Το ζεϊμπέκικο του ποιητή

ΜΕ ΤΟΝ «ΑΡΧΑΙΟ» ΨΥΧΟΛΟΓΟ ΔΡΑ Μ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟ
«Θεωρώ ότι η ελευθερία μου να γράφω ποίηση, συμπίπτει με την ελευθερία του ζεϊμπέκικου - δεν χρειάζομαι αλκοόλ ή άλλη ουσία, για να βγω να χορέψω, γιατί το ζεϊμπέκικο είναι ένα ελεύθερο, υπερρεαλιστικό ποίημα, όπου καταθέτω την ψυχή μου»
ΦΘΟΝΟΣ, ΦΟΒΟΣ και ΦΟΝΟΣ
Στον καθηγητικό σύλλογο:

«Εφηβική κατάθλιψη, πιθανές
αυτοκαταστροφικές αντιδράσεις»
Διάγνωση Ψυχολόγου
Ακούστηκε ένας πυροβολισμός
Ο Ψυχολόγος νεκρός
Η ομάδα υποχθόνιων καταστροφών
Απαγγέλει το κατηγορητήριο
Στη συνέχεια αφού ανέσυραν
τα Καλά σνικόφ τους
άρχισαν να πυροβολούν
Αυτοί που δεν ξέρουν να μιλούν
Αυτοί που αρνούνται να σκεφτούν
Αυτοί που δεν ξέρουν ν’ αγαπούν
τον εαυτό τους μισούν
Το παιδί που είναι μέσα τους φθονούν
Και πυροβολούν και το πυροβολούν
Με την αφέλειά τους ανά χείρας
Χειροκροτούν τον θάνατό τους
Η μειοψηφία των δασκάλων
εξερχόμενοι της αιθ ούσης
διερωτήθηκαν: Ω! οι πτωχοί
συνάδελφοι δεν κατάλαβαν πως
δεν πρόκειται για φόνο
Αλλά για αυτοκτονία
(Από τη συλλογή «Ανθρω πεινώ)
Μια νύχτα του καλοκαιριού του 2013, ο Δρ Μιχάλης Παπαδόπουλος, «αρχαίος... ψυχολόγος και νέος ποιητής», όπως ο ίδιος προσδιόρισε τον εαυτό του μιλώντας την περασμένη Δευτέρα (8 Αυγούστου 2016) στη «Σημερινή» του Σαββάτου, χόρεψε το βαρύ ζεϊμπέκικο «Βρέχει φωτιά στη στράτα μου», σε μια ταβέρνα στην Αγία Άννα, σε πάρτι για την αφυπηρέτησή του, που οργάνωσαν οι συνάδελφοί του στο Υπουργείο Παιδείας.

Ενώ χόρευε, κάποιοι παρακείμενοι θαμώνες, ενθουσιασμένοι από τον αυθορμητισμό του, τον συνόδευσαν και συντρόφεψαν, τραγουδώντας και ανάβοντας ζιβανία σε ένα πιάτο! Μετά από 37 χρόνια συνεχούς υπηρεσίας ως εκπαιδευτικός ψυχολόγος, με σημαντικό έργο στα θέματα της σχολικής βίας και της νεανικής παραβατικότητας, ο Δρ Παπαδόπουλος αφυπηρετούσε πρόωρα, στα 61 του χρόνια, από τη θέση του Αναπληρωτή Προϊστάμενου της Υπηρεσίας Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας του Υπουργείου Παιδείας.

