Η κρίση ξέβρασε και ελλείμματα στα ταμεία των συντάξεων των

ΑΛΛΗ ΜΙΑ ΩΡΟΛΟΓΙΑΚΗ ΒΟΜΒΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ

Τα κρατικά ταμεία καλούνται να πληρώσουν και πάλι, αυτήν τη φορά σπάταλους και ασυγύριστους Δήμους

Οι Δήμοι δεν έχουν... μία για να πληρώνουν το Ταμείο και από την άλλη οι αυριανοί συνταξιούχοι κινδυνεύουν να παραμείνουν ακάλυπτοι στη σύνταξη.

27 Aπριλίου 2017. Οι εργαζόμενοι στην Τοπική Αυτοδιοίκηση κατέρχονται σε μονόωρη στάση εργασίας και εκφράζουν τις ανησυχίες τους για τη δυσχερή οικονομική κατάσταση, στην οποία έχει περιέλθει η Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Όταν οι εργαζόμενοι κατέρχονται σε απεργία, η μεγαλύτερη έγνοια τους και οι ανησυχίες τους είναι οι όροι απασχόλησής τους πρώτιστα, και στη συνέχεια βέβαια οι επιπτώσεις στην ποιότητα των παρεχόμενων κοινωνικών και άλλων υπηρεσιών προς τους δημότες.

Οι συντεχνίες που τους εκπροσωπούν, σε κοινή διακήρυξή τους, ζητούν από την Κυβέρνηση να στηρίξει οικονομικά τους Δήμους και τις Κοινότητες για να μπορέσουν να προσφέρουν ποιοτικές υπηρεσίες στους πολίτες και να εκτελέσουν τα προγραμματισμένα έργα ανάπτυξης. Η εισήγησή τους είναι σαφής: «Οι περικοπές που έγιναν στους μισθούς των εργαζομένων λόγω κρίσης να παραμένουν στις Τοπικές Αρχές και να μην αποστέλλονται στο κράτος».

Τα ζητήματα που θέτουν είναι τέσσερα: Oλοκλήρωση της μεταρρύθμισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, λήψη μέτρων και συνέργειες μεταξύ Δήμων και Κοινοτήτων για την καλύτερη αξιοποίηση του εργατικού δυναμικού, επίλυση των λειτουργικών προβλημάτων λόγω του παγώματος πλήρωσης των κενών θέσεων, πλήρωση των αναγκαίων θέσεων και πρόσληψη του απαραίτητου προσωπικού.

Τα συνταξιοδοτικά κεκτημένα

Ωστόσο, η μεγαλύτερη ανησυχία είναι τα κεκτημένα τους, κυρίως τα συνταξιοδοτικά, γι’ αυτό και ζητούν όπως εξοφληθούν τα ποσά που οφείλουν οι Δήμοι στα Ταμεία Συντάξεων, Προνοίας, Υγείας και Ευημερίας.

Βέβαια, για να εξοφληθούν τα ποσά αυτά σημαίνει ότι η Κυβέρνηση θα πρέπει και πάλι να λάβει... γενναίες αποφάσεις και να πληρώσει από τον κρατικό κορβανά, καθώς οι Δήμοι, υπό τις παρούσες συνθήκες, δεν είναι σε θέση ν' αντεπεξέλθουν στις βασικές τους υποχρεώσεις. Όπως ο Γενικός Ελεγκτής της Κυπριακής Δημοκρατίας καταγράφει στην ειδική έκθεσή του για τους Δήμους, που δημοσιοποιήθηκε τον περασμένο Δεκέμβριο: «Σε αρκετούς Δήμους, το ποσοστό δαπανών μισθοδοσίας του μόνιμου και εργατικού προσωπικού, περιλαμβανομένων των υπερωριών, του 13ου μισθού και των εισφορών στα διάφορα Ταμεία, προς τα έξοδα, είναι πολύ υψηλό».

