Αυτά τα χριστούγεννα δωρίστε αγάπη

Οι ψυχολόγοι προτρέπουν τους γονείς να δώσουν περισσότερη αγάπη παρά υλικά αυτά τα Χριστούγεννα
Μέσα στο εορταστικό κλίμα, οι γονείς καλούνται να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις των παιδιών, αγωνιώντας πώς θα εκδηλώσουν την αγάπη τους στα παιδιά τους
Tα Χριστούγεννα είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με τα δώρα και σίγουρα δεν θα ήταν τα ίδια, αν δεν ήταν έτσι. Κι όμως, επειδή είναι η γιορτή των παιδιών, οι γονείς καλούνται εκτός από το να «παίξουν» τον ρόλο του Αϊ-Βασίλη, να βάλουν και ένα φρένο στην αναπόφευκτα «αδηφάγο» φύση των παιδιών.
Η διάχυτη γιορτινή ατμόσφαιρα, η χαρά και η προσμονή για τα δώρα τα οποία θα δώσουμε και θα πάρουμε, η επιθυμία να κάνουμε τους δικούς μας ευτυχισμένους, ο Αϊ-Βασίλης, οι οικογενειακές συγκεντρώσεις δημιουργούν μια ζεστή ατμόσφαιρα, που διαφοροποιείται κατά πολύ από την καθημερινότητά μας. Μεσά στο εορταστικό αυτό κλίμα, οι γονείς καλούνται να αναποκριθούν μεν στις απαιτήσεις των παιδιών, αγωνιώντας την ίδια ώρα και για το πώς θα εκδηλώσουν την αγάπη τους στα παιδιά μέσα από το σωστό δώρο. Η ουσία πίσω από την πράξη αυτή είναι, βεβαίως, τα παιδιά να λάβουν «μήνυμα αγάπης» από τους γονείς τους μέσα από τα δώρα που θα τους προσφέρουν. Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι το παιχνίδι είναι κάτι που περιμένουν με ιδιαίτερη προσμονή όλα τα παιδιά. Και ίσως όχι αποκλειστικά το παιχνίδι αυτό καθαυτό, όσο το δώρο γενικότερα.
Θέλω να μου πάρεις αυτό κι αυτό...
Ποιος γονιός δεν έχει ζήσει την πικρή εμπειρία ενός παιδιού που γκρινιάζει συνέχεια για να πάρει ένα συγκεκριμένο παιχνίδι; Ποιος δεν έχει ζήσει μια σκηνή πείσματος στη μέση του δρόμου ή σε ένα κατάστημα για τον ίδιο λόγο; Τα παιδιά πλέον έχουν άποψη σχετικά με το τι επιθυμούν να τους αγοράσουν γονείς και συγγενείς. Σύμφωνα με σχετικές έρευνες, το αν ένα παιδί είναι κακομαθημένο, έχει άμεση σχέση με την ισορροπία δυνάμεων ανάμεσα σε αυτό και στους γονείς του, με την επιβολή της θέλησης τού ενός πάνω στον άλλον. Το παιδί κακομαθαίνει από τη στιγμή που θα αντιληφθεί ότι μπορεί να επιβάλλει τη θέλησή του στους άλλους.