Την άλλη μέρα το πρωί, όπως μας είπε, κάθισε κι έγραψε το ποίημα με τίτλο «Ζεϊμπέκικος ηδονή και οδύνη», που περιλαμβάνεται στη δεύτερη ποιητική συλλογή του, «Ανατολή ηλίου, αναστολή θανάτου», που εκείνη την περίοδο την είχε στα σκαριά και την εξέδωσε το 2014. To ζεϊμπέκικο είναι αναπόσπαστο μέρος της σκέψης του και έρχεται κι επανέρχεται στην ποίησή του. Να το συγκεκριμένο ποίημα:
Τα μάτια κλειστά
Το σώμα σχεδόν ακίνητο
Σκύβει στη γη
Ερωτοτροπεί μαζί της
Αυτή τον καταβροχθίζει
Σαν Αδη φαγον αιδοίον
Αυτός εκσπερματώνοντας την απελπισία του
Πεθαίνει
Ξαναγεννιέται
Ανάβει τσιγάρο
Υψώνει τα χέρια προς τον ουρανό
Θέλει να πετάξει
Το σώμα του
Να απαλλαγεί από το βάρος του
Να πάρει τη ψυχή του ανά χείρας
Και να αποδημήσει
Όπως τα αποδημητικά πουλιά
Όταν είσαι εκτός θέματος...

«Αυτό το τραγούδι με εκφράζει φιλοσοφικά, γιατί το ζεϊμπέκικο εκπηγάζει από την ίδια πηγή, του ονείρου και της ποίησης, δηλαδή από το ασυνείδητο, όπου καταθέτεις τη βαθιά ψυχή σου, χωρίς όρια, με πλήρη ελευθερία», παρατήρησε ο Δρ Παπαδόπουλος, μιλώντας στη «Σημερινή», στο σπίτι του στη Λεμεσό.

«Μου το είπε κι ο φίλος μου, ο ρεμπέτης τραγουδιστής Γιώργος Τζώρτζης: “Σε είδα που χόρευες ένα ζεϊμπέκικο, πραγματικό, βαρύ, σαν αλλόφρονας, δηλαδή δεν ήσουν από αυτούς που εκτελούν κάποια προκαθορισμένα βήματα, κατέθετες ψυχή”. Έτσι γίναμε αδελφοί και φίλοι με τον Γιώργο. Θεωρώ λοιπόν ότι η ελευθερία μου να γράφω ποίηση τα τελευταία χρόνια, συμπίπτει με την ελευθερία του ζεϊμπέκικου. Δεν χρειάζομαι αλκοόλ ή άλλη ουσία, για να βγω να χορέψω και θεωρώ ότι εκφράζω τον εαυτό μου αυτοσχεδιάζοντας - και κάθε φορά είναι διαφορετική.

»Είναι ένα ελεύθερο, υπερρεαλιστικό ποίημα το ζεϊμπέκικο, όπου καταθέτω την ψυχή μου. Μια φορά, χορεύοντας ένα από τα τελευταία ζεϊμπέκικα του Γιώργου Τζώρτζη, εντελώς αποκομμένος από τον κόσμο, πρόσεξα στο βίντεο που είδα αργότερα, ότι με είχε προσεγγίσει μια ωραιοτάτη κυρία κι εγώ... ούτε καν την είδα... όταν χορεύεις ζεϊμπέκικο, είσαι μόνος με τα πιο απόκρυφα μέρη της ψυχής σου, που δεν λογοκρίνει η λογική και η πραγματικότητα. Είσαι εκτός θέματος, που θα έλεγε και μια νομιμόφρων δασκάλα...».
Ένα πρωί στη θάλασσα της Λεμεσού

Να σημειώσουμε ότι ο ποιητής εμπνεύστηκε τον τίτλο της ποιητικής του συλλογής κάτω από τις ακόλουθες συνθήκες, όπως μας τις περίγραψε: «Ένα βράδυ ένιωθα μια δυσθυμία... ήμουν λίγο down, για να το πω στην αγγλική έκφραση, που το αποδίδει καλύτερα... το πρωί που ξύπνησα, πήγα στον μώλο, στη θάλασσα της Λεμεσού, που είναι πολύ κοντά στο σπίτι μου, να δω την ανατολή. Όταν είδα εκείνο το ζεστό φως, μου ήρθε ο στίχος “ανατολή ηλίου, αναστολή θανάτου” και έτσι τιτλοφόρησα τη συλλογή...».

