Κοινό Πάσχα για όλους

Τι προτείνει ο Κύπριος μαθηματικός και αστρονόμος Ιωάννης Φάκας για τη μεγάλη γιορτή
Η εισήγησή του είναι να υπολογίζεται η ημερομηνία από τους αστρονόμους στη βάση των κανόνων της Α’ Οικουμενικής Συνόδου, ώστε να συμπίπτει πάντοτε για όλους τους Χριστιανούς
Πρόταση όπως ο υπολογισμός του Πάσχα ανατεθεί στους αστρονόμους, προκειμένου το Πάσχα όλων των Χριστιανών να εορτάζεται την ίδια ημερομηνία, στη βάση των κανόνων της Α ́ Οικουμενικής Συνόδου, του 325 μ.Χ. στη Νίκαια της Βιθυνίας, κατέθεσε ο μαθηματικός και αστρονόμος Ιωάννης Φάκας. Μιλώντας στο ΚΥΠΕ, για το βιβλίο του με τίτλο «Πάσχα των Ορθόδοξων - Πάσχα των Καθολικών - Πάσχα των Ιουδαίων. Υπολογισμός με βάση την αστρονομία και μια εισήγηση για διόρθωση», ο συγγραφέας Ιωάννης Φάκας ανέφερε ότι η βασική πρόταση που κάνει το βιβλίο «είναι πολύ απλή» και εξήγησε ότι προτείνει να ανατεθεί στην Αστρονομία ο καθορισμός του Πάσχα, όπως εξάλλου διέταξε και η Α ́ Οικουμενική Σύνοδος.
Βοηθά η τεχνολογία
Σήμερα, είπε, με την πρόοδο της τεχνολογίας και με τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, είμαστε σε θέση να βρίσκουμε για πάρα πολλά έτη εκ των προτέρων τις τρεις βασικές ημερομηνίες (την Εαρινή Ισημερία, την Εαρινή Πανσέληνο και την Κυριακή που ακολουθεί την Εαρινή Πανσέληνο), που είναι απαραίτητες για τον καθορισμό της ημερομηνίας του Πάσχα. «Γνωρίζουμε π.χ. από τώρα με ακρίβεια δευτερολέπτου ότι το 3000 μ.Χ. η Εαρινή Ισημερία θα συμβεί την 20ή Μαρτίου στις 17 ώρες, 28λεπτά και 11 δευτερόλεπτα», είπε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με την Καινή Διαθήκη, πρώτα εορτάζεται το Πάσχα των Εβραίων και την Κυριακή που ακολουθεί εορτάζεται το Πάσχα των Χριστιανών. Οι Εβραίοι γιορτάζουν το Πάσχα τους πάντα την Εαρινή Πανσέληνο, που είναι εκείνη η πανσέληνος η οποία εμφανίζεται κάθε χρόνο αμέσως μετά την Εαρινή Ισημερία. «Όμως οι Εβραίοι κάνουν λάθη και μεταπηδούν ορισμένες φορές στη β' πανσέληνο. Δεν υπολογίζουν σωστά και δεν ρωτούν τους αστρονόμους. Εισηγούμαι να ερωτώνται οι αστρονόμοι για το πότε είναι η Εαρινή Ισημερία», είπε ο κ. Φάκας. Επίσης, οι Ρωμαιοκαθολικοί καθορίζουν το Πάσχα σύμφωνα με το νέο ημερολόγιο. Για τον λόγο αυτό το Πάσχα των Καθολικών γιορτάζεται συνήθως νωρίτερα από αυτό των Ορθοδόξων, οι οποίοι υπολογίζουν με το παλιό ημερολόγιο. Ωστόσο, κάποιες φορές ο εορτασμός του Πάσχα από τις δύο εκκλησίες ταυτίζεται.
Πολύχρονη μελέτη
Μιλώντας για το σκεπτικό του βιβλίου αυτού, ο κ. Φάκας είπε ότι το 2000, με την αλλαγή της χιλιετίας, είχε δημιουργήσει ένα ημερολόγιο «παγκόσμιο, αιώνιο και σταθερό», το οποίο παρέδωσε και στον τότε ΓΓ του ΟΗΕ Κόφι Ανάν όταν επισκέφθηκε την Κύπρο. Ο κ. Φάκας μελέτησε τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται το Πάσχα των Εβραίων, των Καθολικών και των Ορθοδόξων και εργάστηκε για περισσότερο από δέκα χρόνια, δημιουργώντας μεγάλους πίνακες και για τους τρεις εορτασμούς του Πάσχα, καταγράφοντας τους τρόπους με τους οποίους υπολογίζεται το κάθε ένα. «Το Πάσχα των Εβραίων μάς ενδιαφέρει διότι από αυτό εξαρτάται και το Πάσχα των Χριστιανών. Το Πάσχα των Καθολικών μάς ενδιαφέρει επίσης, διότι πρέπει να το συγκρίνουμε με το Πάσχα των Ορθοδόξων και σκοπός είναι να βρεθεί η χρυσή τομή, για να εορτάζουμε όλοι οι Χριστιανοί την ίδια ημέρα το Πάσχα μας», είπε ο κ. Φάκας.
