Η Κύπρος στον χάρτη της ψυχοθεραπείας

ΜΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΥΣ ΗΓΕΤΕΣ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ
Ιστορικής σημασίας η αναγόρευση του Παγκύπριου Συνδέσμου Ψυχοθεραπείας σε επίσημο «Εθνικό Φορέα Διαπίστευσης», από τον Ευρωπαϊκό Σύνδεσμο Ψυχοθεραπείας
«Κυριαρχούσε ένα καθεστώς εξουσίας και εκφοβισμού, bullying, που δεν ανεχόταν την ελευθερία να έχεις τις δικές σου σκέψεις ή τα δικά σου συναισθήματα. Λες και ήταν αμάρτημα να είσαι διαφορετικός, να σκέφτεσαι ή ακόμα και να νιώθεις διαφορετικά από το καθεστώς»
«Ο έρωτας στην ψυχοθεραπεία δεν είναι παραβατικός. Παραβατικός ή θεραπευτικός είναι ο τρόπος που θα τον χειριστεί ο ψυχοθεραπευτής. Ο έρωτας του ασθενούς επιζητεί την ασφάλεια της αποδοχής του και την εμπιστοσύνη ότι δεν θα υπάρχει σωματική υλοποίηση της επιθυμίας του από τον ψυχοθεραπευτή του»
«Πρωτοποριακό γεγονός με ιστορική σημασία για την ψυχοθεραπεία στην Κύπρο, αφού την εντάσσει επίσημα στον χάρτη της ψυχοθεραπείας στην Ευρώπη», χαρακτήρισε ο Πρόεδρος του Παγκύπριου Συνδέσμου Ψυχοθεραπευτών (ΠΣΨΘ), Σώτος Μιχαήλ, την αναγόρευση του Συνδέσμου σε επίσημο «Εθνικό Φορέα Διαπίστευσης» (Νational Awarding Organisation) ψυχοθεραπευτών στην Κύπρo, από τον Ευρωπαϊκό Σύνδεσμο Ψυχοθεραπείας (European Association for Psychotherapy - ΕΑΡ).

Η έγκριση του ΠΣΨΘ από τον ΕΑΡ βεβαιώθηκε με επίσημη επιστολή στις 17 Νοεμβρίου 2015. «Ο Σύνδεσμος είναι το μόνο επαγγελματικό σώμα-ομπρέλα ψυχοθεραπευτών στην Κύπρο, εγκεκριμένο από ευρωπαϊκό επαγγελματικό οργανισμό διεθνούς κύρους. Με την έγκρισή του από τον ΕΑΡ, καθιερώνεται στην Κύπρο ένα επαγγελματικό και δεοντολογικό πλαίσιο, εναρμονισμένο με τα ευρωπαϊκά κριτήρια εκπαίδευσης και εξάσκησης της ψυχοθεραπείας για την προστασία του κοινού, αλλά και του ψυχοθεραπευτή», μας είπε ο κ. Μιχαήλ, που τον συναντήσαμε στο σπίτι του στη Λευκωσία, γι’ αυτή τη συνέντευξη.

Mαζί του ήταν ο «μέντοράς» του, επίτιμος Πρόεδρος του ΠΣΨΘ, Δρ Τάκης Ευδόκας, 87 χρονών σήμερα, ο πανελληνίως γνωστός ψυχίατρος, συγγραφέας και πολιτευτής, που υπήρξε ο θεμελιωτής της ψυχαναλυτικής ψυχοθεραπείας στο νησί. «Θεμελιώδης αξία του Συνδέσμου», τόνισε ο Σ. Μιχαήλ, «είναι η συνεργασία με όλους τους επαγγελματίες στην Κύπρο, για το καλό του κοινού και του επαγγέλματος της ψυχοθεραπείας».
Όταν γνώρισε τον Δρα Ευδόκα
Ο Σώτος Μιχαήλ, 62 χρονών, από τη Λευκωσία, έφυγε 20χρονος από την Κύπρο και εγκαταστάθηκε στην Αγγλία το 1973, μέχρι το 2010 που επέστρεψε στο νησί. Στο Λονδίνο εργάστηκε ως ψυχοθεραπευτής από το 1994, για 16 χρόνια, ενώ στη Λευκωσία εργάζεται από το 2011, οπόταν μαζί με τα άλλα 25 ιδρυτικά μέλη άρχισε τις προσπάθειές του για ίδρυση του Παγκύπριου Συνδέσμου Ψυχοθεραπείας στην Κύπρο. «Νιώθω ότι όταν αρχίσαμε το κτίσιμο του Συνδέσμου, βρήκαμε έδαφος που όργωσε ο Δρ Τάκης Ευδόκας προηγουμένως» υπέμνησε και πρόσθεσε:

«Τον γνώρισα πριν από πέντε χρόνια που πρωτοήρθα στην Κύπρο και μοιράστηκε μαζί μου τις εμπειρίες του, σε σχέση με τις δυσκολίες που θα υπάρξουν εναντίον οποιασδήποτε αλλαγής, και την ιστορία της -άκαρπης- προσπάθειας που έκανε ο ίδιος μαζί με άλλους αξιόλογους επαγγελματίες, για τη ρύθμιση και κατοχύρωση της ψυχοθεραπείας στην Κύπρο. Χωρίς τη γνώση της ιστορίας, θα πατούσα σε κενό και θα έπρεπε ν’ ανακαλύψω το καθετί μόνος μου. Ο Τάκης Ευδόκας ήταν για μένα όνομα γνωστό, που άκουγα όταν ήμουν παιδί, τη δεκαετία 1960. Το περιβάλλον μου τον αποκαλούσε “φασίστα”, γιατί τα έβαλε με τον Μακάριο στις προεδρικές εκλογές του 1968... Και, φυσικά, δεν διανοούμουν ποτέ, ότι κάποια μέρα θα τον γνώριζα προσωπικά και θα συνδεόμουν σε αυτό το επίπεδο, μαζί του».
Η σκυτάλη στον ΠΣΨΘ
Ο Δρ Ευδόκας παρενέβη στο σημείο αυτό και παρατήρησε ότι «η κατάσταση στο ζήτημα της οργάνωσης της ψυχοθεραπείας δεν είχε αλλάξει και πολύ απ’ ό,τι ήταν πριν από 40 χρόνια. Δηλαδή, υπήρχε αντίσταση στην αλλαγή και εξακολουθούσε να λειτουργεί με τα δικά της κριτήρια, αποκομμένη από τον πλούτο του ευρωπαϊκού και διεθνούς χάρτη της ψυχοθεραπείας. Τη σκυτάλη πήρε ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Ψυχοθεραπευτών με τα μέλη του, που με την ηγεσία του Σώτου Μιχαήλ και των ψυχοθεραπευτριών Φωτεινής Δημητρίου και Μαρίας Γεωργίου, έγινε πρωτοπόρος στη φάση αυτή».
Απαντώντας σε σχετική μας ερώτηση, ο Δρ Ευδόκας μάς αφηγήθηκε ότι όταν το 1961 επέστρεψε στην Κύπρο από τη Νέα Υόρκη, όπου είχε σπουδάσει ψυχιατρική, «ήμουν γεμάτος φρέσκες ιδέες και φυσικά σκέψεις για αλλαγές, αλλά γρήγορα κατάλαβα ότι δεν θα μπορούσα να τις υλοποιήσω. Πήγα στον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Υγείας, μάλιστα με συστατική επιστολή που μου έδωσε ο Μακάριος, ο οποίος με είχε προτρέψει να επιστρέψω και να εργαστώ στη νεαρή τότε Κυπριακή Δημοκρατία, που είχε ανάγκη τους επιστήμονές της, αλλά αυτή την επιστολή δεν τη χρησιμοποίησα ποτέ. Έφυγα από το Υπουργείο και δεν την έδειξα στον Διευθυντή, ο οποίος, αντί να ενδιαφερθεί για τις ιδέες μου, προσπαθούσε να δει ποια είναι η σχέση μου με τον Μακάριο... Αποφάσισα να ανοίξω μόνος το ιατρείο μου και να κάνω την ιατρική που ξέρω, να εισαγάγω στην Κύπρο την ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία, γιατί διαπίστωσα ότι το μοναδικό προσόν που αναγνωρίζουν αυτοί, είναι να ενεργείς σύμφωνα με τις δικές τους επιθυμίες».
«Ο γιατρός Ευδόκας θα μπορούσε τότε, ως νεαρός επιστήμονας, να είχε φύγει πίσω στην Αμερική, όπου το επαγγελματικό του περιβάλλον όχι μόνο θα του έδινε τροφή με τις δικές του ιδέες, αλλά και θα του επέτρεπε να το θρέψει και αυτός με το δικό του πλούτο», σχολίασε ο Σώτος Μιχαήλ. «Όπως ακριβώς έκαναν και ακόμα κάνουν σήμερα πολλοί νέοι ικανοί επιστήμονες με προσόντα, που προτίμησαν να εργαστούν στο εξωτερικό, γιατί το σύστημά μας δεν τους επέτρεπε να του προσφέρουν κάτι περισσότερο από ό,τι τους πρόσφερε αυτό.

