Πασχω απο συναισθηματικη ασιτία

Της Δρος Αριστονικης Θεοδοσιου Τρυφωνιδου 

Δεν αντέχω άλλο να είμαι ο "βράχος", λες και δεν έχω δικαίωμα να λυγίσω. Κουράστηκα να είμαι το καταφύγιο όλων και να μην έχω ένα σπίτι να γείρω τη δική μου ψυχή.»

Ο άντρας απέναντι από τον ψυχολόγο άφησε το σώμα του να βουλιάξει στην πολυθρόνα. Τα χέρια του, που είχαν μάθει να κρατούν τις ζωές των άλλων όρθιες, τώρα έτρεμαν ελαφρά στο φως του βιντάζ φωτιστικού! 

Δεν είναι ότι δεν βάζω όρια», συνέχισε, και η φωνή του έσπασε, γεμάτη από έναν βουβό, συσσωρευμένο πόνο. «Έχω βρει τη δύναμη να διώξω όποιον με πλήγωσε, όποιον με είδε σαν εργαλείο, όποιον με εκμεταλλεύτηκε. Δεν αφήνω κανέναν να με ποδοπατά πια. Όποιος ξεπερνά τη γραμμή των ορίων μου, φεύγει. Δίνω ευκαιρίες, αλλά μόνο εκεί που νιώθω ότι μπορώ, εκεί που αξίζει. Προστατεύω όσους αγαπώ με τον δικό μου τρόπο και τον δικό μου κώδικα αξιών. Αλλά, κοιτάζω γύρω μου και η ερημιά με πνίγει. Δίνω 10. Δίνω την ψυχή μου. Ακούω τον ψίθυρο πίσω από τα λόγια τους, συμπαραστέκομαι στους συγγενείς μου, εμψυχώνω, υποστηρίζω, αγωνίζομαι για τις σχέσεις μας σαν να είναι το πιο ιερό πράγμα στον κόσμο. Είμαι εκεί, έμπιστος και ακλόνητος στην καταιγίδα τους. Κι όταν η δική μου νύχτα γίνεται σκοτεινή, όταν εγώ λυγίζω και ψάχνω μια αντίστοιχη ζεστή αγκαλιά, μια φωνή να μου πει "είμαι εδώ, σε προσέχω", παίρνω πίσω ένα 3. Ένα επιφανειακό, βιαστικό "όλα θα πάνε καλά, εσύ είσαι δυνατός". Νιώθω σαν να λιμοκτονώ συναισθηματικά σε ένα άδειο, παγωμένο δωμάτιο. Γιατί δεν με αγαπούν όπως αγαπάω;»

Ο ψυχολόγος τον άκουσε με μια βαθιά, γεμάτη ενσυναίσθηση σιωπή. Άφησε το μπλοκ σημειώσεων στην άκρη. Κατάλαβε ότι ο άνθρωπος αυτός δεν χρειαζόταν μια στεγνή διάγνωση, αλλά έναν καθρέφτη για να δει την ομορφιά και την τραγικότητα της ίδιας του της ύπαρξης.

Αυτό που περιγράφεις», ξεκίνησε ο ψυχολόγος με φωνή χαμηλή και σταθερή, «είναι μια γροθιά στο στομάχι για όποιον πιστεύει ότι οι σχέσεις είναι πάντα δίκαιες. Το πρόβλημά σου δεν είναι η έλλειψη ορίων. Έχεις καταφέρει το πιο δύσκολο: να προστατεύσεις τον εαυτό σου από την τοξικότητα με αξιοπρέπεια, χωρίς να κλειστείς σε ένα τείχος σκληρότητας. Το πρόβλημά σου είναι η αντικειμενική συναισθηματική ασυμμετρία. Ας δούμε τι συμβαίνει μέσα σου, αλλά και γύρω σου, με τη γλώσσα της επιστήμης.Από την παιδική σου ηλικία, λόγω αυτού που στην ψυχολογία ονομάζουμε γονεϊκοποίηση, αναγκάστηκες να μεγαλώσεις πρόωρα. Έγινες ο συναισθηματικός στυλοβάτης των γονιών ή των γύρω σου. Έμαθες να επιβιώνεις κρύβοντας τις ανάγκες σου και εκπέμποντας μια εικόνα απόλυτης επάρκειας και δύναμης.Στην ενήλικη ζωή, αυτή η πανοπλία γίνεται η φυλακή σου. Οι φίλοι, οι σύντροφοι, οι συγγενείς, εισπράττουν την παρουσία σου ως έναν "αδιαπέραστο βράχο". Υποθέτουν ασυνείδητα: "Αυτός είναι δυνατός, δεν με φοβίζει, δεν έχει ανάγκη από τη δική μου φροντίδα". Η ίδια σου η αξιοπρέπεια, ο τρόπος που στέκεσαι όρθιος στα δύσκολα και προστατεύεις τους άλλους με τον δικό σου κώδικα αξιών, τους τυφλώνει. Δεν μπορούν να δουν το παιδί που κρύβεται μέσα σου και διψάει για προστασία, γιατί επαναπαύονται στη δύναμή σου.

