Ο Άγιος Μάμας της Μόρφου

Οι όπου γης Μορφίτες θυμούμαστε με νοσταλγία πόσο η κωμόπολή μας έσφυζε από ζωή, τέτοιες μέρες.. Χιλιάδες οι προσκυνητές από όλη την Κύπρο κι οι δρόμοι προς την εκκλησιά του Άη Μάμα, ασφυκτικά γεμάτοι. Κοσμοσυρροή κατάκλυζε τη μεγάλη εμποροπανήγυρη που επεκτεινόταν στους δρόμους, γύρω από τη Δημοτική αγορά, τη βυζαντική εκκλησιά και τη Μητρόπολη, την αστυνομία, τα δημοτικά μας σχολεία. Λούνα παρκ και τσίρκα δελέαζαν μικρούς και μεγάλους και εκατοντάδες πεζοί πηγαινοέρχονταν στον δρόμο με τα σινεμά, το πατινάζ του Βαγορή και τα οικογενειακά κέντρα προς το σωματείο του Διγενή Ακρίτα, κατά μήκος του ποταμού Σερράχη.. Θυμάμαι από τα παιδικά μου χρόνια γύφτους και γύφτισσες να μένουν σε τσαντήρια στις όχθες του Σερράχη, εκεί κοντά στη γειτονιά μου και να ανάβουν φωτιές, θυμίζοντας σκηνές από τον «δωδεκάλογο του γύφτου» του Κωστή Παλαμά.. Τους θυμάμαι να συμμετέχουν ενεργά στη μεγάλη ζωοπανήγυρη πουλώντας άλογα, γαιδούρια και να γυροφέρνουν στις γειτονιές πουλώντας σμίλες ή ανοίγοντας τις τύχες στον καφέ, αραδιάζοντας ένα σωρό ψευτιές… Πλειάδα κι οι μικροπωλητές με τα αυτοσχέδια καταλύματα κατά μήκος της πανήγυρης, διαθέτοντας όλα τα είδη προίκας, φρούτα και αλλαντικά με προεξάρχοντες ανθρώπους από τα χωριά της Μαραθάσας και της Πιτσιλιάς.

Κι εφέτος στην προσφυγιά γιορτάσαμε τη μνήμη του Αγίου μας. Στην ομώνυμη εκκλησιά Του, στον συνοικισμό του Αγίου Μάμαντος, εκεί όπου οι αείμνηστοι γονείς μου, Ανδρέας και Γεωργία, έστησαν ξανά τη ζωή τους μέσα από τον πόνο του ξεριζωμού, εκκλησιάστηκα. Εκεί όπου η προσφυγιά έγινε καθημερινότητα- αλλά όχι λήθη. Εκεί κάθε πέτρα, κουβαλάει ένα βλέμμα τους. Κάθε δρόμος έχει χαραγμένο το βήμα τους. Κάθε ανάσα θυμίζει πως η ρίζα δεν ξεριζώνεται, όσο κι αν η γενέθλια γη παραμένει σκλαβωμένη.

Φέτος, όμως, ο δρόμος ήταν πιο βαρύς. Η απουσία και των δυο γονιών, αφού τον φετινό Φεβράρη έφυγε από τη ζωή και η μητέρα, ορφάνεψε τον κόσμο μου.. Κι όταν άναβα το κερί στη μνήμη της, στη μνήμη παππούδων, γιαγιάδων, θείων και του πατέρα, ένοιωθα βαθιά συγκινημένη. Μια γλυκιά ανατριχίλα με διαπερνούσε. Ένοιωθα σαν να μου σιγοψιθυρίζουν: «Κράτα μας ζωντανούς. Κράτα τη γη μας ζωντανή».

Ευτυχής σύμπτωση, η παρουσία του θεοφιλέστατου Νεαπόλεως Πορφύριου, συνοδοιπόρου και στενού συνεργάτη στις Βρυξέλλες, από τη θητεία μου ως Ευρωβουλευτής, να χοροστατεί, ψάλλοντας το απολυτίκιο του Αγίου: «Παφλαγονίας ὁ κλάδος και μαρτύρων ἀγλάϊσμα, πόλεως Μόρφου το κλέος και Κυπρίων το καύχημα, Λεόντων χάσματα ἔφραξας, Μάμα σοφέ, και μαρτυρίου τον στέφανον κομισάμενος. Δόξα τῷ σε δοξάσαντι και θαυμαστῶς ἐνισχύσαντι, δόξα τῷ χορηγοῦντι διά σοῦ πᾶσιν ἰάματα». Με την εύστοχη αναφορά του στην παιδική ηλικία του Αγίου Μάμαντος, τα μαρτύρια που βίωσε χωρίς να αλλαξοπιστήσει, αναθάρρησα. Σκέφτηκα πως κι ο ίδιος ο Άγιος Μάμας πέρασε από πολλά μαρτύρια. Χτυπήθηκε. Ρίχτηκε στη θάλασσα, σε καμίνι, στα θεριά.. κι όμως η φήμη και η λατρεία του ξαπλώθηκε παντού δίνοντας κουράγιο σε όλους τους χριστιανούς, από την Καππαδοκία ως τη Χίο, την Κωνσταντινούπολη ως τη Μακεδονία.. Εμψυχώθηκα πως ο Άγιος θα μεσητέψει για να σωθεί η Κύπρος και η Μόρφου από τα δεινά...

Μπροστά στην εικόνα του Αγίου, ένιωσα το χέρι της μάνας να με οδηγεί, τη φωνή του πατέρα να μου λέει να σταθώ όρθια, άκουσα τη γη της Μόρφου να με καλεί με τρόπο που μόνο η καρδιά καταλαβαίνει. Η προσευχή μου, έγινε υπόσχεση. Η μνήμη δεν παραδίδεται. Είναι φως που δεν σβήνει. ΝΑΙ, Δεν ξεχνώ. Αγωνίζομαι και Διεκδικώ τη γη μου.

Γιατί η Μόρφου δεν είναι μόνο τόπος· είναι οι άνθρωποί της, οι μνήμες της, οι προσδοκίες που δεν πρόλαβαν να δικαιωθούν. Είναι η μάνα, ο πατέρας, οι ρίζες που δεν ξεριζώνονται. Και εύχομαι — με όλη τη δύναμη της καρδιάς — να συντμηθεί ο χρόνος της δοκιμασίας, να σπάσει η σιωπή των χρόνων, να ζήσει η δική μου γενιά, το θαύμα της επιστροφής.

Γιατί όπου κι αν πάω, η Μόρφου με ακολουθεί. Κι όσο με ακολουθεί, θα τη διεκδικώ με το πείσμα ενός τρελλού που δεν θα πάψει ποτέ να πιστεύει στο θαύμα της ΕΠΙΣΤΡΟΦΗΣ. ΝΑΙ, ΘΑ ΕΠΙΣΤΡΕΨΟΥΜΕ!!!

*Πρώην Ευρωβουλευτής, πρώην Δήμαρχος Μόρφου, Αντιπρόεδρος ΔΗ.ΠΑ.