Το μισθολόγιο ειδικότερα και τα ωφελήματα των υπαλλήλων των Δήμων γενικότερα είναι υψηλά, σε μια περίοδο που η σταθερότητα μετατράπηκε σε αστάθεια και η ασφάλεια στην απασχόληση βρίσκεται σε τεντωμένη κλωστή. Αριθμός Δήμων παρέχει στο προσωπικό του, όπως προνοείται σε συλλογικές συμβάσεις, 14ο μισθό, κυμαινόμενο σε ποσοστά από 40% μέχρι 70% του μηνιαίου μισθού, ενώ το κόστος για τους Δήμους κυμαίνεται, ανάλογα με τον αριθμό των υπαλλήλων (μόνιμο προσωπικό και εργάτες). Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην έκθεση του Οδυσσέα Μιχαηλίδη, «η καταβολή του 14ου μισθού θα πρέπει να επανεξεταστεί το συντομότερο, σύμφωνα με τις καθορισμένες θεσμοθετημένες διαδικασίες».

Μνημόσυνα με ξένα κόλλυβα

Η δεινή οικονομική κατάσταση των Δήμων δεν προέκυψε σε μια νύχτα, ούτε σε μια πενταετία. Ήταν αποτέλεσμα ασυλλόγιστων αποφάσεων σπάταλων οργανισμών με τα χρήματα του κράτους. Έκαναν, λοιπόν, μνημόσυνα με ξένα κόλλυβα και βόλευαν με το τσουβάλι τη σάρα, τη μάρα και το κακό συναπάντημα! Όχι, βέβαια, πως δεν υπάρχουν οι εξαιρέσεις των καλών και εργατικών υπαλλήλων.

Η κατάσταση, με τα πάνω και τα κάτω της, ήταν υπό διαχείριση. Μέχρι που ξέσπασε το μεγάλο κακό, ήλθε η Τρόικα και το κράτος υποχρεώθηκε να συγυρίσει τα δημόσια οικονομικά του και να βάλει ένα τέλος στις σπατάλες!

Η κρατική χορηγία, που φτάνει μέχρι και 40% των εσόδων των Δήμων, μειώνεται, οι πολίτες δεν πληρώνουν για τις υπηρεσίες που τους προσφέρονται, γιατί βρίσκονται και οι ίδιοι σε κρίση, και τα προβλήματα επιδεινώνονται. Η κατάσταση δεν αργεί να γίνει ανεξέλεγκτη και να οδηγήσει πολλούς Δήμους σε οικονομική δυσχέρεια, αδύνατοι να καλύψουν τις τρέχουσες υποχρεώσεις τους.

Ακόμη και εκεί που εισάγονται προγράμματα μέτρων οικονομικής περισυλλογής, για εξυγίανση ή τουλάχιστον μείωση των ελλειμμάτων, δεν φέρνουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Οι Δήμοι δεν καταφέρνουν να διαχειριστούν με τρόπο αποτελεσματικό, αποδοτικό και οικονομικό όλες εκείνες τις εξουσίες που τους παρέχονται από τους νόμους, αλλά ούτε και να εισπράξουν τις φορολογίες, τα τέλη και τα δικαιώματα που επιβάλλουν.

Η οικονομική συγκυρία και τα οικονομικά προβλήματα των δημοτών, πολλοί εκ των οποίων βρήκαν δικαιολογίες για να μην πληρώνουν, ήταν η ταφόπλακα σε έναν πεθαμένο που κρατιέται στη ζωή με τεχνητά μέσα...

Ωρολογιακή βόμβα

Το Ταμείο Συντάξεων και Φιλοδωρημάτων είναι από μόνο του μια ωρολογιακή βόμβα για τους Δήμους και για τους εργαζομένους που απασχολούνται σε αυτούς. Από τη μια οι Δήμοι δεν έχουν... μία για να πληρώνουν το Ταμείο και από την άλλη οι αυριανοί συνταξιούχοι κινδυνεύουν να παραμείνουν ακάλυπτοι στη σύνταξη.