Όπως έγραψε μεταξύ άλλων ο ιστορικός και φιλόλογος Δήμος Χλωπτσιούδης, «ο Μιχαήλ Παπαδόπουλος, με τη συλλογή “Ανατολή ηλίου, αναστολή θανάτου”, ακολουθεί τη μαχητική σουρεαλιστική πρωτοπορία του Μεσοπολέμου, δίνοντας μία γλωσσοκεντρική διάσταση. Στην ποίησή του ανθίζει ο κόσμος των λέξεων και αναδύεται το γλωσσικό υποσυνείδητο, η μαγεία μιας λεκτικής υπερ-πραγματικότητας, που υποκαθιστά τη νοητική συμβατικότητα της γλώσσας, προς όφελος της συναισθηματικής και συνειρμικής της ισχύος.

»Ο ποιητής ζει υπό το κράτος του βλέμματός της και υπό το έθνος των ματιών της. Η ποίηση του Παπαδόπουλου είναι ερωτική· χωρίς να προκαλεί, κινείται μεταξύ λαγνείας και ερωτικού συναισθήματος. Κυριαρχεί ο ρομαντισμός (πανσέληνος, μάτια, φιλί, ήλιος). Το ύφος του δεν είναι εξομολογητικό. Ποιητικό υποκείμενο είναι ένας ανώνυμος ποιητής, γοητευμένος από το αντικείμενο του πόθου του. Η λιτή του διατύπωση διανθίζεται με επίθετα κι επιρρήματα που ενισχύοντας τη ρομαντική διάθεση, αναδεικνύουν τη γλωσσική ευρηματικότητα της ποιητικής του.

» Η θραυσματική στιχουργία εντείνει το ανεκπλήρωτο πάθος σαν κραυγή πόνου. Ωστόσο, στην ποίηση του Παπαδόπουλου δεν κυριαρχεί κάποιο αίσθημα απογοήτευσης, παρά την ύπαρξή της σε κάποια λανθάνουσα μορφή. Ισορροπεί μεταξύ αισιοδοξίας κι απαισιοδοξίας· χαρακτηριστικό είναι ότι η “έκπληξη” του αναγνώστη από τη γλωσσική του εφευρετικότητα, μειώνει/εκμηδενίζει τον όποιο πόνο και θλίψη».
Ένας γλωσσοκεντρικός υπερρεαλισμός

«Ο Μιχαήλ Παπαδόπουλος ανοίγει νέους δρόμους στην ποίηση, με την ιδιαίτερη αποφθεγματική του διατύπωση που στηρίζεται σε γλωσσικά λογοπαίγνια και μία αξιόλογη ευρηματική διατύπωση. Μέσα από το πρίσμα ενός ιδιάζοντος γλωσσοκεντρικού υπερρεαλισμού, αξιοποιεί τα συνθετικά μέρη των λέξεων και τα συνδέει συνειρμικά με άλλες ομόηχες λέξεις, όπως βλ. αίμα, εφη βία, μα χαίρια (πανσέληνος μαχαίρια, αγαποιημένη και πάλιν, πανσέληνος ανορθογραφία) κι άλλοτε καινοτομεί με τη χρήση παρώνυμων (φύλαθλον βλέμμα, μου λύπης) ή παρηχήσεων (άφωνος σχέσις, δι Αλογος).

»Με τη γλωσσική προσέγγισή του, εμπλουτίζει τις συνθέσεις του με τη δύναμη της πολυσημίας των λέξεων. Οι θρυμματισμένοι παρώνυμοι όροι ξεπερνούν το τυποποιημένο περιεχόμενο της λέξης με τη συμβατική ορθογραφία και επικονιάζονται με το μήνυμα της νέας λέξης (βλέμμα>βλ αίμα, συν φωνία>συν φονία κλπ). Έτσι μέσα από τη γλωσσική σουρεαλιστική του γραφή, προστίθεται μία ακόμα έννοια στο στίχο, αλλάζοντας στην ουσία συνειρμικά το συναισθηματικό βάρος του. Η ποίηση του Παπαδόπουλου δεν είναι απαγγελίας/ακουστική, αλλά οπτική/ανάγνωσης.

