Για την καρδιά σου, αξίζει να πέσεις χαμηλά...

ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΖΗΜΙΑ ΚΑΚΗ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗ ΔΙΟΡΓΑΝΩΝΕΙ, ΜΕΧΡΙ ΤΙΣ 10 ΜΑΡΤΙΟΥ, Η ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΥΠΡΟΥ
Οι μελέτες έχουν δείξει ότι η μείωση της χοληστερί­νης συνοδεύεται και από μείωση των εμφραγμάτων και των επεμβάσεων καρδιάς
Κεντρικό μήνυμα της εκστρατείας, όσο πιο χαμηλή η κακή χοληστερόλη, τόσο πιο καλή η υγεία της καρδιάς σου
Η Χοληστερίνη είναι μια λιπαρή ουσία, που χρειάζεται ο οργανισμός μας για να λειτουργήσει σωστά. Αποτελεί συστατικό των κυτταρικών μεμβρανών και χρησιμεύει για την παραγωγή ορισμένων ορμονών
Αν και ο οργανισμός παράγει ο ίδιος τη χοληστερίνη που χρειάζεται, την προσλαμβάνει επίσης από τις διάφορες τροφές. Η υψηλή χοληστερίνη, τις περισσότερες φορές, οφείλεται σε κακή διατροφή
Με σκοπό την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού για τη διατήρηση των φυσιολογικών επιπέδων της κακής χοληστερόλης, που αποτελεί τον κύριο στόχο πρόληψης των καρδιαγγειακών νοσημάτων, η Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου, η Ελληνική Εταιρεία Αθηροσκλήρωσης και ο Σύνδεσμος Κλινικών Εργαστηρίων Κύπρου, με τη στήριξη της φαρμακευτικής εταιρείας MSD, πραγματοποιούν εκστρατεία ενημέρωσης μέχρι τις 10 Μαρτίου, με τίτλο «Για την καρδιά σου αξίζει να πέσεις πολύ χαμηλά».
Κεντρικό μήνυμα της εκστρατείας δεν είναι άλλο από το «όσο πιο χαμηλή η κακή χοληστερόλη, τόσο πιο καλή η υγεία της καρδιάς σου». Στο πλαίσιο της εκστρατείας, χορηγός επικοινωνίας της οποίας είναι το συγκρότημα ΔΙΑΣ και η τηλεόραση SIGMA, η «Σημερινή» επικοινώνησε με τον Πρόεδρο της Καρδιολογικής Εταιρείας Κύπρου Λοΐζο Αντωνιάδη, ο οποίος έδωσε σημαντικές και ενδιαφέρουσες πληροφορίες, που αφορούν όλους μας αλλά και τον καθένα ξεχωριστά.
Δρ Αντωνιάδη, τι ακριβώς είναι η χοληστερίνη και γιατί δίνεται τόση σημασία στις βλαπτικές επιδράσεις της;
Η χοληστερίνη είναι μια λιπαρή ουσία που χρειάζεται ο οργανισμός μας για να λειτουργήσει σωστά. Αποτελεί συστατικό των κυτταρικών μεμβρανών και χρησιμεύει για την παραγωγή ορισμένων ορμονών.
‘Όσον αφορά στο γιατί δίνεται σημασία στις βλαπτικές επιδράσεις της, αξίζει να σημειωθεί ότι όσο πολύτιμη είναι για τον οργανισμό μας, όταν βρίσκεται σε φυσιολογικά όρια, τόσο επιζήμια ­γίνεται όταν τα επίπεδά της αυξηθούν πάνω από τα επιτρεπόμενα όρια στο αίμα. Τότε δημιουργούνται προβλήματα στο καρδιοαγγειακό σύστημα. Πολλές μελέτες έχουν αποδείξει ότι υψηλά επίπεδα χοληστερίνης και συγκεκριμένα της LDL-χοληστερίνης, αυξάνουν τον κίνδυνο για στεφανιαία νόσο. Γι' αυτό η διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων χοληστερίνης στο αίμα αποτελεί κύριο στόχο πρόληψης και θεραπείας των καρδιαγγειακών νοσημάτων.
Βέβαια, το ευχάριστο νέο είναι ότι εν αντιθέσει με άλλους παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με την κληρονομικότητα και δύσκολα αντιμετωπίζονται, η υπερλιπιδαιμία στην πλειονότητα των περιπτώσεων αποτελεί ένα επίκτητο και μεταβλητό παράγοντα κινδύνου, που μπορεί να αντιμετωπιστεί.
