Πυργά: Ένα χωριό μέσα στο πράσινο

ΣΕ ΜΙΑ ΜΑΓΕΥΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ, ΜΕΤΑΞΥ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ-ΛΕΜΕΣΟΥ, ΕΙΝΑΙ ΚΤΙΣΜΕΝΟ ΤΟ ΟΜΟΡΦΟ ΧΩΡΙΟ
Οδοιπορικό και περιδιάβαση της «Σημερινής» στα Πυργά, μια κοινότητα που ξελογιάζει τον κάθε επισκέπτη με τα υπέροχα χρώματα και μυρωδιές που αναδίδονται από την υπέροχη φύση
Στα μέσα του δρόμου μεταξύ Λευκωσίας-Λεμεσού, ανάμεσα στον Κόρνο και τον Ψευδά, εκτείνεται μια ήπια αβαθής κοιλάδα, που τη διασχίζει ένας μικρός παραπόταμος του Τρέμιθου και κάτω από τους βόρειους πρόποδες του Σταυροβουνιού, βρίσκεται το Χωριό Πυργά της Επαρχίας Λάρνακας. Έτσι και εμείς αποφασίσαμε να επισκεφθούμε αυτό το χωριό το οποίο, αν και είναι σχετικά μεγάλο, δεν αποτελεί πόλο έλξης τουρισμού. Όμως έχει πολλά να δει και να κάνει κανείς όταν επισκεφτεί τα Πυργά.

Το εξαίρετο κλίμα, το καταπράσινο τοπίο, καθώς και η εύκολη πρόσβαση από τη Λάρνακα και τη Λευκωσία, καθιστούν τα Πυργά έναν θαυμάσιο τόπο γι' απόκτηση εξοχικής, ή μόνιμης κατοικίας. Τα πλεονεκτήματα αυτά φαίνεται να έχουν επισημανθεί πολύ νωρίς από τους κατοίκους των δύο πόλεων, γιατί αρκετοί από αυτούς βρήκαν εδώ τον δικό τους ιδανικό χώρο για τα εξοχικά και τις επαύλεις τους. Πρόσφατα, κτίστηκε στο κέντρο του χωριού μεγάλο, ιδιόκτητο Κοινοτικό Κέντρο, που στεγάζει τα γραφεία της κοινότητας, ιατρείο, ταχυδρομείο, καφεστιατόριο, αίθουσα εκδηλώσεων, κ.λπ.

Όλα δείχνουν πως αυτό το είδος ανάπτυξης θα συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια, μετατρέποντας έτσι τα Πυργά σε ένα ήσυχο, σύγχρονο και κοντινό θέρετρο, ένα είδος «Εκάλης» για τους Λαρνακείς και τους Λευκωσιάτες. Μοναδική προϋπόθεση, το φυσικό περιβάλλον να διαφυλαχτεί πάση θυσία.

Ακολουθώντας τις πινακίδες προς το χωριό θα περάσετε το Κέντρο Νεότητας και στα δεξιά σας θα βρείτε ένα μεγάλο χώρο στάθμευσης. Εκεί μπορείτε να αφήσετε το αυτοκίνητό σας, γιατί αξίζει να περπατήσετε στο κέντρο του χωριού, να δείτε το όμορφο πράσινο, το οποίο περιτριγυρίζει το χωριό.
Και λίγη ιστορία...

Είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε και κάποια ιστορικά στοιχεία για την κοινότητα, μιας και όλα τα χωριά του νησιού μας έχουν τη δική τους ιστορία και κρυμμένους θησαυρούς. Η ιστορία των Πυργών, λοιπόν, είναι πολύ παλιά και φθάνει πίσω στην αρχαιότητα. Αυτό το μαρτυρούν τα διάφορα αρχαιολογικά ευρήματα που ανακαλύφθηκαν στην περιοχή, όπως σπήλαια, πήλινα αγάλματα, αγγεία, νομίσματα, κοσμήματα κλπ. Αρκετά από αυτά βρίσκονται σε μουσεία του εξωτερικού, που μεταφέρθηκαν δυστυχώς από τους τότε αρχαιοκάπηλους πρεσβευτές και προξένους των Μεγάλων Δυνάμεων στο νησί. Η φτώχια και η άγνοια που επικρατούσε τότε διευκόλυνε πολύ το έργο τους.

