Νέα ιατρική προσέγγιση

Η μεταμόσχευση νεφρών πρέπει να γίνεται ακόμη κι αν ο δότης δεν είναι συμβατός
Μεγάλη και μακρόχρονη αμερικανική επιστημονική έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα αυτό, που μπορεί να ανατρέψει τις έως τώρα ισχύουσες αντιλήψεις στις μεταμοσχεύσεις νεφρών
Ακόμη και αν ο ζωντανός δότης ενός μεταμοσχευμένου νεφρού δεν ταιριάζει με τον λήπτη, η μεταμόσχευση μπορεί και πρέπει να γίνεται, επειδή μειώνει τον κίνδυνο θανάτου του ασθενούς περισσότερο απ' ό,τι αν δεν είχε γίνει καθόλου, εν αναμονή ενός κατάλληλου δότη. Σε αυτό το συμπέρασμα-πρόταση κατέληξε μια νέα μεγάλη και μακρόχρονη αμερικανική επιστημονική έρευνα, που μπορεί να ανατρέψει τα έως τώρα ισχύοντα στις μεταμοσχεύσεις νεφρών.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον αναπληρωτή καθηγητή Χειρουργικής Ντόρι Σέγκεβ, διευθυντή της μονάδας επιδημιολογικών ερευνών για τη μεταμόσχευση οργάνων του Πανεπιστημίου Τζον Χόπκινς της Βαλτιμόρης, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο ιατρικό περιοδικό «New England Journal of Medicine», ανέλυσαν τις μεταμοσχεύσεις νεφρών σε 22 κέντρα μεταμοσχεύσεων στις ΗΠΑ και σε βάθος χρόνου. Η μελέτη δείχνει ότι, οκτώ χρόνια μετά τη μεταμόσχευση, το ποσοστό επιβίωσης ήταν 77% μεταξύ όσων (1.025 ασθενών) είχαν κάνει μεταμόσχευση από ζωντανό μη συμβατό δότη, 63% μεταξύ όσων (5.125 ατόμων) ήσαν σε λίστα αναμονής για μεταμόσχευση και είχαν κάνει τελικά μεταμόσχευση από νεκρό δότη και 44% (επίσης 5.125) μεταξύ εκείνων που περίμεναν αλλά ποτέ δεν έκαναν μεταμόσχευση και βρίσκονταν σε μηχάνημα αιμοκάθαρσης.
Δύσκολα βρίσκουν συμβατό νεφρό
Περίπου ένας στους τρεις ασθενείς είναι δύσκολο να βρει συμβατό νεφρό. Ως μη συμβατό σε σχέση με τον μεταμοσχευμένο νεφρό χαρακτηρίζεται το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς, όταν αναπτύσσει τα αντισώματα τύπου αντι-HLA και γίνεται επιθετικό απέναντι στο μόσχευμα. Τα νεφρά από ζωντανό δότη είναι προτιμότερα σε σχέση με τα νεφρά από νεκρό. Όταν δεν υπάρχει ελπίδα συμβατού δότη, ο ασθενής αναγκαστικά ζει με συνεχή τεχνητή αιμοκάθαρση (αιμοδιάλυση). «Συνηθίζαμε να λέμε ότι αν υπάρχει ένας συμβατός δότης, τότε μπορούμε να κάνουμε τη μεταμόσχευση.

Τώρα μπορούμε να πούμε ότι αν υπάρχει ένας μη συμβατός δότης, πάλι μπορούμε να προχωρήσουμε στη μεταμόσχευση, πράγμα πολύ σημαντικό για όσους βρίσκονται σε λίστα αναμονής», δήλωσε η Σέγκεβ. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, ακόμη και αν το ποσοστό απόρριψης του οργάνου από έναν μη συμβατό δότη είναι υψηλότερο απ' ό,τι από έναν συμβατό, έχει τελικά νόημα να γίνει η μεταμόσχευση, αντί ο νεφροπαθής να κάνει συνεχή αιμοκάθαρση, περιμένοντας για μεταμόσχευση. Όπως δήλωσε ο δρ Σαντζάι Κουλκαρνί της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Γέιλ και διευθυντής μεταμοσχεύσεων στο Νοσοκομείο Γιέλ - Νιού Χέιβεν, «όσο περισσότερο χρόνο οι ασθενείς μένουν στην αιμοκάθαρση πριν από τη μεταμόσχευση, τόσο χειροτερεύει η επιβίωσή τους».
