Μπράιαν Κλαφ: Σπουδαίος, εμβληματικός και εριστικός

Πάνε 12 χρόνια από τον θάνατο του Άγγλου τεχνικού και η «Σ» θυμάται την πορεία του
Πηγαίνοντας πίσω στον χρόνο, κοιτώντας τα ημερολόγια για το τι συνέβη τέτοιες μέρες στο παρελθόν, σίγουρα το αντίο στη ζωή του Μπράιαν Κλαφ είναι το πιο ενδιαφέρον. Μία ντουζίνα χρόνια πριν, το αγγλικό και παγκόσμιο ποδόσφαιρο αποχαιρετούσε έναν τεράστιο προπονητή. Είναι ίσως χαρακτηριστικό ότι πολλοί Άγγλοι αναλυτές τον τοποθετούν στην 1η θέση για τον σπουδαιότερο Άγγλο τεχνικό όλων των εποχών, αλλά και στη 2η σε ό,τι αφορά τους Βρετανούς.

Πίσω από τον Φέργκιουσον και μπροστά από άλλους κολοσσούς όπως ο Πέισλι, ο Σάνκλι, ο Μπάσμπι και ο Ράμσεϊ. Ο Κλαφ άφησε εποχή με τις επιτυχίες του, με τις ατάκες του, με τη συμπεριφορά του. Για τις τρομερές του επιτυχίες σε Ντέρμπι και Νότιγχαμ Φόρεστ, τη συντομότατη παρουσία του στη Λιντς (έγινε και ταινία). Ίσως μάλιστα είναι παγκόσμιο φαινόμενο από άποψη επιστροφής.

Ο Κλαφ ήταν εξαιρετικός επιθετικός στις Μίντλεσμπρο και Σάντερλαντ, αλλά στα 28 του αποσύρθηκε λόγω τραυματισμού στους χιαστούς. Στα 30 του ανέλαβε την Χάρτλεπουλ (με βοηθό τον σχεδόν «αιώνιο συνεργάτη του Πίτερ Τέιλορ) στην 4η κατηγορία. Πολλά τα προβλήματα, με τον Κλαφ να τρέχει σε καταστήματα και μπιραρίες για να μαζέψει λεφτά ώστε να λειτουργεί η ομάδα.

Έκατσε δύο χρόνια, έφτιαξε την κατάσταση, έκανε όνομα και το 1967 δέχτηκε πρόταση από την Ντέρμπι, που ήταν στη 2η κατηγορία. Η εξαετία στην ομάδα ήταν απίστευτη. Γεμάτη φοβερά περιστατικά (ο Κλαφ τα έβαλε με τους οπαδούς που δεν ήταν θερμοί, ερχόταν σε κόντρα με το συμβούλιο, έκλεισε παίκτη χωρίς την άδεια του Προέδρου). Αλλά και μία εξαετία, στη διάρκεια της οποίας η Ντέρμπι από τη 2η κατηγορία, πήρε το πρωτάθλημα Αγγλίας το 1972 και έπαιξε στα ημιτελικά του Κυπέλλου πρωταθλητριών.

Αποκλείστηκε από τη Γιουβέντους και αμέσως μετά τον 2ο αγώνα επιτέθηκε στα ιταλικά ΜΜΕ: «Δεν θα μιλήσω στα μπάσταρδα-κλεφτρόνια». Ήταν μία από τις πολλές ατάκες του που προκάλεσαν σάλο. Η σχέση του πάντως με τον Πρόεδρο της ομάδας ήταν θυελλώδης και το 1973 (Οκτώβριο) ο Κλαφ παραιτήθηκε. Πήρε τα μπογαλάκια του και μαζί με όλο το προσωπικό του πήγε στην Μπράιτον, αγνοώντας άλλες προτάσεις! Από τα σαλόνια, στ' αλώνια της 3ης κατηγορίας.

