Χρίστος Μισός: «Η ζωή μου άλλαξε ριζικά μετά τα 30»

ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΤΟΥ 2014 ΕΧΑΣΕ ΕΝΤΕΛΩΣ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΤΟΥ

Αν και η αλλαγή δεδομένων ήταν δύσκολη, εντούτοις ο Χρίστος ανασυντάχθηκε από τις στάχτες του, και προχωρεί μπροστά με αποφασιστικότητα και θέληση

Το 2009 η ζωή του άρχισε να αλλάζει ραγδαία, με αποκορύφωμα τα Χριστούγεννα του 2014, οπότε όλος ο κόσμος του ανατράπηκε παντελώς

Ο λόγος για τον οποίο πολλοί γιατροί δεν υποψιάζονταν ότι έπασχε από την ασθένεια, το σύνδρομο Αδαμαντιάδη-Behcet, είναι επειδή το σύνδρομο κτυπά μετά τα 70-75

«Η προσαρμογή ήταν πάρα πολύ δύσκολη, γιατί εκεί που έβλεπα κι είχα την ανεξαρτησία μου, έκανα ό,τι ήθελα, ξαφνικά εξαρτιόμουνα από άλλους»

Μα πώς γίνεται τυφλά άτομα να ασχολούνται με την τοξοβολία; Αυτό ήταν το ερώτημα που αιωρείτο στο μυαλό μου από τη μέρα που ο Πρόεδρος της Κυπριακής Εθνικής Παραολυμπιακής Επιτροπής Αντρέας Καμαρλίγγος μού ανέφερε πως έχουμε ομάδα τυφλών ατόμων που ασχολείται με το άθλημα. Κι αυτό το ερώτημα, αλλά κυρίως η περιέργεια, ήταν που με οδήγησε πριν από δύο βδομάδες στο Ομοσπονδιακό Γήπεδο Τοξοβολίας στη Λευκωσία, όπου και μου λύθηκε κι η απορία. Εκεί είχα και την τιμή να γνωρίσω έναν υπέροχο άνθρωπο. Τον Χρίστο Μισό. Έναν άνθρωπο του οποίου η ζωή άλλαξε ριζικά λίγο μετά τα τριάντα του χρόνια, κι ενώ είχε τακτοποιηθεί στον μεγαλύτερο βαθμό, τον οποίο και παρουσιάζω σήμερα στη στήλη «Μαχητές και Νικητές της Ζωής».

Η πορεία του

Ο Χρίστος γεννήθηκε στις 9 Μαΐου 1978. Από μικρός ήταν δραστήριος και άτομο που δεν μπορούσε να καθίσει ούτε λεπτό, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Έτσι, μετά την ενηλικίωσή του, έφτασε να κάνει ένα σωρό δουλειές. Το 2009, όμως, η ζωή του άρχισε να αλλάζει ραγδαία, με αποκορύφωμα τα Χριστούγεννα του 2014, οπότε όλος ο κόσμος του ανατράπηκε παντελώς. Το 2009 άρχισε να χάνει σταδιακά την όρασή του. Αυτό τον θορύβησε. Τον έκανε να ανησυχήσει και να αρχίσει το ψάξιμο για να δει τι ακριβώς συνέβαινε και γιατί στα 30 και κάτι άρχισε να χάνει την όρασή του. Εκτός από την απώλεια όρασης εμφάνιζε κι άλλα παράξενα πράγματα. Μεταξύ αυτών κι η αστάθεια στη θερμοκρασία. Όπως εξηγεί, ενώ μπορεί έξω να είχε 40 βαθμούς Κελσίου, αυτός κρύωνε. Όταν είχε 10 βαθμούς ίδρωνε.

