Νικώντας τον αόρατο εχθρό

Γίνεται καλή δουλειά όσον αφορά την πρόληψη του bullying στα σχολεία
Τις δικές τους εμπειρίες μοιράστηκαν εκπαιδευτικοί σχετικά με τον ρατσισμό και το bullying, διατυπώνοντας την εκτίμηση ότι οι περιπτώσεις είναι σποραδικές και μεμονωμένες
ΣΕ ΠΟΛΛΑ μαθήματα, αλλά κυρίως σε πολλές σχολικές εκδηλώσεις, υπάρχουν ευκαιρίες για καλλιέργεια κλίματος συναδέλφωσης και αποδοχής
Τις θέσεις τους κατά πόσον, μέσα από τη δική τους εμπειρία, διαπίστωσαν στις σχολικές τους αίθουσες φαινόμενα ρατσισμού, διατύπωσαν εκπαιδευτικοί. Τα φαινόμενα ρατσισμού, εκτίμησαν σύμφωνα με το ΚΥΠΕ, ήταν σποραδικά και μεμονωμένα, ελάχιστα μέχρι και ανύπαρκτα. Γίνεται καλή δουλειά όσον αφορά την πρόληψη αυτού του φαινομένου, σημείωσαν, δηλώνοντας ωστόσο πως πάντα υπάρχουν περιθώρια για κάτι καλύτερο.
Δεν είναι οργανωμένα φαινόμενα
Ο Όμηρος Ομήρου, φιλόλογος, υπηρέτησε τη δημόσια εκπαίδευση για 34 χρόνια και αφυπηρέτησε, ενώ τα τελευταία επτά χρόνια διετέλεσε διευθυντής. Ο κ. Ομήρου ανέφερε πως σποραδικά και μεμονωμένα παρατηρήθηκαν στα σχολεία φαινόμενα ρατσισμού και συνεχίζουν να υπάρχουν, χωρίς όμως αυτά να αποτελούν φαινόμενα οργανωμένα, ούτε υπάρχει διάχυτο κλίμα ρατσισμού, όπως είπε. Πρόσθεσε πως συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο, με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες ενάντια στον ρατσισμό.
Ο κ. Ομήρου, που εργάστηκε επίσης επί πέντε έτη σε σχολείο ΖΕΠ στην Πάφο, όπου η πλειοψηφία των παιδιών είναι αλλόγλωσσοι, ξένοι υπήκοοι, εκτίμησε πως τα προβλήματα ρατσισμού ήταν από ελάχιστα μέχρι ανύπαρκτα. Είπε πως σε πολλά μαθήματα, αλλά κυρίως σε πολλές σχολικές εκδηλώσεις, υπάρχουν ευκαιρίες και αναφορές για καλλιέργεια κλίματος συναδέλφωσης και αποδοχής, ενώ πολλά παιδιά λαμβάνουν μέρος σε παγκύπριους διαγωνισμούς που έχουν αυτή τη στόχευση. Ο κ. Ομήρου εκτίμησε, επίσης, πως γίνεται καλή δουλειά όσον αφορά την πρόληψη του φαινομένου, παρά το γεγονός ότι πάντα υπάρχουν περιθώρια για κάτι καλύτερο. Σ’ ό,τι αφορά τους καθηγητές, ανέφερε πως η κατάσταση είναι ακόμη καλύτερη, δηλώνοντας πως αν από πλευράς μαθητών σημειώθηκαν κάποια περιστατικά, από πλευράς καθηγητών ουδέποτε καλλιεργήθηκε ο ρατσισμός.
Συμπαθούσαν τους ξένους τα παιδιά
Η Ξανθούλα Λετυμπιώτου υπηρέτησε την εκπαίδευση 36 χρόνια ως φιλόλογος και τα τελευταία 10 χρόνια ως διευθύντρια. Η κ. Λετυμπιώτου σημείωσε πως δεν παρουσιάστηκαν φαινόμενα ακραίου ρατσισμού την περίοδο της εκπαιδευτικής της καριέρας. Τα παιδιά, παρατήρησε, «έδειχναν ότι συμπαθούσαν τους ξένους ιδιαίτερα, τους Ελληνοπόντιους μαθητές της Επαρχίας Πάφου». Είπε πως στο σχολείο που εργάστηκε καθιέρωσε τα τελευταία χρόνια το «βραβείο αλληλεγγύης». Οι μαθητές που στήριζαν τα παιδιά με «ειδικές ανάγκες» ή μιας άλλης διαφορετικότητας, βραβεύονταν. Κληθείσα να σχολιάσει τη συμπεριφορά των καθηγητών, είπε πως από τη δική της εμπειρία έδειχναν συμπάθεια προς τα παιδιά τόσο για τη διαφορετικότητα όσο και για την άλλη εθνικότητα.