Τα ευρήματα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας δίνουν την πραγματική διάσταση του θέματος: «Οι περισσότεροι Δήμοι δεν έχουν πραγματοποιήσει αναλογιστικές μελέτες, ώστε να εκτιμηθούν οι πραγματικές/σημερινές υποχρεώσεις τους προς τα Ταμεία Συντάξεων και Φιλοδωρημάτων, παρά τις υποδείξεις της Υπηρεσίας. Οι περισσότεροι Δήμοι συνεχίζουν να μην εισφέρουν στα Ταμεία ή εισφέρουν μικρότερα ποσά απ' ό,τι θα έπρεπε». Όπως καταγράφει ο Γενικός Ελεγκτής, σύμφωνα με τις αναλογιστικές εκτιμήσεις σε μόνο 28 Δήμους (για τα έτη 2011 μέχρι 2015) διαπιστώνονται οφειλές μεγάλων ποσών στα Ταμεία Συντάξεων και Φιλοδωρημάτων, λόγω ελλειμματικών εισφορών.

Σε 26 Δήμους, οι ελλειμματικές υποχρεώσεις προς τα Ταμεία Συντάξεων και Φιλοδωρημάτων ανέρχονταν σε €152 εκ. με το μεγαλύτερο μέρος της οφειλής να προέρχεται κυρίως από τους μεγάλους δήμους (Λεμεσού €58 εκατ., Λευκωσίας €34,7 εκατ. και Λάρνακας €28,8 εκατ. (2014). Οι οφειλές τους προς τα Ταμεία Συντάξεων και Φιλοδωρημάτων στις 31.12.2015 και 31.12.2014, ανέρχονταν σε €150,1 εκ. και €147,9 εκ., αντίστοιχα.

Η δεινή οικονομική κατάσταση των Δήμων δεν είναι σημερινό φαινόμενο. Όμως η οικονομική κρίση ξέβρασε τα χρονίζοντα προβλήματα κακοδιαχείρισης και έλλειψης αποτελεσματικού ελέγχου και την ύπαρξη πλεονάζοντος προσωπικού με αποτέλεσμα σήμερα η Τοπική Αυτοδιοίκηση να βρίσκεται σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης.

Ελλιπής Εσωτερικός Έλεγχος

Ο Γενικός Ελεγκτής στηλιτεύει και δεν αποκρύβει τους κακούς χειρισμούς του τομέα του Εσωτερικού Ελέγχου και σημειώνει: «H Υπηρεσία μας εισηγήθηκε επανειλημμένα όπως τα Δημοτικά Συμβούλια λάβουν μέτρα για οργάνωση και ενδυνάμωση του Τμήματος Εσωτερικού Ελέγχου, λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρά τις βελτιώσεις που παρατηρήθηκαν, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές αδυναμίες και ελλείψεις στα συστήματα εσωτερικού ελέγχου στους περισσότερους Δήμους, που καλύπτουν διάφορες δραστηριότητές τους». Ειδικότερα κατά τους ελέγχους του εντοπίζει:

· Αδυναμία παρακολούθησης και έγκαιρης είσπραξης καθυστερήσεων φορολογιών.

· Μη ετοιμασία συμφιλιωτικών καταστάσεων για τις φορολογίες.

· Μη τήρηση ή μη ορθή τήρηση των ενδεδειγμένων μητρώων για καλύτερη παρακολούθηση και έλεγχο.

· Μη επιβεβαίωση των πάγιων περιουσιακών στοιχείων και των αποθεμάτων/ειδών αποθήκης και υποβολή στην Υπηρεσία πιστοποιητικών φυσικής καταμέτρησης στο τέλος κάθε χρόνου.

· Μη κατάλληλη ή/και πλήρης, σε αρκετές περιπτώσεις, συμπλήρωση των ενταλμάτων πληρωμής και μη επισύναψη των απαραίτητων δικαιολογητικών.