Η κινητοποίηση

Όλα τα πιο πάνω τον κινητοποίησαν κι άρχισε την αναζήτηση για το τι συνέβαινε. Αρχικά διερευνούσε το όλο ζήτημα με παθολόγους, οι οποίοι, όλοι ανεξαιρέτως, τον καθησύχαζαν και του έλεγαν πως δεν είναι κάτι σοβαρό. Όταν άρχισε να χάνει σταδιακά την όρασή του οι οφθαλμίατροι, από την πλευρά τους, αδυνατούσαν να καταλάβουν τον λόγο που συνέβαινε κάτι τέτοιο και δεν μπόρεσαν να εντοπίσουν το πρόβλημα. Μετά από πολλές προσπάθειες κι επισκέψεις σε γιατρούς, τελικά ένας γιατρός ψυλλιάστηκε τι μπορεί να συνέβαινε, αφού κατάλαβε τι προκαλούσε την απώλεια της όρασης. Ωστόσο, ο εν λόγω γιατρός τού «έφαγε», όπως λέει, πολλά λεφτά για το τίποτα, αφού δεν ήξερε -κι αποδείκτηκε στη συνέχεια- πώς να το σταματήσει, να ανακόψει, δηλαδή, την πορεία απώλειας της όρασης.

Ο γύρος του κόσμου για αναζήτηση απαντήσεων

Βλέποντας ότι κανείς δεν ήξερε να του πει τι ακριβώς είχε και τι θα ακολουθούσε, ο Χρίστος απελπίστηκε μεν, αλλά δεν τα έβαλε κάτω. Συνέχιζε να ψάχνει. Δεν μπορούσε, όπως υπογραμμίζει, να μένει άπραγος, χάνοντας σταδιακά την όρασή του. Έτσι το 2011 επισκέπτεται τον γιατρό Τάσο Γεωργίου. Μέχρι τότε, όμως, είχε χάσει το 70% της όρασής του και τα πράγματα ήταν πλέον σε σημείο που δεν γινόταν τίποτα.

«Αν τον γνώριζα από το 2009, πιθανότατα, να συγκρατείτο η εξέλιξη του προβλήματος και να μην έχανα σε τέτοιο βαθμό την όρασή μου. Το 2011 που τον γνώρισα ήταν, δυστυχώς, αργά. Εντόπισε το πρόβλημα και μου εξήγησε, πριν καν με στείλει σε ρευματολόγο για επιβεβαίωση, ποια θα ήταν η εξέλιξη της ασθένειας. Πήγα στον ρευματολόγο, εντόπισε κι αυτός το πρόβλημα, μου το επιβεβαίωσε, και μου επανέλαβε ότι ήταν αργά. Δεν μπορούσε να γίνει κάτι τότε. Το μόνο που καταφέραμε με τους ρευματολόγους μέχρι σήμερα, είναι να μην εξελιχθεί άλλο η ασθένεια, η οποία βέβαια θα μου δημιουργήσει κι άλλα προβλήματα στο μέλλον και συγκεκριμένα μετά τα 60», προσθέτει.

Ταυτόχρονα, ο Χρίστος παραδέχεται πως όταν έμαθε για το σύνδρομο τον κατέβαλε ο πανικός. Άρχισε να μεταβαίνει σε χώρες του εξωτερικού για να μάθει περισσότερα πράγματα γι' αυτό και να δει κατά πόσον υπήρχε έστω και ένα μικρό ενδεχόμενο να αποφύγει δυσάρεστες καταστάσεις, όπως η τύφλωση. Όπου κι αν πήγαινε, όμως, άκουγε τα ίδια και τα ίδια. Κανείς δεν μπορούσε, δεν είχε τη δυνατότητα να του δώσει έστω και μία μικρή ελπίδα.

Γιατί δεν μπορούσαν οι γιατροί να ανακαλύψουν το πρόβλημα

Ο λόγος για τον οποίο πολλοί γιατροί δεν υποψιάζονταν ότι έπασχε από την ασθένεια, το σύνδρομο Αδαμαντιάδη-Behcet, είναι επειδή το σύνδρομο κτυπά μετά τα 70-75. Πρόκειται για ένα σύνδρομο το οποίο δημιουργείται από το στρες, το άγχος και την κόπωση, και σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζεται σε νεαρότερες ηλικίες, όπως και στην περίπτωση του Χρίστου, που εισέβαλε στην ζωή του όταν ήταν 30 ετών. Δηλαδή, 45 ολόκληρα χρόνια προηγουμένως.