»Ο ακροατής αδυνατεί να συλλάβει το μήνυμα και το γλωσσικό ριζοσπαστισμό του δημιουργού, καθώς χάνεται η λεκτική αποτύπωση. Ωστόσο, οπτικά οι λέξεις με την ανορθογραφία, τη θρυμματισμένη σε συνθετικά μορφή τους και την αποκωδικοποίηση και επανακωδικοποίησή τους, ενισχύουν ακριβώς την αισθητικο-αναρχική ουσία του αρχέγονου υπερρεαλισμού, μόλο που εκείνος στηρίζονταν στην εικόνα και το μήνυμα.

»Ακόμα και η εικονοπλασία του υποτάσσεται στην εκφραστική δεινότητα του δημιουργού. Η εικόνα χάνει το λειτουργικό της ρόλο μέσα στο χώρο των συνθέσεών του, ακόμα κι αν οι μεταμοντέρνες υπερρεαλιστικές πινελιές σε συνδυασμό με τη γλωσσική δημιουργικότητά του επεκτείνονται χωρικά και θεματικά ως αλληγορική εικαστική αναπαράσταση, με κεντρικό θέμα πάντα τον έρωτα».
Ένας ερωτικός και ονειρικός κόσμος

«Μέσα από τη γλωσσοκεντρική, σουρεαλιστική γραφή του Παπαδόπουλου, αναδύεται ένας κόσμος ερωτικός και ονειρικός, άλλοτε λάγνος κι άλλες φορές αναζήτησης. Ας μην παραβλέπουμε, εξάλλου, πως ο υπερρεαλισμός ήταν ένα κίνημα μέσα στη γενική δραστηριότητα της ανθρώπινης παρουσίας. Ο ευρύτερος στόχος του είναι ν' απελευθερώσει όλες τις παραμέτρους που στοιχειώνουν το ανθρώπινο πρόσωπο, ν' αποκαταστήσει στο λειτουργικό τους ρόλο την ύλη που αδρανοποιείται κάτω από τη συντριπτική πίεση της νοησιαρχίας.

»Και αυτό ακριβώς επιτυγχάνει ο Παπαδόπουλος. Αναδεικνύει όχι μόνο την οπτική απεικόνιση μιας λέξης ή την ηχητική της διάσταση, αλλά ταυτόχρονα τη διασπά, μέχρι να βρει εκείνο το συναισθηματικό υπόβαθρο στα συνθετικά της μέρη ή στα γράμματά της που να εξυπηρετεί το δικό του μήνυμα, δίχως να απεμπολεί το αρχικό νόημα.

»Διαμαρτύρεται καλλιτεχνικά για τη συμβατική μονοκρατορία της χρήσης των λέξεων στην ποίηση με ένα μόνο σημαίνον και ένα συγκεκριμένο σημαινόμενο. Θέλει να φέρει στο φως από το χώρο του ασυνείδητου, το γλωσσικό απωθημένο από το λογικό/ συμβατικό, με εισβολές και παύσεις, αναδεικνύοντας ένα νέο σημαινόμενο και μία ρηξικέλευθη αλλαγή του σημαίνοντος».
Μια ενότητα για το ζεϊμπέκικο

Ο Δρ Μιχάλης Παπαδόπουλος 64 χρονών, πατέρας ενός γιου 38 και μιας κόρης 32 χρονών, είχε για το ζεϊμπέκικο ολόκληρη ενότητα, στην πρώτη ποιητική του συλλογή, «σωΜα το Ποίηση», που εκδόθηκε από τον εκδοτικό οίκο Νήσος και είναι αφιερωμένο στον πατέρα του Κώστα "ποιητή της ζωής", όπως τον ακοκαλεί - ένα βιβλίο ερωτικής, υπερρεαλιστικής ποίησης, που εξέδωσε λίγους μήνες πριν αφυπηρετήσει, το 2012. Να ένα δείγμα της γραφής του:

Κάθε ζεϊμπεκιά
Του χάρου μαχαιριά
Παραγγελιά «Βρέχει φωτιά...»
Κι εγώ τη σβήνω με βήματα αργά
Τα καλύτερα ποιήματα τα γράφω
Με του ζεϊμπέκικου τα βήματα
Παίρνω τον θάνατο από το σβέρκο
Και τον χορεύω ζεϊμπέκικο
Στο δρόμο του φεγγαριού σου
Χορεύω χίλια ζεϊμπέκικα
Του ζεϊμπέκικου τα βήματα
Με οδηγούν στα μνήματα
Αφού μαχαίρωσα την απουσίαν σου
Θήλασα το γάλα του φεγγαριού
Ύστερα κοιμήθηκα
Και ξύπνησα χορεύοντας
Στο ζεϊμπέκικο σώμα σου
Βρέχεις φωτιά στη στράτα μου
Και δεν σε νοιάζει αν με κάψει
Επάγγελμα άνθρωπος και υπάλληλος...

Όπως αναφέραμε σε προηγούμενη συνέντευξη, τώρα βιώνει με ενθουσιασμό την ελευθερία να υπηρετεί ταυτόχρονα τις δύο μεγάλες του αγάπες, την ψυχολογία, εργαζόμενος ως ιδιώτης ψυχοθεραπευτής και την ποίηση, χωρίς τα βαρίδια των δημοσιοϋπαλληλικών περιορισμών.

«Έγραφα ποιήματα και στίχους επί των μεταλλικών φοριαμών, στα γραφεία της δημόσιας υπηρεσίας, για 33 χρόνια», μας είχε πει γελώντας, λίγους μήνες μετά την αφυπηρέτησή του. Έγραψε μεταξύ άλλων σε συγκινητική επιστολή του προς τους συναδέλφους του, τη μέρα της αφυπηρέτησής του: «Σε όλη τη διάρκεια της “θητείας” μου στο Υπουργείο της Παιδείας προσπαθούσα να “συμβιβάσω” τα δύο επαγγέλματα, τα οποία ο Σεφέρης θεωρεί “δραματικά ασυμβίβαστα”, το επάγγελμα του ανθρώπου και το επάγγελμα του υπαλλήλου.

»Γιατί είχα κι έχω πάντοτε επίγνωση πως η ψυχολογία είναι η κατ’ εξοχήν επιστήμη που ασχολείται με τον άνθρωπο, την ανάπτυξη και την εσωτερική του απελευθέρωση. Με τον λόγο της ψυχής εν τη κοινωνία. Γι’ αυτό και δεν ένιωσα ποτέ ως δημόσιος υπάλληλος, αλλά ως “μαχητής” που καλείται να υπερασπιστεί τον λόγο της ψυχής στην κοινωνία, όταν οι κοινωνικοί θεσμοί, οι νομοθεσίες και οι κοινωνικές πρακτικές τον υπονομεύουν».
Στους τεκέδες του έρωτα και του θανάτου

Τρία χρόνια μετά, το 2016, με τις τρεις ποιητικές συλλογές του που εκδόθηκαν στην Αθήνα, έχει ήδη αναγνωριστεί ως ένας από τους νέους ταλαντούχους ποιητές στην Ελλάδα, από σημαντικούς κριτικούς ποίησης, σε λογοτεχνικά περιοδικά, ενώ άκουσε κολακευτικά σχόλια για την ποίησή του από τον 95χρονο σήμερα Νάνο Βαλαωρίτη, «τον μεγαλύτερο εν ζωή Έλληνα ποιητή και φίλο του Οδυσσέα Ελύτη και του Ανδρέα Εμπειρίκου», όπως τον χαρακτήρισε.
Φέτος, εκδόθηκε στην Αθήνα η τρίτη ποιητική συλλογή του, «Ανθρω πεινώ». Να το ποίημά του με τον τίτλο «Ποίηση»:

Η ποίηση
χορεύει τις λέξεις
Ζεϊμπέκικο
Στους τεκέδες
Του έρωτα και
Του θανάτου

Έγραψε για τη συλλογή η φιλόλογος Κρις Λιβανίου: «Ο Μιχαήλ Παπαδόπουλος στο “Ανθρω πεινώ” γράφει μια μοντέρνα, εκκεντρική και ζωντανή ποίηση, και για να το κάνει αυτό επιλέγει -συνειδητά υποθέτω- να βγει απ’ την πεπατημένη και να αρχίσει να παρατηρεί και να αποτυπώνει αυτά που συμβαίνουν και διαδραματίζονται σήμερα, τώρα. Η κρυμμένη αλληγορία και ο υπερρεαλισμός, το αναμφίβολο θάρρος της ανατροπής και οι ανεστραμμένες ισορροπίες είναι τα δομικά συστατικά αυτής της συλλογής που παίζει με την επικαιρότητα και που αναγκάζει τελικά τον αναγνώστη να ξανασκεφτεί τα στεγανά του.

»Αυτό που προσωπικά μου άρεσε ιδιαίτερα, είναι το ότι ο Μ. Παπαδόπουλος παίζει με τις λέξεις ως αντικείμενα, τις “αντικειμενοποιεί” για να τις περιεργαστεί, να τις κόψει και να τις ράψει στα μέτρα του, να δει αν μπορούν να δείξουν κάτι άλλο από την όποια έννοια εξέφραζαν ώς τώρα. Παίζει με τον ρυθμό και τον ήχο σχεδόν πριν αγγίξει το ίδιο το νόημα και ταυτόχρονα αποστασιοποιείται και από τις λέξεις και από τις έννοιες για να κρυφτεί πίσω από τη μορφή.

»Τα ποιήματα που απαρτίζουν τη συλλογή (εξαιρετικά δομημένη παρεμπιπτόντως), στηρίζονται στις ανατροπές για να παράγουν σκέψη και θέληση και κυρίως περιέργεια στον αναγνώστη όχι μόνο για την επόμενη σελίδα, αλλά και για το πώς και το γιατί εδραιωμένων καταστάσεων και συνθηκών. Διαλέγω ένα ακόμα από τα πολλά που απόλαυσα περισσότερο, με τον τίτλο “Μαύρα πουλιά της Δύσης”»:
Επέδραμαν νύκτωρ
Κατά του κειμένου-σώματος
του φεγγαριού
αφού το διαμέλισαν
έφαγαν τα συκώτια
και τις λέξεις του
Ένας Γλέζος
που κουβαλούσε στους ώμους του
την Ιστορία
Απ ορώντας
Μονολογούσε:
Ω αγράμματοι Δυτικοί Τοκογλύφοι
Δεν γνωρίζετε
Πως το φως και
Η γνώση του φεγγαριού
Δεν τρώγονται;
Ένα ποίημα για τη Πάρκινσον

Από την ποιητική συλλογή «Ανθρω πεινώ», το ακόλουθο ποίημα, που αφορά τη νόσο Πάρκινσον, την οποία αντιμετωπίζει ο ποιητής τα τελευταία οκτώ περίπου χρόνια:
PARKING SON
Μαγνητική τομογραφία
Ο εγκέφαλός μου στη γωνία
Αγωνία
Αποτέλεσμα: καθαρόν
Ουδέν το μεμπτόν
Αθωωθείς από την τεχνολογία
Παίρνω τον εγκέφαλόν μου ανά χείρας
Και εις την έξοδον του Νοσοκομείου
Επανα συλλαμβάνομαι από άνδρες
Της Νευρο λογικής Κλινικής
«Πρέπει να ανα κριθείς»
«Και να διαγνωσθείς»
Μετά το πέρας της κλινικής εξετάσεως
το Νευρο λογικόν εύρημα
με οδήγησε στον χώρο
στάθμευσης του Νοσοκομείου
με την ετυμηγορία
parking son

