Ο φόβος του θανάτου

Αυτό που τρομάζει είναι κατά κύριον λόγο το άγνωστο, όχι το χειροπιαστό
Κανείς δεν ξέρει πώς είμαστε -αν είμαστε- μετά τον θάνατο, επειδή όλων η εμπειρία βασίζεται στο σώμα, το οποίο δεν θα έχουν μετά θάνατον
Όλοι φοβούνται τον θάνατο. Πότε και ποιοι τελικά αποφασίζουν να προστρέξουν σ' έναν ψυχίατρο για να αντιμετωπίσουν αρχέγονους φόβους; Τι σημαίνει «χάνω το σώμα μου» και τι μηνύματα στέλνουν όσοι είχαν «μεταθανάτιες εμπειρίες»; Η ζωή, λέει ο ψυχίατρος Ίρβιν Γιάλομ, είναι μια αναλαμπή ανάμεσα στο σκοτάδι πριν από τη γέννηση και το σκοτάδι του θανάτου. Γιατί αυτό που μας απασχολεί είναι μόνο το σκοτάδι του θανάτου και όχι το σκοτάδι πριν από τη γέννηση; Επειδή, συνήθως, φοβάσαι να αντιμετωπίσεις αυτό που έχεις βιώσει ως πόνο χαμού για έναν άνθρωπο δικό σου. Τι ξέρεις για τον χρόνο πριν από τη γέννηση! Φοβάσαι αυτό που ξέρεις πως είναι αναπότρεπο αλλά δεν μπορείς να "συλλάβεις" και να αντιμετωπίσεις.
Οι πιο συχνές φοβίες
Έρχονται ασθενείς στο ιατρείο που φοβούνται πως θα πεθάνουν. Που αναρωτιούνται πώς θα είναι μέσα στο φέρετρο, τι θα γίνει το σώμα τους. Για κάποιους που πιστεύουν στη θρησκεία, η ανησυχία και ο φόβος σηματοδοτούν ένα κάποιο πρόβλημα ελλείμματος πίστης. Κανείς, όμως, δεν ξέρει πώς είμαστε -αν είμαστε- μετά τον θάνατο. Επειδή όλων η εμπειρία βασίζεται στο σώμα, το οποίο δεν θα έχουν μετά θάνατον. Άρα, σίγουρα πρόκειται για μια διαφορετική αίσθηση. Απ' όλους όσοι είχαν αυτό που λέμε "μεταθανάτιες εμπειρίες", περιγράφηκε μια κατάσταση μάλλον ευχάριστη! Είπαν πως ένιωσαν να περνούν μέσα από κάποιο σύννεφο, ότι ένιωθαν κάτι πολύ απαλό, δηλαδή βίωσαν μια εμπειρία κάθε άλλο παρά δυσάρεστη.
Η εικόνα της αποσύνθεσης
Είναι μια ιδιαίτερη φοβία αυτή του θανάτου. Κάποιοι έχουν φοβία πως θα αποσυντεθεί το σώμα τους. Τους αφήνουμε να φανταστούν πώς αποσυντίθεται το σώμα τους. Η εικόνα του πώς θα είναι πραγματικά η εξέλιξη ανακουφίζει πολλούς από αυτούς σε αρκετά μεγάλο βαθμό. Δεν είναι ωστόσο μια εικόνα τρόμου, γιατί αυτό που τους τρομάζει είναι το άγνωστο, όχι το χειροπιαστό. Όταν το βλέπουν μπροστά τους ηρεμούν. Η ρεαλιστική αντιμετώπιση τούς κάνει να το δουν με άλλα μάτια.
Αυτό που ζητώ είναι όχι μόνο να ζήσουν αλλά και να απομυθοποιήσουν την ιδέα του θανάτου, αυτό που συμβαίνει με το σώμα τους. Γιατί φαντάζονται ότι είναι πολύ τρομακτικό! Η διαδικασία της απομυθοποίησης τούς βοηθάει πολύ, εξαρτάται βέβαια από την περίπτωση του ανθρώπου και του τρόπου που βιώνει ή αντιλαμβάνεται την αρχή και το τέλος. Τη γέννηση και τον θάνατο. Πάντα εξειδικεύουμε την όποια διαδικασία ακολουθούμε.
Η εκδήλωση και ο ναρκισσισμός
Ο ΦΟΒΟΣ του θανάτου εκφράζεται ως μια μεγάλη αλλά όχι διαρκής ανησυχία. Είπα πως εξαρτάται από τον άνθρωπο. Αυτοί που δείχνουν να αγωνιούν περισσότερο, είναι εκείνοι που τους ενδιαφέρει πολύ η εμφάνισή τους, το πώς τους βλέπουν οι άλλοι. Θέλουν να είναι πάντα προσεγμένοι και τους απασχολεί πώς θα αποσυντεθεί το σώμα τους. Το ότι θα ασχημύνουν, το πώς θα φαίνονται σε τρίτους. Άνθρωποι που έχουν ήδη προβλήματα με την εμφάνισή τους, καθώς κάποιοι άνθρωποι διατηρούν ναρκισσιστικά στοιχεία. Θέλουν να είναι πάντα όμορφοι, πάντα νέοι. Κάποιοι, για να διατηρηθεί αναλλοίωτο το σώμα τους μετά θάνατον, προχωρούν σε βαλσαμοποίηση. Για να μην υπάρξει αποσύνθεση, χρησιμοποιούν υλικά. Όπως έκαναν παλιά με τις μούμιες.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΘΕΛΕΡΙΤΗΣ
Ψυχίατρος-Ψυχοθεραπευτής