Μπορεί να σώσει ζωές
Για «επαναστατικό αντίκτυπο» της νέας μελέτης έκαναν λόγο άλλοι επιστήμονες, καθώς επιβεβαιώνεται ότι η μεταμόσχευση από μη συμβατό δότη μπορεί να σώσει ζωές και να εξοικονομήσει πόρους τόσο για τους ασθενείς, όσο και για τα συστήματα υγείας. Η μεταμόσχευση οργάνου από μη συμβατό δότη συνδυάζεται με τη λεγόμενη «θεραπεία απευαισθητοποίησης», κατά την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα του νεφροπαθούς «εκπαιδεύεται», ώστε να αποδεχθεί καλύτερα το ξένο μόσχευμα. Στους ασθενείς γίνεται πλασμαφαίρεση (καθαρισμός του αίματος από τα επικίνδυνα αντισώματα και αντικατάσταση με νέα) και στη συνέχεια χορήγηση ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων.
Ορισμένοι επιστήμονες πλέον πιστεύουν ότι ο συνδυασμός αυτός (θεραπεία απευαισθητοποίησης και μεταμόσχευση μη συμβατού νεφρού) μπορεί να γίνει η καθιερωμένη πρακτική στο μέλλον, καθώς -παρά τους αυξημένους κίνδυνους- υπόσχεται μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής για περισσότερους ασθενείς. Επίσης, παρά το αρχικό υψηλό κόστος της μεταμόσχευσης, τελικά είναι χαμηλότερου κόστους λύση σε σχέση με τη μακρόχρονη αιμοκάθαρση. Οι γιατροί ελπίζουν ότι, εκτός από τα νεφρά, η μέθοδος της απευαισθητοποίησης και της μη συμβατής μεταμόσχευσης μπορεί να εφαρμοστεί επίσης σε άλλα όργανα, όπως το ήπαρ και οι πνεύμονες - κάτι που πρέπει να δοκιμαστεί στην πράξη μελλοντικά.
Ένας στους δέκα ανθρώπους πάσχουν από κάποιας μορφής νεφρική βλάβη
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει υπολογίσει ότι ένας στους δέκα ανθρώπους πάσχουν από κάποιας μορφής νεφρική βλάβη και 36 εκατομμύρια άνθρωποι θα χάσουν τη ζωή τους τα επόμενα δέκα χρόνια, από τον συνδυασμό της χρόνιας νεφροπάθειας και ασθενειών που σχετίζονται με την καρδιά και τις αρτηρίες. Αυτό αναφέρεται σε ανακοίνωση του Επιτρόπου Εθελοντισμού με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Νεφρού, που γιορτάζεται στις 10 Μαρτίου. Ο Επίτροπος ανέφερε ότι η έγκαιρη διάγνωση και η πρόληψη μπορούν να μειώσουν τους θανάτους κατά 2% ετησίως. Πρόσθετα, σύμφωνα με τον ΠΟΥ, η χρόνια νεφρική νόσος αναγνωρίζεται ως ζήτημα δημόσιας υγείας διεθνώς.
Στην Κύπρο, τα τελευταία χρόνια καταγράφεται σημαντική αύξηση των αιμοκαθαρομένων ασθενών της τάξης του 40%, περίπου. Στη χώρα μας, σύμφωνα με την ανακοίνωση, δραστηριοποιούνται εθελοντικές και Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις στον τομέα αυτό, οι οποίες επιτελούν πολύτιμο έργο αναφορικά με τη διαφώτιση και ενημέρωση του κοινού για τις νεφροπάθειες και τις ανάγκες των νεφροπαθών. Σημαντική και ουσιαστική επίσης είναι η παροχή διευκολύνσεων εκεί όπου χρειάζεται, αλλά και γενικότερα η οικονομική και ψυχολογική στήριξη που προσφέρεται στους ασθενείς και τις οικογένειές τους. Πολύτιμος και καταλυτικός πρέπει να είναι ο ρόλος της Πολιτείας και των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων και όσον αφορά τη διαφώτιση των πολιτών σχετικά με τη δωρεά οργάνων. Η σωστή ενημέρωση γύρω από το θέμα αυτό μπορεί να οδηγήσει στην υπέρτατη προσφορά ζωής, καταλήγει στην ανακοίνωσή του ο Επίτροπος Εθελοντισμού.
Πηγή: ΚΥΠΕ