Οι νοικοκύρηδες που έγιναν επαίτες

Γύρω στις 13,5 χιλιάδες οικογένειες στηρίζονται ανά τακτά διαστήματα από διάφορους φορείς
Το ΚΥΠΕ περιόδευσε στο Κοινωνικό Παντοπωλείο «Αγκαλιάζω» στην παλιά Λευκωσία και αναδεικνύει πτυχές του προβλήματος
Κύπρος του 2014: Τα κοινωνικά παντοπωλεία στη ζωή μας. Στην ουρά άνδρες, γυναίκες, παιδιά. Όλοι στέκουν σιωπηλοί με καρτερικότητα και υπομονή. Ακόμη κι αυτά τα παιδιά είναι ήσυχα, κρατώντας από το χέρι τη μάνα ή τον πατέρα. Είναι Δευτέρα μεσημέρι, ημέρα και ώρα που δίνεται η βοήθεια στο κοινωνικό παντοπωλείο που στεγάζεται στο παλιό δημαρχείο Λευκωσίας, στην παλιά πόλη. Ο μόνος θόρυβος, η φωνή που καλεί τον αριθμό της κάθε οικογένειας, όπως είναι καταγεγραμμένη στην ατέλειωτη λίστα αυτών που τυγχάνουν βοήθειας και είναι κολλημένος στο κάθε σακίδιο που περιέχει βασικά είδη ανάγκης για δύο εβδομάδες.

Η ζέστη αφόρητη, κάνει τον ιδρώτα να τρέχει ποτάμι από το πρόσωπο. Τα αισθήματα κι αυτά αφόρητα σε τούτους τους δύσκολους καιρούς που έφερε η οικονομική κρίση. Οι άνθρωποι μετατράπηκαν σε αριθμούς και τα συναισθήματα πλέον δεν υπολογίζονται. Το μόνο υπολογίσιμο, αυτή η ίδια η επιβίωση... Τσάντες από μακαρόνια, όσπρια, πουργούρι, φιδέ, αλεύρι, ζάχαρη, αλάτι, λάδι, κουτιά από λαχανικά, κι ό,τι έχει εξασφαλιστεί μετά από τις επίμονες προσπάθειες των εθελοντών προσφέρεται με πολλή αγάπη και ευγένεια.
Οι πρωτεργάτες
Οι πρωτεργάτες στη δημιουργία του κοινωνικού παντοπωλείου «Αγκαλιάζω» στην παλιά Λευκωσία, που βοηθά 200 οικογένειες, η σύζυγος του Δημάρχου Λευκωσίας Ελένη Γιωρκάτζη, η επιχειρηματίας Έρικα Βασιλείου και ο καθηγητής Πανεπιστημίου Γιώργος Φλώρος. Παρούσες στη διανομή των τροφίμων στις οικογένειες, η Ελένη και η Έρικα, που μέσα από την αγάπη, απλότητα και καλοσύνη τους δείχνουν το ανθρώπινο πρόσωπο που πρέπει να έχουμε όλοι απέναντι στους συνανθρώπους μας που περνούν δύσκολες στιγμές. «Τα πράγματα είναι τραγικά, κάθε εβδομάδα είναι και χειρότερα, όλο και μεγαλύτερος αριθμός οικογενειών μας ζητά βοήθεια και κανένας δεν πιστεύει πλέον ότι θα καλυτερεύσει η κατάσταση», ανέφερε, μεταξύ άλλων, η Έρικα Βασιλείου.
Η επιλογή κι η βοήθεια
Σε ό,τι αφορά την επιλογή των ατόμων που δίνεται η βοήθεια, εξαρτάται από την κοινωνική λειτουργό του κοινωνικού παντοπωλείου που ελέγχει αν έχουν δουλειά, το ύψος του ενοικίου τους, τα έξοδά τους, αν είναι άρρωστοι κλπ. Η φιλοσοφία μας εδώ, λέει η Ελένη Γιωρκάτζη, είναι όπως κάθε άτομο της οικογένειας λαμβάνει 15 προγεύματα, 15 γεύματα και 15 δείπνα. Όσον αφορά τον αριθμό των ανθρώπων που χρειάζονται βοήθεια, η Ελένη αναφέρει ότι συνεχώς αυξάνεται. «Πέρυσι τέτοια εποχή είχαμε 100 οικογένειες, σήμερα έχουμε 200», λέει.
Η ψυχοσύνθεση των απόρων
Αλήθεια, όμως, πώς αισθάνονται αυτοί οι άνθρωποι που τυγχάνουν βοήθειας; Η ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια Χάρις Πέτροβιτς Παπαδαυίδ αναφέρει ότι το ψυχολογικό προφίλ του απόρου ανθρώπου συνοδεύεται από μια κατάσταση μόνιμης ανησυχίας, άγχους και προσπάθειας αναζήτησης λύσεων. «Η χρόνια κατάσταση της ανέχειας υλικών αγαθών πλέον μεταφέρεται και στην αίσθηση του ατόμου ότι και το ίδιο τελικά ίσως να υστερεί, γι’ αυτό και δεν μπορεί να ξεφύγει από αυτήν την κατάσταση.

Ο άπορος είναι ένας άνθρωπος που δεν του έχει απομείνει τίποτα και αναγκάζεται να αφεθεί στην οποιαδήποτε διάθεση βοήθειας τρίτων, με απόλυτη αίσθηση και επίγνωση της θέσης του, που άλλοτε του επιτρέπει να είναι ευγνώμων και άλλοτε την απεχθάνεται. Η αξιοπρέπεια πια μοιάζει με μια έννοια που την κατέχουν μόνον οι έχοντες», εξηγεί. Από την πλευρά του ο κοινωνιολόγος Αντώνης Ράφτης σημειώνει ότι τα κοινωνικά παντοπωλεία είναι στίγμα για την κοινωνία μας και πρέπει να θεωρούνται ως μια λύση προσωρινή. «Οδηγήσαμε τον λαό μας σε μια φάση που είναι ένας επαίτης κι αυτό το πράγμα πρέπει να προσεχθεί», υποδεικνύει μεταξύ άλλων.
Αυξομειώσεις στον αριθμό απόρων
Στο κοινωνικό παντοπωλείο στην παλιά Λευκωσία, παρών και ο Επίτροπος Εθελοντισμού και Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων Γιάννης Γιαννάκης. «Οι τελευταίες καταγραφές που κάναμε ειδικά σε Πάφο, Λάρνακα και Αμμόχωστο δείχνουν ότι υπάρχει μείωση στον αριθμό των ατόμων που βοηθούνται από τα κοινωνικά παντοπωλεία. Αυτό συμβαίνει λόγω και της εποχικής εργασίας από την αύξηση του τουρισμού. Για τη Λευκωσία, ο αριθμός αυξάνεται.

Ίσως αυξάνεται διότι υπάρχουν και πολλές επικαλύψεις, υπάρχουν πολλοί φορείς που δίνουν στους ανθρώπους βοήθεια, αλλά δεν υπάρχει αυτήν τη στιγμή σύνδεση μεταξύ τους για να δουν τις διπλοκαλύψεις. Δεν είναι θέμα επιτήδειων, ο κάθε πολίτης έχει και τις ανάγκες του και προσπαθεί να τα βγάλει πέρα», σημειώνει, αναφέροντας πως ο αριθμός των οικογενειών που τυγχάνουν επισιτιστικής βοήθειας ανέρχεται στις 13,5 χιλιάδες και εξέφρασε την εκτίμηση πως με την εφαρμογή του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος ο αριθμός των αναξιοπαθούντων συμπολιτών μας θα μειωθεί.