Ένα τριήμερο ιδεών και διαλόγου

Η «ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ» ΜΕ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΑΣΟΥΠΟΛΗΣ
Ακαδημαϊκοί, επιστήμονες και επαγγελματίες συζητούν με τα παιδιά στο πλαίσιο του θεσμού ενημέρωσης μαθητών για τα επαγγέλματα της επιλογής τους
Πρύτανης Πανεπιστημίου Κύπρου Κωνσταντίνος Χριστοφίδης: «Μικρές χώρες, σαν την Κύπρο, μπορούν να φτάσουν ψηλά, αν οι νέοι της δημιουργούν. Ο πραγματικός χρυσός μιας χώρας είναι οι γνώσεις. Να μπορούμε να κάνουμε πράγματα που δεν μπορούν να κάνουν οι άλλοι, να βλέπουμε εκεί που δεν βλέπουν οι άλλοι»
Δρ Κυριάκος Βερεσιές: «Αυτός που θέλει να σπουδάσει ένα συγκεκριμένο επάγγελμα, πρέπει να το κάνει, έστω κι αν αυτό είναι κορεσμένο, γιατί πάντα θα υπάρχει κάποια λύση για την επαγγελματική και οικονομική αποκατάστασή του. Αν δεν το κάνει, θα το μετανιώνει για όλη τη ζωή του και η ζωή δεν επιστρέφει πίσω»...
Ένα τριήμερο εργασίας γεμάτο ιδέες και συζητήσεις με ακαδημαϊκούς, επιστήμονες και επαγγελματίες σε διάφορους κλάδους και ειδικότητες έζησαν την περασμένη Δευτέρα, Τρίτη και Τετάρτη (25, 26 και 27 Ιανουαρίου 2016) τα αγόρια και τα κορίτσια της Α ́ τάξης του Λυκείου Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ ́ Δασούπολης. Η «Κυριακάτικη Σημερινή» ήταν συνεχώς μαζί τους τις δύο από τις τρεις μέρες των δραστηριοτήτων τους, ενώ ο υπογράφων, μαζί με τον συνάδελφο Χριστόδουλο Χριστοδούλου του ΡΙΚ, προσκληθήκαμε και συζητήσαμε με τα παιδιά, για την εμπειρία μας στη δημοσιογραφία.
Το τριήμερο οργανώθηκε από τη διεύθυνση του σχολείου, με συντονίστρια την εκ των βοηθών διευθυντών Έφη Νεοφύτου, στο πλαίσιο του θεσμού που το Υπουργείο Παιδείας εφαρμόζει τα τελευταία τρία χρόνια σε όλα τα Λύκεια της Κύπρου, με ενημερώσεις μαθητών στο σχολείο για τα επαγγέλματα της επιλογής τους και με επισκέψεις σε εξειδικευμένους επαγγελματικούς χώρους.
Την πιο ουσιαστική ερώτηση της εκδήλωσης, «τι γίνεται αν ένας μαθητής θέλει να σπουδάσει μια επιστήμη που για κάποιους λόγους δεν έχει στην Κύπρο καλή επαγγελματική προοπτική», την απάντησε στη διάλεξή του ο νευρολόγος ψυχίατρος Δρ Κυριάκος Βερεσιές: «Αυτός που θέλει να σπουδάσει ένα συγκεκριμένο επάγγελμα και του αρέσει, πρέπει να το κάνει, γιατί πάντα θα υπάρχει κάποια λύση για την επαγγελματική και οικονομική αποκατάστασή του. Αν δεν το κάνει, θα το μετανιώνει για όλη τη ζωή του και η ζωή δεν επιστρέφει πίσω»...
«Το καλύτερο κοίτασμα, το μυαλό σας»
«Κτίζουμε υποδομές για σας και σας περιμένουμε», είπε ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου Κωνσταντίνος Χριστοφίδης, απευθυνόμενος στους 15χρονους μαθητές του Λυκείου Δασούπολης, που αφιέρωσαν τη δεύτερη μέρα του τριημέρου εργασίας σε επίσκεψη και ξενάγηση στο ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα του τόπου. Ο καθηγητής Χριστοφίδης ενημέρωσε τα παιδιά ότι στο Πανεπιστήμιο Κύπρου φοιτούν σήμερα 7.200 φοιτητές και ότι «ο στόχος είναι 10 χιλιάδες φοιτητές μέχρι το 2020, γιατί θα δημιουργήσουμε και Τμήματα Γεωγραφίας, Γεωλογίας, Φυσικής Αγωγής, Σχολή Καλών Τεχνών και πλήρη ανάπτυξη της Ιατρικής Σχολής».
Ξεχωρίζουμε από την προσφώνηση του Πρύτανη δύο «μικρές ιστορίες», όπως τις χαρακτήρισε, που αφηγήθηκε στα παιδιά: «Το 1967, δύο χιλιόμετρα βορειοδυτικά του κάστρου της Κερύνειας, ανακαλύφθηκε από τον Ανδρέα Καριόλου ένα αρχαίο ναυάγιο, σε βάθος 30 μέτρων περίπου - δύσκολο ναυάγιο, με 250 αμφορείς. Τότε η Κυπριακή Δημοκρατία κάλεσε μια αποστολή από το Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνιας των ΗΠΑ και ήρθαν 35 Αμερικανοί ειδικοί, καθηγητές πανεπιστημίων, ερευνητές και τεχνικοί για να φέρουν το ναυάγιο στην επιφάνεια.