»Πολλοί επιστήμονες ήρθαν για λίγο στην Κύπρο και αναγκάστηκαν να φύγουν, γιατί το δυσλειτουργικό σύστημα δεν ανεχόταν κάτι πιο λειτουργικό. Υπάρχουν, βέβαια, και μερικοί άλλοι ψυχοθεραπευτές που παρέμειναν στην Κύπρο, που είτε μαζί με τον Τάκη Ευδόκα, είτε με δική τους πρωτοβουλία, κατάφεραν αλλαγές, παρά τις τεράστιες δυσκολίες που αντιμετώπισαν. Ο ΠΣΨΘ φύτρωσε πάνω σε αυτό το έδαφος. Τα τελευταία χρόνια κρίσης στην πατρίδα μας δημιούργησαν ένα κλίμα συνειδητοποίησης της ανάγκης για αλλαγή, και από τη δική μας πλευρά, ως ΠΣΨΘ, θέλουμε να προσφέρουμε κάτι πιο λειτουργικό στη νέα γενεά, ώστε οι νέοι επαγγελματίες μας να μένουν πια στην πατρίδα μας, χωρίς να είναι αποκομμένοι από τον υπόλοιπο ψυχοθεραπευτικό κόσμο».
Το κυρίαρχο καθεστώς του bullying
Η δική σας εγκατάσταση στην Αγγλία, στα 20 χρόνια σας, έχει να κάνει με αυτό το «δυσλειτουργικό σύστημα» στην Κύπρο;
Όταν έφυγα για την Αγγλία, νόμιζα ότι πήγαινα κάπου. Αντιλήφθηκα εκ των υστέρων ότι έφευγα κυνηγημένος από κάτι που επαναλαμβανόταν σε κάθε στάδιο της ωρίμανσής μου. Επρόκειτο για ένα καθεστώς εξουσίας και εκφοβισμού, bullying, που κυριαρχούσε σε κάθε πτυχή της ζωής γύρω μου, όπως ήταν το σπίτι, το νηπιαγωγείο, το δημοτικό, το σχολείο μέσης εκπαίδευσης, ο στρατός. Αυτό το καθεστώς δεν ανεχόταν την ελευθερία να έχεις τις δικές σου σκέψεις ή τα δικά σου συναισθήματα. Λες και ήταν αμάρτημα να είσαι διαφορετικός, να σκέφτεσαι ή ακόμα και να νιώθεις διαφορετικά από το καθεστώς.

Ένιωθα αποκληρωμένος από την κληρονομιά μου. Η λύση, όπως κατάλαβα μετά, ήταν να συνεχίζω να καταπνίγω οτιδήποτε διαφορετικό μέσα μου, ή να φύγω. Γνωρίζω πολλές τέτοιες περιπτώσεις. Δεν μιλώ για αυτά που όντως πήρα από την Κύπρο. Μιλώ για αυτά που δεν μπορούσα να είμαι και για αυτά που δεν μπορούσα να προσφέρω πίσω. Ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα που πήρα, όταν έφηβος φοιτούσα στη Τεχνική Σχολή Λευκωσίας, τη δεκαετία 1960, είναι ότι μου έτυχε ένας καθηγητής με τον οποίο ένιωσα επιτέλους ότι μπορούσα να μάθω με ένα διαφορετικό τρόπο, πολύ πιο ανθρώπινο.

