Η εξέλιξη της ρομποτικής τεχνολογίας

Η ανακάλυψή τους αποτέλεσε την καινοτομία και την επανάσταση του 20ού αιώνα
Ήδη, ρομπότ κατασκευάζουν αυτοκίνητα, μεταφέρουν υλικά, βοηθούν στο σπίτι, στα νοσοκομεία, δίδουν φάρμακα κ.λπ.
«Η ιδέα τη δημιουργίας μηχανικών όντων συνάρπαζε ανέκαθεν τους εφευρέτες, τους μηχανικούς, τους μαθηματικούς και τους ονειροπόλους (...). Η ιδέα ότι οι μηχανές μπορούν να ενεργούν και να σκέφτονται όπως οι άνθρωποι μας συναρπάζει...», γράφει ο Μίτσιο Κακού στο έργο του «Η φυσική του Ανέφικτου». Με απόλυτη βεβαιότητα μπορούμε να πούμε ότι η ανακάλυψη των ρομποτικών μηχανών και των ηλεκτρονικών υπολογιστών με τεχνητή νοημοσύνη απετέλεσε την καινοτομία και την επανάσταση του 20ού αιώνα.
Από το 1950, η εξέλιξη της ρομποτικής τεχνολογίας δημιούργησε μια νέα εποχή στον σύγχρονο μηχανιστικό πολιτισμό. Ήδη, ρομπότ κατασκευάζουν αυτοκίνητα, μεταφέρουν υλικά, βοηθούν στο σπίτι, στα νοσοκομεία, δίδουν φάρμακα κ.λπ. Οι Ιάπωνες πρωτοπορούν σε αυτόν τον τομέα με σημαντικές ανακαλύψεις. Ο Ian Graham, στο βιβλίο του «Τεχνητή νοημοσύνη», συμπεραίνει ότι «όλοι οι τομείς τεχνητής νοημοσύνης και ρομποτικής ανάπτυξης προοδεύουν με μεγάλη ταχύτητα σήμερα. Οι εργασίες έχουν διαφορετικές κατευθύνσεις στα διάφορα μέρη του κόσμου.

Κάποιες ερευνητικές ομάδες εργάζονται πάνω στην αναγνώριση φωνής, άλλες διδάσκουν ανθρωποειδή ρομπότ να περπατούν, ενώ άλλες ομάδες διδάσκουν ρομπότ να αντιλαμβάνονται τον κόσμο γύρω τους». Ωστόσο, πέρα από τα υπέρ και τα κατά, ο Ian Graham είναι ιδιαίτερα αισιόδοξος για το μέλλον: «Ερευνητές πάνω στην τεχνητή νοημοσύνη προβλέπουν ότι όλοι θα χρησιμοποιούμε ρομπότ με τεχνητή νοημοσύνη στο κοντινό μέλλον, με την ίδια περίπου ευκολία που χρησιμοποιούμε σήμερα τα τηλέφωνα, τους υπολογιστές και το Internet».
Αρνητικές αντιδράσεις
Αρκετοί είναι αυτοί που βρίσκονται κάθετα αντίθετοι με την εξέλιξη και εφαρμογή της συγκεκριμένης τεχνολογίας. Το θέμα ασφαλώς επικεντρώνεται στην ηθική και την απομάκρυνση από τη φυσική νομοτέλεια. Ως εκ τούτου, συνεπάγεται και μια αρνητική επίδραση σχετικά με το ανθρώπινο εργασιακό δυναμικό. Αν π.χ. σε όλα τα πόστα επαγγελμάτων οι εργοδότες τοποθετούσαν ρομπότ μηχανές, χωρίς μισθολόγιο κ.λπ., τότε κατά συνέπεια θα έχουμε εκατομμύρια ανθρώπους χωρίς δουλειά. Κι αυτό ίσως αποτελεί έναν από τους σοβαρούς λόγους στην υλοποίηση και ολοκλήρωση αυτού του τεχνολογικού προγράμματος. Από την άλλη, οι επιστήμονες επιμένουν ότι τα ρομπότ θα διευκολύνουν αφάνταστα τη ζωή μας και ειδικά στον τομέα της Ιατρικής και Μηχανικής.
Πέρα από τα συμβατικά όρια
Οι ειδικοί προσανατολίζονται και σχεδιάζουν ρομπότ με ανθρώπινο εγκέφαλο. Αν και όλα αυτά ανήκουν στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας, κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά τι εξέλιξη θα έχει η ρομποτική τεχνολογία. Και κανείς δεν μπορεί να υπολογίσει τις όποιες συνέπειες. Ασφαλώς η υπάρχουσα ρομποτική μηχανική είναι χρήσιμη. Πέρα από τα επίγεια προγράμματα, υπάρχουν και οι διαστημικές αποστολές σε άλλους πλανήτες, όπως ο Άρης, ο Κρόνος, ο Δίας κ.λπ., όπου τα ρομπότ κάνουν καλή δουλειά και υπηρετούν την επιστήμη με απόλυτη ακρίβεια.

