«Όταν οι μνήμες ξυπνούν» και «Νίτσα Χατζηγεωργίου»

Δύο βιβλία της Έλενας Καττάμη που συγκλονίζουν τον αναγνώστη
Βιβλιοπαρουσίαση των δύο αυτών ενδιαφέροντων συγγραμμάτων που αναδεικνύουν πικρές θύμησες με γλαφυρό τόνο
Πικρές θύμησες με γλαφυρό τόνο ξαναφέρνει στη μνήμη μας η Λένια Καττάμη με τα δύο αξιόλογα βιβλία της, που τιτλοφορούνται «Όταν οι μνήμες ξυπνούν» και «Νίτσα Χατζηγεωργίου-Μια ηρωίδα χωρίς σταυρό και σήμαντρο». Το πρώτο, όπως η ίδια αναφέρει στον πρόλογό της, αποτελεί καταγραφή, βήμα με βήμα, στιγμή τη στιγμή, της τραγωδίας της οικογένειάς της και του προσωπικού της δράματος, ύστερα από τον απρόσμενο θάνατο του συζύγου της Κώστα Οικονομίδη. Ενός λεβεντάνθρωπου, που δολοφονήθηκε άνανδρα από τους Τούρκους εισβολείς έξω από το σπίτι του, τη στιγμή που ήταν έτοιμος να μεταβεί στον σταθμό Πολιτικής Άμυνας, όπου είχε κληθεί για να παράσχει βοήθεια.
Με μαστοριά δόκιμου λογοτέχνη
Αν και η ίδια, με μετριοπάθεια, γράφει ότι η παράθεση των γεγονότων που αναφέρει, πριν και μετά τον άδικο χαμό του άντρα της, δεν είναι ένα αισθητικό γεγονός ή μια ποιητική γραφή αλλά η ξεκάθαρη αλήθεια, δοσμένη με απλά, ανθρώπινα λόγια, εντούτοις τα γεγονότα καταγράφονται με τόση γλαφυρότητα και τέτοια λογοτεχνική λιτότητα, που αποτελούν, στο σύνολό τους, ένα συγκλονιστικό ανάγνωσμα, που πραγματικά συνεγείρει συναισθήματα και ραγίζει καρδιές.

Με μαστοριά δόκιμου λογοτέχνη, η Έλενα Καττάμη καταφέρνει να κρατήσει μέσα στις 217 σελίδες του αξιόλογου βιβλίου της ζωντανή τη μνήμη του αξέχαστου τραγικού συζύγου της Κώστα Οικονομίδη - θύματος της αγριότητας του τουρκικού Αττίλα. Και φέρνει στην επιφάνεια τις τραγικές στιγμές που τον οδήγησαν στον θάνατο. Καταφέρνει, επίσης, να συντηρήσει με επιδέξιο λογοτεχνικό τρόπο τις καλές στιγμές που έζησε μαζί του πριν από την απώλειά του, αλλά και τις τρομακτικές, όπως τις χαρακτηρίζει, στιγμές, που έζησε μόνη της μετά τον εντελώς άδικο χαμό του. Το βιβλίο της η Λένια Καττάμη το αφιερώνει στις ζωντανές της αγάπες, που δεν είναι άλλες από τα παιδιά και τα εγγόνια της.
Δοξαστικός ύμνος στη Νίτσα Χατζηγεωργίου
Το δεύτερο βιβλίο της Λένιας Καττάμη είναι αφιερωμένο στην κορυφαία, αλλά και πιο τραγική αγωνίστρια του Απελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ, Νίτσα Χατζηγεωργίου. Την πανέμορφη και γενναιόψυχη γυναίκα, που είχε την τραγική μοίρα να παίζει τη ζωή της «κορώνα-γράμματα» για τη λευτεριά της πατρίδας, και αυτή η πατρίδα, όταν έγινε ανεξάρτητο κράτος, την αδίκησε κατάφωρα.

