει δικαίωμα άποψης», αλλά με ποια κριτήρια διαμορφώνονται οι προτάσεις και λαμβάνονται οι αποφάσεις.
Ο χωρικός σχεδιασμός παρέχει τη μεθοδολογία, τα δεδομένα και το μακροπρόθεσμο όραμα ώστε οι πολιτικές επιλογές να είναι: τεκμηριωμένες, συνεκτικές, βιώσιμες. Η περιορισμένη ενσωμάτωση της χωροταξικής και πολεοδομικής προσέγγισης στη διαμόρφωση προτάσεων ή/και στη λήψη αποφάσεων αποτελεί διαχρονικό θεσμικό έλλειμμα. Αυτό επηρεάζει τόσο την ποιότητα των δημόσιων πολιτικών όσο και την κατανόηση των χωρικών ζητημάτων από την κοινωνία και τους φορείς διοίκησης.
Αν θέλουμε ουσιαστικές λύσεις για τις πόλεις και τις περιοχές μας, ο χωρικός σχεδιασμός δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύον τεχνικό ζήτημα, αλλά ως κεντρικός πυλώνας αναπτυξιακής και κοινωνικής πολιτικής.
Ο δημόσιος διάλογος είναι απαραίτητος· για να είναι όμως ουσιαστικός και αποτελεσματικός, οφείλει να στηρίζεται σε επιστημονικό πλαίσιο και ολοκληρωμένο σχεδιασμό.
*Μηχανικός Χωροταξίας Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης
