Ένα σχέδιο για την Ευρώπη

Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο οδηγείται για τελική έγκριση το επενδυτικό σχέδιο για την Ευρώπη (αλλιώς σχέδιο Γιούνκερ) μετά που τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν, στα τέλη Μαΐου, σε συμφωνία για τη δημιουργία και τους όρους του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ). Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αυτό σημαίνει πως το ταμείο θα είναι επιχειρησιακό και θα αρχίσει να χρηματοδοτεί προγράμματα στο τέλος του καλοκαιριού.
Διαθέσιμη ρευστότητα
Στόχος του αναπτυξιακού σχεδίου Γιούνκερ είναι η «κινητοποίηση» εντός της επόμενης τριετίας €315 δις για δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις στην πραγματική οικονομία, δημιουργώντας συνθήκες ανάπτυξης και σημαντικό αριθμό νέων θέσεων εργασίας. Το κύριο μέσο υλοποίησης του Επενδυτικού Σχεδίου για την Ευρώπη θα είναι το ΕΤΣΕ.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι με τη βελτίωση της οικονομικής και δημοσιονομικής κατάστασης στην αγορά, καθώς και τις αποφάσεις της ΕΚΤ, με το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης υπάρχει μεγάλη διαθέσιμη ρευστότητα τόσο στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα όσο και στα επενδυτικά ταμεία/ιδιώτες επενδυτές. Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η ρευστότητα δεν φτάνει στην πραγματική οικονομία, λόγω της αβεβαιότητας των οικονομικών και πολιτικών εξελίξεων και του υψηλού πιστωτικού κινδύνου, εφόσον πολλές χώρες έχουν υψηλά επίπεδα κρατικού και ιδιωτικού δανεισμού. Αυτό το ζήτημα αναμένεται να αντιμετωπίσει, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το νέο Ευρωπαϊκό Αναπτυξιακό Σχέδιο.
Δεν δημιουργείται νέο χρέος
Το ΕΤΣΕ θα δημιουργηθεί σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), η οποία θα έχει και τη διαχείρισή του. Ο προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα χορηγήσει €16δις σε μορφή εγγύησης, ενώ η ΕΤΕπ θα συμβάλει με €5δις σε ικανότητα αντιμετώπισης κινδύνων, δημιουργώντας, με βάση τις εκτιμήσεις, ένα πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα για το Ταμείο 1:15. Με απλά λόγια, η ανάληψη κινδύνων από το Ταμείο θα επιτρέψει σε ένα πολύ μεγαλύτερο μερίδιο ιδιωτικής χρηματοδότησης να επενδύσει σε έργα που υπό άλλες συνθήκες πιθανώς να μην μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν.

Σημειώνεται ότι με αυτόν τον τρόπο δεν δημιουργείται νέο χρέος, ενώ τα κράτη-μέλη θα έχουν την ευκαιρία να συνεισφέρουν στο Ταμείο υπό μορφήν κεφαλαίου ή να συγχρηματοδοτήσουν συγκεκριμένα έργα σε εθνικό επίπεδο. Έξι χώρες -η Πολωνία, η Γερμανία, η Ισπανία, η Γαλλία, η Ιταλία και το Λουξεμβούργο- έχουν ήδη ανακοινώσει τη συνεισφορά τους για τη χρηματοδότηση εθνικών προγραμμάτων.
Έργα προστιθέμενης αξίας
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το Ταμείο θα στηρίζει στρατηγικές επενδύσεις, κυρίως σε ευρυζωνικά και ενεργειακά δίκτυα, στις μεταφορές, σε βιομηχανικά κέντρα, καθώς και στην εκπαίδευση, στην έρευνα και στην καινοτομία, στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στην ενεργειακή απόδοση. Επιπλέον, θα παρέχει στήριξη στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) και επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης, ώστε να αντιμετωπίζουν τις ελλείψεις κεφαλαίων, παρέχοντας μεγαλύτερα ποσά για άμεσες επενδύσεις σε ίδια κεφάλαια και ενισχυμένες εγγυήσεις για δάνεια σε ΜμΕ.
Το Ταμείο θα διαθέτει ειδική Επιτροπή Επενδύσεων, η οποία θα απαρτίζεται από εμπειρογνώμονες οι οποίοι θα εξετάζουν τα οικονομικά στοιχεία κάθε έργου και θα διασφαλίζουν ότι είναι συμβατό με τις κατευθυντήριες γραμμές και πολιτικές του Ταμείου και της ΕΕ. Σύμφωνα με το έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα έργα θα επιλέγονται με βάση την προστιθέμενη αξία που δημιουργούν στην ΕΕ, την οικονομική βιωσιμότητα και τη δυνατότητα να ξεκινήσουν κατά την επόμενη τριετία.
Μακριά από τη γραφειοκρατία
Σύμφωνα με το πλάνο που ανακοινώθηκε, το Ευρωπαϊκό Συμβουλευτικό Κέντρο Επενδύσεων (ΕΣΚΕ) θα αποτελεί υπηρεσία μιας στάσης σε ολόκληρη την ΕΕ, με προτεραιότητα τον εντοπισμό, την προετοιμασία, την ανάπτυξη και τη χρηματοδότηση έργων. Επιπλέον, προνοείται η δημιουργία ενός καταλόγου αξιολογημένων και μη επενδυτικών έργων, ο οποίος θα καθίσταται διαθέσιμος στο διαδίκτυο, παρέχοντας χρήσιμες και διαφανείς πληροφορίες σχετικά με τα έργα σε δημόσιους και ιδιώτες επενδυτές.
Ένας άλλος πυλώνας του σχεδίου προβλέπει τη δημιουργία ενός σταθερού και πιο φιλικού προς τις επιχειρήσεις κανονιστικού περιβάλλοντος, μακριά από αχρείαστα γραφειοκρατικά εμπόδια. Ως παράδειγμα, αναφέρεται η δημιουργία μιας Ένωσης Κεφαλαιαγορών που θα εξασφαλίζει περισσότερα κεφάλαια σε ΜμΕ και μακροπρόθεσμα έργα. Όσον αφορά στους ιδιώτες επενδυτές, θα έχουν τη δυνατότητα να συνεισφέρουν στο κεφάλαιο του ΕΤΣΕ ή να χρηματοδοτήσουν συγκεκριμένα επενδυτικά έργα. Δίνεται, επιπλέον, η δυνατότητα σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού μέσω έκδοσης διάφορων χρηματοοικονομικών προϊόντων ή οχημάτων χρηματοδότησης, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναφέρει ως παράδειγμα τα Ευρωπαϊκά Μακροπρόθεσμα Επενδυτικά Κεφάλαια (ΕΜΕΚ).
ΤΑΣΟΣ ΓΙΑΣΕΜΙΔΗΣ
Διοικητικός Σύμβουλος, KPMG Limited