Συντάξεις χωρίς μειώσεις, αλλά με αστερίσκο στις εισφορές

Ανοικτό παραμένει το ενδεχόμενο αύξησης των εισφορών στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων σε βάθος πενταετίας, εάν η αναλογιστική μελέτη που θα προηγηθεί καταδείξει ότι απαιτούνται πρόσθετα έσοδα προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του Ταμείου και να αποφευχθεί οποιαδήποτε μείωση στις συντάξεις.

Μιλώντας στην εκπομπή «Πρωτοσέλιδο», ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Μαρίνος Μουσιούττας, διευκρίνισε ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει απόφαση για αύξηση των εισφορών. Τόνισε, ωστόσο, ότι ένα τέτοιο σενάριο δεν μπορεί να αποκλειστεί εκ των προτέρων, καθώς η πορεία των εισφορών θα συνδεθεί με τα δεδομένα που θα προκύψουν από τη μελλοντική αναλογιστική αξιολόγηση.

Όπως ανέφερε, σε πέντε χρόνια θα πρέπει να επανεξεταστούν οι συνθήκες που θα επικρατούν, ώστε να διαπιστωθεί κατά πόσο εξακολουθεί να διασφαλίζεται ότι κανένας συνταξιούχος δεν θα βρεθεί αντιμέτωπος με μείωση της σύνταξής του.

«Επειδή δεν θέλουμε να μειωθεί οποιουδήποτε η σύνταξή του, τότε υπάρχει το ενδεχόμενο, ναι, η μελέτη να δείξει ότι θα πρέπει ίσως να υπάρξει κάποια αύξηση των εισφορών», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για πιθανότητα και όχι για ειλημμένη απόφαση.

Ο Υπουργός συνέδεσε άμεσα το ζήτημα των εισφορών με το κόστος των ωφελημάτων που προβλέπει η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση. Όπως εξήγησε, οι δύο παράμετροι λειτουργούν ως «συγκοινωνούντα δοχεία», καθώς η παραχώρηση μεγαλύτερων αυξήσεων και πρόσθετων ωφελημάτων απαιτεί την εξασφάλιση των αντίστοιχων οικονομικών πόρων.

Σύμφωνα με τον ίδιο, εάν αποκλειστεί πλήρως η δυνατότητα εξεύρεσης πρόσθετων εσόδων, τότε ενδέχεται να πρέπει να επανεξεταστεί το εύρος των ωφελημάτων που προτείνονται.

«Εφόσον δεν βγαίνουν τα κουκκιά, θα πρέπει να έρθω να πω να μειώσω αυτά που είπα, τα ωφελήματα, ή να μειώσω αυτά που ανέφερα για τις ομάδες του πληθυσμού. Άρα είναι δύο συγκοινωνούντα δοχεία», σημείωσε.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι προτάσεις που έχουν κατατεθεί από τους κοινωνικούς εταίρους δεν είναι φθηνότερες από την κυβερνητική πρόταση. Όπως είπε, όσο αυξάνεται το κόστος των παρεμβάσεων τόσο αυξάνεται και η ανάγκη εξεύρεσης χρηματοδότησης.

«Όταν εγώ με αυτά που σας λέω υπάρχει η πιθανότητα να χρειαστεί να αυξηθούν οι εισφορές, με αυτά που μου λέτε εσείς, το υπογράφω ότι θα πρέπει να αυξηθούν», ανέφερε.

Οι τρεις βασικές παράμετροι

Το ζήτημα των εισφορών αποτελεί μία από τις τρεις βασικές παραμέτρους που απασχολούν τον διάλογο για τη μεταρρύθμιση. Οι άλλες δύο αφορούν τη μη μείωση των συντάξεων και τη μη αύξηση του ορίου αφυπηρέτησης.

Ο κ. Μουσιούττας υπενθύμισε ότι σε προηγούμενο στάδιο είχε εξεταστεί αναλογιστικό σενάριο το οποίο οδηγούσε σε μείωση περίπου 5% στις συντάξεις μικρού ποσοστού συνταξιούχων. Η πρόταση, όπως είπε, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και τελικά αποσύρθηκε.

«Είχαμε πει, θέλουμε σενάριο που κανένας, μα κανένας, να μην υποστεί ούτε ένα σεντ μείωση. Αντίθετα, θέλουμε όλοι να έχουν αύξηση», ανέφερε.