»Εγώ τότε ήμουν μικρό παιδί και πήγαινα με τον πατέρα μου, ανεβαίναμε στο κάστρο και κοιτάζαμε στο βάθος αυτή την προσπάθεια, που διήρκεσε περίπου 1-2 χρόνια. Όλη η δουλειά έγινε από ξένους ερευνητές - εμείς οι Κύπριοι δεν συμμετείχαμε, απλώς κοιτούσαμε από μακριά. Σαράντα χρόνια μετά, ανακαλύφθηκε ένα άλλο ναυάγιο, στα ανοικτά της Λάρνακας, στον Μαζωτό, πολύ μεγαλύτερο και σε μεγαλύτερο βάθος, άρα πολύ πιο δύσκολο, που προσπαθούμε να το φέρουμε στην επιφάνεια εδώ και τρία χρόνια - με τη διαφορά ότι, αυτή τη φορά, δεν το κάνουν οι Αμερικανοί ή άλλοι ξένοι, αλλά το κάνουμε εμείς. Το κάνουν ερευνητές, νέα παιδιά, λίγο μεγαλύτερα στην ηλικία από εσάς. Αυτό που θέλω να σας πω, είναι ότι αυτό που έχει σημασία στη σύγχρονη κοινωνία είναι η κατάκτηση της γνώσης, και ακριβώς στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου μας δημιουργήθηκε μια μεγάλη ομάδα, η οποία μπορεί να βγάλει από τον βυθό ναυάγια πιο δύσκολα και από αυτό της Κερύνειας.
»Να σας πω μια άλλη μικρή ιστορία. Όταν ήμουν φοιτητής στη Γαλλία πριν από πολλά χρόνια, ταξίδευα τακτικά στη Φινλανδία για να δω κάποιους φίλους. Στη Φινλανδία το 1979-80, είχε τρία πράγματα - ψάρι, κτηνοτροφία και ξυλεία. Είκοσι χρόνια αργότερα, κάποιοι νέοι άνθρωποι, λίγα χρόνια μεγαλύτεροι από εσάς, έφτιαξαν τη Nokia και η χώρα απογειώθηκε, δημιούργησε ένα άπιαστο επίπεδο ζωής. Αυτό δείχνει ότι και μικρές χώρες, αν οι νέοι της μπορούν να δημιουργούν, μπορούν να φτάσουν ψηλά. Ο πραγματικός χρυσός μιας χώρας, το χρυσάφι του καθενός, είναι οι γνώσεις. Να μπορούμε να κάνουμε πράγματα που δεν μπορούν να κάνουν οι άλλοι, να βλέπουμε εκεί που δεν βλέπουν οι άλλοι - αυτό είναι η ανάπτυξη και η καινοτομία.