«Υπάρχει μεγάλη άγνοια μεταξύ πολλών ιατρών για το σύνδρομο και τι συνέπειες έχει αυτό για τη ζωή ενός ασθενούς. Δεν γίνεται επειδή δεν είναι της ειδικότητάς τους οι γιατροί να αγνοούν έστω και τα τυπικά γι' αυτό το σύνδρομο», σημειώνει προσθέτοντας πως πιθανότατα να είναι το μοναδικό άτομο στη χώρα μας στο οποίο εμφανίστηκε το σύνδρομο σε τέτοια ηλικία. «Το κακό με το σύνδρομο είναι ότι πρέπει να κτυπήσει πρώτα το άτομο για να το διαπιστώσει κάποιος ειδικός και δη ρευματολόγος», λέει, υπογραμμίζοντας πως «είναι ένα αυτοάνοσο νόσημα».

Η πλήρης τύφλωση

Η πλήρης τύφλωση για τον Χρίστο ήρθε τα Χριστούγεννα του 2014. Από το 2011 γνώριζε ότι υπήρχε αυτό το ενδεχόμενο. Έγιναν ναι μεν προσπάθειες μέσω θεραπειών να μην εξελιχθεί το πρόβλημα, αλλά δεν απέδωσαν. Τον πρώτο χρόνο η κατάσταση δεν επιδεινωνόταν, όμως, στη συνέχεια το σύνδρομο επιτέθηκε σφοδρότατα, με αποτέλεσμα αρχικά να χάσει εντελώς την όρασή του στον αριστερό οφθαλμό και πριν από τρία, περίπου, χρόνια να χάσει εντελώς την όρασή του και να τυφλωθεί.

«Τα Χριστούγεννα του ’14 πήγα για ύπνο και το δεξί μου μάτι έβλεπε έστω και ελάχιστα. Όταν ξύπνησα το επόμενο πρωί δεν έβλεπα καθόλου. Είχα τυφλωθεί, δυστυχώς, εντελώς. Και είναι τελειωτικό. Δεν υπάρχει περίπτωση διόρθωσης του προβλήματος», εξηγεί, λέγοντας πως μέχρι τα 30 είχε δικό του ταξί στην Αγία Νάπα, είχε ιδιόκτητη καφετερία, είχε τέσσερα οχήματα, συλλογή με κυνηγετικά όπλα αξίας 60 χιλιάδων ευρώ, περίπου, καθώς κι εταιρεία που έκανε ηλεκτρικά και υδραυλικά σε ανακαινίσεις. Ό,τι κι αν έκτισε, όμως, χάθηκε, γιατί ξόδεψε αρκετά χρήματα για τις μεταβάσεις του στο εξωτερικό. «Ό,τι κι αν έκανα στη ζωή μου, όσα λεφτά είχα καταφέρει να μαζέψω, πήγαν όλα στον αέρα», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Στα όρια της κατάθλιψης...

Σε σχέση με την τύφλωση και την αλλαγή των δεδομένων στη ζωή του από τη μία μέρα στην άλλη, ο Χρίστος λέει: «Αλλάζει η ζωή σου για πάντα. Ό,τι ήξερες μέχρι την προηγούμενη μέρα χάνεται. Η προσαρμογή ήταν πάρα πολύ δύσκολη, γιατί εκεί που έβλεπα κι είχα την ανεξαρτησία μου, έκανα ό,τι ήθελα, ξαφνικά εξαρτιόμουνα από άλλους. Τον πρώτο καιρό έπρεπε να έχω πάντα κάποιο δίπλα μου για να με κατευθύνει πρωτίστως κι εν συνεχεία να με βοηθά στις μετακινήσεις μου και γενικά στην καθημερινότητά μου». Σημειώνεται πως η όλη κατάσταση για τον Χρίστο ήταν ένα μεγάλο βουνό. Η τύφλωση τον έριξε ψυχολογικά κι όπως παραδέχεται πήγαινε κατευθείαν για κατάθλιψη.