Ο τρόπος μάλιστα με τον οποίο του συμπεριφερόμαστε την περίοδο των Χριστουγέννων λέει πολλά για τις αξίες που του προβάλλουμε, ενώ ταυτόχρονα αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούμε τα πράγματα. Οι περισσότεροι γονείς πέφτουν στην παγίδα της ανεξέλεγκτης κατανάλωσης, χωρίς να καταλαβαίνουμε ότι όσο πιο πολλά δώρα κάνουμε στο παιδί, τόσο περισσότερο ενισχύουμε την κτητικότητα και την απαιτητικότητά του. Βεβαίως τώρα, μέσα στη δίνη της οικονομικής κρίσης, τα δώρα που θα πάρουν τα παιδιά θα είναι λιγότερα, αυτό όμως δεν έχει και τόση σημασία, όσο ο τρόπος που θα συμπεριφερθεί ο γονιός στα «θέλω» των παιδιών.
Γιατί δεν μπορούμε να πούμε «όχι»...
Οι ψυχολόγοι λένε πως οι γονείς δεν λένε όχι, από φόβο μήπως το παιδί αισθανθεί πως «δεν το αγαπούν». Αυτό όμως δεν έχει πραγματικά καμία υπόσταση, όταν οι γονείς ασχολούνται πραγματικά και ουσιαστικά με το παιδί τους, και δεν εκφράζουν την αγαπή τους μέσα από τα υλικά αγαθά. Δεν είναι λίγες οι φορές, βεβαίως, που οι γονείς νιώθουν ενοχές και προσπαθούν να «καλύψουν» τα κενά με τα «δώρα».
Υπάρχει όμως και μια άλλη εκδοχή, που λέει ότι χαρίζοντας οι γονείς δώρα απλόχερα στα παιδιά, μπορεί να προσπαθούν να καλύψουν κενά της δικής τους ηλικίας. Η πολύωρη απουσία από το σπίτι (λόγω εργασίας) έχει και αυτή το δικό της μερίδιο ευθύνης. Επειδή οι γονείς λείπουν καθημερινά πολλές ώρες από κοντά τους, αυτό προκαλεί τύψεις και «αποζημιώνουν» την απούσια αυτή με υλικά αγαθά, κάτι που οι ψυχολόγοι απορρίπτουν, αφού λένε ότι τα παιδιά αισθάνονται την πραγματική αγάπη και τα δώρα δεν μπορούν αναπληρώσουν το κενό αυτό. Οι γονείς έχουν την εντύπωση, λοιπόν, ότι η χαρά και η έκπληξη που θα σχηματιστεί στο προσωπάκι του παιδιού, όταν αποκτήσει αυτό που θέλει, θα αναπληρώσει το κενό που αφήνει η καθημερινή μας απουσία.
Την ίδια ώρα, τα παιδιά που έχουν αρχίσει να πηγαίνουν στον παιδικό σταθμό ή στο σχολείο συζητούν μεταξύ τους για τα δώρα που πρόκειται να τους φέρει ο Αϊ-Βασίλης και επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό το ένα από το άλλο. Κάποιες φορές τα παιδιά ζηλεύουν άλλα παιδιά που έχουν πιο πολλά παιχνίδια ή πιο «φανταχτερά» ρούχα. Με τη σειρά τους οι γονείς, φοβούμενοι μήπως το παιδί απομονωθεί από τους συνομήλικούς του ή μήπως γίνει αντικείμενο κοροϊδίας, αγοράζουν ό,τι καινούργιο κυκλοφορεί στην αγορά, για να «ικανοποιούν» κάθε απαίτησή του.
Εκτιμά πραγματικά τα δώρα του;
Ένας τρόπος για να διαπιστώσετε αν το παιδί σας κακομαθαίνει με τα δώρα είναι να παρατηρήσετε την αντίδρασή του. Απολαμβάνει τα δώρα που του κάνετε; Μήπως δείχνει ανικανοποίητο; Δείχνει ενδιαφέρον για το δώρο που του προσφέρθηκε, ή μόλις παίξει λίγο με αυτό το πετάει σε μια γωνιά και ψάχνει για το επόμενο αντικείμενο που θα του κινήσει την προσοχή; Αν, λοιπόν, το παιδί σάς δώσει δείγματα ότι το μόνο που το ενδιαφέρει είναι να παίρνει διαρκώς και αδιακρίτως δώρα χωρίς να εκτιμάει την κίνηση, το αντικείμενο και τη συναισθηματική του αξία, θα πρέπει να ανησυχήσετε για τον χαρακτήρα του. Αν, από την άλλη, αντιδράσει μ’ ένα αστραφτερό χαμόγελο, με μιαν απέραντη ευδαιμονία στο βλέμμα και αρχίσει να ασχολείται και να περιεργάζεται το δώρο του, να είστε σίγουροι ότι αντιδρά φυσιολογικά, δείχνοντας ενθουσιασμό όχι μόνο για το δώρο, αλλά και για την αγάπη που του δώσατε μέσω αυτού.
Αυτά τα Χριστούγεννα να είναι διαφορετικά
Η περίοδος των γιορτών είναι ίσως η καταλληλότερη για να εφαρμόσουν οι γονείς νέες οικογενειακές παραδόσεις, που θα δείξουν στα παιδιά πόση χαρά προσφέρει το να νοιάζονται τους άλλους και να τους βοηθούν. Αυτά τα Χριστούγεννα ας παρακινήσουμε τα παιδιά να προσφέρουν, αντί μόνο να λαμβάνουν ή ακόμα να χαρίσει τα παλιά του παιχνίδια σε παιδιά που ίσως τα χρειάζονται, να αφιερώσει τον χρόνο του σε κάτι που αξίζει πραγματικά τον κόπο. Θα δει ότι τα δώρα που γίνονται με αγάπη προξενούν μεγάλη χαρά, ιδίως σε εκείνον που τα προσφέρει.

Δώστε έμφαση στις υπόλοιπες οικογενειακές παραδόσεις, εκτός από τα δώρα, π.χ. διηγηθείτε του χριστουγεννιάτικες ιστορίες, στολίστε μαζί το σπίτι, ετοιμάστε ένα ξεχωριστό δείπνο. Με τον χρόνο θα μάθει ότι το να παίρνει δώρα είναι μόνο ένα μέρος της γιορτής, και μάλιστα όχι το πιο σημαντικό. Εξάλλου, τα παιδιά δεν χρειάζονται τίποτα άλλο από το να γιορτάσουν μαζί με όλη την οικογένεια αυτές τις ξεχωριστές μέρες. Η ατμόσφαιρα της οικογενειακής ζεστασιάς και αγάπης είναι αυτή που μαγεύει περισσότερο.