»Στο τέλος της μέρας, ο καθένας χρειάζεται ένα πλαίσιο κι ένα όραμα, κι εδώ στο Πανεπιστήμιο Κύπρου θέλουμε ανθρώπους με ένα πλαίσιο κι ένα όραμα, γιατί το μέγεθος μιας χώρας δεν εξαρτάται από το μέγεθος του πληθυσμού της, αλλά από το μέγεθος του μυαλού των νέων ανθρώπων της. Σήμερα οι χώρες δεν μετρούνται με τους φυσικούς τους πόρους, αλλά με τις άδειες ευρεσιτεχνίας, δηλαδή με τις προτάσεις καινοτομίας. Συνεπώς, όταν ακούω κάποιους να μιλούν για το φυσικό αέριο της Κύπρου που σύντομα θα την απογειώσει οικονομικά, με πιάνει απελπισία, γιατί το καλύτερο κοίτασμα μιας χώρας είναι τα μυαλά των ανθρώπων της και πάνω σε αυτά πρέπει να επενδύσει».
Το Πανεπιστήμιο της μετά τη λύση εποχής
Ο Κωνσταντίνος Χριστοφίδης είπε χαρακτηριστικά ότι «αυτές τις μέρες δημιουργούμε το Πανεπιστήμιο της μετά τη λύση εποχής, που θα φέρει κοντά όλους τους νέους ανθρώπους του τόπου, απ’ όλες τις κοινότητες και τα σχολεία του τόπου. Η σύνθεση της διαφορετικότητας δημιουργεί μια εντυπωσιακή πρόταση ανανέωσης και αναβάθμισης μιας χώρας. Επενδύουμε στην Πανεπιστημιούπολη αυτή την εποχή 300 εκατομμύρια ευρώ. Το Πανεπιστήμιο Κύπρου άνοιγε μια νέα εποχή και κατάφερε να βρει κονδύλια και πόρους για να προχωρήσει μπροστά, όταν ο τόπος βούλιαζε πριν από δύο χρόνια με την οικονομική κρίση.

» Εδώ δίπλα, έχει ξεκινήσει πριν από μια βδομάδα το κτίριο της Πολυτεχνικής Σχολής, που θα μας στοιχίσει σχεδόν 70 εκατομμύρια ευρώ. Λίγο πιο κάτω αρχίζει σε έξι μήνες η ανέγερση του κτιρίου της Βιολογίας, για 35 εκατομμύρια ευρώ και το κτίριο της Ιατρικής, για άλλα 25 εκατομμύρια ευρώ. Με λίγα λόγια, κτίζουμε υποδομές για σας και σας περιμένουμε. Ο σχεδιασμός αυτού του Πανεπιστημίου έγινε για την περίπτωση λύσης του Κυπριακού.
Βρισκόμαστε δίπλα από την Πράσινη Γραμμή. Στην άλλη πλευρά, περνά ο παλιός δρόμος Λευκωσίας-Λάρνακας και δύο χιλιόμετρα απ’ εδώ, είναι ο παλιός δρόμος Λευκωσίας-Αμμοχώστου. Η λεωφόρος Πανεπιστημίου θα συνδεθεί με ένα περιφερειακό δρόμο, που θα μας βγάζει στην Κερύνεια. Με λίγα λόγια, αυτό το πανεπιστήμιο είναι εδώ, για να ενώσει όλους τους νέους ανθρώπους αυτού του τόπου. Έχει σχεδιασμένα προγράμματα για όλες τις γλώσσες -Ελληνικά, Τουρκικά και Αγγλικά- και είμαστε πανέτοιμοι γι’ αυτό...