Οι παλιές μεσαιωνικές εκκλησίες, που σώζονται σήμερα στην κοινότητα (Βασιλικό Παρεκκλήσι, Αγ. Μαρίνα, Παναγιά της Στάζουσας), είναι μάρτυρες της ιστορίας της για την περίοδο αυτή. Μια παλιά παράδοση αναφέρει ότι ο μεγάλος θησαυρός του Ιανού (ασήμι χρυσάφι και κοσμήματα), που ποτέ δεν βρέθηκε, εξακολουθεί να είναι φυλαγμένος στις υπόγειες στοές και σήραγγες, που φημολογείται πως υπάρχουν κάτω και γύρω από την Αγ. Αικατερίνη (βασιλικό παρεκκλήσι). Σύμφωνα με την παράδοση, ο θησαυρός αυτός είναι αρκετός για να συντηρήσει ολόκληρο τον πληθυσμό της Κύπρου, για αρκετά χρόνια.
Έτσι πήρε το όνομά του

Το χωριό υπήρχε κατά τα Μεσαιωνικά Χρόνια. Η ονομασία του όμως μας παραπέμπει στα Βυζαντινά Χρόνια. Για το όνομα του χωριού (Πυργά ή Πυρκά) υπάρχουν δύο εκδοχές. Η πρώτη, που φαίνεται και πιο πιθανή, θέλει να πήρε το όνομά του από το κόκκινο χρώμα (πυρρόν) του χώματος της περιοχής. Είναι δηλαδή το όνομα του χωριού αρχαιότατο και προέρχεται από το πυρ + τον δωρικό τύπο γα (αντί γη). Επομένως Πυργά σημαίνει κοκκινογή. Η άλλη εκδοχή λέει πως στην περιοχή αυτή, λόγω των πυκνών δασών, υπήρχαν πολλά καμίνια αγγειοπλαστικής και καρβούνων που έκαιαν συνέχεια. Υπήρχαν δηλαδή πολλές «πυρκαγιές», εξού και η ονομασία.
Εκκλησίες του χωριού

Στα Πυργά υπάρχουν δύο εκκλησίες και έξι μικρά ξωκκλήσια. Εμείς επισκεφθήκαμε και τις δύο εκκλησίες. Η παλιά εκκλησία της Αγίας Μαρίνας βρίσκεται στα νότια του χωριού. Είναι κτίσμα του 12ου αιώνα και διατηρεί θολωτή στέγη και νάρθηκα που προστέθηκε μεταγενέστερα. Στον θόλο της διατηρούνται αρκετές μισοφθαρμένες τοιχογραφίες. Είναι από αυτή τη μεσαιωνική εκκλησία που πήρε το όνομά της η καινούργια εκκλησία της κοινότητας.

Σήμερα η εκκλησία της Αγίας Μαρίνας επιδιορθώνεται με δαπάνες του Τμήματος Αρχαιοτήτων, της χωρητικής Αρχής των Πυργών, δωρεές από διάφορα ιδρύματα και από πιστούς. Στο πίσω μέρος της εκκλησίας βρίσκεται η πρώτη πηγή του χωριού, από την οποία υδρευόταν όλο το χωριό στην παλιά εποχή. Το 1951 έγιναν υδρευτικά έργα και η υδατοπρομήθεια του χωριού διευκολύνθηκε από μια δεύτερη πηγή.

Ένα σημαντικό μεσαιωνικό μνημείο του χωριού είναι η σωζόμενη μικρή εκκλησία που, σύμφωνα με την τοπική παράδοση, είναι αφιερωμένη στην Αγία Αικατερίνη. Η εκκλησία αυτή είναι γνωστότερη ως Βασιλικό Παρεκκλήσι. Το Βασιλικό Παρεκκλήσι της Αγίας Αικατερίνης κτίστηκε στις αρχές του 15ου αιώνα. Είναι γοτθικού ρυθμού του 14ου αιώνα (όταν άρχισε η παρακμή της γοτθικής τέχνης). Έχει ορθογώνιο σχήμα με τρεις θύρες και καμαρωτή στέγη, που στηρίζεται πάνω σε τρεις ενισχυτικές ζώνες.