Πολλές φορές, όταν εργάστηκε σε γυμνάσια και λύκεια, όπως ανέφερε, «είχαμε σημαιοφόρους που ήταν άλλης εθνικότητας», σημειώνοντας πως δεν βίωσε ρατσιστικές συμπεριφορές εκ μέρους καθηγητών. Κληθείσα να σχολιάσει την ειδοποιό διαφορά του bullying με το εθνικιστικό ρατσιστικό αίσθημα, η κ. Λετυμπιώτου είπε πως το bullying γίνεται από παιδιά ίδιας εθνικότητας, γιατί μπορεί ένας μαθητής να είναι αδύνατος και να έχει κάποια άλλη αδυναμία ή ιδιαιτερότητα. Ο εθνικιστικός ρατσισμός γίνεται, ωστόσο, για παιδιά άλλης εθνικότητας. Επεσήμανε πως φαινόμενα bullying σημειώθηκαν σε κάποιες περιπτώσεις. Αυτό, ωστόσο, το αντιμετωπίζαμε με τη βοήθεια του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, κατέληξε.
Υπήρχαν συγκρούσεις για άλλα θέματα
Η Μαρία Ζαβρού, φιλόλογος, με ενεργό δράση στα σχολεία και στη μάχιμη εκπαίδευση για 33 χρόνια, δήλωσε πως δεν έζησε είδος ρατσισμού στα σχολεία της Κυπριακής Δημοκρατίας, λόγω καταγωγής και θρησκεύματος. Η κ. Ζαβρού ανέφερε πως κατά καιρούς υπήρχαν μεταξύ των μαθητών συγκρούσεις για άλλα θέματα, όχι όμως σε σχέση με τον ρατσισμό. Η πείρα μου μού λέει, είπε η κ. Ζαβρού, ότι υπήρχαν πάρα πολύ καλές σχέσεις μεταξύ των παιδιών που μαθήτευσαν στα σχολεία και δεν είχαμε ποτέ φαινόμενα ρατσιστικά, που να οφείλονται σε διαφορά καταγωγής, εθνικής ή διαφορετικής θρησκείας. Αναφέρθηκε σε πρόσφατη εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Λύκειο Κύκκου στην Πάφο, στην οποία, συμμετείχαν -όπως είπε- πάρα πολλά παιδιά με μαντήλα. Αυτά τα παιδιά, συνέχισε, ήταν στην ομάδα των άλλων παιδιών, συμμετείχαν στην εκδήλωση, χειροκροτούσαν όποτε έπρεπε και συμμετείχαν ενεργά στο μουσικό πρόγραμμα του σχολείου.
Σε σχέση με το International School of Pafos, το οποίο η ίδια επισκέπτεται ως Ακαδημαϊκή Σύμβουλος, η κ. Ζαβρού είπε πως στο σχολείο φοιτούν και πολλά παιδιά Τουρκοκυπρίων, τα οποία, όπως παρατήρησε, κάθονται δίπλα-δίπλα και έχουν άριστες σχέσεις με τους υπόλοιπους μαθητές, βγαίνουν μαζί και συμμετέχουν ενεργά σε δραστηριότητες. Πρόσθεσε πως δεν υπάρχει καμία απολύτως διάκριση. Εκείνο, συνέχισε, που έχει μεγάλη σημασία είναι «να φέρνουμε τα παιδιά κοντά μας, γιατί και τα δικά μας τα παιδιά όταν ήμασταν πρόσφυγες, πήγαιναν σε ένα σχολείο στο εξωτερικό, τέλειωσαν ιατροί, δικηγόροι και λοιπά και φοίτησαν σε τέτοια σχολεία».
Άριστες σχέσεις με Τουρκοκύπριους
Ο Ανδρέας Χαραλαμπίδης, ζωγράφος και επί σειρά ετών καθηγητής Τέχνης στη δημόσια εκπαίδευση, δήλωσε πως ανέκαθεν είχε πολύ καλούς φίλους Τουρκοκύπριους. Ακόμη και ως ποδοσφαιριστής, όπως είπε, όταν ήταν νεαρός στην ομάδα της Πάφου, υπήρχαν τέσσερεις με πέντε Τουρκοκύπριοι συμποδοσφαιριστές, αλλά και οι φανατικοί οπαδοί της ομάδας ήταν από τον τουρκικό τομέα. Χαρακτήρισε μεμονωμένα τα φαινόμενα ρατσισμού τόσο στις τάξεις της εκπαίδευσης, όσο και ευρύτερα της κοινωνίας μας. Με τους Τουρκοκύπριους στην Πάφο είχαμε άριστες σχέσεις και αυτό διδάσκαμε και στους μαθητές μας να πράττουν, συνέχισε.