Υπάρχουν έρευνες που να συσχετίζουν τη μείωση της χοληστερίνης, με βελτίωση της υγείας του ασθενούς;
Οι μελέτες έχουν δείξει ότι η μείωση της χοληστερί­νης συνοδεύεται και από μείωση των εμφραγμάτων και των επεμβάσεων καρδιάς. Συγκεκριμένα, κάθε φορά που μειώνεται η τιμή της χοληστερίνης κατά 1 mg%, ­μειώνεται και ο κίνδυνος να προκληθεί καρδιαγγειακό επεισόδιο κατά 1%. Εκτός αυτού, η αύξηση της καλής χοληστερίνης κατά 1 mg% ελαττώ­νει τον κίνδυνο για ενδεχόμενο καρδιαγγειακό επεισόδιο κατά 3%.
Μιλήσατε για κακή και καλή χοληστερίνη. Ποια η διαφορά των δύο ως προς τη χρησιμότητά τους;
Η λιποπρωτεΐνη χαμηλής πυκνότητας (LDL) ή αλλιώς κακή χοληστερίνη, μεταφέρει τη χοληστερόλη από το συκώτι προς τους ιστούς. Όταν η LDL-χοληστερίνη στο αίμα είναι αυξημένη, η περίσσια χοληστερίνη εναποτίθεται στα τοιχώματα των αγγείων, συμβάλλοντας στη δημιουργία αθηρωματικής πλάκας. Στον αντίποδα, η λιποπρωτεΐνη υψηλής πυκνότητας (HDL), ή αλλιώς καλή χοληστερίνη, δρα προστατευτικά απομακρύνοντας την κακή χοληστερίνη από το τοίχωμα των αγγείων στέλνοντάς την στο ήπαρ, όπου και μεταβολίζεται. Με τον τρόπο αυτό μειώνεται η εναπόθεση χοληστερίνης στα αγγεία κι έτσι μειώνεται ο κίνδυνος δημιουργίας αθηρωματικής πλάκας και, συνεπώς, απόφραξης των αγγείων. Γι' αυτό η χοληστερίνη που μεταφέρεται μέσω της HDL είναι γνωστή ως καλή χοληστερίνη. Το επιθυμητό βέβαια είναι να έχουμε χαμηλή κακή χοληστερίνη και υψηλή ­καλή χοληστερίνη.
Πού οφείλεται η υψηλή χοληστερίνη;
Αν και ο οργανισμός παράγει ο ίδιος τη χοληστερίνη που χρειάζεται, την προσλαμβάνει επίσης από τις διάφορες τροφές. Η υψηλή χοληστερίνη, τις περισσότερες φορές, οφείλεται σε κακή διατροφή. Ωστόσο, υπάρχουν σπανιότερα ορισμένοι πα­ράγοντες που επηρεάζουν την ενδο­γενή παραγωγή χοληστερίνης στον ίδιο τον οργανισμό, όπως είναι κάποιο πρόβλημα στον μεταβολισμό, κληρονομικοί παράγοντες, παχυσαρκία, ορισμένες παθήσεις του ήπατος και των νεφρών, καθώς και το υπερβολικό αλκοόλ.
Με ποια συμπτώματα εκδηλώνεται η υπερχοληστερολαιμία;
Η υπερχοληστερολαιμία είναι σιωπηλή νόσος. Δεν υπάρχουν συμπτώματα μέχρι να εκδηλωθούν επιπλοκές από την αρτηριοσκλήρωση, όπως είναι η στεφανιαία νόσος και η περιφερική αρτηριοπάθεια.
Ποια μέτρα μπορούν να προλάβουν ή και να αντιμετωπίσουν τις βλαπτικές επιδράσεις της υψηλής χοληστερίνης στο καρδιοαγγειακό σύστημα;
Το πρώτο βήμα για τη μείωση της χοληστερίνης είναι η αλλαγή των διατροφικών συνηθειών. Βασικός διατροφικός στόχος θα πρέπει να είναι ο έλεγχος της ποσότητας και ποιότητας των λιπαρών που προσλαμβάνονται ημερησίως, καθώς επίσης και της χοληστερίνης. Οι γενικές αρχές που θα πρέπει να διέπουν τη δίαιτα, για να μειωθούν τα επίπεδα της χοληστερίνης μας, είναι λιγότερα λιπαρά στο διαιτολόγιο, κατανάλωση φρούτων, λαχανικών και προϊόντων ολικής άλεσης, ελαιολάδου, λιπαρών ψαριών και γενικότερα τροφών με μηδενική χοληστερίνη. Επίσης η μείωση υπερβολικού βάρους, η άσκηση, καθώς και συγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή μπορούν να συμβάλουν στη μείωση της υψηλής χοληστερίνης.