»Είμαστε ο πρώτος οργανισμός που κάνει μια τεράστια επένδυση στη Νεκρή Ζώνη, γιατί σε λίγο δεν θα είναι νεκρή: Είναι το μεγάλο φωτοβολταϊκό πάρκο Απόλλων, που σε 6-7 μήνες από σήμερα θα μετατρέψει την Πανεπιστημιούπολη σε ηλεκτρικά αυτόνομη πολιτεία. Επίσης φυτεύουμε το μεγαλύτερο χαρουποδάσος της Κύπρου, με 40 χιλιάδες χαρουπιές, που θα το χρησιμοποιήσουμε για να μας φέρνει κέρδος της τάξεως των 120 εκατομμυρίων ευρώ τον χρόνο. Η εταιρεία χαρουποδάσος θα είναι μια από τις μεγαλύτερες εξαγωγικές εταιρείες το 2025 και θα κάνει το Πανεπιστήμιο οικονομικά αυτόνομο, με παραγωγή 35 προϊόντων, όπως φάρμακα ομοιοπαθητικής, παιδικές τροφές, μπίρες και άλλα».
Όταν σκέφτεστε τι να κάνετε στο μέλλον...
«Είστε προφανώς σε στάδιο που σκέφτεστε τι να κάνετε στο μέλλον... Εγώ έκλεισα φέτος τα σαράντα μου κι ακόμα δεν ξέρω τι θα κάνω όταν μεγαλώσω... Οπότε είστε σε καλό δρόμο κι αυτό είναι ωραίο», είπε μεταξύ σοβαρού και αστείου, στους μαθητές του Λυκείου Δασούπολης, ο Πάνος Μαρκόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής στο Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου Κύπρου. Ανέφερε ότι το Τμήμα στελεχώνεται από δέκα καθηγητές που, όπως είπε, «έχουμε σπουδάσει όλοι στα καλύτερα πανεπιστήμια της Αμερικής και της Αγγλίας». Πρόσθεσε ότι «έχουμε ένα εξαιρετικό Τμήμα, αλλά δεν είναι για όλους», ότι «για να πετύχει κάποιος στο Τμήμα, χρειάζεται να ξέρει πολύ καλά Αγγλικά και να έχει καλή ικανότητα επίλυσης προβλημάτων».

Εξήγησε ότι «τα πρώτα δύο χρόνια, θα πάρετε μια σφαιρική μόρφωση στο Τμήμα» και συνέχισε: «Σε όσους αρέσουν πολύ τα μαθηματικά και είναι το μόνο που θέλετε να κάνετε, δεν πρόκειται να τη βγάλετε καθαρή στο Τμήμα και θα πρέπει να περάσετε μαθήματα ψυχολογίας και κοινωνιολογίας. Βγαίνοντας, θα μάθετε να παρουσιάζεστε σε κοινό όπως αυτό και να είστε καλοί - είναι κάτι που μαθαίνεται και δεν είναι έμφυτο ταλέντο. Εμένα την πρώτη φορά που με έβαλαν και μίλησα σε ακροατήριο, σαν εσάς, στην Πενσυλβάνια, ήμουν 28 χρονών και κυριολεκτικά έτρεμαν τα γόνατά μου από τον φόβο.