Είναι κτισμένο με ηφαιστιογενείς πέτρες, κυρίως κοκκινωπές και πρασινωπές, που μαζεύτηκαν από τη γύρω περιοχή. Εσωτερικά σώζονται αρκετές τοιχογραφίες στον θόλο και στους τοίχους. Η εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης αποτελεί σήμερα ένα από τα πιο ενδιαφέροντα απομεινάρια του βασιλείου των Λουζινιανών στην Κύπρο. Δίπλα από την εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης βρίσκεται η νέα εκκλησία της Αγίας Μαρίνας, που κτίστηκε τα τελευταία χρόνια.
Μονοπάτι της Φύσης

Τώρα είναι η καλύτερη εποχή και για λίγο περπάτημα μέσα στη φύση, μιας και είναι άνοιξη. Στα Πυργά υπάρχει ένα μονοπάτι της φύσης το οποίο αξίζει να περπατήσετε όσο μπορείτε, για να πάρετε μια γεύση από το όμορφο πράσινο και τον καθαρό αέρα. Το Μονοπάτι της Φύσης των Πυργών είναι εξαιρετικής φυσικής ομορφιάς, το οποίο έχει μήκος περίπου 2000 μέτρα και αρχίζει από την περιοχή «Κρύα Βρύση», καταλήγοντας στην περιοχή «Καμάρες». Κατά την περιήγησή σας στο Μονοπάτι θα απολαύσει την κυπριακή φύση, μαζί με διάφορα είδη χλωρίδας και πανίδας.

Θα συναντήσετε πεύκα, χαρουπιές, ποικίλη θαμνώδη βλάστηση που περιλαμβάνει «σχοινιές» και «περνιές», καθώς επίσης και διάφορα πουλιά, ανάμεσά τους τσίχλες και μπεκάτσες. Αξίζει να αναφερθεί πως στο σημείο που καταλήγει το μονοπάτι υπάρχουν πετρόκτιστες καμάρες και παλαιοί νερόμυλοι, οι οποίοι θα τύχουν αναπαλαίωσης. Επιπρόσθετα, στο διπλανό καταπράσινο δάσος θα επεκταθεί το Ευρωπαϊκό Πάρκο και ταυτόχρονα θα δημιουργηθεί κατασκηνωτικός χώρος.
Κατασκηνωτικός χώρος

Σ’ ένα δενδρόφυτο, πανέμορφο, καταπράσινο περιβάλλον βρίσκεται ο κατασκηνωτικός χώρος «Ζωοδόχος Πηγή». Οι κατασκηνώσεις οργανώνονται σε συνεργασία με την Ιερά Μητρόπολη Λάρνακας. Πολλά παιδιά κάθε χρόνο κατά τους καλοκαιρινούς μήνες συμμετέχουν στο κατασκηνωτικό πρόγραμμα. Η Ιερά Μητρόπολη Λάρνακος μεριμνά για τη μεταφορά των παιδιών στον κατασκηνωτικό χώρο.

Στον κατασκηνωτικό χώρο βρίσκονται ένα εκκλησάκι που λειτουργεί ως εξομολογητήριο, ένας παιχνιδότοπος και περίπου δεκαπέντε ξύλινα σπιτάκια με μεγάλη αυλή, όπου τα παιδιά μαζί με τους επιτηρητές τους τη χρησιμοποιούν για να περάσουν ευχάριστα την ώρα τους. Το κάθε σπιτάκι μπορεί να φιλοξενήσει μέχρι οκτώ παιδιά.
Φαγητό και διαμονή

Δυστυχώς στα Πυργά δεν υπάρχει σήμερα κάπου για να διανυκτερεύσετε, όμως μπορείτε να μείνετε στα διπλανά χωριά, στον Κόρνο ή στην Καλαβασσό. Για φαγητό όμως μπορείτε να πάτε στο κέντρο «Κοινοτικό Συμβούλιο Πυργών», το οποίο βρίσκεται στο κτήριο του Κοινοτικού Συμβουλίου. Το εστιατόριο είναι ανοιχτό καθημερινά μεσημέρι και βράδυ, και σερβίρει νόστιμους μεζέδες και σπιτικά μαγειρευτά φαγητά της ώρας. Εάν δεν θέλετε να φάτε, μπορείτε να απολαύσετε ένα καφεδάκι ή μια φρέσκια λεμονάδα στο κέντρο, και προπάντων τα απογεύματα θα βρείτε και τους κατοίκους του χωριού για να ακούσετε και το... κουτσομπολιό και τα νέα του χωριού.