Για καλή του τύχη είχε γύρω του άτομα που του στάθηκαν και τον βοήθησαν να μην πιάσει πάτο. Έτσι μία μέρα ένας φίλος του τον μετέφερε στη Σχολή Τυφλών. «Εγγράφηκα στη Σχολή και παρότι αυτή έγινε στα μέσα της σχολικής χρονιάς, εντούτοις με δέκτηκαν με αγάπη. Με ανέλαβε μία κοπέλα, η Σοφία, η οποία μου έμαθε πώς να διακινούμαι μόνος μου. Μέχρι τότε ήθελα κάποιον να με κατευθύνει και να με κρατά από το χέρι για να πάω κάπου. Στην πορεία με τη Σοφία γίναμε πάρα πολύ καλοί φίλοι. Με στήριζε τόσο πολύ ψυχολογικά, που με βοήθησε να βρω ξανά τον παλιό μου εαυτό.

»Πέραν αυτής της κοπέλας με βοήθησε πάρα πολύ κι ο μακαριστός Γιάγκος Μικελλίδης, ένας πολύ καλός ψυχίατρος, ο οποίος με έπιασε από τα μαλλιά και με έβγαλε από τον βούρκο που κυλούσα. Τον βούρκο της κατάθλιψης. Αυτά τα δύο άτομα με έσωσαν στην ουσία. Με κράτησαν να ξανασταθώ στα πόδια μου και τους ευχαριστώ μέσα από την καρδιά μου», συμπληρώνει.

Τάσεις κουκουβάγιας και πολύ ποτό

Αξίζει να σημειωθεί πως από το 2009 έως το 2014 που τυφλώθηκε είχε τάσεις κουκουβάγιας. Δηλαδή όταν νύχτωνε έβλεπε καλύτερα και έμενε ξύπνιος κι όταν ξημέρωνε ήθελε να κοιμηθεί. Ένεκα τούτου κάθε βράδυ γύριζε σε διάφορα μπαρ και χώρους διασκέδασης και έπινε.

«Έφτασα σε σημείο να πίνω δύο μπουκάλια ουίσκι κάθε βράδυ. Πίστευα ότι με το ποτό θα ξεχνούσα και μπορώ να πω ότι αυτό με χαλάρωνε. Μου αποσπούσε για κάποιες ώρες την προσοχή από το πρόβλημα. Όταν τέλειωνα το ποτό επέστρεφα ξανά στον λήθαργο της κατάθλιψης. Αυτό ευτυχώς το κατάλαβα και σταμάτησα να πίνω, γιατί αν συνέχιζα να πίνω μετά την τύφλωση θα κατέληγα αλκοολικός. Σε αυτό συνέβαλε βέβαια και η γνωριμία μου με τον Γιάγκο και τη Σοφία», σημειώνει, καταγγέλλοντας την αναλγησία του κυπριακού κράτους.

«Καμιά κρατική υπηρεσία δεν σου λέει από μόνη της ποια είναι τα δικαιώματά σου και τι δικαιούσαι να παίρνεις από δω και πέρα. Αν δεν ψάξεις από μόνος σου κι αν δεν τρέξεις, δεν θα νοιαστεί κανένας για σένα. Σε αφήνουν εκεί στο έλεος του Θεού, κλειδωμένο σε ένα δωμάτιο, με αποτέλεσμα είτε να πελλάνεις και να καταλήξεις σε ένα ίδρυμα είτε να πεθάνεις», λέει χαρακτηριστικά.