Αυτό επαναλήφθηκε αργότερα και με ένα χειρούργο γιατρό, που με περίθαλψε στον στρατό. Και οι δύο, αφού εκπλήρωσαν τις επιθυμίες άλλων και έγιναν δάσκαλοι δημοτικού, αποφάσισαν αργότερα να πραγματοποιήσουν τις δικές τους επιθυμίες, αποδεχόμενοι υποτροφίες για μετεκπαίδευση από το Ισραήλ. Κέρδισαν τον θαυμασμό μου (όχι τον φόβο) και κάπως εσωτερίκευσα τότε την ελπίδα, ότι και εγώ μπορούσα να είμαι διαφορετικός. Αυτό, νόμιζα, το ξέχασα στην πορεία. Κατάλαβα όμως μετά, ότι όταν έφευγα από την Κύπρο, αναζητούσα και εγώ ένα περιβάλλον που θα μου επέτρεπε να είμαι διαφορετικός».
«Ο πλανήτης που μιλά τη γλώσσα μου»
Τι σας οδήγησε στην ψυχοθεραπεία και ποιο είναι το βασικό της χαρακτηριστικό, που σας έπεισε να την κάνετε επάγγελμα;
Είχα ήδη ολοκληρώσει σπουδές automobile engineering, όταν άρχισα την ψυχανάλυση στα 35 μου, ως πελάτης, για ν’ αντιμετωπίσω τα δικά μου προβλήματα και μου άρεσε... Λες και προσγειώθηκα επιτέλους σ’ έναν πλανήτη που μιλά τη γλώσσα μου. Ένιωσα ότι έφτασα, ότι εδώ υπάρχει ελπίδα. Η γλώσσα αυτή δεν ήταν τόσο οι λέξεις και οι γνώσεις του ψυχοθεραπευτή μου, αλλά, κυρίως, η αυξανόμενη εμπιστοσύνη και ασφάλεια που ένιωθα, είτε με τη λεκτική, είτε με τη σιωπηλή παρουσία του.

Άρχισα να καταλαβαίνω τη βασική αρχή της ψυχοθεραπείας, ότι η κατανόηση ενός ανθρώπου από τον συνάνθρωπό του είναι θεραπευτική, και ότι αυτή η κατανόηση είναι, πολύ περισσότερο, αποτέλεσμα της προσωπικότητας και κατ’ επέκταση της συναισθηματικής διαθεσιμότητας του ψυχοθεραπευτή προς τον θεραπευόμενο, παρά αποτέλεσμα ακαδημαϊκών γνώσεων του ψυχοθεραπευτή. Αποφάσισα να κάνω εκπαιδεύσεις στην ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία, που διάρκεσαν για πάρα πολλά χρόνια.

Η ψυχοθεραπεία δεν είναι θέμα μόνο ακαδημαϊκών γνώσεων, αλλά περισσότερο θέμα ψυχικής δομής του ψυχοθεραπευτή. Αυτό δεν σημαίνει ότι η ακαδημαϊκή κατάρτιση δεν είναι σημαντική, αλλά η ψυχοθεραπευτική εκπαίδευση είναι κυρίως βιωματική, με έμφαση στην ανάπτυξη της προσωπικότητας του ψυχοθεραπευτή και μετουσίωσης αυτών που μαθαίνει, μέσω της προσωπικής του ανάπτυξης. Αυτή η έμφαση είναι επίσης μια από τις κύριες διαφορές της ψυχοθεραπείας -μαζί με πολλές άλλες- από τα γειτνιάζοντα επαγγέλματα της ψυχολογίας και ψυχιατρικής, όπου η εκπαίδευση δεν απαιτεί την προσωπική ανάπτυξη του εκπαιδευόμενου, μέσω της δικής του ψυχοθεραπείας.