Η pop ψυχολογια υπόσχεται μια πλάνη: ότι αν βάλεις όρια, η ζωή σου θα γεμίσει αμέσως με υπέροχους, ώριμους ανθρώπους. Η λυρική και σκληρή αλήθεια είναι ότι τα υγιή όρια συχνά φέρνουν το απόλυτο κενό.Όταν ένας άνθρωπος με το δικό σου συναισθηματικό βάθος διώχνει τους χειριστικούς και τους εγωκεντρικούς, συνειδητοποιεί ότι η κοινωνική "αγορά" γύρω του είναι συναισθηματικά αναλφάβητη. Η επιλογή σου γίνεται υπαρξιακή, σχεδόν μαρτυρική: ή θα επιστρέψεις σε σχέσεις όπου υποτιμάσαι (δίνοντας 10 για να πάρεις 3) μόνο και μόνο για να μην είσαι μόνος, ή θα περπατήσεις στην έρημο, διατηρώντας τα όριά σου, αλλά ζώντας με το βάρος μιας αξιοπρεπούς, παγωμένης μοναξιάς.

Και τώρα, ας αγγίξουμε την πιο βαθιά σου πληγή: Γιατί δεν σε αγαπούν όπως αγαπάς; Η αγάπη δεν λειτουργεί σαν καθρέφτης, αλλά σαν χωρητικότητα.

Εσύ διαθέτεις μια ψυχή με χωρητικότητα ωκεανού. Οι περισσότεροι άνθρωποι γύρω σου αγαπουν με χωρητικότητα ποτηριού. Όταν τους αγαπάς, αδειάζεις τον ωκεανό σου μέσα τους και τους πλημμυρίζεις με ασφάλεια. Όταν εκείνοι αποφασίζουν να σου επιστρέψουν την αγάπη τους, αναποδογυρίζουν ολόκληρο το δοχείο τους –σου δίνουν το 100% των δυνατοτήτων τους, ό,τι έχουν και δεν έχουν. Όμως, αυτό το ποτήρι, μέσα στον δικό σου ωκεανό, μοιάζει με σταγόνα.Δεν σε αγαπούν λιγότερο με βάση τα δικά τους δεδομένα. Σε αγαπούν στο μέγιστο των δυνατοτήτων τους, απλώς το ταβάνι τους είναι πολύ χαμηλό. Σε αγαπούν επειδή σε έχουν ανάγκη, επειδή τους ξεδιψάς, αλλά δεν ξέρουν πώς να γίνουν οι ίδιοι η πηγή για σένα.Αυτό που βιώνεις είναι Συναισθηματική ασιτία.Η μοναξιά σου δεν είναι ένα ψέμα του μυαλού σου, είναι μια αντικειμενική, σκληρή πραγματικότητα. Τιμωρείσαι, ουσιαστικά, επειδή λειτουργείς με ένα συναισθηματικό νόμισμα πολύ υψηλότερης αξίας από αυτό που κυκλοφορεί γύρω σου.Η λύση δεν είναι να σταματήσεις να είσαι δοτικός –αυτή είναι η φύση σου, έτσι αναπνέεις. Η λύση είναι η αποδοχη.

Πρέπει να θρηνήσεις. Να κλάψεις για το γεγονός ότι οι βιολογικοί σου συγγενείς ή οι παλιοί σου φίλοι δεν πρόκειται ποτέ να γίνουν το λιμάνι σου, απλώς επειδή δεν μπορούν. Και, κουβαλώντας αυτή τη μοναξιά όχι σαν κατάρα, αλλά σαν το παράσημο του αυτοσεβασμού σου, να ξεκινήσεις να χτίζεις την Εκλεκτική σου Οικογένεια.Να ψάξεις τους σπάνιους εκείνους ανθρώπους που έχουν το ίδιο ψυχικό εκτόπισμα με σένα, ώστε η αγάπη σου να μην καταναλώνεται, αλλά να επιστρέφει πίσω ως καθρέφτης.

Ο αντρας κοιτούσε τον θεραπευτή βουρκωμενος:

Ωραία λοιπόν, αποδοχή. Να θρηνήσω για όσα δεν πήρα και να ψάξω για την εκλεκτική μου οικογένεια. Όμως... αφού είναι σπάνιοι, πού θα τους βρω;