» Είμαι εσωστρεφής ως χαρακτήρας, δεν μου αρέσει καθόλου να μιλάω, μου αρέσει να μένω με τον εαυτούλη μου, να σκέφτομαι, μου αρέσει η ησυχία και η μοναξιά και περνάω πολύ καλά με την οικογένειά μου. Αλλά αισθάνομαι πλήρως άνετα να είμαι μαζί σας τώρα και το διασκεδάζω κιόλας. Είναι κάτι που μαθαίνεται. Ακόμα κι αν είστε καλοί στην επίλυση προβλημάτων, θα πρέπει να μάθετε να παρουσιάζετε τις ιδέες σας, να επικοινωνείτε με τους ανθρώπους και να έχετε βαθιές γνώσεις ψυχολογίας και κοινωνιολογίας και να σκέφτεστε λίγο παραπάνω, για τις αντιδράσεις των άλλων.
»Αν είστε στην άλλη κατεύθυνση και σας αρέσει η ψυχολογία, η κοινωνιολογία, ο γραπτός λόγος, η λογοτεχνία, θα μάθετε από το πρώτο έτος στο Τμήμα βασικές γνώσεις προγραμματισμού στις σύγχρονες γλώσσες που αφορούν τις επιχειρήσεις. Είναι σοκαριστικό το σε πόσους από εσάς αρέσει τόσο πολύ κάτι που θεωρούν εντελώς αντίθετο από τα ενδιαφέροντά τους.
»Μετά τα πρώτα δύο χρόνια και τη γενική μόρφωση, θα κληθείτε να επιλέξετε έναν τομέα στον οποίο να εμβαθύνετε. Για μένα, δύο είδη ταλέντων πρέπει να έχει ένας νέος για να πετύχει επαγγελματικά. Το ένα είναι η ικανότητα ανάλυσης δεδομένων. Αυτή τη στιγμή, οι επιχειρήσεις στην Κύπρο δεν μπορούν να βρουν αρκετό κόσμο που να έχει την ικανότητα να αναλύει δεδομένα, να παρουσιάζει τις αναλύσεις στους υπόλοιπους μάνατζερ της εταιρείας και, με βάση τις αναλύσεις, να προτείνει δράσεις. Το άλλο μεγάλο και χρήσιμο ατού που πρέπει να έχει κάποιος, είναι η ικανότητα ενσυνείδησης, που είναι η ικανότητα να βλέπετε μια κατάσταση με τα μάτια κάποιου άλλου, να μπαίνετε στο μυαλό του, για να επιλύετε πρακτικά προβλήματα. Να καταλαβαίνετε πλήρως την άποψη του άλλου και ταυτόχρονα να διατηρείτε την αντικειμενικότητά σας και την ικανότητά σας να βλέπετε ταυτόχρονα και άλλες πτυχές. Ενσυνείδηση είναι να καταλαβαίνετε καλύτερα τις δικές σας πράξεις και τρόπο σκέψης και να χρησιμοποιείτε αυτές τις γνώσεις για να βελτιώνεστε συνεχώς».
Η χρυσή τομή στα βαθύτερα αίτια
Κάνοντας εκτενέστερη αναφορά στην επαγγελματική του εμπειρία, ο Πάνος Μαρκόπουλος είπε ότι «ταξιδεύοντας σε όλο τον κόσμο, γνωρίσαμε φοιτητές και μάνατζερ από όλο τον πλανήτη. Κάναμε συνεντεύξεις για να κρίνουμε ικανότητες πρακτικής επίλυσης προβλημάτων. Τους ρωτούσαμε να μας πουν πώς έδρασαν, αν χρειάστηκε να επιλύσουν μια σύγκρουση στην εταιρεία τους, για να διαπιστώσουμε αν μπορούν να λύνουν πρακτικά προβλήματα πελατών. Οι περισσότεροι υποστήριζαν ότι εισακούγονταν, όταν επενέβαιναν ανάμεσα σε δύο ομάδες που διαφωνούσαν μεταξύ τους. Αλλά η ιδέα ότι υπήρχαν αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα σε μια εταιρεία και ότι επενέβη κάποιος και τον ακολούθησαν είναι τόσο αφελής, που δεν πάει άλλο...

» Δεν δουλεύει έτσι η επιχείρηση και η κοινωνία. Αυτό που θέλαμε ν’ ακούσουμε -και το ακούσαμε από πολύ λίγους- ήταν ότι “μπροστά σε αυτή τη σύγκρουση, προσπάθησα να καταλάβω ποια ήταν η πραγματική γενεσιουργός αιτία, τι οδηγούσε κάποιον, ποια ήταν η ατζέντα και οι ανησυχίες του”. Τα προβλήματα είναι πάντα πολύπλοκα και αν ήθελε κάποιος να βρει μια χρυσή τομή, αυτή θα είχε να κάνει με τα βαθύτερα αίτια των προβλημάτων. Αυτός λοιπόν που αναπτύσσει τέτοιες ικανότητες, είναι αυτός που πάει καλά στη δική μας σχολή και μετά από αυτήν».

Ο κ. Μαρκόπουλος τέλειωσε τη διάλεξή του, επισημαίνοντας στους μαθητές ότι «αν θέλετε να βρείτε καλή δουλειά στην Κύπρο, θα πρέπει ο δρόμος σας κάποια στιγμή να περάσει από το εξωτερικό. Θα πρέπει κάποια στιγμή να φύγετε, ν’ ανοίξετε τα φτερά σας, να έχετε νέες εμπειρίες, που δεν αποκτάτε εύκολα σε μια μικρή και κλειστή κοινωνία, όπως η κυπριακή».
Σαν το μολύβι που το ξύνεις και χάνεται
Τις βασικές διαφορές μεταξύ της ψυχολογίας, της ψυχιατρικής και της νευρολογίας περίγραψε στη διάλεξή του στους μαθητές ο νευρολόγος ψυχίατρος Δρ Κυριάκος Βερεσιές, επισημαίνοντας ωστόσο μια ουσιαστική σύγκλιση, μεταξύ των κλάδων και των επαγγελμάτων αυτών: «Λέω πάντα ότι οι ψυχίατροι και οι ψυχολόγοι είμαστε σαν το μολύβι που το ξύνεις για να γράψεις και χάνεται, “τρώγεται” σιγά-σιγά, γιατί δίνουμε συνεχώς από τον εαυτό μας. Αν ο άνθρωπος δεν είναι σε θέση να το κάνει αυτό, ας επιλέξει άλλο επάγγελμα».