Ο ψυχισμός του είναι από τα πιο σημαντικά του εργαλεία που τίθενται στη διάθεση του συνανθρώπου του και αποτελεί την πρώτη βάση, πάνω στην οποία θα δημιουργηθεί η ψυχοθεραπευτική σχέση. Με άλλα λόγια, ένας άνθρωπος με λίγη μόρφωση, αλλά με ισορροπημένη ψυχική δομή, μπορεί να βοηθήσει θεραπευτικά τον συνάνθρωπό του. Αντίθετα, ένα πολύ ευφυές μυαλό, κτισμένο πάνω σε μια ανισόρροπη ψυχική δομή, μπορεί να υποσχεθεί πολλά, αλλά να προκαλέσει πολλή καταστροφή».
Πολλές οι προσεγγίσεις, μια η εμπιστοσύνη
Πώς είναι σήμερα διαμορφωμένη η κατάσταση στον Παγκύπριο Σύνδεσμο Ψυχοθεραπευτών;
Ο Σύνδεσμος έχει 52 μέλη επαγγελματίες στον χώρο της ψυχοθεραπείας, περιλαμβανομένων τριών συνδεόμενων μελών. Έχει, επίσης, τέσσερεις ψυχοθεραπευτικούς οργανισμούς-μέλη. Τα μέλη μας ακολουθούν διάφορες επιστημονικές προσεγγίσεις, διεθνώς αναγνωρισμένες, εγκεκριμένες από επαγγελματικά σώματα ψυχοθεραπείας διεθνούς κύρους. Πρόκειται για την Ψυχαναλυτική και Ψυχοδυναμική Ψυχοθεραπεία (Psychoanalytic - Psychodynamic Psychotherapy), την Προσωποκεντρική Ψυχοθεραπεία (Person Centered Psychotherapy), τη Συστημική-Οικογενειακή Ψυχοθεραπεία (Systemic-Family Psychotherapy), τη Συνθετική Ψυχοθεραπεία (Integrative Psychotherapy) και τη Συμπεριφορική Θεραπεία (Cognitive Behavioural Therapy).