Η ενασχόληση με την τοξοβολία

Σε σχέση με την ενασχόλησή του με την τοξοβολία ο Χρίστος αναφέρει: «Τη δεύτερη χρονιά στη Σχολή Τυφλών γνώρισα τον Αντρέα Ονουφρίου, ο οποίος πήγε στη Σχολή με σκοπό την έναρξη μαθημάτων για το άθλημα της τοξοβολίας. Με τον Αντρέα από την πρώτη στιγμή γίναμε φίλοι κι έτσι εκεί που θα έκανα μία ώρα μάθημα τοξοβολίας, έκανα δύο και τρεις ώρες. Μετά από τον Αντρέα γνώρισα τον Χριστόφορο Φαρμακά (επικεφαλής των προπονητών τοξοβολίας) και την Όλγα Κατζιελάρη και από τότε προπονούμαι συστηματικά κι η τοξοβολία έγινε μέρος της ζωής μου.

»Βέβαια, τον Χριστόφορο οφείλω να ομολογήσω πως τον ταλαιπώρησα αρκετά μέχρι να μάθω το άθλημα, αλλά επειδή είχε υπομονή και με ανέχτηκε με βοήθησε να γίνει μέρος της ζωής μου η τοξοβολία. Αν περάσει μία βδομάδα χωρίς την τοξοβολία την ψάχνω. Δεν μπορώ χωρίς αυτή πραγματικά και θέλω να ευχαριστήσω γι’ αυτό τον Αντρέα, τον Χριστόφορο και την Όλγα», εξηγεί, σημειώνοντας πως σήμερα καταβάλλει συστηματικές προσπάθειες για να μπορέσει να εκπροσωπήσει τη χώρα μας σε αγώνες στο εξωτερικό.

Το ανάλγητο κράτος

Πέραν της ενασχόλησής του με την τοξοβολία, ο Χρίστος σήμερα καταφέρνει κι αυτοσυντηρείται μόνος του. Μαγειρεύει, καθαρίζει το σπίτι του, κ.ά., ενώ λαμβάνει σύνταξη 771 ευρώ και το κράτος δεν δέχεται να τον βοηθήσει οικονομικά για να πάρει κοπέλα, επειδή θεωρείται υψηλοσυνταξιούχος. Ειδικότερα, όταν αναζήτησε να μάθει εάν το κράτος μπορεί να του εξασφαλίσει κοπέλα, του ανέφεραν ότι θα λαμβάνει επιπρόσθετο επίδομα 140 ευρώ και τα υπόλοιπα χρήματα για τον μισθό της θα τα κατέβαλλε από μόνος του.

«Για να θεωρούμαι υψηλοσυνταξιούχος, όφειλε το κράτος να μου παρέχει όλα εκείνα τα μέσα για να μπορώ να μετακινούμαι όπου θέλω στη χώρα μου ελεύθερα. Για παράδειγμα, να υπήρχαν διαβάσεις πεζών και για τυφλά άτομα, οι στάσεις των λεωφορείων να έχουν φωνητικά προγράμματα, κ.ά. Το κράτος αυτή τη στιγμή, με την ανυπαρξία του και με τις συμπεριφορές λειτουργών του, είναι σαν να λέει στα τυφλά άτομα ‘κόψτε τον λαιμό σας και βγάλτε τα πέρα μόνοι σας’.

»Στην ουσία ζεις ελεύθερος φυλακισμένος. Εκτός αυτού, για να μετακινούμαι αναγκάζομαι να υποχρεώνομαι από γνωστούς μου. Πραγματικά κανείς δεν ενδιαφέρεται για ‘σένα πέρα από τους γνωστούς σου. Δεν έρχεται να σε ρωτήσει ούτε αν ζεις ή αν πέθανες. Το κράτος πραγματικά με τις τακτικές του σε κάνει να νιώθεις ότι είσαι βάρος γι' αυτό. Θέλω να καταγγείλω ακόμη ότι μας απέκοψαν το επίδομα διακίνησης 100 ευρώ που πηγαίναμε στη Σχολή. Τώρα υποχρεωνόμαστε από άτομα του περιβάλλοντός μας ή τους καθηγητές μας. Δοκίμασα να πάω μία φορά με το λεωφορείο και κατέληξα σε διπλανό χωριό, επειδή δεν ήξερα πού με πήγαινε», συμπληρώνει.