Της συμπεριφέρθηκε άπονα, μικρόψυχα, εχθρικά, μέχρι που την οδήγησε πρόωρα στον τάφο. Όσο πλούσια ήταν η προσφορά της Νίτσας Χατζηγεωργίου στον αγώνα της ΕΟΚΑ, τόσο βάναυση κι απάνθρωπη ήταν η συμπεριφορά του ζυριχικού κατεστημένου στην τιμημένη αγωνίστρια, που οι περισσότερες μαρτυρίες συναγωνιστών της, που έζησαν από κοντά το δράμα της, δεν αποκλείουν τον στραγγαλισμό της μέσα στο ίδιο της το σπίτι. Το βιβλίο αυτό της Έλενας Καττάμη αποτελεί έναν δοξαστικό ύμνο στην τραγικότερη ηρωίδα της ΕΟΚΑ, αλλά ταυτόχρονα κι ένα δριμύτατο «κατηγορώ» για όλους εκείνους που κυβέρνησαν το ανεξάρτητο κυπριακό κράτος, από τη μέρα που η Νίτσα Χατζηγεωργίου βγήκε από τις κατοχικές κεντρικές φυλακές, μέχρι τον μαρτυρικό θάνατο, που γιατροί τον απέδωσαν σε στραγγαλισμό.
Άξια επαίνου
Είναι άξια κάθε επαίνου η Έλενα Καττάμη για δύο λόγους. Πρώτο, διότι είχε το κουράγιο, το θάρρος, αλλά και την τόλμη να κάνει εκείνο που είχαν υποχρέωση να κάνουν πριν από πολύ καιρό οι συναγωνιστές της Νίτσας Χατζηγεωργίου. Δηλαδή, να συγκεντρώσει στοιχεία για την πλούσια δράση και την προσφορά της στον αδικαίωτο Απελευθερωτικό Αγώνα της ΕΟΚΑ. Για να μάθει ο κυπριακός Ελληνισμός πόσο άδικα κι απάνθρωπα τής συμπεριφέρθηκε το ζυριχικό κράτος, μέχρι τη μέρα του ανεξιχνίαστου στραγγαλισμού της. Και δεύτερο: Διότι τα στοιχεία αυτά, όχι μόνο τα έφερε στο φως αλλά τα αποθανάτισε με έναν δωρικό, θα έλεγα, λόγο. Έναν ταυτόχρονα επικό λόγο, που αποδίδει και απαθανατίζει με επιτυχία τη μορφή της τραγικής ηρωίδας.
Οι διαπιστώσεις
Γράφει στο οπισθόφυλλο του βιβλίου η συγγραφέας: «Η Νίτσα Χατζηγεωργίου ακολούθησε τον δρόμο της καρδιάς και της συνείδησης. Η ομορφιά της ψυχής της ακολούθησε το πέταγμα των αγγέλων, σκαρφάλωσε μέχρι την κορυφή της υψηλοφροσύνης, της αυταπάρνησης και της μεγαλοψυχίας. Προδόθηκε, υπέφερε, μάτωσε. Έμεινε όμως πάντοτε αγνή μέσα στον αδυσώπητο κόσμο. Τράφηκε με ιδανικά, ταξίδεψε στο όνειρο, χάθηκε μες στη σιωπή των άστρων, για να στέλνει το φως το ανέσπερο παντοτινά, σε αυτούς που τη θυμούνται με θαυμασμό και για να αποκαλύπτει αυτούς που την πότισαν το πικρό φαρμάκι. Αυτοί που την έζησαν από κοντά ριγούν στη θύμησή της. Αυτοί που αναγνωρίζουν την προσφορά της υποκλίνονται στη μορφή της».

Οι διαπιστώσεις αυτές της Λένιας Καττάμη αποδίδουν λακωνικά τη γενναιοψυχία και τη μεγάλη προσφορά της τραγικής ηρωίδας Νίτσας Χατζηγεωργίου, που δολοφονήθηκε απάνθρωπα ενώ ανέβαινε τον προσωπικό της Γολγοθά, μέσα στο ίδιο της το σπίτι, στον Άγιο Δομέτιο. Στραγγαλίστηκε επειδή έμεινε πιστή στον ιερό όρκο της ΕΟΚΑ και δεν υπέκυψε σε εκβιασμούς των τότε κυβερνώντων. Γι’ αυτό και μόνο τον λόγο είναι προς τιμήν της κυρίας Καττάμη που τόλμησε να ρίξει φως στο δράμα της αξέχαστης ηρωίδας, που πάσχιζαν να κρατούν χρόνια στο σκοτάδι οι φυσικοί και ηθικοί γνωστοί-άγνωστοι αυτουργοί του αποτρόπαιου εκείνου ανεξιχνίαστου εγκλήματος.