«Έγραψα το ποίημα αυτό», μας είπε, «ως έκφραση κάποιων συναισθημάτων, όταν βρίσκεσαι υπό το κράτος της ασθένειας... γιατί όταν το εκφράσεις, το καταπολεμάς ταυτόχρονα. Πρέπει να πω ότι νιώθω πολύ καλά, το παλεύω και παλεύοντάς το, γίνομαι ακόμα πιο δημιουργικός και στη δουλειά μου ως ψυχολόγος και στο έργο μου ως ποιητής».
Με τη Δόμνα Κώστα Παπαδόπουλου

Με την ευκαιρία της συνάντησής μας με τον Δρα Παπαδόπουλο, επισκεφθήκαμε μαζί τη μητέρα του Δόμνα, στο σπίτι της στην ενορία Αϊ-Γιάννη, κοντά στα Φώτα Συμιλλίδη στη Λεμεσό, που την περασμένη Κυριακή, 7 Αυγούστου 2016, είχε τα 96α γενέθλιά της. (Τα γιόρτασε σε πάρτι που οργάνωσε η κόρη της, Δρ Νίκη-Παπαδοπούλου Παπά, Προϊστάμενη του Γραφείου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων του Υπουργείου Παιδείας).

«Το μυαλό μου είναι καλό, το φως μου είναι καλό, δόξα σοι ο Θεός πλέκω ακόμα», μας διαβεβαίωσε χαμογελαστή η κυρία Παπαδοπούλου, που κατάγεται από την Ανώγυρα και μας είπε πολλές ιστορίες από τα χρόνια της εκεί, πριν παντρευτεί τον Κώστα Παπαδόπουλο κι εγκατασταθούν στη Λεμεσό. (Ο Κώστας πέθανε πριν 18 χρόνια). «Με αγαπούσε και τον αγαπούσα πολύ», μας είπε. «Όταν ήμασταν αρραβωνιασμένοι και εγώ έμενα για πεντέξι μέρες στο χωριό μακριά του, μου έγραφε γράμματα και ποιήματα όπως αυτό: “Στην εκκλησία που θα πας, προσκύνα και για μένα, γιατί για σε Δομνίτσα μου, τα μάτια μου εν κλαμένα”...».

Ο Δρ Παπαδόπουλος περιέγραψε τη μητέρα του, πάντα πολύ δυναμική και ρεαλίστρια. «Ήταν ο υπουργός Οικονομικών που συστάριζε τα πράγματα στο σπίτι», σχολίασε χαριτολογώντας.

«Ο πατέρας μου δεν σκεφτόταν τα χρήματα, αλλά ήταν για εμάς ένα χρηματιστήριο αξιών και πάντως αν δεν ήταν η μάνα μου, θα κοιμόμασταν στις πέτρες, που λέει ο λόγος. Όταν ήμουν μικρό παιδάκι, ήταν υπερπροστατευτική μαζί μου, αλλά παραδεχόταν το μυαλό μου - γι’ αυτό και έγινα διανοούμενος... Το πρώτο μάθημα που πήρα από τη μητέρα μου, ήταν η δημιουργικότητα, η εργατικότητα και βέβαια η αισιοδοξία για τη ζωή, γιατί ήταν και είναι πάντα αγωνίστρια και πατά στη γη. Και το πιο σημαντικό, είναι ότι είχε πάθος για τα γράμματα, διάβαζε πολύ, παρά το ότι πήγε μόνο στο δημοτικό σχολείο και έγραψε και η ίδια δύο αυτοβιογραφικά βιβλία. Πρόκειται για κείμενα ποταμούς, όπου νομίζω έχει μόνο μια τελεία... είναι συνειρμική η γραφή της... και μιλά πολύ... εκείνο που τη χαρακτηρίζει είναι ο έρωτας του λόγου... να σου λέει συνεχώς ιστορίες».