Η επιλογή αυτή, ωστόσο, συνεπάγεται αυξημένο κόστος. Όπως εξήγησε, την ίδια ώρα που η Κυβέρνηση επιδιώκει να μην υπάρξει καμία μείωση συντάξεων, δεν προκρίνει αύξηση του ορίου αφυπηρέτησης, ενώ επιθυμεί επίσης να αποφύγει, εφόσον είναι δυνατόν, την αύξηση των εισφορών.

Στο επίκεντρο το συνολικό κόστος

Κρίσιμο στοιχείο για τη συνέχεια του διαλόγου θα αποτελέσει η συνολική κοστολόγηση της μεταρρύθμισης, η οποία αναμένεται να παρουσιαστεί στους κοινωνικούς εταίρους με τη συμμετοχή του Υπουργού Οικονομικών, Μάκη Κεραυνού.

Ο Υπουργός Εργασίας αναγνώρισε ότι οι κοινωνικοί εταίροι δικαιολογημένα ζητούν να έχουν πλήρη εικόνα όχι μόνο για το κόστος των επιμέρους προτάσεων, αλλά και για το συνολικό δημοσιονομικό αποτύπωμα.

«Ο Υπουργός Οικονομικών θα αναλύσει σε βάθος ακριβώς την οικονομική ψυχή της μεταρρύθμισης», είπε, προσθέτοντας ότι μέσα από τη συζήτηση θα αποτυπωθούν και τα πραγματικά οικονομικά περιθώρια της Κυβέρνησης.

Τι προβλέπεται για το 12%

Ιδιαίτερο βάρος στη μεταρρύθμιση έχει και η αναλογιστική μείωση του 12% που επιβάλλεται σε όσους αφυπηρετούν πρόωρα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε ο κ. Μουσιούττας, περίπου 40.000 από τους 120.000 σημερινούς συνταξιούχους έχουν υποστεί αναλογιστική μείωση επειδή αφυπηρέτησαν πριν από τα 65 έτη, ενώ ακόμη περίπου 40.000 πρόσωπα εκτιμάται ότι θα επηρεαστούν μέσα στην επόμενη πενταετία.

Η κυβερνητική πρόταση προβλέπει μείωση της αναλογιστικής μείωσης, η οποία θα μεταφράζεται σε αύξηση της βασικής σύνταξης.

«Θα υπάρξει αναλογιστική μείωση της μείωσης, δηλαδή αύξηση 4,5% πάνω στη βασική σύνταξη», ανέφερε.

Η ρύθμιση, σύμφωνα με τον Υπουργό, θα αφορά όσους αφυπηρέτησαν πρόσφατα, όσους αφυπηρέτησαν πριν από χρόνια, αλλά και όσους θα αφυπηρετήσουν μέσα στην επόμενη πενταετία.

Σε ό,τι αφορά τις προτάσεις των συντεχνιών για το 12%, ανέφερε ότι το κόστος τους υπολογίζεται περίπου στα €67 εκατ. και €85 εκατ. αντίστοιχα, ενώ η κυβερνητική πρόταση εκτιμάται περίπου στα €36 εκατ.

«Φυσικά θα μπορούσε [να γίνει], αν υπήρχαν διαθέσιμα, αντί τα 36 εκατομμύρια που υπολογίσαμε εμείς, τα 60, τα 70, τα 80, τα 90», σημείωσε.

Το θέμα αστυνομικών, στρατιωτικών και εκπαιδευτικών

Ο Υπουργός αναφέρθηκε και στις περιπτώσεις εργαζομένων οι οποίοι υποχρεώνονται εκ του νόμου να αφυπηρετήσουν πριν από τα 63 έτη, όπως αστυνομικοί, στρατιωτικοί και εκπαιδευτικοί.

Όπως είπε, κατανοεί το ζήτημα που εγείρουν, διευκρίνισε όμως ότι το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων δεν κάνει διάκριση μεταξύ υποχρεωτικής και εθελοντικής πρόωρης αφυπηρέτησης, αλλά εφαρμόζει τα ηλικιακά κριτήρια.

Ως εκ τούτου, σύμφωνα με τον ίδιο, ενδεχόμενη ρύθμιση του ζητήματος δεν μπορεί να γίνει μέσα από το ίδιο το ΤΚΑ.

Κάλυψη για μητέρες και άλλες ομάδες

Στη μεταρρύθμιση περιλαμβάνονται και πρόνοιες για πρόσθετη ασφαλιστική κάλυψη συγκεκριμένων ομάδων του πληθυσμού.