Όσον αφορά στη φαρμακευτική αγωγή, ποια φάρμακα χρησιμοποιούνται συνήθως και πόσο ασφαλή είναι για τον οργανισμό;
Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται σήμερα για τη μείωση της χοληστερί­νης είναι κυρίως οι στατίνες, που μπορούν να ρίξουν την κακή χοληστερίνη κατά 20-60%. Θεωρούνται γενικά ασφαλή φάρμακα και όταν η χορήγησή τους γίνεται με προσοχή, δεν έχουν σημαντικές παρενέργειες. Ωστόσο, κάποιες φορές μπορεί να αυξήσουν τα επίπεδα ενζύμων στο αίμα που έχουν σχέση με τη λειτουργία του ήπατος. Πολύ σπάνια, μπορεί να προκαλέσουν βλάβες στους μυς, κυρίως όταν χορηγούνται ταυτόχρονα με ορισμένα άλλα φάρμακα. Γι’ αυτό οι στατίνες πρέπει να δίνονται πάντα με συνταγή γιατρού, ο οποίος πρέπει να γνωρίζει τι άλλα φάρμακα παίρνει ο ασθενής. Επίσης, πρέπει να αναφέρονται στον γιατρό τυχόν πόνοι στους μυς του κορμού και των άκρων, αλλά και να γίνονται αιματολογικές εξετάσεις για έλεγχο των επιπέδων των ηπατικών ενζύμων 2-3 φορές τον χρόνο.
Κάθε πότε πρέπει να ελέγχεται η χοληστερίνη ενός ασθενούς;
Αυτό εξαρτάται τόσο από την ηλικία, όσο και από τα όρια της χοληστερίνης. Συνήθως σε κάθε άνθρωπο άνω των 18 ετών, αν είναι μέσα στα επιθυμητά όρια, τότε αρκεί μια επανάληψη της μέτρησης κάθε 5 χρόνια. Αν οι τιμές είναι οριακά φυσιολογικές, τότε χρειάζεται συχνότερη μέτρηση. To πότε ακριβώς, θα το καθορίσει ο γιατρός του ασθενούς. Αν η τιμή είναι υψηλή, τότε χρειάζεται στενότερη παρακολούθηση από τον γιατρό, που θα καθορίσει κάθε πότε θα γίνεται ο έλεγχος, ανάλογα και με τους υπόλοιπους παράγοντες κινδύνου. Απαιτείται, επίσης, παράλληλα έλεγχος και των τριγλυκεριδίων.
Πότε χρειάζεται να πάρει φάρμακα ένας ασθενής;
Οι τιμές της χοληστερίνης πρέπει να επιβεβαιωθούν με επανειλημμένες μετρήσεις -χρειάζονται τουλάχιστον 2 μετρήσεις. Αν οι τιμές της είναι υψηλές, τότε πρέπει πρώτα να μειωθούν οι τιμές, μέσω της δίαιτας και της σωματικής άσκησης. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν τα εν λόγω μέτρα δεν αποδώσουν, χορηγείται φαρμακευτική αγωγή. Βέβαια συνυπάρχουν και άλλοι παράγοντες κινδύνου, όπως κάπνισμα, υπέρτα­ση, διαβήτης, χαμηλή «καλή» χοληστερίνη, παχυσαρκία.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, η μείωση της χοληστερίνης με τη δίαιτα, ακόμα και αν αυτή τηρηθεί πιστά, δεν είναι αρκετή για να εξασφαλίσει από μελλοντικά καρδιαγγειακά επεισόδια. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η κακή LDL χοληστερίνη πρέπει να βρίσκεται σε αρκετά χαμηλότερα επίπεδα απ' ό,τι στον γενικό πληθυσμό, με αποτέλεσμα να χρειάζεται άμεση χορήγηση φαρμάκων σε συνδυα­σμό με την απαιτούμενη αλλαγή του τρόπου ζωής.
Και κάτι τελευταίο. Εάν κάποιος ασθενής λαμβάνει φάρμακα, τότε μπορεί να καταναλώνει όποιο είδος φαγητού θέλει;
Σε καμία περίπτωση. Η χορήγηση υπολιπιδαιμικών φαρμάκων για τη μείωση της χοληστερίνης πρέπει να γίνεται χωρίς να διακόπτεται ούτε η διαιτητική αγωγή ούτε και η συστηματική άσκηση.