Απαντώντας σε ερώτηση μαθητή για τα απαιτούμενα προσόντα του ψυχολόγου, ο Δρ Βερεσιές είπε πως «είναι βασικό σε όλη την πορεία των σπουδών του, ο ψυχολόγος να δέχεται βοήθεια από άλλο ψυχολόγο και αν αντιληφθεί ότι το επάγγελμα αυτό δεν του πάει, να τα πάρει να φύγει. Ο ψυχολόγος δεν είναι ένα συνηθισμένο επάγγελμα - είναι μια συνεχής διαδικασία “δίνω και παίρνω” και πρέπει να αποδέχεται την αποτυχία. Η δική μου δουλειά στον τομέα των εξαρτήσεων είναι συνδεδεμένη κατά 95% με αποτυχία.

»Εκεί που λέω ότι τον τάδε τον έκανα καλά, πάει την άλλη μέρα και ξαναρχίζει το αλκοόλ. Ή διαβάζω στην εφημερίδα τον θάνατό του. Από τη στιγμή που έρχονται στην κλινική μας, οι 6 στους 10 ναρκομανείς της Κύπρου, οι 6 από τους 10 θανάτους αφορούν ανθρώπους που ασχοληθήκαμε μαζί τους. Σε μια περίπτωση, είπα σε ψυχολόγο που διόρισε το ΚΕΝΘΕΑ να κάνει κάτι άλλο στον κλάδο του, όταν διαπίστωσα ότι έκλαιγε για τρεις μέρες, μετά που πέθανε ένας νεαρός ναρκομανής. Δεν έκανε γι’ αυτή τη δουλειά.

»Τώρα μαθαίνω ότι δίνει διαλέξεις σε κάποιο πανεπιστήμιο, και πολύ καλά κάνει. Κι εγώ έκλαψα με τον τρόπο μου, δεν είμαι μουσαμάς, αλλά αν μείνω στο κλάμα δεν θα βοηθήσω τους άλλους, ενώ αχρηστεύω και κάνω κακό στον εαυτό μου. Ο ψυχολόγος, πέρα από τα προσόντα, πρέπει να έχει την ιδιοσυγκρασία και τη ψυχοσύνθεση, για να είναι σε θέση να δώσει στη δουλειά του ένα μέρος του εαυτού του. Εγώ πήγα στη Βουλγαρία, θέλοντας να σπουδάσω γυναικολόγος, αλλά όταν ήμουν δευτεροετής στο πανεπιστήμιο, ξέσπασε η τουρκική εισβολή στην Κύπρο και βρέθηκα να είμαι στρατιωτικός γιατρός, μετά που λιποτάκτησε ο γιατρός στη μονάδα μας στον Πενταδάκτυλο.

»Όταν επέστρεψα στις σπουδές μου μετά τον πόλεμο, οι συμφοιτητές μου μού είπαν ότι για ένα χρόνο δεν χαμογέλασα - κι αυτό γιατί είχα δει τους σωρούς των νεκρών στο νεκροτομείο Λευκωσίας και άλλα πολλά... Ενώ, στο τρίτο έτος των σπουδών μου, λιποθύμησα, όταν μπήκα να κάνω χειρουργική... και τότε αντιλήφθηκα ότι δεν μπορούσα να πάω σε ειδικότητα που έχει αίμα. Έτσι, ακολούθησα νευρολογία και στη συνέχεια ψυχιατρική, αντί γυναικολογία. Αν συνέχιζα, θα έκανα κακό στον εαυτό μου... Ουδέποτε είναι αργά να πεις “αυτό δεν το πάω” και να κάνεις αυτό που θέλεις και σου ταιριάζει πραγματικά. Σήμερα που έχουν σπάσει τα ταμπού, η Κύπρος έχει 80 ψυχίατρους, ενώ πριν από 10 χρόνια ήταν μόνο 25.

