Ο Ε/κ εφοπλιστής που «νίκησε» στον «Πόλεμο των Τάνκερ» Ιράν–Ιράκ (Βίντεο)

Μια ιδιαίτερη πτυχή του πολέμου Ιράν–Ιράκ, που διήρκεσε από το 1980 έως το 1988, συνδέεται με τον Ελληνοκύπριο εφοπλιστή Λουκά Χατζηιωάννου, ιδρυτή της Troodos Shipping, ο οποίος επέλεξε να συνεχίσει τη μεταφορά ιρανικού πετρελαίου την ώρα που άλλες ναυτιλιακές εταιρείες περιόριζαν την παρουσία τους στην περιοχή εξαιτίας των τεράστιων κινδύνων.

Η σύγκρουση είχε επεκταθεί σταδιακά στη ναυσιπλοΐα του Περσικού Κόλπου, με την περίοδο που έμεινε γνωστή ως «Tanker War» να κλιμακώνεται ιδιαίτερα από το 1984. Ιράν και Ιράκ επιδίωκαν να πλήξουν τις πετρελαϊκές εξαγωγές και τις θαλάσσιες μεταφορές του αντιπάλου, με δεξαμενόπλοια και εμπορικά πλοία να βρίσκονται αντιμέτωπα με πυραυλικές επιθέσεις και νάρκες.

Το μεγάλο ρίσκο του Λουκά Χατζηιωάννου

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Χατζηιωάννου ακολούθησε διαφορετική στρατηγική από πολλούς ανταγωνιστές του.

Η Troodos Shipping συνέχισε να στέλνει δεξαμενόπλοια στη νήσο Χαρκ (Kharg Island) για να παραλαμβάνουν ιρανικό πετρέλαιο, παρά τον κίνδυνο επιθέσεων.

Η Χαρκ αποτελούσε ζωτικής σημασίας κόμβο για την οικονομία της Τεχεράνης και βασική αρτηρία των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου. Την περίοδο εκείνη, σύμφωνα με δημοσιεύματα, από τις εγκαταστάσεις της διακινούνταν περίπου τα δύο τρίτα των εξαγωγών πετρελαίου της χώρας.

Με μεγάλο μέρος του ανταγωνισμού να αποφεύγει την επικίνδυνη διαδρομή, ο Ελληνοκύπριος εφοπλιστής φέρεται να απέκτησε ιδιαίτερα ισχυρή παρουσία στη μεταφορά πετρελαίου από τη Χαρκ προς τα Στενά του Ορμούζ.

Βρετανοί ειδικοί ασφαλείας και πρόσθετη προστασία

Ο Χατζηιωάννου δεν περιορίστηκε, ωστόσο, στην ανάληψη του επιχειρηματικού ρίσκου.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής, αξιοποίησε Βρετανούς ειδικούς σε θέματα ασφαλείας και εξόπλισε τα πλοία του με πρόσθετα συστήματα προστασίας. Τα μέτρα αυτά φέρεται να συνέβαλαν και στον περιορισμό του ασφαλιστικού κόστους, σε μια εποχή κατά την οποία τα ασφάλιστρα για πλοία που εισέρχονταν στις εμπόλεμες θαλάσσιες ζώνες είχαν εκτοξευθεί.

Τα πληρώματα αποτελούνταν σε σημαντικό βαθμό από εργαζομένους από ασιατικές χώρες. Σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, ο Χατζηιωάννου είχε προκαλέσει αντιδράσεις επειδή αρνήθηκε να καταβάλει πρόσθετη αμοιβή κινδύνου στα πληρώματα για τα επικίνδυνα ταξίδια.

Ένα τάνκερ μπορούσε να «αποσβεστεί» σε δύο ταξίδια

Η δραματική μείωση του αριθμού των διαθέσιμων πλοίων και ο εξαιρετικά υψηλός κίνδυνος εκτόξευσαν τους ναύλους.

Οι αποδόσεις της συγκεκριμένης δραστηριότητας ήταν, σύμφωνα με δημοσιεύματα, τόσο υψηλές ώστε το κόστος αγοράς ενός δεξαμενόπλοιου μπορούσε υπό συγκεκριμένες συνθήκες να αποσβεστεί μέσα σε μόλις δύο ταξίδια μετ' επιστροφής μεταξύ Χαρκ και Στενών του Ορμούζ.

Η επιλογή του Χατζηιωάννου να παραμείνει στην περιοχή, παρά τους κινδύνους, συνέβαλε έτσι στην εντυπωσιακή ανάπτυξη των ναυτιλιακών του δραστηριοτήτων.

Πύραυλος έπληξε ένα από τα μεγάλα πλοία του

Ο κίνδυνος δεν ήταν θεωρητικός. Κατά τη διάρκεια του πολέμου, ένα από τα μεγαλύτερα δεξαμενόπλοια του στόλου του Χατζηιωάννου χτυπήθηκε από πύραυλο ενώ μετέφερε μεγάλο φορτίο πετρελαίου.

Το πλοίο, ωστόσο, δεν χάθηκε. Επισκευάστηκε και επέστρεψε αργότερα σε υπηρεσία.

Η ιστορία του Λουκά Χατζηιωάννου αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο ο «Πόλεμος των Τάνκερ» άλλαξε τις ισορροπίες στη διεθνή ναυτιλία: την ώρα που οι στρατιωτικοί κίνδυνοι απομάκρυναν μεγάλο μέρος του ανταγωνισμού, όσοι ήταν διατεθειμένοι να αναλάβουν το εξαιρετικά υψηλό ρίσκο μπορούσαν να εξασφαλίσουν αντίστοιχα υψηλές αποδόσεις.