Συνολικά, μαζί με τους οργανισμούς-μέλη, ο ΠΣΨΘ αντιπροσωπεύει στην Κύπρο και στην Ευρώπη, πέραν των 150 ατόμων, που είτε είναι επαγγελματίες ψυχοθεραπευτές, είτε εκπαιδεύονται στην ψυχοθεραπεία».
Ποια είναι η μεγαλύτερη ικανοποίηση ενός ψυχοθεραπευτή, σε σχέση με τη δουλειά του;
Η εμπιστοσύνη και οικειότητα που του επιτρέπει ο ασθενής. Επίσης, να βλέπει την έκπληξη του συνανθρώπου του, όταν αρχίζει βιωματικά ν’ αναγνωρίζει τον κρυμμένο εαυτό του, ν’ αλλάζει ο πόνος του και να πλησιάζει το τέλος της θεραπευτικής πορείας. Ο λόγος που ο ασθενής είναι στο γραφείο του ψυχοθεραπευτή, είναι για να φτάσει στο σημείο να μην χρειάζεται να είναι εκεί. Αυτό δίνει αμοιβαία ικανοποίηση και στους δύο συνοδοιπόρους... Μαζί αποφασίζουν να αρχίσουν, μαζί πορεύονται και μαζί αποφασίζουν ότι τελειώνουν.
Τα σεξουαλικά μπανανόφυλλα του session
Σε ποιες περιπτώσεις παραβιάζεται η δεοντολογία της ψυχοθεραπείας; Υπάρχουν ψυχοθεραπευτές που συνδέονται σεξουαλικά με ασθενείς τους;
Η δεοντολογία παραβιάζεται όταν υπάρχει κακοποίηση, παρενόχληση και κατάχρηση της θέσης του, ως ψυχοθεραπευτή. Δυστυχώς υπάρχουν και περιπτώσεις που επαγγελματίες παραβίασαν τους κανόνες δεοντολογίας, όπως η σύναψη σεξουαλικών σχέσεων με ασθενείς. Η δεοντολογία του επαγγέλματος και της άσκησής του είναι από τους κυρίαρχους λόγους δημιουργίας του Παγκύπριου Συνδέσμου Ψυχοθεραπείας. Ευθύνη μας είναι να προστατεύουμε, τόσο το κοινό από τέτοιες αντιεπαγγελματικές και αντιδεοντολογικές συμπεριφορές, όσο και το επάγγελμα το ίδιο. Δεν υπάρχει περίπτωση που ο ψυχοθεραπευτής να έχει σεξουαλική σχέση με ασθενή ή πελάτη και να μην είναι αντιδεοντολογική. Δεν υπάρχει καμιά δικαιολογία. Έχει καθήκον ο ψυχοθεραπευτής να κρατήσει τη σχέση καθαρά επαγγελματική.
Πώς αντιμετωπίζει ο ψυχοθεραπευτής τη σεξουαλική πρόκληση του ασθενούς;
Το άτομο που απευθύνεται στον ψυχοθεραπευτή επικοινωνεί τον εσωτερικό του κόσμο, μέσω συμπεριφοράς που αναπτύχθηκε με βάση τα τραύματα ή τον ψυχικό πόνο. Η επιθυμία να συνδεθεί ερωτικά με τον ψυχοθεραπευτή, όπως και οποιαδήποτε άλλη συμπεριφορά, είναι μία επικοινωνία προς τον ψυχοθεραπευτή, μιας επώδυνης ψυχικής κατάστασης και αναμένεται από τον ψυχοθεραπευτή να την αντιμετωπίσει με τέτοιο τρόπο.
Ο ψυχοθεραπευτής θα πρέπει λοιπόν να βγάλει κάτι καλό από αυτό;
Ακριβώς. Να βγει κάτι καλό από αυτό, κρατώντας το γνοιάξιμο, χωρίς τη σωματική υλοποίηση της επιθυμίας και αυτό απαιτεί ακεραιότητα από τον θεραπευτή και πολύ χρόνο. Υπάρχουν λοιπόν, συνεχώς, πολλά μπανανόφυλλα μέσα στο session και, σε κάθε περίπτωση, ο ψυχοθεραπευτής επιδιώκει να εξυπηρετεί τις ανάγκες του συνανθρώπου του και όχι τις δικές του.
Τάκης Ευδόκας: «Η σεξουαλική παρενόχληση είναι το πιο δύσκολο στην ψυχοθεραπεία... Τέτοιες περιπτώσεις είχα πολλές από ασθενείς που παρενοχλήθηκαν από επαγγελματίες. Τους έλεγα ότι ήμουν πρόθυμος να καταθέσω ως μάρτυρας υπέρ τους, αν έπαιρναν την υπόθεση στο επαγγελματικό σώμα του επαγγελματία ή στο δικαστήριο. Δεν τόλμησε κανένας, λόγω της έκθεσης, στο κοινωνικό περιβάλλον, του φόβου από τις δικαστικές διαδικασίες και της σίγουρης αμφισβήτησης των ισχυρισμών τους».
Αντιθεραπευτική-παραβατική σχέση
Πόσο μπορεί να βοηθηθεί ένας ασθενής στο ψυχολογικό του πρόβλημα, μέσα από τη σχέση με τον ψυχοθεραπευτή;
Σώτος Μιχαήλ: Ο έρωτας στην ψυχοθεραπεία δεν είναι παραβατικός. Παραβατικός ή θεραπευτικός είναι ο τρόπος που θα τον χειριστεί ο ψυχοθεραπευτής. Ο έρωτας του ασθενούς επιζητεί την ασφάλεια της αποδοχής του και την εμπιστοσύνη ότι δεν θα υπάρχει σωματική υλοποίηση της επιθυμίας του, από τον ψυχοθεραπευτή του. Η σεξουαλική υλοποίησή του είναι αντιθεραπευτική και παραβατική.
Η ερωτική σχέση με τον θεραπευτή μπορεί να είναι θεραπευτική για τον ασθενή;
Ορισμένοι μπορεί να ισχυριστούν κάτι τέτοιο, αλλά κανένας σοβαρός ψυχοθεραπευτικός οργανισμός δεν μπορεί να το δεχτεί. Είναι αντιθεραπευτική και παραβατική κάθε τέτοια σχέση. Κάνει πολλή ζημιά στον ασθενή, αλλά και στον σοβαρό επαγγελματία, που δυσφημείται μέσα από τέτοιες περιπτώσεις. Παράβαση θα γίνει, είναι στην ανθρώπινη φύση. Η επιτυχία είναι να τη διαχειριστείς σωστά, ως επαγγελματικός σύνδεσμος της ψυχοθεραπείας. Το παράπονο του ασθενούς απαιτεί μεγαλύτερη διαδικασία διερεύνησης, από οτιδήποτε άλλο. Γι’ αυτό ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Ψυχοθεραπευτών εγκρίθηκε από τον Ευρωπαϊκό Σύνδεσμο Ψυχοθεραπείας, σε ό,τι αφορά, κυρίως, το απαιτούμενο επίπεδο εκπαίδευσης των επαγγελματιών, τη λειτουργική δομή, τη δεοντολογία και διαδικασία παραπόνων και τη συνέχεια της επαγγελματικής ανάπτυξης του ψυχοθεραπευτή».