»Τα πανεπιστήμια της Κύπρου παράγουν κάθε χρόνο 150-200 ψυχολόγους και άλλους τόσους κοινωνικούς λειτουργούς και κοινωνιολόγους. Το “παζάρι” σε αυτό τον τομέα είναι σχεδόν κορεσμένο. Αλλά αυτός που θέλει να σπουδάσει ένα συγκεκριμένο επάγγελμα και του αρέσει, πρέπει να το κάνει, γιατί πάντα θα υπάρχει κάποια λύση για την επαγγελματική και οικονομική αποκατάστασή του. Αν δεν το κάνει, θα το μετανιώνει για όλη τη ζωή του και η ζωή δεν επιστρέφει πίσω. Για όλους υπάρχει ζωή και εργασία, φτάνει να κάνουμε αυτό που μας αρέσει και το έχουμε μεράκι.

»Δεν πρέπει κανένας να δει τη σπουδή του ευκαιριακά, ως μέσο για την επαγγελματική του αποκατάσταση. Όταν μπούμε στη δουλειά, τα χρήματα δεν έχουν τόση σημασία, αφού καλύψουμε τις βασικές μας ανάγκες. Εκείνο που καθοδηγεί τον άνθρωπο είναι η ικανοποίηση που νιώθει από τη δουλειά που κάνει και πρέπει να την επιδιώξει, γιατί το παιγνίδι της ζωής δεν μπορούμε να το γυρίσουμε πίσω και να το ξαναπαίξουμε από την αρχή. Ο γνώμονας για σας είναι να κάνετε αυτό που πραγματικά σάς ευχαριστεί και να προχωράτε μπροστά».
Το άγχος στην εφηβική ηλικία
Απαντώντας σε ερωτήσεις μαθητών, ο Δρ Βερεσιές αναφέρθηκε σε «νέου είδους ψυχικά προβλήματα που δεν φαίνονται τώρα, αλλά που θα τα αντιμετωπίσουμε σύντομα, αφού περάσαμε σε μια νέα εποχή διάφορων εξαρτήσεων». Είπε ότι «χάθηκε και χάνεται η ανθρώπινη επικοινωνία και μπαίνουμε σε μια διαφορετική κατάσταση παντού, στην Κύπρο και στο εξωτερικό». Πρόσθεσε ότι «υπάρχει 5-10% αύξηση του άγχους και των αγχωδών διαταραχών και μια υποτροπή 20-50%, σε άτομα που είχαν πρόβλημα προηγουμένως».

Ειδικότερα για το άγχος της εφηβείας, είπε ότι «είναι πολύ διαφορετικό, ανάμεικτο με βιολογικούς λόγους, ειδικά στις κοπέλες - είναι η εποχή που αναζητείται αποδέσμευση του εφήβου από την οικογένειά του, υπάρχει μια τάση προς ανεξαρτητοποίηση, μια περίοδος που φέρνει συγκρούσεις. Αν ένα άτομο έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση, προκύπτει θέμα άγχους και σύγκρουσης στο σπίτι, στο σχολείο, στη γειτονιά, ανάμεσα στους φίλους. Αν σε αυτό προστεθούν άλλες οικογενειακές δυσκολίες ή αν η οικογένεια, χωρίς να το προσέξει, ανέθεσε στον έφηβο ρόλο που δεν του ανήκει, τότε διαμορφώνεται μια από τις πιο κρίσιμες περιόδους στη ζωή του νέου. Πρέπει ν’ αναζητηθεί βοήθεια από την οικογένεια, από τους φίλους και μόνο στο τέλος, από τον ειδικό».

Κατέληξε αναφέροντας ότι τα άτομα που απευθύνονται στην κλινική του, για αντιμετώπιση προβλημάτων χρήσης ναρκωτικών και εξάρτησης, είναι στη μεγάλη πλειοψηφία τους κάτω των 35 χρόνων.