· Έλλειψη επαρκών μέτρων ασφαλείας για προστασία του μηχανογραφικού εξοπλισμού, λογισμικού και δεδομένων.

Αυστηρή νότα από το Γενικό Λογιστήριο

Η Ελεγκτική Υπηρεσία δεν είναι η μόνη που εντοπίζει τα προβλήματα στους Δήμους. Μια εξίσου σημαντική έκθεση, που επιβεβαιώνει τα προβλήματα των Δήμων, ετοιμάζει ετησίως και το Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας με τη δημοσιονομική του έκθεση. Η δημοσιονομική έκθεση για το 2015 εντοπίζει ότι οι μακροχρόνιες υποχρεώσεις των Δήμων προς την κυβέρνηση και τα άλλα πιστωτικά ιδρύματα, ανέρχονται σε €305,8 εκατ. και αφορούν δάνεια που έχουν συναφθεί είτε με κυβερνητική εγγύηση είτε χωρίς κυβερνητική εγγύηση για αναπτυξιακά έργα.

Όπως καταγράφει η δημοσιονομική έκθεση, το μισθολόγιο καλύπτει περίπου το 46% των δαπανών των Δήμων και οι υπόλοιπες λειτουργικές δαπάνες περίπου το 41%. «Κατ' επέκτασιν, οι δαπάνες προσωπικού και οι λειτουργικές δαπάνες αποτελούν το σημαντικότερο ποσοστό των δαπανών των Δήμων. Στις λειτουργικές δαπάνες περιλαμβάνονται και οι δαπάνες που σχετίζονται με την παροχή υπηρεσιών προς τους πολίτες (καθαριότητα, κοινωνικές υπηρεσίες, πολιτιστικές εκδηλώσεις κ.ά.)», αναφέρεται.

Να σημειωθεί ότι κάθε Δήμος υποβάλλει στον Υπουργό Οικονομικών και στον Υπουργό Εσωτερικών προβλέψεις για τα έσοδα και τις δαπάνες με τριμηνιαία ανάλυση για όλο το οικονομικό έτος.

Το Γενικό Λογιστήριο, δίνοντας αυστηρή νότα, καλεί τον κάθε Δήμο να οργανώσει ένα σύστημα έγκρισης και παρακολούθησης του προϋπολογισμού του, ώστε να μην αναλαμβάνονται δεσμεύσεις πέραν του διαθέσιμου προϋπολογισμού.

Σύμφωνα με σχετικές οδηγίες, οι τόκοι και τραπεζικές χρεώσεις παρουσιάζονται στη βάση εισπράξεων και πληρωμών, δηλαδή ανάλογα με το πότε αναμένεται να πληρωθούν τα ποσά.

Επίσης σε σχέση με τα βασικά στοιχεία των δανείων (τράπεζα, σκοπός, έτος σύναψης κ.λπ) οι Δήμοι καλούνται να καταγράφουν τα δάνεια που μέρος των δόσεων αποπληρώνεται από τον Δήμο και μέρος αποπληρώνεται από το κράτος.

ΧΟΡΗΓΙΕΣ

· Οι χορηγίες προτείνονται από το Υπουργικό Συμβούλιο και εγκρίνονται από τη Βουλή.

· Οι Δήμοι λαμβάνουν το 1/3 της συνολικής χορηγίας.

· Η χορηγία μοιράζεται ισόποσα στους 30 Δήμους.

· Η χορηγία διανέμεται από το Υπουργείο Εσωτερικών προς τους Δήμους.

· Τα υπόλοιπα 2/3 της συνολικής χορηγίας διανέμονται σύμφωνα με τον αριθμό των ψηφοφόρων και μετά κάθε Δήμος αποφασίζει με ποιους τρόπους να κατανείμει τον εγκριθέντα προϋπολογισμό του.