«Μόλις τα ρομπότ εξελιχτούν περισσότερο», ομολογεί ο Μίτσιο Κακού, «θα είναι κι αυτά εξοπλισμένα με συναισθήματα. Ίσως τα ρομπότ προγραμματιστούν έτσι, ώστε να δέονται συναισθηματικά με τους ιδιοκτήτες τους και αυτούς που τα φροντίζουν, προκειμένου να διασφαλίζουν ότι δεν θα καταλήξουν στα σκουπίδια. Εάν τα ρομπότ είχαν τέτοια συναισθήματα, θα γινόταν ευκολότερη η κοινωνική τους ένταξη ως χρήσιμων συντρόφων και όχι ως ανταγωνιστών των ιδιοκτητών τους».
Τα μεγάλα ερωτήματα
Το ερώτημα που τίθεται είναι αγωνιώδες: Τι θα γίνει σε περίπτωση που κατασκευαστεί ένα ρομπότ με ανθρώπινη νοημοσύνη; Όταν δηλαδή θα είναι σε θέση να εκτελεί με δική του πρωτοβουλία διάφορες ενέργειες και οδηγώντας τις πράξεις του εντελώς αυτόνομα; Και τι είδος συμπεριφορά θα αναπτύξει απέναντι στους ανθρώπους; Κάποτε ένας δημοσιογράφος πήρε μια συνέντευξη από ένα αναπτυγμένο ρομπότ. Ρώτησε ο δημοσιογράφος το ρομπότ αν είναι έξυπνος. Και απάντησε ότι είναι έξυπνος. Ύστερα ρώτησε το ρομπότ τον δημοσιογράφο: «Εσύ νομίζεις ότι είσαι πιο έξυπνος από μένα;». Ίσως στο απώτερο μέλλον να έχουμε μια νέα εποχή της μηχανικής νοημοσύνης. Ελπίζουμε ότι ο άνθρωπος θα κρατήσει τον έλεγχο απέναντι στον εαυτό του και τον πλανήτη του. Τα ρομπότ απλώς θα είναι μια εξέλιξη στη διαδρομή της ιστορίας. Αν όμως τα γεγονότα έλθουν διαφορετικά από το αναμενόμενο, τότε ο άνθρωπος πιθανόν να παύσει να είναι κυρίαρχος του πλανήτη του, αλλά και του εαυτού του.
Η μελλοντική εποχή
Με βάση τον νόμο του Μουρ - η υπολογιστική ισχύς διπλασιάζεται κάθε 18 μήνες - δεν αποκλείεται μέσα σε λίγες δεκαετίες να έχουν δημιουργηθεί ρομπότ με την ευφυΐα σκύλου ή γάτας. Μέχρι το 2020, όμως, είναι πιθανό ο νόμος του Μουρ να καταρρεύσει και η εποχή του πυριτίου να έχει φτάσει στο τέλος της (...). Οι φυσικοί εργάζονται σήμερα σε τεχνολογίες που θα χρησιμοποιηθούν στη μετά πυρίτιον εποχή, η οποία θα κυριαρχήσει στον κόσμο των υπολογιστών από το 2020 και μετά. Τα αποτελέσματα της δουλειάς τους, όμως, μέχρι σήμερα είναι ανάμεικτα. Όπως έχουμε δει, μελετώνται πολλές τεχνολογίες που μπορεί μια μέρα να αντικαταστήσουν την τεχνολογία του πυριτίου, όπως οι κβαντικοί υπολογιστές, οι υπολογιστές DNA, οι οπτικοί υπολογιστές, οι ατομικοί υπολογιστές κ.τ.λ. (...)

Ας υποθέσουμε, όμως, ότι οι φυσικοί καταφέρνουν να γεφυρώσουν το χάσμα ανάμεσα στα τσιπάκια πυριτίου και τους κβαντικούς υπολογιστές. Και ας υποθέσουμε επίσης ότι εξακολουθεί να ισχύει κάποια εκδοχή του νόμου του Μουρ, και στη μετά πυρίτιον εποχή. Σε αυτή την περίπτωση, ίσως φτάσουμε κοντά στην επίτευξη της τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί τότε τα ρομπότ να χειρίζονται τέλεια τη λογική και τα συναισθήματα των ανθρώπων, και να περνούν μονίμως με επιτυχία το τεστ Τούρινγκ. (Μίτσιο Κάκου: Η φυσική του Ανέφικτου).