Το Καλοκαίρι του 1974, ο Ντον Ρέβι φεύγει από τη μεγάλη Λιντς και πάει στην Εθνική Αγγλίας. Ο Ρέβι ήταν για τον Κλαφ κόκκινο πανί, αλλά ήδη άρχισε να συμβαίνει και το ανάποδο. Ένα χρόνο πριν ο Κλαφ σε άρθρο του στη Sunday Express (εκεί έβγαζε τα απωθημένα του) έγραψε πως ο Ρέβι έπρεπε να φάει πρόστιμο γιατί ενθαρρύνει τους παίκτες του να αγωνίζονται αντιαθλητικά (ήταν αλήθεια πολύ σκληρή ομάδα) και πως η Λιντς έπρεπε να υποβιβαστεί. Έλα, όμως, που τον Ιούλιο του 1974 οι δρόμοι Λιντς-Κλαφ διασταυρώθηκαν.

Ο Κλαφ, είτε λόγω χαρακτήρα είτε λόγω προσπάθειας να επιβληθεί, επιτέθηκε άμεσα στους παίκτες. Μιλάμε για τεράστια ονόματα της εποχής. Μπρέμνερ,Τζάιλς κ.λπ. «Πετάξτε τα μετάλλια που κερδίσατε μέχρι τώρα στον κάλαθο, έτσι κι αλλιώς δεν τα κερδίσατε δίκαια», είπε σε μία από τις πρώτες προπονήσεις. Οι σταρ της Λιντς δεν τον αποδέχτηκαν. Με τα αποδυτήρια χάλια, η Λιντς βρέθηκε στη 19η θέση με 4 βαθμούς σε έξι αγώνες. Μοιραία ο Κλαφ απολύθηκε.

Έμεινε στην ομάδα 44 ημέρες. Η ιστορία αυτή έγινε ταινία «Τhe Dumned United», αξίζει να τη δείτε, αν και μερικά περιστατικά φαίνεται να μην ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.

Τα θαύματα της Φόρεστ

Τον Ιανουάριο ο Κλαφ δέχεται πρόταση από τη μισητή αντίπαλο της Ντέρμπι, τη Νότιγχαμ Φόρεστ. Πήγε και πάλι σε μικρότερη κατηγορία, με τη Νότιγχαμ να βρίσκεται στα χαμηλά της 2ης. Τη διόρθωσε αρκετά, και το καλοκαίρι φώναξε τον καλό του συνεργάτη Τέιλορ για βοηθό. Άρχισε μία πλήρης αναμόρφωση της ομάδας. Η Φόρεστ ανεβαίνει στην 1η κατηγορία και κάνει το απίστευτο.

Κατακτά το πρωτάθλημα με διαφορά 7 βαθμών από τη Λίβερπουλ. Μένει αήττητη για 13 μήνες (Νοέμβριος '77-Δεκέμβριος '78) και παίρνει και το Λιγκ Καπ και την Ασπίδα. Με Σίλτον, Μπερνς, Μακ Γκόβερν, Γούντκοκ, Ρόμπερτσον. Ξεκινά την προσπάθειά της στο Κύπελλο Πρωταθλητριών και στον 1ο γύρο αποκλείει τη Λίβερπουλ. Τον Φεβρουάριο αποκτά τον Τρέβορ Φράνσις, τον πρώτο παίκτη που στοίχισε πάνω από ένα εκατομμύριο. Η Λίβερπουλ παίρνει το πρωτάθλημα, αλλά η Φόρεστ γίνεται η νέα πρωταθλήτρια Ευρώπης.

Ένα χρόνο μετά μένει στον θρόνο και γίνεται η 1η ομάδα (μέχρι σήμερα) που έχει περισσότερα κύπελλα πρωταθλητριών απ' ό,τι πρωταθλήματα. Όμως κάπου εκεί άρχισε η πτώση. Παρόλο που η Φόρεστ έδειξε σοβαρά σημάδια ανάκαμψης στα μέσα της δεκαετίας του '80, πήρε άλλα δύο Λιγκ Καπ και έπαιξε στον τελικό κυπέλλου το 1991, ποτέ δεν έφτασε στα επίπεδα του παρελθόντος.Μέσα όμως από τις τάξεις της αναδείχτηκαν ή εξελίχθηκαν πολλοί μεγάλοι παίκτες όπως ο Ρόι Κιν, ο Νιλ Γουέμπ και η σημαία της, ο Στιούαρτ Πιρς, ο Τέντι Σέρινχαμ.