Μεταξύ άλλων, το κράτος προτίθεται να καταβάλλει κοινωνικές ασφαλίσεις για μητέρες που παραμένουν στο σπίτι για περίοδο τριών ετών ώστε να φροντίσουν τα παιδιά τους.

Ο κ. Μουσιούττας αναφέρθηκε επίσης σε άτομα με αναπηρίες, άτυπους φροντιστές και νέους που ολοκληρώνουν τις σπουδές τους και βρίσκονται σε αναζήτηση εργασίας.

«Αυτή η μάνα που έχει το παιδί θα της βάζει το κράτος για τρία χρόνια κοινωνική ασφάλιση, διότι είναι σπίτι με το παιδί να προσέχει το παιδί», ανέφερε.

Προτεραιότητα η βιωσιμότητα του Ταμείου

Ο Υπουργός επανέλαβε ότι βασικός άξονας των σχεδιασμών παραμένει η διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

«Πρώτιστο για μας είναι η βιωσιμότητα του Ταμείου και όταν λέμε Ταμείο δεν μιλούμε για σήμερα ή αύριο», είπε.

Τόνισε ότι πρόκειται για Ταμείο στο οποίο έχουν συνεισφέρει πολλές γενιές και το οποίο θα πρέπει να παραμείνει βιώσιμο και για τις επόμενες.

«Είναι Ταμείο όλων και δεν έχουμε δικαίωμα κανένας να το θέσει σε κίνδυνο. Όπως επίσης δεν έχουμε δικαίωμα να θέσουμε σε κίνδυνο τα δημόσια οικονομικά», ανέφερε.

Στο ίδιο πλαίσιο, έκανε αναφορά και στις υποχρεώσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας που συνδέονται με το δάνειο του 2013, σημειώνοντας ότι το 2026 καταβάλλεται δόση €350 εκατ., ενώ για την περίοδο 2027-2031, σύμφωνα με όσα ανέφερε, η δόση ανέρχεται σε €1 δισ. ετησίως.

«Η Τρόικα δεν μας χάρισε, μας δάνεισε», είπε, προσθέτοντας ότι η Κυβέρνηση επιδιώκει να κινηθεί εντός των πραγματικών οικονομικών δυνατοτήτων της.

Επιστροφή χρημάτων στο ΤΚΑ

Ο κ. Μουσιούττας γνωστοποίησε παράλληλα ότι έχει ληφθεί απόφαση για επιστροφή στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων των χρημάτων που του οφείλει το κράτος.

Όπως είπε, θα καθοριστεί φόρμουλα μέσω της οποίας τα ποσά θα επιστρέφονται σε ετήσιες δόσεις.

Παράλληλα, τα ετήσια πλεονάσματα του ΤΚΑ δεν θα κατατίθενται πλέον σε κυβερνητικό λογαριασμό, αλλά θα παραμένουν στον λογαριασμό του ίδιου του Ταμείου.

Στους σχεδιασμούς περιλαμβάνεται επίσης η δημιουργία Ταμείου που θα διαχειρίζεται δισεκατομμύρια ευρώ και θα συσταθεί νομοθετικά στη βάση ευρωπαϊκών προτύπων, με στόχο την πραγματοποίηση προσεκτικών επενδύσεων και τη δημιουργία πρόσθετων εσόδων.

Σύμφωνα με τον Υπουργό, η σχετική διαδικασία αρχίζει τον Οκτώβριο με τη συνδρομή ειδικών από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στόχος η εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου

Παρά τις διαφορές που παραμένουν στον διάλογο, ο κ. Μουσιούττας εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση μπορεί να ολοκληρωθεί.

Η κυβερνητική πρόθεση είναι το προσχέδιο του νομοσχεδίου να οδηγηθεί εντός Σεπτεμβρίου στο Υπουργικό Συμβούλιο και στη συνέχεια στη Βουλή, χωρίς να διακοπεί ο διάλογος με τους κοινωνικούς εταίρους.

«Η μέχρι τώρα συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους ήταν άψογη», ανέφερε.

Όπως είπε, στόχος είναι να προχωρήσει η μεταρρύθμιση, να αυξηθούν οι συντάξεις και να στηριχθούν όσο το δυνατόν περισσότερο οι πολίτες, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η βιωσιμότητα του συστήματος για τις επόμενες γενιές.

«Είμαι αισιόδοξος ότι από την 1η του Γενάρη θα μπορέσουμε να το εφαρμόσουμε», κατέληξε.