Η Εκκλησία της Κύπρου αντικρίζει θετικά την πρόταση
Εκ μέρους της Εκκλησίας της Κύπρου, ο Μητροπολίτης Πάφου Γεώργιος εμφανίστηκε θετικός. «Η Εκκλησία βλέπει με καλό τρόπο τη διευθέτηση της ημερομηνίας του Πάσχα κατά τα επιστημονικά δεδομένα, σύμφωνα και με την απόφαση της Α ́ Οικουμενικής Συνόδου της Νίκαιας», είπε. Η πρόταση αυτή θα συζητείτο κατά την Πανορθόδοξη Σύνοδο που θα πραγματοποιηθεί 17-26 Ιουνίου στην Κρήτη αλλά, σύμφωνα με πληροφορίες, αυτό δεν θα καταστεί δυνατόν, καθώς υπάρχουν διαφωνίες από πλευράς των ανατολικών Ορθόδοξων Εκκλησιών, κυρίως της Μόσχας, οι οποίες επιθυμούν να συνεχίσουν με το παλιό ημερολόγιο. Εξάλλου, όπως ανέφερε ο κ. Φάκας, ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος αγκάλιασε την όλη προσπάθεια και έδωσε και πρόλογο στο βιβλίο του.
Σταθερή ημερομηνία επιθυμούν οι Καθολικοί
Όταν ο Πάπας Φραγκίσκος παρέλαβε το βιβλίο του κ. Φάκα εξέδωσε ανακοίνωση, υποστηρίζοντας να σταθεροποιηθεί το Πάσχα σε συγκεκριμένη ημερομηνία, να μην είναι δηλαδή πλέον κινητή εορτή, αλλά σταθερή, είπε ο κ. Φάκας. «Αυτό όμως αντίκειται με την απόφαση της Α ́ Οικουμενικής Συνόδου. Εγώ εισηγούμαι αυτό που λέει η Σύνοδος και τα γεγονότα», είπε στο ΚΥΠΕ ο κ. Φάκας.
Κανόνες προσδιορισμού
Ο κ. Φάκας σημείωσε ότι οι κανόνες για τον προσδιορισμό της ημερομηνίας του Πάσχα τέθηκαν κατά τη διάρκεια της Α ́ Οικουμενικής Συνόδου που έγινε στη Νίκαια, υπό την προεδρία του Μεγάλου Κωνσταντίνου το 325 μ.Χ. Οι κανόνες αυτοί, είπε, ήταν οι εξής τέσσερεις: α) να αναμένουμε την Εαρινή Ισημερία, β) να αναμένουμε την Εαρινή Πανσέληνο, που είναι η πανσέληνος που συμβαίνει κατά την Εαρινή Ισημερία, ή αμέσως μετά, γ) να αναμένουμε την Κυριακή μετά την Εαρινή Πανσέληνο καθώς αυτή είναι η ημέρα του Πάσχα των Χριστιανών και δ) το Πάσχα των Χριστιανών να το καθορίζει κάθε χρόνο ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας.
«Αυτός ο τέταρτος κανόνας μπήκε, διότι στην Αλεξάνδρεια την εποχή εκείνη ήκμαζε σε μεγάλο βαθμό η επιστήμη της Αστρονομίας» είπε ο κ. Φάκας, προσθέτοντας ότι «για πάνω από 100 χρόνια αυτό γινόταν και όλα κυλούσαν ομαλά. Το 451 μ.Χ. όμως, που προέκυψε η αίρεση του Μονοφυσιτισμού, η οποία έπληξε κυρίως την Αλεξάνδρεια, ανάγκασε τις λοιπές Εκκλησίες να αποστασιοποιηθούν από αυτή, και άρχισαν να υπολογίζουν από μόνες τους την ημερομηνία του Πάσχα με διάφορους κανόνες που δημιούργησαν». Πρόσθεσε ότι «συμβουλεύτηκαν για τον σκοπό αυτό σίγουρα τους Αστρονόμους. Οι κανόνες αυτοί όμως με την πάροδο των αιώνων δημιούργησαν πολλά λάθη».
Τα ημερολόγια
Ο κ. Φάκας είπε ότι το 1583 ο Πάπας Γρηγόριος ο Ε ́ επέφερε αρκετές αλλαγές στο Ιουλιανό ημερολόγιο και δημιούργησε ένα νέο ημερολόγιο, το Γρηγοριανό. Παράλληλα, τροποποίησε και τους κανόνες υπολογισμού του Πάσχα. «Το λάθος που έκανε ο Πάπας ήταν ότι δεν ανέθεσε σε αστρονόμους να του υπολογίζουν το Πάσχα, αλλά εξακολουθούσε να χρησιμοποιεί πιο διορθωμένους κανόνες, οι οποίοι και πάλι δημιουργούσαν λάθη», κατέληξε ο κ. Φάκας.
Αθηνά Αρσαλίδου/ΚΥΠΕ