Το 1993 η Φόρεστ υποβιβάστηκε. Είχε ήδη αποδυναμωθεί, αλλά υπήρχε και άλλη αιτία. Η εξάρτιση του Κλαφ από το αλκοόλ. Ήταν ένα κοινό μυστικό, όμως η κατάσταση είχε φτάσει στο απροχώρητο. Το 1993 ο Κλαφ ήταν μόνο 58 ετών, αλλά καμία ομάδα δεν ήθελε να τον προσλάβει. Εκεί τελείωσε η καριέρα του στους πάγκους. Σύντομα θα τελείωνε και το ταξίδι της ζωής του.

Συνέχισε να πίνει, αλλά την ίδια ώρα βρέθηκε στο στόχαστρο της Δικαιοσύνης (κατηγορήθηκε για μίζες και στο τέλος αποδείχτηκε ότι τα τσιμπούσε» και η κατάσταση χειροτέρευε). Το 2003 ο 67χρονος Κλαφ μπήκε στο χειρουργείο για μεταμόσχευση ύπατος (ήταν σε άθλια κατάσταση). Αν και έδειξε ν' ανακάμπτει, δύο χρόνια μετά άφησε την τελευταία του πνοή.
Η Εθνική ομάδα

Αν και ήταν ο πιο επιτυχημένος μάνατζερ για πολλά χρόνια, η πόρτα της Εθνικής δεν άνοιξε ποτέ. Σε τρεις περιπτώσεις, το 1977, το 1982 και το 1990, τον προσέγγισε, αλλά και στις τρεις έκανε άλλη επιλογή (Γκρίνγουτ, Ρόμπσον, Τέιλορ). Το 1978 τού έγινε πρόταση να αναλάβει παράλληλα με τη Φόρεστ την Εθνική Ουαλλίας, αλλά δεν αποδέχτηκε.
Οι τίτλοι

Πρωταθλήματα (2), 1972, 1978
Λιγκ Καπ (4): 78, 79, 89, 90
Ασπίδα: 1978
Πρωταθλητριών: 1979, 1980
Σούπερ Καπ Ευρώπης: 1979
Ατάκες που έμειναν στην ιστορία

Ο Κλαφ ήταν συνήθως πολύ αιχμηρός στις τοποθετήσεις του και πολλές ατάκες ή δηλώσεις του προκάλεσαν εντάσεις, αλλά και γέλια. Ιδού μερικές χαρακτηριστικές.

«Αν κλάταρε το λάστιχό του, δεν θα κατέβαινα να βοηθήσω αυτό το κολοβό φίδι. Θα το πατούσα με το αυτοκίνητο» (για τον χρόνια συνεργάτη του Τέιλορ, όταν πλέον οι σχέσεις τους είχαν γίνει κάκιστες).

«Παρόλα τα άλογα, τον τίτλο του Ιππότη και τα πολλά πρωταθλήματα, δεν έχει αυτά τα δύο που έχω εγώ, και δεν εννοώ... μπαλάκια» (για το ότι ο Άλεξ Φέργκιουσον δεν πήρε δύο συνεχόμενα Τσάμπιονς Λιγκ).

«Φυσικά και συζητώ με τους παίκτες μου όταν διαφωνούμε. Μιλάμε για 20 λεπτά και συμφωνούμε ότι έχω δίκαιο».

«Δε λέω ότι είναι κοντός και αδύνατος, αλλά μία φορά σε ξενοδοχείο, η καθαρίστρια έστρωσε το κρεβάτι και δεν κατάλαβε ότι αυτός κοιμόταν ακόμη». Για τον ποδοσφαιριστή του Μπράιαν Ράις.

«Δε ξέρω αν ήμουν ο καλύτερος προπονητής, αλλά σίγουρα είμαι μέσα στους κορυφαίους... έναν».

«Λένε πως η Ρώμη δεν χτίστηκε σε μία μέρα. Όμως δεν είχα συμμετοχή στη δουλειά αυτή». Για την ικανότητά του να χτίζει ομάδες σε χρόνο ρεκόρ.

«Οι παίκτες χάνουν τα παιχνίδια, όχι οι τακτικές. Λέγονται τόσες χαζομάρες για τακτικές, από ανθρώπους που ούτε στο ντόμινο δεν ξέρουν να κερδίζουν».